Wyrok SN z dnia 28 maja 2025 r., sygn. I USKP 163/24
Osoba częściowo niezdolna do pracy od dzieciństwa, która w trakcie ubezpieczenia doznała pogorszenia stanu zdrowia spowodowanego nową, odrębną jednostką chorobową, może spełnić warunek określony w art. 57 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, jeżeli pogorszenie to nastąpiło w jednym z okresów wymienionych w tym przepisie i spowodowało autonomiczną utratę zdolności do wykonywania pracy w dotychczasowym, ograniczonym stanem zdrowia zakresie. Sąd ubezpieczeń społecznych jest w takim przypadku zobowiązany do zbadania, czy schorzenia ujawnione w trakcie ubezpieczenia stanowią odrębne ryzyko ubezpieczeniowe, a nie jedynie kontynuację wcześniejszej niezdolności, co wymaga przeprowadzenia pełnego postępowania dowodowego z udziałem biegłych właściwych specjalności, w tym sporządzenia zbiorczej opinii lekarskiej.
Teza AI
Istota problemu
Sprawa dotyczyła kwestii, czy ubezpieczona spełnia warunek określony w art. 57 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, wymagający, aby niezdolność do pracy powstała w okresie ubezpieczenia — gdy schorzenia zdiagnozowane w dzieciństwie współistnieją z nową jednostką chorobową (oponiakami mózgu) ujawnioną w trakcie zatrudnienia. Problem prawny obejmował ustalenie, czy pogorszenie stanu zdrowia powstałe w okresie ubezpieczenia, niezwiązane genetycznie z wcześniejszą chorobą, może stanowić odrębne ryzyko ubezpieczeniowe uzasadniające prawo do renty.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, stwierdzając, że postępowanie dowodowe było niepełne — nie przeprowadzono opinii biegłego onkologa, nie zbadano stanu zdrowia ubezpieczonej w kluczowym okresie 2006–2011, a wnioski biegłych nie zostały podsumowane w opinii zbiorczej. Sąd wskazał, że pogorszenie istniejącej niezdolności do pracy w ramach odrębnej jednostki chorobowej, powstałe w czasie ubezpieczenia i powodujące autonomiczną utratę dotychczasowych możliwości zawodowych, może uzasadniać prawo do renty.
