Wyrok NSA z dnia 7 lutego 2024 r., sygn. III FSK 4287/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Krzysztof Winiarski, Sędzia NSA Wojciech Stachurski, Sędzia WSA (del.) Mirella Łent (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej M. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 3 lutego 2021 r. sygn. akt I SA/Lu 497/20 w sprawie ze skargi M. B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia 24 sierpnia 2020 r. nr 0601-IEE-1.711.161.2020.2 UNP: 0601-20-083519 w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych oddala skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 3 lutego 2021 r., I SA/Lu 497/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę M.B. (dalej jako: skarżący) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia 24 sierpnia 2020 r. w przedmiocie odmowy zwolnienia spod egzekucji.

W uzasadnieniu wyroku, Sąd pierwszej instancji wskazał, że przedmiotem sporu w niniejszej sprawie była zasadność odmowy przez organ zwolnienia z egzekucji zabudowanej budynkiem mieszkalnym działki gruntu zajętej przez Naczelnika Urzędu Skarbowego, położonej w P. przy ul. K. [...], w związku z wnioskiem strony o zwolnienie wierzytelności z egzekucji. Zwolnienie z egzekucji nieruchomości w opinii skarżącego miało pozwolić na podjęcie dalszych kroków związanych ze spłatą zadłużenia oraz w konsekwencji odzyskanie płynności finansowej. Sąd ten podkreślił, że podstawę prawną wydanej decyzji stanowił art. 13 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2019 r. poz. 1438 ze zm.), dalej: "u.p.e.a.". WSA w Lublinie doszedł do przekonania, że organy słusznie stwierdziły, iż skarżący nie wykazał aby "jego ważny interes" przemawiał za zwolnieniem z egzekucji przedmiotowej nieruchomości. Skarżący nie wskazał także innych składników swojego majątku, z którego organ mógłby przeprowadzić egzekucję. Aby określony składnik majątku został zwolniony z egzekucji zobowiązany powinien przedstawić nie tylko argumenty przemawiające za zwolnieniem, ale także wykazać, że możliwe jest prowadzenie egzekucji i uzyskanie egzekwowanych należności z innych składników majątkowych. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że instytucja zwolnienia z egzekucji określonego składnika majątkowego służy wyłącznie zmniejszeniu dla zobowiązanego uciążliwości prowadzonej egzekucji, a ochrona interesu zobowiązanego nie może doprowadzić do sytuacji, w której niemożliwe będzie przeprowadzenie skutecznej egzekucji administracyjnej. Sąd ten podał, że skarżący uzasadniał, że przedmiotową nieruchomość zamieszkuje jego rodzina, a postępowanie organu egzekucyjnego może doprowadzić do jej wyprowadzki, przymusowej eksmisji, co mogłoby być traumatyczne dla członków rodziny, a nawet samo upublicznienie informacji o sprzedaży nieruchomości mogłoby być trudne. WSA w Lublinie uznał, że w tym kontekście nie sposób zarzucić błędu organowi, który nie neguje, że w subiektywnym przekonaniu skarżący ma ważny interes w zwolnieniu zajętej nieruchomości spod egzekucji, jednakże wskazuje, że o istnieniu "ważnego interesu" decydują kryteria zobiektywizowane i zaznacza, iż w przypadku skarżącego nie zaistniały okoliczności nadzwyczajne i wyjątkowe. W rozpatrywanej sprawie egzekucja była wynikiem nieregulowania należnych Skarbowi Państwa zobowiązań podatkowych związanych z działalnością gospodarczą skarżącego. Nie była wynikiem zdarzeń niezależnych od woli zobowiązanego, ale związana była z ryzykiem ponoszonym przy prowadzeniu takiej działalności. Sąd ten zauważył także, że nie jest w pełni spójna i nie przekonuje argumentacja wniosku skarżącego co do jego intencji i planów wobec nieruchomości objętej egzekucją. Mając powyższe na uwadze, sąd pierwszej instancji stanął na stanowisku, że organy w okolicznościach sprawy dokonały prawidłowej wykładni pojęcia nieostrego "ważnego interesu zobowiązanego" zawartego w art. 13 § 1 u.p.e.a., uznając, że mimo dolegliwości dla skarżącego wynikających z zajęcia nieruchomości, przesłanka ta nie została spełniona. W takiej sytuacji, zgodnie z treścią art. 13 § 1 u.p.e.a. organy działały w warunkach związania, tzn. mogły podjąć wyłącznie rozstrzygnięcie odmawiające zwolnienia z egzekucji. Wyrok ten w całości dostępny jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej w skrócie CBOSA).