Wyrok SN z dnia 23 czerwca 2025 r., sygn. III USKP 44/23
Renta szkoleniowa, o której mowa w art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, stanowi szczególną postać renty z tytułu niezdolności do pracy i może być przyznana przez sąd rozpoznający odwołanie od decyzji odmawiającej prawa do renty, wyłącznie na okres 6 miesięcy od uprawomocnienia się wyroku, z uwagi na prospektywny charakter tego świadczenia i konieczność włączenia w proces przekwalifikowania zawodowego starosty oraz powiatowego urzędu pracy. Za okres wsteczny — od daty złożenia wniosku o rentę do daty przyznania renty szkoleniowej — ubezpieczonemu, któremu bezzasadnie odmówiono prawa do renty szkoleniowej, przysługuje renta z tytułu częściowej niezdolności do pracy, ponieważ niezdolność do pracy w rozumieniu art. 12 ust. 1 ustawy emerytalnej obejmuje również sytuację, gdy ubezpieczony utracił zdolność do pracy zgodnej z posiadanymi kwalifikacjami, zachowuje możliwość przekwalifikowania zawodowego, lecz nie zapewniono mu instytucjonalnych warunków do jego przeprowadzenia.
Teza AI
Istota problemu
Sprawa dotyczyła wykładni art. 60 ust. 1 w związku z art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych w kontekście dwóch powiązanych zagadnień: po pierwsze, czy sąd rozpoznający odwołanie od decyzji odmawiającej prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy jest uprawniony do przyznania renty szkoleniowej; po drugie, czy renta szkoleniowa może być przyznana za okres wsteczny — od daty złożenia wniosku o rentę — czy wyłącznie na przyszłość od uprawomocnienia się wyroku.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Sądu Apelacyjnego w części dotyczącej przyznania renty szkoleniowej za okres wsteczny (od 1 marca 2018 r. do 11 stycznia 2022 r.) i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wiążąc się uchwałą składu siedmiu sędziów z dnia 27 listopada 2024 r. Uchwała ta przesądziła, że sąd jest uprawniony do przyznania renty szkoleniowej na okres 6 miesięcy od uprawomocnienia się wyroku, natomiast za okres wsteczny — od złożenia wniosku do przyznania renty szkoleniowej — ubezpieczonemu przysługuje renta z tytułu częściowej niezdolności do pracy, gdyż brak instytucjonalnego zapewnienia możliwości przekwalifikowania zawodowego w tym czasie wypełnia przesłankę niezdolności do pracy z art. 12 ust. 1 ustawy emerytalnej.
