Wyrok WSA w Lublinie z dnia 25 października 2022 r., sygn. II SA/Lu 511/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Grymuza Sędziowie Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca) Asesor sądowy Marcin Małek Protokolant Referent Justyna Kłosowska-Pietrynko po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2022 r. sprawy ze skargi G. L. na decyzję Wojewody Lubelskiego z dnia 30 czerwca 2022 r. nr GN-V.7534.2.35.2022 w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Starosty Lubelskiego z dnia 31 marca 2022 r. nr IGM.6821.97.2020.MWM; II. zasądza od Wojewody Lubelskiego na rzecz G. L. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Uzasadnienie

Decyzją Prezydenta Miasta Lublin z dnia 30 czerwca 1976 r., na wniosek Przedsiębiorstwa [...] w L., wywłaszczono na rzecz Skarbu Państwa nieruchomość położoną w L. w dzielnicy W. oznaczoną jako działka nr [...] o pow. [...] ha, stanowiącą własność M. M.. Wywłaszczenie nastąpiło w trybie przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości pod budowę zakładów [...] w L.. Wnioskiem z dnia 23 czerwca 2020 r. o zwrot wspomnianej nieruchomości, stanowiącej obecnie część działki nr [...] obręb [...] arkusz [...] położonej przy ulicy [...] wystąpiła E. Ł. spadkobierczyni byłej właścicielki. We wniosku wskazano kolejność dziedziczenia oraz podano, że działka nie jest wykorzystywana przez podmiot na rzecz którego została wywłaszczona, ani przez Skarb Państwa. Na podstawie rejestru gruntów Prezydent Miasta L. ustalił, że wnioskowana do zwrotu nieruchomość wchodząca w obszar ewidencyjnej działki nr [...], zgodnie z danymi księgi wieczystej (KW Nr [...]) stanowi własność G. L.. W związku z powyższym postanowieniem z dnia 10 sierpnia 2020 r. Wojewoda Lubelski wyłączył Prezydenta Miasta L. od prowadzenia postępowania w niniejszej sprawie i jednocześnie wyznaczył Starostę L. do jej prowadzenia, który decyzją z dnia 24 lipca 2020r., już przy udziale B. P. – S. i M. P. – K. , spadkobierczyń E. Ł., które podtrzymały wniosek o zwrot nieruchomości, orzekł o zwrocie na ich rzecz w udziale po ˝ części projektowanej działki nr [...] o powierzchni [...] w obszarze aktualnej działki ewidencyjnej nr [...]. Jednocześnie zobowiązano wnioskodawczynie do zwrotu zwaloryzowanego odszkodowania za wywłaszczony grunt w kwocie [...]zł proporcjonalnie do swojego udziału, w terminie 14 dni od daty kiedy stanie się wykonalna oraz wskazano, że wierzytelność Gminy z tego tytułu może podlegać stosownemu zabezpieczeniu, które może polegać na ustanowieniu hipoteki na zwracanej nieruchomości. Organ ustalił, że w dniu 30 czerwca 1976 r. działki [...],[...] i [...] znajdowały się obszarze objętym ustaleniami Ogólnego Planu Zagospodarowania Przestrzennego PERSPEKTYWA m. L., zatwierdzonego uchwałą Nr 111/1406/69 Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Lublinie z dnia 3 czerwca 1969 r. (ogłoszoną w Dz. Urz. Wojewódzkiej Rady Narodowej w Lublinie z dnia 9 października 1969 r., nr 10). W oparciu o ten dokument ustalono, że zawnioskowany do zwrotu teren położony był w obszarze oznaczonym symbolem "[...]" tereny rolne w strefie izolacyjnej składu [...] - zakaz zabudowy. Teren o powyższym przeznaczeniu obejmował obszar o znacznej powierzchni, otaczający teren składów produktów naftowych od strony wschodniej, południowej i zachodniej. Według pisma Prezydenta Miasta L. z dnia 11 sierpnia 2021r. w dniu 24 lipca 1971 r. udzielono pozwolenia na budowę ogrodzenia składu [...], jednakże do decyzji tej nie zachował się załącznik graficzny. W 1972 r. prowadzone były kolejne postępowania w sprawie wydania pozwoleń na budowę stacji obsługi, obiektów magazynu olejów, laboratorium i budynku administracyjnego [...] brak jest jednak dokumentacji dotyczącej tych spraw. Z kolei w dniu 30 maja 1983 r. została wydana decyzja o pozwoleniu na budowę portierni na terenie Zakładu [...], jednak także w tej sprawie nie zachował się załącznik graficzny. Natomiast 29 czerwca 1983 r. została wydana decyzja o pozwoleniu na dobudowę budynku magazynowego do istniejącego budynku socjalno-magazynowego, brak jest jednak załącznika graficznego. Następnie w dniu 15 grudnia 1986 r. wydano decyzję o pozwoleniu na budowę (przedłużenie ważności budowy budynku portierni oraz dobudowę budynku magazynowego do istniejącego budynku socjalno-magazynowego). Tutaj także nie zachował się załącznik graficzny. W dniu 26 maja 1997 r. została wydana decyzja o pozwoleniu na budowę punktu sprzedaży detalicznej paliw przy ZPN nr [...] oraz wiaty stalowej. Podczas oględzin jakie miały miejsce w dniu 17 stycznia 2022 r. z udziałem strony postępowania oraz przedstawiciela Miasta L. ustalono, że przedmiotowa działka znajduje się poza ogrodzeniem terenu na którym funkcjonuje stacja paliw. W znacznej części teren ten stanowi grunt rolny, jest niezagospodarowany i porośnięty gęstą trawą i chwastami. W tej sytuacji organ stwierdził, że wywłaszczona nieruchomość nie została zagospodarowana zgodnie z celem wywłaszczenia, wobec czego zachodzą przesłanki do orzeczenia o jej zwrocie na rzecz uprawnionych. Zwrócił uwagę, że obowiązujący plan zagospodarowania pozwalał na użytkowanie gruntu na cele rolnicze, ograniczając jedynie prawo zabudowy terenu. Powyższe ustalenia planistyczne nie stwarzały więc konieczności wywłaszczenia działek sąsiadujących z planowanymi Zakładami [...]