Interpretacja indywidualna z dnia 30 grudnia 2025 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0114-KDIP4-1.4012.623.2025.1.DP
Instytucja kultury, dokonując zakupów związanych z inwestycją wykorzystywaną dla działalności gospodarczej i statutowej, jest zobowiązana do stosowania prewspółczynnika VAT, jeśli nieodpłatne działania promocyjne towarzyszą działalności gospodarczej, lecz ich głównym celem jest realizacja zadań statutowych, niezależnie od wpływu na przychody ze sprzedaży.
Interpretacja indywidualna – stanowisko nieprawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest nieprawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
5 listopada 2025 r. wpłynął Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy obowiązku zastosowania prewspółczynnika do odliczenia podatku naliczonego od wydatków na zakup towarów i usług związanych z realizacją Projektu. Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego
Biuro (…) (dalej jako: „Wnioskodawca” lub „Galeria Sztuki”) jest posiadającą osobowość prawną samorządową instytucją kultury zarejestrowaną jako podatnik VAT czynny. Organizatorem Wnioskodawcy jest Gmina (…). Galeria Sztuki w ramach działalności odpłatnej realizuje zadania własne gminy i należące do miasta na prawach powiatu w zakresie działalności kulturalnej.
Zgodnie ze Statutem Wnioskodawcy zadania realizowane przez Wnioskodawcę obejmują:
1)promowanie sztuki współczesnej,
2)planowanie, organizacja i realizacja wystaw oraz innych form prezentacji sztuki m.in. konferencji, sympozjów, targów sztuki, konkursów, aukcji, kiermaszów, pokazów oraz innych przedsięwzięć artystycznych,
3)popularyzowanie wiedzy o sztuce poprzez działalność oświatową wynikającą z programu wystawienniczego,
4)wydawanie publikacji wynikających z realizacji programu wystawienniczego i promocyjnego,
5)gromadzenie i opracowywanie dokumentacji z zakresu działalności Galerii Sztuki,
6)promocję twórczości artystów z (…) i województwa (…) w kraju i za granicą oraz tworzenie artystom warunków do konfrontacji osiągnięć twórczych i wymiany doświadczeń,
7)współpracę z innymi galeriami w kraju i za granicą o podobnym profilu artystycznym, w tym wzajemna wymiana wystaw,
8)współpracę ze środowiskami twórczymi, stowarzyszeniami, instytucjami kultury w kraju i za granicą, w tym zawieranie porozumień mających na celu wspólne organizowanie przedsięwzięć,
9)dokonywanie zakupów dzieł sztuki współczesnej oraz wydawnictw z tej dziedziny w celu ich upowszechniania oraz gromadzenia zbiorów,
10)udostępnianie zbiorów Galerii Sztuki do celów wystawienniczych, naukowych i edukacyjnych.
Wnioskodawca działa m.in. na podstawie:
1)ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn.: Dz. U. z 2025 r. poz. 1153 ze zm.);
2)ustawy z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 87 ze zm.);
3)ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 1530 ze zm.).
Podstawowymi źródłami finansowania działalności Wnioskodawcy są:
•dotacje podmiotowe na dofinansowanie statutowej działalności bieżącej,
•dotacje celowe na finansowanie lub dofinansowanie wskazanych zadań i programów,
•przychody pochodzące z prowadzonej przez Wnioskodawcę działalności, w tym:
‒ze sprzedaży biletów wstępu,
‒ze sprzedaży składników majątku ruchomego,
‒przychody z najmu i dzierżawy składników majątkowych,
‒z innych źródeł.
Faktycznie prowadzona (lub planowana) działalność Galerii Sztuki (jest) będzie działalnością odpłatną (prowadzoną w ramach odpłatnej działalności statutowej) i obejmuje/obejmować będzie:
1)sprzedaż biletów wstępu do Galerii Sztuki,
2)sprzedaż biletów na wydarzenia odbywające się w Galerii Sztuki,
3)najem/dzierżawę przestrzeni Wnioskodawcy,
4)sprzedaż towarów (np. katalogów, wydawnictw, pocztówek),
5)świadczenie usług reklamowych oraz podobnych w ramach zawartych umów,
6)świadczenia sponsorskie na podstawie zawartych umów sponsoringu lub podobnych.
Galeria Sztuki jako samorządowa instytucja kultury prowadzi (będzie prowadziła) również działalność zwolnioną z VAT, obejmującą m.in. organizację i współorganizację wydarzeń kulturalnych lub warsztatów. W związku z tym, instytucja ma prawo do odliczenia podatku naliczonego w części odpowiadającej rzeczywistemu udziałowi sprzedaży opodatkowanej w sprzedaży opodatkowanej i zwolnionej. Na rok 2025 wskaźnik odliczenia wynosi 87%.
Zasadniczo Galeria Sztuki nie będzie prowadzić działań nieodpłatnych. Wstęp na wystawy i wydarzenia organizowane przez Galerię Sztuki jest odpłatny.
W ramach prowadzonej działalności odpłatnej Galeria Sztuki planuje organizację wernisaży towarzyszących otwarciu każdej nowej wystawy. Wstęp na wernisaże będzie otwarty. Wnioskodawca na wernisaże zaprasza osoby, które z racji pełnionych funkcji lub działalności mogą przyczynić się do promocji wystawy oraz działalności Galerii Sztuki, przede wszystkim: dziennikarzy, dyrektorów placówek edukacyjnych i kulturalnych, przedstawicieli instytucji publicznych, artystów oraz innych osób publicznych. Celem organizacji wernisaży jest promocja wystawy, na którą wstęp jest odpłatny, promocja oferty Galerii oraz zachęcenie szerszej publiczności do późniejszego, odpłatnego zwiedzania ekspozycji. Wernisaże zwiększają zainteresowanie odpłatnymi wystawami Galerii Sztuki. Podczas wernisaży występuje sprzedaż opodatkowana VAT, w tym sprzedaż towarów takich jak: katalogi, wydawnictwa czy pocztówki. Wernisaż pełni zatem funkcję działania reklamowego i promocyjnego, zbliżoną w swojej istocie do konferencji prasowej, kampanii informacyjnej czy dystrybucji materiałów promocyjnych oraz wspierającą sprzedaż instytucji kultury. Podczas wernisaży planowana jest również obecność mediów, w tym telewizji naziemnych, telewizji internetowych oraz prasy lokalnej i ogólnopolskiej. W trakcie wydarzenia będą realizowane nagrania filmowe, fotorelacje oraz wywiady z artystami, dyrektorem Galerii i zaproszonymi gośćmi, które następnie zostaną opublikowane w mediach tradycyjnych i internetowych. Działania te mają na celu dalsze rozpowszechnienie informacji o wystawie. Służą prowadzeniu działalności gospodarczej.
