Wyrok SN z dnia 1 kwietnia 2025 r., sygn. II USKP 135/23
Zasada trwałości decyzji administracyjnej, wyrażona w art. 16 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. — Kodeks postępowania administracyjnego, znajduje zastosowanie w postępowaniu organu rentowego prowadzonym na podstawie ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy. Organ rentowy nie może skutecznie obniżyć przyznanego świadczenia rentowego przez wydanie nowej decyzji ustalającej to świadczenie w niższej wysokości, jeżeli uprzednio nie uchylił w prawem przewidzianym trybie decyzji pierwotnej przyznającej świadczenie — jedynym dopuszczalnym trybem wzruszenia takiej decyzji jest tryb wskazany w art. 33 ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej.
Teza AI
Istota problemu
Sprawa dotyczyła obniżenia renty rodzinnej wdowy po funkcjonariuszu służby bezpieczeństwa na podstawie art. 24a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy. Kluczowy problem prawny dotyczył procedury decyzyjnej organu rentowego — wydano dwie kolejne decyzje w tej samej sprawie: pierwsza z 31 lipca 2017 r. przyznała rentę, a następna z 11 sierpnia 2017 r. ją obniżyła, bez uprzedniego uchylenia decyzji wcześniejszej w trybie wskazanym w art. 33 ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując, że organ rentowy naruszył zasadę trwałości decyzji administracyjnych wynikającą z art. 16 § 1 k.p.a. przez wydanie drugiej decyzji w tej samej sprawie bez uprzedniego wzruszenia decyzji wcześniejszej. Sąd podkreślił, że decyzja z 31 lipca 2017 r. weszła do obrotu prawnego i mogła być zmieniona wyłącznie w trybie określonym w art. 33 ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej, a pominięcie tego trybu stanowiło istotną wadę proceduralną.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Romualda Spyt (przewodniczący)
SSN Halina Kiryło
SSN Krzysztof Staryk (sprawozdawca)
w sprawie z odwołania M. B. przeciwko Dyrektorowi Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w Warszawie o wysokość policyjnej renty rodzinnej, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 1 kwietnia 2025 r., skargi kasacyjnej odwołującej się od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 4 kwietnia 2022 r., sygn. akt III AUa 164/21,
