Interpretacja indywidualna z dnia 12 stycznia 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0113-KDIPT2-3.4011.869.2025.1.GG
Przepis art. 20 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 pkt 9 u.o.p.d.o.f. obejmuje waloryzację kaucji jako przychód z innych źródeł, co zobowiązuje Spółdzielnię do wystawienia PIT-11 za przysporzenie majątkowe wynikające ze zwaloryzowanej kaucji mieszkaniowej.
Interpretacja indywidualna – stanowisko nieprawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest nieprawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
12 listopada 2025 r. wpłynął Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
Spółdzielnia wynajmuje mieszkanie pracownikom.
Zgodnie z podpisaną umową najmu, najemca zobowiązany był wpłacić na rachunek Spółdzielni kaucję za wynajem w wysokości określonej na moment wpłaty przez Zarząd Spółdzielni. Jak zapisano w umowie, kaucja została wniesiona jako zabezpieczenie z tytułu zużycia wyposażenia mieszkania w urządzenia techniczne, wyszczególnione w protokole zdawczo-odbiorczym, białkowanie mieszkania oraz z tytułu ewentualnych należności czynszowych oddanego im do używania lokalu.
Zgodnie z obowiązującym w Spółdzielni „Regulaminem warunków i zasad zbywania oraz najmu lokali mieszkalnych stanowiących własność Spółdzielni Mieszkaniowej „… ” Uchwalonym Uchwałą Rady Nadzorczej w dniu 27 października 2009 r., wpłacona kaucja podlega zwrotowi, a waloryzacji kaucji mieszkaniowej dokonuje się poprzez przemnożenie przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia brutto w sektorze przedsiębiorstw opublikowanego za miesiąc poprzedzający dzień zwrotu (rozliczenia) kaucji, wskaźnikiem wyrażającym stosunek wysokości wniesionej kaucji do przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia, obowiązującego za rok, w którym kaucja została wniesiona.
W 2025 r., jedna z osób rozwiązała umowę najmu i oddała mieszkanie do Spółdzielni, a wpłacona kaucja została jej zwrócona. Wysokość kaucji do zwrotu została wyliczona w oparciu o ww. zapis Regulaminu.
Pytanie
Czy różnica pomiędzy zwaloryzowaną, a wpłaconą kwotą kaucji stanowi przychód opodatkowany podatkiem dochodowym od osób fizycznych,a tym samym, czy Spółdzielnia ma obowiązek wystawić dla osoby, której kaucja została zwrócona PIT-11?
Państwa stanowisko w sprawie
Spółdzielnia uważa, że zwrot zwaloryzowanej kaucji zabezpieczającej nie stanowi przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, a tym samym nie ma obowiązku wystawienia informacji PIT-11.
Spółdzielnia uważa, że zwrócona kaucja jest świadczeniem o charakterze zwrotnym, a zatem obojętna z punktu widzenia obowiązku podatkowego, ponieważ jest jedynie zabezpieczeniem prawidłowego wykonania postanowień umowy najmu, zaś waloryzacja pełni rolę elementu odszkodowania urealniającego wartość siły nabywczej pieniądza, który najemca wpłacił wynajmującemu tytułem zabezpieczenia wykonania zobowiązania.
Zwrócona zwaloryzowana kaucja nie stanowi przysporzenia majątkowego, a tym samym przychodu do opodatkowania. Z przychodami bowiem mamy do czynienia gdy mówimy, iż zostały one uzyskane w sposób definitywny. Nie stanowią takiego przychodu podatkowego świadczenia, które ze swej istoty dotyczą zwrotu wcześniej poniesionych przez podatnika wydatków, czy też kosztów. Przychód jest bowiem w istocie określonym przyrostem majątkowym,a zatem jego otrzymanie musi mieć charakter ostateczny.
Przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie definiują pojęcia „kaucji”, jednakże zgodnie z definicją słownikową, za kaucję uważa się pewną sumę pieniężną, złożoną jako gwarancję dotrzymania zobowiązania i stanowiącą odszkodowanie w razie niedopełnienia zobowiązania.
Istotą kaucji mieszkaniowej jest zabezpieczenie właścicielowi ewentualnych roszczeń powstałych w czasie trwania stosunku najmu. W wypadku braku takiej podstawy, żądanie wpłacenia kaucji wynika z kodeksowej zasady swobody umów.
Zwrócona kaucja nie stanowi zatem przychodu o, którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w połączeniu z art. 20 ust. 1 u.o.p.d.o.f.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.) stanowi, że:
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Powyższy przepis ustanawia generalną zasadę opodatkowania podatkiem dochodowym, zgodnie z którą opodatkowaniu tym podatkiem podlegają wszelkie uzyskane przez podatnika w danym roku korzyści majątkowe, z wyjątkiem tych, które na mocy ustawy wyłączone zostały z tego opodatkowania.
W art. 10 ust. 1 ww. ustawy zostały określone źródła przychodów, gdzie w pkt 1 między innymi wymieniony został stosunek służbowy. W myśl bowiem tego przepisu:
Źródłami przychodów są: stosunek służbowy, stosunek pracy, w tym spółdzielczy stosunek pracy, członkostwo w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub innej spółdzielni zajmującej się produkcją rolną, praca nakładcza, emerytura lub renta.
Na podstawie natomiast art. 11 ust. 1 ww. ustawy:
Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
W myśl art. 20 ust. 1 ww. ustawy:
Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.
Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności”, wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.
Na podstawie powołanych wyżej przepisów, opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega uzyskany w roku podatkowym dochód stanowiący dla osób fizycznych (podatników) przysporzenie majątkowe.
Zgodnie z art. 42a ww. ustawy:
Osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, osoby prawne i ich jednostki organizacyjne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które dokonują wypłaty należności lub świadczeń, o których mowa w art. 20 ust. 1, z wyjątkiem dochodów (przychodów) wymienionych w art. 21, art. 52, art. 52a i art. 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku, od których nie są obowiązane pobierać zaliczki na podatek lub zryczałtowanego podatku dochodowego, są obowiązane sporządzić informację według ustalonego wzoru o wysokości przychodów i przesłać ją podatnikowi oraz urzędowi skarbowemu, przy pomocy którego naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania podatnika wykonuje swoje zadania, a w przypadku podatników, o których mowa w art. 3 ust. 2a, urzędowi skarbowemu, przy pomocy którego naczelnik urzędu skarbowego właściwy w sprawach opodatkowania osób zagranicznych wykonuje swoje zadania.
Z kolei na mocy art. 45 ust. 1 ww. ustawy:
Podatnicy są obowiązani składać urzędom skarbowym zeznanie, według ustalonego wzoru, o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym, w terminie od dnia 15 lutego do dnia 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym. Zeznania złożone przed początkiem terminu uznaje się za złożone w dniu 15 lutego roku następującego po roku podatkowym.
Z przedstawionego we wniosku opisu stanu faktycznego wynika, że zgodnie z obowiązującym w Spółdzielni Regulaminem wpłacona kaucja podlega zwrotowi, a waloryzacji kaucji mieszkaniowej dokonuje się poprzez przemnożenie przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia brutto w sektorze przedsiębiorstw opublikowanego za miesiąc poprzedzający dzień zwrotu (rozliczenia) kaucji, wskaźnikiem wyrażającym stosunek wysokości wniesionej kaucji do przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia, obowiązującego za rok, w którym kaucja została wniesiona. W 2025 r., jedna z osób rozwiązała umowę najmu i oddała mieszkanie do Spółdzielni, a wpłacona kaucja została jej zwrócona. Wysokość kaucji do zwrotu została wyliczona w oparciu o ww. zapis Regulaminu.
Jak stanowi art. 659 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.):
Przez umowę najmu wynajmujący zobowiązuje się oddać najemcy rzecz do używania przez czas oznaczony lub nieoznaczony, a najemca zobowiązuje się płacić wynajmującemu umówiony czynsz.
Powyższe przepisy wskazują, że przychodem z najmu są otrzymane lub postawione do dyspozycji wynajmującego pieniądze i wartości pieniężne z tytułu umowy najmu.
Powołane wyżej przepisy nie zawierają terminu kaucja ani go nie definiują. Również w innych przepisach prawa podatkowego pojęcie „kaucji” nie zostało zdefiniowane. Według Słownika Języka Polskiego PWN, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2005 r. - termin kaucja oznacza sumę pieniężną złożoną jako gwarancję dotrzymania zobowiązania; zastaw; zabezpieczenie (str. 320).
Słownik języka polskiego W. Doroszewskiego definiuje kaucję jako sumę pieniężną złożoną jako rękojmię dotrzymania umowy i stanowiącą odszkodowanie w razie niedotrzymania umowy; zastaw, zabezpieczenie, gwarancja.
Z przytoczonych definicji wynika, że cechą charakterystyczną kaucji jest to, że może zostać ona wykorzystana tylko w ściśle określonym przypadku, tj. w razie niedopełnienia zobowiązania. Ustanowienie kaucji ma zatem charakter gwarancyjny, zabezpieczający, co oznacza, że kaucja jest ustanowiona na wypadek, gdyby strona umowy, która złożyła kaucję, nie wywiązała się z niej. Wówczas druga strona umowy może zaspokoić się ze złożonej kaucji. Co do zasady kaucja nie jest zaliczana na poczet ceny i podlega zwrotowi po wykonaniu umowy.
Istotą kaucji mieszkaniowej jest zabezpieczenie właścicielowi ewentualnych roszczeń, powstałych w czasie trwania stosunku najmu. W wypadku braku takiej podstawy, żądanie wpłacenia kaucji wynika z kodeksowej zasady swobody umów. Zwracana najemcom kaucja mieszkaniowa jest świadczeniem (opłatą) o charakterze zwrotnym, stanowi jedynie zabezpieczenie prawidłowego wykonania postanowień umowy najmu, jest gwarancją dotrzymania zobowiązania. W takiej sytuacji, z punktu widzenia obowiązku podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych, jest świadczeniem obojętnym, neutralnym podatkowo. Nie stanowi zatem przychodu w rozumieniu tej ustawy w momencie otrzymania.
Uwzględniając powyższe okoliczności należy stwierdzić, że w związku z rozwiązaniem umowy najmu lokalu i wypłatą zwaloryzowanej kwoty kaucji mieszkaniowej w świetle ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych najemca lokalu uzyska przysporzenie majątkowe, ponieważ z tytułu zwrotu kaucji mieszkaniowej Spółdzielnia wypłaciła najemcy kwotę wyższą, niż on wpłacił, o kwotę waloryzacji.
Reasumując, kwota waloryzacji kaucji mieszkaniowej stanowiąca różnicę pomiędzy zwróconą najemcy zwaloryzowaną kwotą kaucji mieszkaniowej, a kwotą kaucji mieszkaniowej uprzednio przez najemcę uiszczoną stanowi dla niego przychód z innych źródeł, podlegający opodatkowaniu, o którym mowa w art. 20 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
W związku z powyższym na Państwu, jako płatnikubędą ciążyć obowiązki określone w art. 42a ust. 1 ww. ustawy, związane z wykazaniem ww. kwoty różnicy w informacji o przychodach z innych źródeł oraz o dochodach i pobranych zaliczkach na podatek dochodowy PIT-11 za 2025 r., którą najemca powinien rozliczyć w rocznym zeznaniu podatkowym za 2025 r.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu zaistnienia zdarzenia.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
·Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz.U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosują się Państwo do interpretacji.
·Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
·Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w … . Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
·w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
·w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.

