Czy wyjazd i opieka nad uczniami w czasie wycieczki stanowi podróż służbową nauczyciela

PROBLEM

Czy wyjazd i opieka nad uczniami w czasie wycieczki stanowi podróż służbową nauczyciela? Czy nauczycielowi przysługuje wynagrodzenie za czas wyjazdu oraz zwrot kosztów takiej podróży służbowej, w tym dieta? Czy nauczyciele przebywający na wycieczce szkolnej mogą zakupić sobie obiad, a szkoła może za niego zapłacić? Czy jeśli opłacimy fakturę za obiad nauczyciela, to czy tym samym obniżamy mu dietę?

RADA

Wyjazd i opieka nad uczniami w czasie wycieczki stanowi podróż służbową nauczyciela, co oznacza, że pracodawca ponosi koszty tej podróży, w tym również dietę. Nauczycielowi przysługuje wynagrodzenie za czas wyjazdu oraz zwrot kosztów takiej podróży służbowej, w tym dieta.

UZASADNIENIE

Zgodnie z art. 77⁵ § 1 Kodeksu pracy, pracownikowi wykonującemu na polecenie pracodawcy zadanie służbowe poza miejscowością, w której znajduje się siedziba pracodawcy lub poza stałym miejscem pracy przysługują należności na pokrycie kosztów związanych z podróżą służbową. Podstawą więc wydania polecenia poza stałym miejscem pracy jest obowiązek wykonania zadania służbowego, a więc zadania dotyczącego zakresu obowiązków wynikających ze stosunku pracy.

W opisanej sytuacji chodzi o wyjazd nauczyciela na wycieczkę. Ponieważ wyjazd ten związany jest z opieką nad uczniami szkoły, to nauczyciel realizuje to w ramach obowiązków służbowych i powinien otrzymać polecenie wyjazdu służbowego (dokumentem takim może być zatwierdzona przez dyrektora karta wycieczki - § 6 rozporządzenia MEN z 25 maja 2018 r. w sprawie warunków i sposobu organizowania przez publiczne przedszkola, szkoły i placówki krajoznawstwa i turystyki). W ramach obowiązków wynikających ze stosunku pracy nauczyciel obowiązany jest realizować m.in. inne zajęcia i czynności wynikające z zadań statutowych szkoły, w tym zajęcia opiekuńcze i wychowawcze uwzględniające potrzeby i zainteresowania uczniów (art. 42 ust. 2 pkt 2 Karty Nauczyciela). W takim wypadku nauczycielowi przysługuje nie tylko wynagrodzenie za czas wyjazdu, ale również zwrot kosztów takiej podróży służbowej, w tym dieta. 

Zgodnie z § 7 rozporządzenia MPiPS z 29 stycznia 2013 r. w sprawie należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej, dieta w czasie podróży krajowej jest przeznaczona na pokrycie zwiększonych kosztów wyżywienia i wynosi 45 zł za dobę podróży. Należność z tytułu diet oblicza się za czas od rozpoczęcia podróży krajowej (wyjazdu) do powrotu (przyjazdu) po wykonaniu zadania służbowego w następujący sposób:

1) jeżeli podróż trwa nie dłużej niż dobę i wynosi:

a) mniej niż 8 godzin - dieta nie przysługuje,

b) od 8 do 12 godzin - przysługuje 50% diety,

c) ponad 12 godzin - przysługuje dieta w pełnej wysokości.

Dieta nie przysługuje:

1) za czas delegowania do miejscowości pobytu stałego lub czasowego pracownika oraz w przypadkach, o których mowa w § 10;

2) jeżeli pracownikowi zapewniono bezpłatne całodzienne wyżywienie.

Natomiast kwotę diety zmniejsza się o koszt zapewnionego bezpłatnego wyżywienia, przyjmując, że każdy posiłek stanowi odpowiednio:

1) śniadanie - 25% diety;

2) obiad - 50% diety;

3) kolacja - 25% diety.

Jeżeli więc szkoła opłaci koszty obiadu nauczyciela w czasie wycieczki szkolnej, to nauczyciel będzie uprawniony tylko do 50% wartości diety, która zależy dodatkowo od czasu trwania podróży służbowej (wycieczki). Jeżeli wycieczka trwa od 8 do 12 godzin przysługuje 50% diety, czyli 22,50 zł, a więc jeśli nauczyciel ma zapewniony obiad, będzie mu przysługiwało 50% tej kwoty, a więc 11,25 zł.

Dariusz Dwojewski

doktor nauk prawnych, wykładowca Uniwersytetu Śląskiego, specjalista w zakresie prawa pracy, pragmatyk pracowniczych i związków zawodowych, współpracownik firm szkoleniowych i autor wielu publikacji