Wyrok SN z dnia 29 października 2025 r., sygn. I USKP 162/24
Ocena częściowej niezdolności do pracy w rozumieniu art. 12 ust. 3 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych wymaga uwzględnienia nie tylko medycznej oceny stanu zdrowia ubezpieczonego, lecz także jego poziomu kwalifikacji zawodowych, możliwości wykonywania dotychczasowej pracy lub podjęcia innej pracy zgodnej z kwalifikacjami oraz celowości przekwalifikowania. Orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, stwierdzające zdolność do pracy wyłącznie w warunkach chronionych i trwały charakter naruszenia sprawności organizmu, nie może być pominięte przy tej ocenie, nawet jeżeli pojęcie niepełnosprawności jest szersze niż pojęcie niezdolności do pracy. Jeżeli opinia biegłych nie odnosi się konkretnie do zgromadzonej dokumentacji medycznej i nie wyjaśnia, kiedy i w następstwie jakich procesów medycznych ustąpiła niezdolność do pracy, sąd drugiej instancji jest obowiązany do powołania biegłych uzupełniających lub innych biegłych, a pominięcie takiego wniosku dowodowego bez uzasadnionej przyczyny stanowi naruszenie art. 235² § 1 pkt 5 k.p.c.
Teza AI
Istota problemu
Sprawa dotyczyła oceny prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy ubezpieczonego, który przez kilkanaście lat pobierał rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy, a następnie organ rentowy odmówił przyznania świadczenia na dalszy okres. Problem prawny koncentrował się wokół prawidłowości postępowania dowodowego — w szczególności dopuszczalności pominięcia wniosku o opinię uzupełniającą biegłych lekarzy oraz orzeczenia o stopniu niepełnosprawności — a w konsekwencji wokół wykładni pojęcia częściowej niezdolności do pracy w rozumieniu art. 12 ust. 1 i 3 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, uwzględniającej poziom kwalifikacji ubezpieczonego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, stwierdzając, że Sąd Apelacyjny dopuścił się istotnych uchybień procesowych przez pominięcie wniosku o powołanie nowych biegłych lekarzy mimo że dotychczasowe opinie nie odnosiły się konkretnie do dokumentacji medycznej dołączonej do apelacji i nie wyjaśniały, kiedy i na skutek jakich procesów medycznych ustąpiła niezdolność do pracy. Sąd wskazał ponadto, że pominięcie orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności stwierdzającego trwałe naruszenie sprawności organizmu i zdolność do pracy wyłącznie w warunkach chronionych było błędne, gdyż orzeczenie o stopniu niepełnosprawności nie może być pomijane przy ocenie niezdolności do pracy warunkującej prawo do renty.
POTRZEBUJESZ POMOCY?