Siedziba Wnioskodawcy znajduje się w zabytkowym zespole budynków przy ul. (…). W kompleksie tym znajduje się obecnie siedziba Galerii Sztuki oraz A. – samorządowej instytucji kultury. Każda z instytucji jest właścicielem przypadających jej obiektów przy ul. (…). Wnioskodawca jest właścicielem gruntu oraz jednokondygnacyjnego budynku przy ul. (…).
Wnioskodawca planuje przeprowadzenie przebudowy obiektu Galerii Sztuki dostosowującą go do bieżących wyzwań, jakie stoją przed Wnioskodawcą (dalej: „Projekt”).
W celu realizacji Projektu organizator Wnioskodawcy wystąpił z wnioskiem o dofinansowanie Projektu pt.: „(…)”. Z uwagi na fakt, że inwestycja dotyczy całej nieruchomości, projekt realizowany jest wspólnie z A. W zakresie prac dotyczących robót budowlanych w obiektach Galerii Sztuki wykonawca będzie wystawiał faktury za swoje prace na Wnioskodawcę. Wykonawca będzie zobligowany do bezpośredniego przyporządkowania wydatków oraz swojego wynagrodzenia do poszczególnych obiektów oraz odbiorców usług – Wnioskodawcy oraz A. Jednocześnie równoległe prace wykonywane na rzecz A. będą fakturowane na ten podmiot. Projekt będzie wykorzystywany w całości do prowadzenia działalności opodatkowanej VAT i zwolnionej. Wnioskodawca w projekcie występuje w charakterze podmiotu współuczestniczącego (realizuje projekt wspólnie z A.) zaś koszty inwestycji dotyczące części budynku wykorzystywanego przez Wnioskodawcę stanowią wydatki niekwalifikowane w ramach projektu.
W ramach Projektu, w części przypadającej Wnioskodawcy, zaplanowano przebudowę i wymianę wewnętrznych instalacji centralnego ogrzewania i wody użytkowej w pomieszczeniach Galerii Sztuki oraz zagospodarowanie gruntu szatą roślinną.
Istotą prac jest przebudowa i wymiana instalacji wewnętrznych Galerii Sztuki. Zagospodarowanie terenu zielenią ma charakter uzupełniający, estetyczno-porządkowy.
Dofinansowanie Projektu zostało przyznane na podstawie umowy w sprawie udzielenia dotacji celowej z budżetu Gminy (…) na dofinansowanie części realizacji zadania: „(…)” z przeznaczeniem na Modernizację Biura (…) zawartej z Gminą (…). Galeria Sztuki będzie realizującym Projekt objęty umową o dofinasowanie oraz będzie jego ekonomicznym beneficjentem. Środki na ten cel będą przekazywane przez Gminę w formie dotacji. Efektem Projektu będzie bowiem przebudowa obiektu Galerii Sztuki, który następnie wykorzystywany będzie w opisanej wyżej działalności Wnioskodawcy. Zakres prac związanych z Galerią obejmuje remont atrium, remont centralnego ogrzewania, ocieplenie budynku. Jednocześnie z zakresu Projektu wyłączone będą prace dotyczące obiektów należących do A., będą one realizowane niezależnie od Projektu.
Prace w ramach dofinansowanego Projektu obejmują w szczególności:
1)plan organizacji terenu budowy,
2)przygotowanie i organizacja terenu budowy,
3)realizację robót budowlanych w zakresie wskazanym w projekcie w tym:
i. prace ogólnobudowlane;
ii. ocieplenie dachu, wymiana rynien i rur spustowych, remont instalacji odgromowej;
iii. roboty sanitarne - wymiana instalacji C.O., wymiana grzejników stalowych, przebudowa i wymiana instalacji z.w.u.;
iv. prace rozbiórkowe roboty nawierzchniowe z kostki brukowej betonowej oraz z płyt granitowych i roboty ziemne w zakresie atrium;
vi. nowe nasadzenia niską zielenią i krzewami;
vii. roboty wykończeniowe, które obejmą m.in. ocieplenie ścian od wewnątrz oraz wymianę stolarki okiennej,
4)uzyskanie pozwoleń i zezwoleń niezbędnych do prawidłowej eksploatacji,
5)przeprowadzenie prac odbiorowych, wraz z uzyskaniem pozwolenia na użytkowanie, a w przypadku kiedy zajdzie taka konieczność, przeprowadzenie korekt lub usunięcia wad i usterek,
6)uprzątnięcie terenu budowy.
Celem realizacji Projektu jest:
•poprawa stanu technicznego i efektywności energetycznej budynku Galerii Sztuki poprzez przebudowę instalacji wewnętrznych;
•dostosowanie budynku do aktualnych norm technicznych i ekologicznych;
•poprawa estetyki i funkcjonalności otoczenia.
Po zakończeniu Projektu zmodernizowane powierzchnie mają służyć w całości działalności Wnioskodawcy przedstawionej we wniosku.
Pytanie
Czy w przedstawionych okolicznościach Wnioskodawca jest zobligowany do odliczenia podatku naliczonego od wydatków na zakup towarów i usług związanych z realizacją Projektu z zastosowaniem wskaźnika, o którym mowa w art. 86 ust. 2a ustawy o VAT (prewspółczynnik)?
Państwa stanowisko w sprawie
Zdaniem Wnioskodawcy w przedstawionych okolicznościach Wnioskodawca nie będzie zobligowany do odliczenia podatku naliczonego od wydatków na zakup towarów i usług związanych z Projektem z zastosowaniem wskaźnika, o którym mowa w art. 86 ust. 2a ustawy o VAT (prewspółczynnik).
Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.
W piśmiennictwie podkreśla się, że prawo do odliczenia podatku naliczonego od wydatków na zakup towarów i usług związanych z działalnością odpłatną opodatkowaną VAT nie budzi w praktyce wątpliwości.
„Z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT wynika nie tylko podstawowa zasada obowiązująca w VAT, lecz również reguła tzw. alokacji bezpośredniej (por. komentarz do art. 90 ustawy o VAT), polegająca na prawie do odliczenia VAT od wydatków bezpośrednio związanych z działalnością opodatkowaną podatnika.” (Matarewicz Jacek, Art. 86. W: Ustawa o podatku od towarów i usług. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2022).
Zgodnie z art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy o VAT, kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług.
Z treści cytowanych wyżej przepisów wynika, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn.:
1.odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług czynny,
2.gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych.
Ponadto należy także wskazać, że ustawodawca umożliwił podatnikom skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego w określonych terminach, pod warunkiem niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy o VAT. Przepis ten określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Jednocześnie, w przypadku nabycia towarów i usług wykorzystywanych zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza, z wyjątkiem celów osobistych, do których ma zastosowanie art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2, oraz celów, o których mowa w art. 8 ust. 5 - w przypadku, o którym mowa w tym przepisie, gdy przypisanie tych towarów i usług w całości do działalności gospodarczej podatnika nie jest możliwe, kwotę podatku naliczonego, o której mowa w ust. 2, oblicza się zgodnie ze sposobem określenia zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej (art. 86 ust. 2a ustawy o VAT).
Działalność gospodarcza dla potrzeb VAT obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych (art. 15 ust. 2 ustawy o VAT).
Ze wskazanej definicji wynika, że działalność gospodarcza dla potrzeb VAT obejmuje każdy przejaw działalności odpłatnej czy to wykonywany przez przedsiębiorcę, czy przez instytucję kultury w ramach odpłatnej działalności statutowej. Nie stanowią działalności gospodarczej działania nieodpłatne prowadzone przez instytucje kultury w ramach nieodpłatnej działalności statutowej, jednak Wnioskodawca nie planuje realizacji takich działań. Wnioskodawca zasadniczo będzie prowadził działalność odpłatną opodatkowana VAT lub zwolnioną od VAT szczegółowo przedstawioną we wniosku.
Przedstawione, również we wniosku, działania w postaci wernisaży to działania mające na celu promocję wystaw odpłatnych, ich organizacja bezpośrednio wpływa na działalność gospodarczą Wnioskodawcy. Zwiększa bowiem zainteresowanie odpłatną ofertą Galerii Sztuki, a w konsekwencji wpływ na wzrost sprzedaży biletów wstępu oraz materiałów takich jak: katalogi, wydawnictwa czy pocztówki. Po zakończeniu inwestycji Galeria nie zamierza prowadzić działań w zakresie nieodpłatnej działalności statutowej, które mogłyby generować obowiązek stosowania prewspółczynnika. Jej działania mają mieć charakter odpłatny.
Czynności podejmowane przez podatnika VAT nieodpłatnie, takie jak wernisaże promujące odpłatną wystawę, mogą należeć do działalności gospodarczej i tym samym do systemu VAT. W tej mierze trzeba odwołać się do orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA), który z nawiązaniem do dorobku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE), konsekwentnie wyjaśniał, że działania marketingowe przekładają się na wizerunek podatnika VAT, w szczególności na generowanie obrotu. Z tego względu dają podatnikowi VAT prawo do odliczenia (m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 listopada 2013 r., sygn. akt: I FSK 1606/12, z dnia 8 marca 2022 r., sygn. akt: I FSK 1760/18).
Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 sierpnia 2020 r., sygn. akt I FSK 473/18, organizowane nieodpłatnie imprezy pozostają w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, gdyż realizowane są w ramach działań promocyjnych i marketingowych, mających na celu zwiększenie sprzedaży opodatkowanej. W cytowanym wyroku zarówno sąd pierwszej instancji, jak i sąd drugiej instancji stwierdził, że:
„porównując cele i obowiązki wynikające z ustawy o muzeach z prowadzoną sprzedażą, można powiedzieć, że są ze sobą powiązane i mają na celu nie tylko promowanie zasobów dziedzictwa kulturowego posiadanego przez M., upowszechnianiu wiedzy o kulturze i tradycji, a także zapewnieniu niezbędnej promocji i reklamy M. Odpowiadając na wezwanie organu, wnioskodawca wskazał, że podczas wymienionych czynności nieodpłatnych każdorazowo udostępniane są punkty sprzedaży pamiątek i wydawnictw muzealnych, a także płatny jest wstęp na sale wystawowe”.
Należy tu także przywołać wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 30 listopada 2022 r., sygn. akt: I SA/Lu 398/22, zgodnie z którym w ocenie Sądu:
„organ dotychczas dowolnie zakwestionował stanowisko MZS i wykluczył pełne prawo do odliczenia VAT naliczonego w przypadku wydatków ponoszonych na realizację opisanych projektów inwestycyjnych. Błędnie odmówił MZS pełnego prawa do odliczenia VAT naliczonego tylko z tego względu, że ma ono status instytucji kultury, która realizuje zadania ustawowe i statutowe”.
Mając na uwadze powyższe, w przypadku Galerii Sztuki, nie wystąpi obowiązek stosowania prewspółczynnika do odliczenia VAT od wydatków na zakup towarów i usług związanych z Projektem.
Dodatkowo, powyższe stanowisko potwierdzają organy podatkowe w wydawanych przez siebie interpretacjach indywidualnych. W interpretacji indywidulnej z 28 lipca 2022 r., sygn. 0111-KDIB3-2.4012.441.2022.1.SR Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w zbliżonych okolicznościach do tych przedstawionych we wniosku potwierdził brak obowiązku stosowania prewspółczynnika do odliczenia podatku naliczonego od wydatków na termomodernizację budynku teatru, w którym będzie prowadzona wyłącznie działalność odpłatna:
„Mając na uwadze powołane przepisy prawa oraz przedstawiony opis sprawy, z którego wynika, że po zakończeniu projektu budynek Teatru będzie wykorzystywany do działalności opodatkowanej podatkiem VAT i zwolnionej od tego podatku, przysługuje Państwu prawo do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur dokumentujących zakupy towarów i usług związanych z termomodernizacją ww. budynku wyłącznie w zakresie, w jakim te towary i usługi będą służyły do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem VAT.
Obowiązkiem podatnika w pierwszej kolejności jest przypisanie konkretnych wydatków do określonego rodzaju sprzedaży, z którymi wydatki te są związane. Podatnik ma zatem obowiązek odrębnego określenia, z jakim rodzajem działalności będzie związany podatek wynikający z otrzymanych faktur zakupu, czyli dokonania tzw. bezpośredniej alokacji. Jeżeli takie wyodrębnienie jest możliwe, podatnikowi przysługuje pełne prawo do odliczenia podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług związanych ze sprzedażą opodatkowaną, brak jest natomiast takiego prawa w stosunku do towarów i usług wykorzystywanych do wykonywania czynności nieopodatkowanych tym podatkiem”.
Jeżeli więc, jak wskazano w opisie stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego, Galeria Sztuki po zakończeniu realizacji Projektu zamierza w nowej siedzibie prowadzić działalność odpłatną, brak jest podstaw do stosowania odliczenia VAT od wydatków związanych z prowadzoną inwestycją z zastosowaniem prewspółczynnika.
Stosując alokację bezpośrednią, wydatki te można w całości przypisać do działalności odpłatnej będącej działalnością gospodarczą, co wyklucza zastosowanie prewspółczynnika, o którym mowa w art. 86 ust. 2a i n. ustawy o VAT.
Tożsame wnioski wynikają m.in. z interpretacji indywidualnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 16 sierpnia 2022 r., sygn. 0114-KDIP4-1.4012.275.2022.2.AM:
„Instytut jest zarejestrowanym czynnym podatnikiem VAT, a wydatki ponoszone w ramach realizowanej inwestycji na Segment A będą miały związek wyłącznie z wykonywanymi przez Państwa czynnościami opodatkowanymi podatkiem od towarów i usług.
Segment A w całości będzie wykorzystywany do działalności odpłatnej, w tym również pion komunikacyjny, który będzie służył bezpośrednio wykonywaniu działalności opodatkowanej VAT (jako pomieszczenia pomocnicze niezbędne do prowadzenia działalności odpłatnej w postaci udostępniania przestrzeni magazynowej do przechowywania eksponatów muzealnych oraz świadczenia usług dodatkowych).
Zatem będzie Państwu przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku VAT należnego o kwoty podatku naliczonego z faktur dokumentujących wydatki poniesione na budowę Segmentu A w związku ze spełnieniem przesłanek warunkujących prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego wskazanych w art. 86 ust. 1 pkt 1 ustawy tj. wykorzystywania nabywanych towarów i usług przez czynnego podatnika do czynności opodatkowanych”.
Powyższe potwierdza również interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 12 stycznia 2022 r., sygn. 0115-KDIT3.4012.6.2021.1.AD:
„(...) skoro budynek Izby ... będzie wykorzystywany do czynności opodatkowanych i jednocześnie nie będzie wykorzystywany do czynności zwolnionych od podatku, ani do czynności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zatem nie wystąpi sytuacja, o której mowa w art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy, jako zarejestrowanemu podatnikowi podatku od towarów i usług, będzie Państwu przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur dokumentujących ponoszone wydatki na ww. przedsięwzięcie, zarówno w trakcie jego realizacji, jak i po zakończeniu od zakupów bieżących (energia, woda, środki czystości), o ile nie wystąpią inne przesłanki negatywne wymienione w art. 88 ustawy”.
Identyczne wnioski wynikają z interpretacji dotyczącej wprost inwestycji realizowanej przez instytucję kultury:
„W tym miejscu należy zauważyć, że powołany wyżej przypis art. 86 ust. 2a ustawy ma zastosowanie wyłącznie do sytuacji, w której nabywane towary i usługi, wykorzystywane są zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza, w sytuacji, gdy przypisanie tych towarów i usług w całości do działalności gospodarczej nie jest możliwe. W omawianej sprawie sytuacja taka nie występuje, bowiem – jak wskazali Państwo we wniosku – Teatr obecnie nie prowadzi działań nieodpłatnych w ramach nieodpłatnej działalności statutowej i nie planuje takich działań. Ponadto w opisie sprawy podkreśliliście Państwo, że zamiarem Teatru jest wykorzystywanie nowej siedziby Teatru tylko do czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług oraz że siedziba Teatru będzie wykorzystywana do prowadzenia opisanej we wniosku odpłatnej działalności statutowej.
W konsekwencji, skoro towary i usługi nabywane w związku z Inwestycją, tj. budową nowej siedziby Teatru będą wykorzystywane wyłącznie do celów działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy, to art. 86 ust. 2a ustawy w rozpatrywanej sprawie nie znajdzie zastosowania” (interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 19 grudnia 2022 r., nr 0112-KDIL1-1.4012.540.2022.2.HW).
Analogiczne stanowisko zostało przedstawione m.in. w następujących interpretacjach indywidulanych dotyczących prawa do pełnego odliczenia VAT z tytułu wydatków na inwestycje, które wykorzystywane będą do działalności opodatkowanej:
- interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 11 sierpnia 2021 r., sygn. 0111-KDIB3-1.4012.624.2021.1.ASY;
- interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 31 stycznia 2020 r., sygn. 0113-KDIPT1-3.4012.788.2019.1.EG.
- interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 22 stycznia 2019 r., nr 0112-KDIL2-3.4012.638.2018.2.AŻ.
W przypadku Galerii Sztuki planowane jest, że po zakończeniu realizacji Projektu modernizowana siedziba będzie wykorzystywana do prowadzenia działalności odpłatnej i zwolnionej. Prowadzone przez Galerię Sztuki wernisaże stanowią działalność związaną bezpośrednio z działalnością gospodarczą. Wykorzystywane są bowiem w celach promocji i marketingu działalności gospodarczej Wnioskodawcy. Galeria Sztuki nie planuje prowadzenia nieodpłatnej działalności statutowej w zmodernizowanej siedzibie.
Zatem biorąc pod uwagę wskazane przepisy ustawy o VAT, powołane interpretacje indywidualne Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej oraz wyroki, Wnioskodawca nie będzie zobligowany do odliczenia podatku naliczonego od wydatków na zakup towarów i usług związanych z Projektem z zastosowaniem prewspółczynnika, o którym mowa w art. 86 ust. 2a ustawy o VAT. Służyć one bowiem będą w całości działalności gospodarczej dla potrzeb VAT prowadzonej przez Wnioskodawcę.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku, jest nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Podstawowe zasady dotyczące odliczania podatku naliczonego zostały sformułowane w art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:
W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.
Art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy:
Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu:
a)nabycia towarów i usług,
b)dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usługi.
Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje, gdy:
•towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych,
•podatek odlicza zarejestrowany czynny podatnik podatku VAT.
Z art. 86. ust. 1 ustawy wynika, że odliczyć można w całości podatek naliczony, który jest związany z transakcjami opodatkowanymi podatnika. Wykluczona jest możliwość odliczania podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych – czyli gdy są wykorzystywane do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających opodatkowaniu.
Odliczenie podatku naliczonego może być częściowe, tzn. w tej części, w jakiej dane towary lub usługi, z którymi związany jest podatek naliczony, są wykorzystywane do realizacji czynności opodatkowanych. Przy odliczeniu częściowym pomija się tę część podatku, w jakiej zakupione towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności nieopodatkowanych podatkiem VAT.
Podatnik ma obowiązek dokonania tzw. alokacji podatku, czyli określenia, z jakim rodzajem działalności będzie związany podatek wynikający z otrzymanych faktur zakupu. Obowiązkiem podatnika jest przypisanie konkretnych wydatków do tego rodzaju sprzedaży, z którym są związane.
Prawo do odliczenia podatku naliczonego przysługuje pod warunkiem, że:
- spełnione zostały przesłanki pozytywne, wynikające z art. 86 ust. 1 ustawy oraz
- nie zaistniały przesłanki negatywne, określone w art. 88 ustawy – pozbawiają one podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Generalną zasadę uprawniającą do odliczenia podatku naliczonego uzupełniają regulacje zawarte m.in. w art. 86 ust. 2a ustawy i następne oraz art. 90 ustawy.
Art. 86 ust. 2a ustawy:
W przypadku nabycia towarów i usług wykorzystywanych zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza, z wyjątkiem celów osobistych, do których ma zastosowanie art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2, oraz celów, o których mowa w art. 8 ust. 5 – w przypadku, o którym mowa w tym przepisie, gdy przypisanie tych towarów i usług w całości do działalności gospodarczej podatnika nie jest możliwe, kwotę podatku naliczonego, o której mowa w ust. 2, oblicza się zgodnie ze sposobem określenia zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej, zwanym dalej „sposobem określenia proporcji”. Sposób określenia proporcji powinien najbardziej odpowiadać specyfice wykonywanej przez podatnika działalności i dokonywanych przez niego nabyć.
Art. 86 ust. 2b ustawy:
Sposób określenia proporcji najbardziej odpowiada specyfice wykonywanej przez podatnika działalności i dokonywanych przez niego nabyć, jeżeli:
1)zapewnia dokonanie obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wyłącznie w odniesieniu do części kwoty podatku naliczonego proporcjonalnie przypadającej na wykonywane w ramach działalności gospodarczej czynności opodatkowane oraz
2)obiektywnie odzwierciedla część wydatków przypadającą odpowiednio na działalność gospodarczą oraz na cele inne niż działalność gospodarcza, z wyjątkiem celów osobistych, do których ma zastosowanie art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2, oraz celów, o których mowa w art. 8 ust. 5 – w przypadku, o którym mowa w tym przepisie, gdy przypisanie tych wydatków w całości do działalności gospodarczej nie jest możliwe.
Art. 86 ust. 2d ustawy:
W celu obliczenia kwoty podatku naliczonego w przypadku, o którym mowa w ust. 2a, przyjmuje się dane za poprzedni rok podatkowy.
Art. 86 ust. 2g ustawy:
Proporcję określa się procentowo w stosunku rocznym. Proporcję tę zaokrągla się w górę do najbliższej liczby całkowitej. Przepisy art. 90 ust. 5, 6, 9a, 10 i 10c-10g stosuje się odpowiednio.
Art. 86 ust. 2h ustawy:
W przypadku gdy podatnik, dla którego sposób określenia proporcji wskazują przepisy wydane na podstawie ust. 22, uzna, że wskazany zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie ust. 22 sposób określenia proporcji nie będzie najbardziej odpowiadać specyfice wykonywanej przez niego działalności i dokonywanych przez niego nabyć, może zastosować inny bardziej reprezentatywny sposób określenia proporcji.
Art. 86 ust. 22 ustawy:
Minister właściwy do spraw finansów publicznych może, w drodze rozporządzenia, określić w przypadku niektórych podatników sposób określenia proporcji uznany za najbardziej odpowiadający specyfice wykonywanej przez tych podatników działalności i dokonywanych przez nich nabyć oraz wskazać dane, na podstawie których jest obliczana kwota podatku naliczonego z wykorzystaniem tego sposobu określenia proporcji, uwzględniając specyfikę prowadzenia działalności przez niektórych podatników i uwarunkowania obrotu gospodarczego.
Na podstawie powyższej delegacji, zostało wydane rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie sposobu określania zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej w przypadku niektórych podatników (t. j. Dz. U. z 2021 r. poz. 999), zwane dalej rozporządzeniem. Podatnikami, do których odnoszą się przepisy zawarte w rozporządzeniu, są jednostki samorządu terytorialnego, samorządowe instytucje kultury, państwowe instytucje kultury, uczelnie publiczne, instytuty badawcze.
§ 4 ust. 1 rozporządzenia:
W przypadku samorządowej instytucji kultury, jako sposób określenia proporcji uznaje się sposób ustalony według wzoru:
X = A x 100/P
gdzie poszczególne symbole oznaczają:
X - proporcję określoną procentowo, zaokrągloną w górę do najbliższej liczby całkowitej,
A - roczny obrót z działalności gospodarczej zrealizowany przez samorządową instytucji kultury,
P - przychody wykonane samorządowej instytucji kultury.
Aby odliczyć podatek naliczony podatnik powinien w pierwszej kolejności przyporządkować ponoszone wydatki do poszczególnych rodzajów działalności:
•opodatkowanej podatkiem VAT,
•niepodlegającej opodatkowaniu.
W przypadku zakupów bezpośrednio związanych z działalnością opodatkowaną, podatnik, na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy, odlicza podatek naliczony w całości. Natomiast w sytuacji, gdy takie przyporządkowanie nie jest możliwe, a wydatki służą zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza, podatnik winien ustalić proporcję, o której mowa w art. 86 ust. 2a ustawy (tzw. prewspółczynnik).
Prawidłowa wykładnia art. 86 ust. 2a ustawy wymaga zdefiniowania pojęć: „cele wykonywanej działalności gospodarczej” oraz „cele inne niż działalność gospodarcza”.
Cele prowadzonej działalności gospodarczej należy rozpatrywać w kontekście definicji działalności gospodarczej, określonej w art. 15 ust. 2 i ust. 3 ustawy.
W związku z prowadzeniem działalności gospodarczej u podatnika mogą wystąpić działania czy sytuacje, które nie generują opodatkowania podatkiem VAT. Towarzyszą one działalności gospodarczej i nie stanowią obok niej odrębnego przedmiotu działalności podatnika. Nie podlegają one opodatkowaniu podatkiem VAT, ale ich występowanie nie oznacza, że podatnik wykonuje czynności poza działalnością gospodarczą. Za czynności zrównane z czynnościami wykonywanymi w ramach działalności gospodarczej uznaje się także nieodpłatną dostawę towarów lub nieodpłatne świadczenie usług na cele osobiste, w przypadkach, o których mowa w art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2 ustawy. Chociaż czynności te z definicji nie mają związku z działalnością gospodarczą, następuje obowiązek naliczenia VAT w przypadkach określonych w tych przepisach.
Natomiast przez cele inne rozumie się sferę działalności danego podmiotu niebędącą działalnością gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 i ust. 3 ustawy – przykładowo działalność podmiotu w charakterze organu władzy, czy nieodpłatną działalność statutową.
Art. 86 ust 2a ustawy odnosi się do sytuacji, gdy podatnik nabywa towary i usługi, przeznaczone do wykorzystywania zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza (z określonymi wyjątkami, które przepis ten wskazuje). Natomiast gdy podatnik w ramach działalności gospodarczej wykonuje czynności opodatkowane podatkiem od towarów i usług oraz zwolnione z opodatkowania, powinien mieć na uwadze uregulowania zawarte w art. 90 ustawy. Stanowią one uzupełnienie przepisów art. 86 ustawy.
Aby czynność była opodatkowana podatkiem od towarów i usług, musi być wykonana przez podatnika.
Art. 15 ust. 1 ustawy:
Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Art. 15 ust. 2 ustawy:
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Na gruncie podatku od towarów i usług działalność gospodarcza ma samoistną definicję, odrębną od definicji stosowanych na potrzeby innych regulacji.
Definicja działalności gospodarczej, zawarta w ustawie, ma charakter uniwersalny i pozwala na objęcie pojęciem „podatnik” tych wszystkich podmiotów, które prowadzą określoną działalność, występując w profesjonalnym obrocie gospodarczym. Status podatnika podatku od towarów i usług wynika również z okoliczności dokonania czynności, które podlegają opodatkowaniu tym podatkiem.
Art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy:
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług (…) podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
Art. 7 ust. 1 ustawy:
Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).
Art. 8 ust. 1 ustawy:
Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (…).
Z tak szeroko sformułowanej definicji wynika, że przez świadczenie usług należy przede wszystkim rozumieć określone zachowanie podatnika na rzecz odrębnego podmiotu, które zasadniczo wynika z dwustronnego stosunku zobowiązaniowego. Stronami tego stosunku są:
•odbiorca (nabywca) usługi, oraz
•podmiot świadczący usługę.
Świadczenie jest odpłatne, gdy istnieje stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę a odbiorcą, a w zamian za wykonanie usługi wypłacane jest wynagrodzenie. Musi istnieć bezpośredni związek pomiędzy świadczoną usługą i przekazanym za nią wynagrodzeniem. Oznacza to, że ze stosunku prawnego, na podstawie którego wykonywana jest usługa, musi wynikać wyraźna, bezpośrednia korzyść na rzecz świadczącego usługę.
W ściśle określonych przypadkach opodatkowaniu podatkiem VAT podlega również nieodpłatne przekazanie towarów i nieodpłatne świadczenie usług.
Art. 8 ust. 2 ustawy:
Za odpłatne świadczenie usług uznaje się również:
1)użycie towarów stanowiących część przedsiębiorstwa podatnika do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika, w tym w szczególności do celów osobistych podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, jeżeli podatnikowi przysługiwało, w całości lub w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów lub ich części składowych;
2)nieodpłatne świadczenie usług na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, oraz wszelkie inne nieodpłatne świadczenie usług do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika.
Aby ustalić, czy konkretne nieodpłatne świadczenie usług podlega opodatkowaniu na mocy art. 8 ust. 2 ustawy, istotne jest ustalenie celu takiego świadczenia. Jeżeli nieodpłatne świadczenie będzie się wpisywało w cel prowadzonej działalności, wówczas nie można uznać takiej nieodpłatnej czynności za odpłatne świadczenie usług podlegające opodatkowaniu.
Opodatkowaniu podlegają natomiast te usługi nieodpłatne, których cel nie wiąże się z prowadzoną działalnością. Usługi niezwiązane z prowadzeniem działalności gospodarczej to wszelkie usługi, których świadczenie odbyło się bez związku z potrzebami tej działalności. Oznacza to usługi, które nie mają wpływu na przyszłe obroty przedsiębiorstwa, jego zyski, wizerunek, odbiór przez kontrahentów.
Niedopełnienie któregokolwiek z warunków określonych w art. 8 ust. 2 ustawy, jest podstawą do traktowania nieodpłatnej usługi jako niepodlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Czynności związane z działalnością gospodarczą mogą generować przychody albo mogą mieć wpływ na te przychody (pośrednio bądź bezpośrednio). Natomiast czynności niezwiązane z działalnością gospodarczą – co do zasady – nie mają żadnego wpływu na osiągane przez przedsiębiorstwo podlegające opodatkowaniu przychody (ani pośredniego, ani bezpośredniego), są one bowiem związane z realizacją dodatkowych celów, np.: misji, celów statutowych, czy działań wykonywanych w charakterze organów władzy publicznej.
Gdy instytucja kultury prowadzi działalność gospodarczą i wykonuje również czynności nieodpłatne, najpierw należy ocenić, czy czynności te należy uznać za odrębny, obok działalności gospodarczej, przedmiot działalności podatnika, czy też czynności te towarzyszą działalności gospodarczej.
W przypadku stwierdzenia (decyduje o tym specyfika działalności danej instytucji kultury), że czynności nieodpłatne stanowią odrębny, obok działalności gospodarczej, przedmiot działalności danej instytucji kultury, wówczas, w celu odliczenia podatku naliczonego, jeżeli nie będzie możliwe przypisanie go w całości do działalności gospodarczej, podatnik będzie musiał stosować zasady, o których mowa w art. 86 ust. 2a i następne ustawy. Przykładowo, taka sytuacja może wystąpić, gdy instytucja kultury:
•wykonuje nieodpłatną działalność statutową w zakresie upowszechniania kultury, polegającą na organizacji nieodpłatnie imprez i wydarzeń kulturalnych, świadczeniu usług nieodpłatnej edukacji kulturalnej oraz
•prowadzi działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy polegającą na np.: wynajmowaniu powierzchni na cele użytkowe.
Ocena, czy w konkretnym przypadku dane nieodpłatne przedsięwzięcia realizowane przez instytucję kultury będą skutkować (lub wykluczać) stosowaniem przez nią zasad określonych w art. 86 ust. 2a i następne ustawy wymaga każdorazowo zbadania okoliczności faktycznych występujących w indywidualnej sprawie pod kątem spełnienia przesłanek omówionych wyżej. W przypadku instytucji kultury, która podejmuje nieodpłatne przedsięwzięcia w celach promocyjnych i marketingowych, a ich efektem ma być poszerzenie grona widzów, którzy skorzystają ostatecznie z odpłatnej usługi świadczonej przez daną instytucję kultury mogłyby zaistnieć przesłanki do uznania ich za związane z działalnością gospodarczą, jednakże ocena każdego przypadku wymaga analizy w oparciu o przesłanki obiektywne występujące w konkretnej sprawie.
Jak już wskazano, podatnik, który będzie wykorzystywał nabywane towary i usługi zarówno do celów wykonywanej przez niego działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza, nie będzie mógł przypisać tych wydatków w całości do działalności gospodarczej, będzie w pierwszej kolejności zobowiązany do wydzielenia podatku naliczonego przy zastosowaniu współczynnika (proporcji) umożliwiającego odliczenie podatku naliczonego w prawidłowej wysokości, zgodnie z zasadami określonymi w art. 86 ust. 2a i następne ustawy.
Jeżeli instytucja kultury, prowadząca działalność gospodarczą, wykonuje nieodpłatne czynności, które stanowią odrębny, obok działalności gospodarczej, przedmiot jej działalności, a nabywane towary i usługi wykorzystywane są zarówno do celów działalności gospodarczej, jak i do celów działalności innej niż gospodarcza, instytucja ta powinna ustalić proporcję, o której mowa w art. 86 ust. 2a ustawy (tzw. prewspółczynnik) zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r.
W analizowanej sprawie należy wziąć pod uwagę przepisy ustawy z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 87).
Art. 1 ust. 1 ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej:
Działalność kulturalna polega na tworzeniu, upowszechnianiu i ochronie kultury.
Art. 2 ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej:
Formami organizacyjnymi działalności kulturalnej są w szczególności: teatry, opery, operetki, filharmonie, orkiestry, instytucje filmowe, kina, muzea, biblioteki, domy kultury, ogniska artystyczne, galerie sztuki oraz ośrodki badań i dokumentacji w różnych dziedzinach kultury.
Art. 3 ust. 2-3 ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej:
2. Działalność kulturalna określona w art. 1 ust. 1 nie stanowi działalności gospodarczej w rozumieniu odrębnych przepisów.
3. Do działalności, o której mowa w ust. 1 i 2, w zakresie nieuregulowanym przepisami ustawy dotyczącymi organizowania i prowadzenia działalności kulturalnej oraz przepisami o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, stosuje się przepisy o prowadzeniu działalności gospodarczej.
Art. 9 ust. 1 ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej:
Jednostki samorządu terytorialnego organizują działalność kulturalną, tworząc samorządowe instytucje kultury, dla których prowadzenie takiej działalności jest podstawowym celem statutowym.
Art. 12 ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej:
Organizator zapewnia instytucji kultury środki niezbędne do rozpoczęcia i prowadzenia działalności kulturalnej oraz do utrzymania obiektu, w którym ta działalność jest prowadzona.
Art. 28 ust. 1-3 ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej:
1.Instytucja kultury pokrywa koszty bieżącej działalności i zobowiązania z uzyskiwanych przychodów.
2.Przychodami instytucji kultury są przychody z prowadzonej działalności, w tym ze sprzedaży składników majątku ruchomego, przychody z najmu i dzierżawy składników majątkowych, dotacje podmiotowe i celowe z budżetu państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, środki otrzymane od osób fizycznych i prawnych oraz z innych źródeł.
3.Organizator przekazuje instytucji kultury środki finansowe w formie dotacji:
1)podmiotowej na dofinansowanie działalności bieżącej w zakresie realizowanych zadań statutowych, w tym na utrzymanie i remonty obiektów;
2)celowej na finansowanie lub dofinansowanie kosztów realizacji inwestycji;
3)celowej na realizację wskazanych zadań i programów.
Z opisu sprawy wynika, że są Państwo samorządową instytucją kultury zarejestrowaną jako podatnik VAT czynny. W ramach swojej działalności realizują Państwo zadania własne gminy i miasta na prawach powiatu w zakresie działalności kulturalnej.
W szczególności Państwa zadania obejmują promowanie sztuki współczesnej, twórczości artystów z (…) i województwa (…) oraz tworzenie artystom warunków do konfrontacji osiągnięć twórczych i wymiany doświadczeń oraz współpracę ze środowiskami twórczymi, stowarzyszeniami, instytucjami kultury w kraju i za granicą, jak również udostępnianie swoich zbiorów do celów wystawienniczych, naukowych i edukacyjnych.
Prowadzą i planują Państwo prowadzić działalność odpłatną, w tym zwolnioną od podatku.
W ramach realizacji projektu pn. „(…)” w części przypadającej na Państwa zaplanowano przebudowę i wymianę wewnętrznych instalacji centralnego ogrzewania i wody użytkowej w pomieszczeniach Galerii Sztuki oraz zagospodarowanie gruntu szatą roślinną.
Państwa wątpliwości dotyczą prawa do odliczenia podatku naliczonego od wydatków na zakup towarów i usług związanych z realizacją Projektu.
Jak wskazano powyżej, odliczyć można w całości podatek naliczony, który jest związany z transakcjami opodatkowanymi podatnika. Gdy takie przyporządkowanie nie jest możliwe, a wydatki służą zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza, podatnik winien ustalić odpowiedni prewspółczynnik.
Zaznaczyli Państwo, że zasadniczo nie będą prowadzić działań nieodpłatnych. Wstęp na wystawy i wydarzenia organizowane przez Państwa jest odpłatny, przy czym w ramach prowadzonej działalności odpłatnej planują Państwo organizację wernisaży towarzyszących otwarciu każdej nowej wystawy. Wstęp na wernisaże będzie otwarty.
Podkreślili Państwo, że celem organizacji wernisaży jest promocja wystawy, na którą wstęp jest odpłatny, promocja oferty Galerii oraz zachęcenie szerszej publiczności do późniejszego, odpłatnego zwiedzania ekspozycji. Na wernisaże zapraszają Państwo osoby, które z racji pełnionych funkcji lub działalności mogą przyczynić się do promocji wystawy oraz działalności Galerii Sztuki, przede wszystkim: dziennikarzy, dyrektorów placówek edukacyjnych i kulturalnych, przedstawicieli instytucji publicznych, artystów oraz inne osoby publiczne. Podczas wernisaży planowana jest również obecność mediów, w tym telewizji naziemnych, telewizji internetowych oraz prasy lokalnej i ogólnopolskiej. W trakcie wydarzenia będą realizowane nagrania filmowe, fotorelacje oraz wywiady z artystami, dyrektorem Galerii i zaproszonymi gośćmi, które następnie zostaną opublikowane w mediach tradycyjnych i internetowych. Działania te mają na celu dalsze rozpowszechnienie informacji o wystawie. Służą prowadzeniu działalności gospodarczej i wspierają sprzedaż instytucji kultury.
Uważają Państwo, że nie będą zobligowani do odliczenia podatku naliczonego od wydatków na zakup towarów i usług związanych z Projektem z zastosowaniem prewspółczynnika, o którym mowa w art. 86 ust. 2a ustawy.
Chociaż wskazują Państwo, że wydarzenia nieodpłatne – wernisaże – służą prowadzeniu działalności gospodarczej i mają na celu zapoznanie odbiorców z Państwa odpłatną ofertą, trudno w przedstawionych przez Państwa okolicznościach uznać, że mają wyłącznie taki właśnie charakter. Działania te, w swojej istocie skierowane są do szerokiego kręgu odbiorców, a nie tylko do Państwa potencjalnych klientów.
Wbrew temu, co Państwo wskazali, głównym celem takich nieodpłatnych czynności jest realizacja zadań statutowych, do których zostali Państwo powołani.
Organizacja bezpłatnych wydarzeń stanowi bowiem przede wszystkim realizację celów statutowych, wobec czego w tym przypadku mamy do czynienia z działalnością inną niż działalność gospodarcza w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy.
Z opisu sprawy wynika, że są Państwo instytucją kultury działającą na podstawie przepisów ustawy o organizowaniu i prowadzaniu działalności kulturalnej. Zatem Państwa celem, jako instytucji kultury, jest przede wszystkim tworzenie i upowszechnienie dóbr kultury, a więc realizowanie zadań nałożonych ww. ustawą. Także w statucie, który jest podstawą Państwa działalności, jest szereg zadań dotyczących upowszechniania kultury, m.in.:
- promowanie sztuki współczesnej,
- promocja twórczości artystów z (…) i województwa (…) w kraju i za granicą oraz tworzenie artystom warunków do konfrontacji osiągnięć twórczych i wymiany doświadczeń,
- współpraca ze środowiskami twórczymi, stowarzyszeniami, instytucjami kultury w kraju i za granicą,
- udostępnianie zbiorów do celów wystawienniczych, naukowych i edukacyjnych.
Prowadzona przez Państwa działalność gospodarcza związana jest bezpośrednio z Państwa działaniami statutowymi i wynika z powierzonych Państwu zadań.
W niewielkim stopniu organizacja nieodpłatnych wydarzeń – wernisaży – może przełożyć się na wzrost liczby osób korzystających z usług oferowanych odpłatnie przez Państwa, jednakże nie można uznać, że głównym celem tych nieodpłatnych czynności jest marketing, wsparcie sprzedaży.
Cel promocyjno-marketingowy wydarzeń nieodpłatnych dotyczy całej, szeroko pojętej Państwa działalności. Polega ona na upowszechnianiu kultury w szerokim znaczeniu tego pojęcia, do której zostali Państwo powołani jako instytucja kultury, a także na prowadzeniu odpłatnej działalności gospodarczej. Tym samym, nieodpłatne wydarzenia służą zarówno Państwa celom statutowym, jak i celom działalności gospodarczej.
W konsekwencji nie można uznać, że Państwa nieodpłatne działania polegające na organizacji nieodpłatnych wydarzeń – wernisaży – stanowią / będą stanowić czynności związane wyłącznie z działalnością gospodarczą w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług. Należy ocenić, że organizacja nieodpłatnych wydarzeń ma / będzie miała na celu przede wszystkim szeroko rozumiane promowanie kultury, a w takich okolicznościach trudno uznać, że organizowane są / będą wyłącznie celem zachęcenia szerszej publiczności do późniejszego, odpłatnego zwiedzania ekspozycji. Zatem nieodpłatne wydarzenia nie są / nie będą realizowane wyłącznie w ramach działalności gospodarczej, ponieważ nie będą one sprzyjać wyłącznie osiągnięciu przychodów z Państwa działalności gospodarczej.
Nie sposób więc zgodzić się z Państwem, że towary i usługi nabywane w ramach realizacji Projektu będą wykorzystywane wyłącznie do wykonywania działalności gospodarczej – będą one służyć całokształtowi Państwa działalności, w tym działalności statutowej. Podobnie nieodpłatne działania promocyjne, podejmowane przez Państwa, będą służyć zarówno realizacji celów statutowych nieodpłatnych, jak i działalności gospodarczej.
A zatem mają / będą Państwo mieć możliwość częściowego odliczenia podatku VAT zawartego w fakturach dokumentujących zakup towarów i usług nabytych w ramach realizacji Projektu – wyłącznie w zakresie, w jakim zakupy będą wykorzystywane do czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Jeśli nie jest / nie będzie możliwe przyporządkowanie wydatku wyłącznie do czynności opodatkowanych i czynności niepodlegających opodatkowaniu, w celu odliczenia podatku naliczonego z faktur dokumentujących te zakupy są /będą Państwo zobowiązani zastosować odpowiedni prewspółczynnik, czyli sposób określenia proporcji, o którym mowa w art. 86 ust. 2a ustawy, z uwzględnieniem przepisów rozporządzenia.
Państwa stanowisko jest nieprawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy:
- stanu faktycznego, który Państwo przedstawili, i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia oraz
- zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili, i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku opisem stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego. Ponoszą Państwo ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan sprawy będącej przedmiotem interpretacji będzie pokrywał się z opisem zdarzenia przyszłego podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z tym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, wydana interpretacja traci swą aktualność. Jeśli w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych.
Odnosząc się do powołanych przez Państwa interpretacji indywidualnych należy zauważyć, że interpretacje wydawane są w indywidualnych sprawach podatników w oparciu o aktualnie obowiązujące przepisy prawa i stan faktyczny/zdarzenie przyszłe przedstawiony przez danego podatnika. Interpretacje nie stanowią źródła powszechnie obowiązującego prawa, więc zawartego w nich stanowiska organu podatkowego nie można wprost przenosić na grunt innej sprawy. Interpretacje wskazane przez Państwa są rozstrzygnięciami odnoszącymi się do indywidualnych spraw przedstawionych przez wnioskodawców i nie rozciągają swojego oddziaływania na inne, choćby podobne lub zbieżne sprawy. Każdą sprawę rozpatruję indywidualnie.
Analogicznie wyroki sądów administracyjnych są rozstrzygnięciami odnoszącymi się do indywidualnych spraw i co do zasady wiążą one strony postępowania w tych konkretnych, indywidualnych sprawach, nie rozciągając swojego oddziaływania na inne sprawy, nawet jeśli są podobne lub zbieżne.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
- Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.
- Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
- Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (...). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
- w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
- w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