. Przedmiotowa nieruchomość mogła zatem pozostać w rękach poprzedniego właściciela i być użytkowana zgodnie z przeznaczeniem jako tereny rolne, bowiem znajduje się poza ogrodzeniem terenu na którym funkcjonował zakład [...] (obecnie "[...]"). Nie można tego terenu (wraz z działkami sąsiednimi) uznać za urządzoną strefę ochronną bazy [...], gdyż jak ustalono w trakcie postępowania, działki sąsiadujące z działką zawnioskowaną do zwrotu, bezpośrednio przylegające do ogrodzenia bazy "[...]", stanowią w własność prywatną użytkowaną rolniczo, co prowadzi do wniosku, że nie było konieczności wywłaszczania tylko niektórych leżących w tym pasie działek. Własność działek "niewywłaszczonych" pozostaje w rękach osób prywatnych od daty zamiaru powstania bazy [...]. Organ zaznaczył, że wprawdzie zgodnie z decyzją o lokalizacji szczegółowej nr [...] z dnia 5 maja 1969 r. dla składu dystrybucyjnego [...] wydanej na podstawie planu ogólnego miasta L. oraz planu szczegółowego [...] inwestor zobowiązany był do opracowania projektu strefy ochronnej (pkt 7 decyzji), jednak na podstawie informacji udzielonych przez [...]" oraz Wydział Architektury i Budownictwa Urzędu Miasta L. brak jest jakiejkolwiek dokumentacji dotyczącej projektu bądź powstania strefy ochronnej. Prowadzi to do przekonania, że taka strefa w ogóle nie powstała. Obowiązujące w dacie wydania decyzji lokalizacyjnej składu dystrybucyjnego [...] przepisy Zarządzenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 20 maja 1966 r. w sprawie ustalenia lokalizacji szczegółowej inwestycji budowlanych i stref ochronnych oraz wyrażenia zgody na zmianę sposobu wykorzystania terenu, wyraźnie określały zasady i warunki ustalania stref ochronnych. Zgodnie z przepisami Rozdziału 4. Strefy ochronne ww. Zarządzenia, ustalenie strefy ochronnej następowało na wniosek zainteresowanych lub z urzędu. Do wniosku o ustalenie strefy ochronnej należało dołączyć wyniki badań, materiały, dane i uzgodnienia z właściwymi organami, uzasadniające potrzebę ustalenia strefy ochronnej oraz określenie warunków, którym ta strefa powinna odpowiadać. Do wniosku należało również dołączyć trzy egzemplarze projektu strefy ochronnej, sporządzonego na mapie sytuacyjnej w skali nie mniejszej niż 1:5000, zawierającego położenie obiektów oraz granic projektowanej strefy, istniejące zagospodarowanie i sposób wykorzystania terenu strefy, projektowane ograniczenie w zakresie sposobu wykorzystania terenu strefy lub jej części oraz stan własności (posiadania) nieruchomości na terenie strefy. Ponadto, decyzja o ustaleniu strefy ochronnej powinna dokładnie określać granice strefy oraz dopuszczalne, nakazane albo zakazane sposoby wykorzystania terenów na obszarze strefy. Organ wyjaśnił ponadto, że stosownie do art. 140 ust. 1, 2 i 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, w przypadku zwrotu wywłaszczonej nieruchomości były właściciel lub jego spadkobierca zwraca Skarbowi Państwa lub właściwej jednostce samorządu terytorialnego, w zależności od tego kto jest właścicielem nieruchomości w dniu zwrotu, ustalone w decyzji odszkodowanie, proporcjonalnie do zwracanej powierzchni, podlegające waloryzacji na dzień wydania decyzji o zwrocie nieruchomości. Kwota wypłacona za wywłaszczony grunt o powierzchni [...] ha wynosiła [...] zł. Po zwaloryzowaniu powyższej sumy przy zastosowaniu wskaźników cen towarów i usług konsumpcyjnych ogłaszanych przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego i uwzględnieniu denominacji otrzymano kwotę [...]zł. Projektowana do zwrotu działka nr [...] odpowiada dawnej działce nr [...], zaś różnica powierzchni wynika z odnowienia ewidencji gruntów obrębu [...] (operat [...].[...]/[...]). Wobec powyższego na podlegający zwrotowi grunt powierzchni [...] ha przypada kwota [...]zł, tj. ok. [...] zł za 1m2 powierzchni, co nie przekracza 50% aktualnej wartości zwracanej nieruchomości, o czym mowa w art. 217 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami.