Interpretacja indywidualna z dnia 15 stycznia 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0111-KDIB1-3.4010.722.2025.1.DW
Kary umowne naliczane Spółce za niezgodność parametrów paliwa zastępczego z umownymi, są zaliczane do kosztów uzyskania przychodów, gdyż nie wynikają z wad dostarczonych towarów, lecz z działalności zagospodarowania odpadów, i mają związek przyczynowy z generowaniem przychodów (art. 15 ust. 1 ustawy o CIT).
Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób prawnych jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
12 listopada 2025 r. wpłynął Państwa wniosek, z tego samego dnia, o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnili go Państwo 2 grudnia 2025 r.
Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
Spółka (…) jest spółką prawa handlowego. Spółka jest podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych na podstawie art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 278 z późn. zm.; dalej: „Ustawa CIT”), jak również podatnikiem podatku od towarów i usług (dalej: „podatek VAT”), o którym mowa w art. 15 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 z późn. zm.; dalej: „Ustawa VAT”).
Zakres świadczonych przez Spółkę usług obejmuje między innymi działalność związaną z zagospodarowaniem odpadów innych niż niebezpieczne. W tym celu, Spółka przyjmuje odpady od podmiotów dostarczających odpady do zagospodarowania, obciążając te podmioty określoną ceną za ich przyjęcie na podstawie wystawianych faktur VAT. Wartość netto z wystawionych faktur VAT stanowi dla Spółki przychód, o którym mowa w art. 12 ustawy CIT.
Spółka posiada status Instalacji Komunalnej do przetwarzania odpadów komunalnych, w skład których wchodzą następujące instalacje: instalacja sortowania odpadów, instalacja do stabilizacji tlenowej i kompostowania odpadów, jak również instalacja do składowania odpadów oraz linia do produkcji paliwa alternatywnego/zastępczego. Spółka nie posiada instalacji do przetwarzania termicznego odpadów.
Proces zagospodarowania odpadów przyjętych od usługodawców polega w Spółce na wstępnym sortowaniu odpadów, w wyniku którego oddziela się frakcje odpadów przeznaczone do dalszego wykorzystania (surowce wtórne), a pozostałe frakcje poddaje się procesom stabilizacji tlenowej, kompostowania lub składowania w zależności od charakterystyki odpadu po procesie sortowania.
W wyniku sortowania odpadów powstaje między innymi frakcja odpadów palnych, których ciepło spalania w suchej masie przekracza 6MJ/kg tj. frakcja odpadów palnych. Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Gospodarki z dnia 16 lipca 2015 r. w sprawie dopuszczania odpadów do składowania na składowiskach, frakcja tych odpadów nie może być zagospodarowana poprzez ich składowanie na kwaterze.
Powyższą frakcję należy poddać procesowi R1 - polegającym na wykorzystaniu jej głównie jako paliwo lub inny środek wytwarzania energii.
Ponieważ Spółka nie posiada własnej instalacji, aby we właściwy (zgodny z obowiązującymi przepisami prawnymi) sposób zagospodarować powstałą w wyniku sortowania frakcję palną poprzez proces R1, zmuszona jest przekazać tę frakcję do podmiotu zewnętrznego w stanie nieprzetworzonym lub skierować ją na linię do produkcji paliwa alternatywnego i poprzez rozdrobnienie tej frakcji odpadów i jej dosuszenie wytworzyć paliwo alternatywne/zastępcze w celu przekazania jej do podmiotu, który posiada odpowiednie instalacje i zezwolenia na zagospodarowania frakcji palnej w procesie R1.
W związku z powyższym, Spółka zawarła umowę z jedną z cementowni posiadającą zezwolenia na wykorzystanie frakcji palnej w swoich procesach technologicznych w celu jej zagospodarowania.
Przedmiotem Umowy zawartą z Cementownią jest dostawa wytworzonego przez Spółkę na rzecz Cementowni paliwa zastępczego we wskazanych ilościach oraz odbiór i zagospodarowanie paliwa zastępczego przez cementownię w procesie odzysku energetycznego (R1), przy założeniu, że paliwo zastępcze będzie spełniało określone wymogi umowne, między innymi odpowiednie parametry fizyko-chemiczne.
Parametry fizyko-chemiczne, o których mowa w umowie określone dla paliwa zastępczego to między innymi;
-wartość opałowa w dostarczonym paliwie zastępczym wynosić będzie 18 GJ/t oraz
-zawartość chloru wyniesie miej niż 0,80%.
Umowa zawiera również zapis, że jeśli po wykonaniu badań próbek dostarczonego paliwa w laboratorium Cementowni okaże się, że określona partia paliwa zastępczego nie spełnia powyższych warunków wówczas Cementownia naliczy Spółce kary umowne w określonych w umowie wysokościach. Na tę okoliczność Cementownia wystawia Spółce notę obciążeniową zawierającą wyliczenie kwoty należnych kar a Spółka zobowiązana jest do ich zapłaty w terminie 14 dni od dnia wystawienia noty.
Cała frakcja palna wysegregowana z dostarczonych do Spółki przez usługodawców odpadów celem ich zagospodarowania kierowana jest na linię do produkcji paliwa zastępczego. Spółka nie ma wpływu na kaloryczność paliwa zastępczego, które powstaje z odpadów palnych ponieważ zmuszona jest je wytwarzać z wszystkich odpadów palnych, również tych, których kaloryczność jest mniejsza niż 18 GJ/t (18MJ/kg), stąd wytwarzane paliwo alternatywne/zastępcze może posiadać parametry fizyko-chemiczne nie spełniające wymogów zapisanych w umowie z cementownią. Spółka nie posiada również własnego laboratorium, w którym mierzona jest kaloryczność paliwa alternatywnego/zastępczego.
Przy dostawie niektórych partii paliwa, po dokonaniu pomiarów w laboratorium Cementowni okazuje się, że partie te nie spełniają umownych parametrów fizyko-chemicznych i cementownia obciąża Spółkę karą umowną, którą Spółka reguluje w zgodnym z umową terminie. Ponoszone kary stanowią dla Spółki koszt.
Należy również zaznaczyć, że zagospodarowanie odpadów palnych poprzez ich rozdrobnienie, dosuszenie, a następnie przekazanie ich do cementowni jako paliwo zastępcze generuje łącznie (wynagrodzenie umowne + płacone kary umowne) mniejsze koszty niż alternatywne przekazanie ich w stanie nieprzetworzonym do innego podmiotu posiadającego stosowne zezwolenia na zagospodarowanie takiej frakcji.
Pytanie
Czy naliczone Spółce przez Cementownię kary umowne za nie spełnienie określonych w umowie parametrów paliwa zastępczego stanowić będą zgodnie z ustawą o podatku dochodowym od osób prawnych koszt uzyskania przychodu?
Państwa stanowisko w sprawie
Naliczone Spółce przez Cementownię kary umowne za nie spełnienie określonych w umowie parametrów paliwa zastępczego stanowią zgodnie z ustawą o podatku dochodowym od osób prawnych koszt uzyskania przychodu.
Uzasadnienie:
Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów ze źródeł przychodów lub w celu zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1.
Zagospodarowanie odpadów komunalnych przyjmowanych od klientów, w których znajduje się frakcja odpadów palnych jest głównych źródłem przychodów Spółki. W związku z powyższym, koszty zagospodarowania tej frakcji w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami ponoszone są w celu osiągnięcia przychodów, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy.
W odniesieniu do kar umownych, wyłączeniu z kosztów uzyskania przychodów podlegają kary określone w art. 16 ust. 1 pkt 22, tj. kary umowne i odszkodowania z tytułu wad dostarczonych towarów, wykonanych robót i usług oraz zwłoki w dostarczeniu towaru wolnego od wad albo zwłoki w usunięciu wad towarów albo wykonanych robót i usług.
Przez towar rozumie się produkt pracy ludzkiej, przeznaczony do sprzedaży, a wytwarzane dla Cementowni paliwo zastępcze nie jest przeznaczone do sprzedaży - Spółka nie pobiera za paliwo wynagrodzenia. Spółka nie świadczy również na rzecz Cementowni usług. To Cementownia świadczy na rzecz Spółki usługę polegającą na zagospodarowaniu dostarczonych w formie Paliwa Zastępczego wyselekcjonowanej frakcji odpadów palnych spełniającą określone parametry fizyko-chemiczne i na tę okoliczność obciąża Spółkę określonym umownym wynagrodzeniem.
W ocenie Spółki kary, które zgodnie z zawartą z Cementownią umową ponosi Spółka, ponoszone są w celu osiągnięcia przychodów i nie mieszczą się w katalogu kar umownych, wyłączonych z kosztów uzyskania przychodów określonych w art. 16 ust. 1 pkt 22, w związku z powyższym, zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o CIT, stanowią dla Spółki koszt uzyskania przychodów.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zasady kwalifikowania wydatków do kosztów uzyskania przychodów określają przepisy art. 15 oraz art. 16 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 278 ze zm., dalej: „ustawa o CIT”).
Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o CIT,
kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów ze źródła przychodów lub w celu zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1. Koszty poniesione w walutach obcych przelicza się na złote według kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień poniesienia kosztu.
Definicja sformułowana przez ustawodawcę ma charakter ogólny. Z tego względu, każdorazowy wydatek poniesiony przez podatnika powinien podlegać indywidualnej ocenie w celu dokonania jego kwalifikacji prawnej. Wyjątkiem jest jedynie sytuacja, gdy ustawa wyraźnie wskazuje jego przynależność do kategorii kosztów uzyskania przychodów lub wyłącza możliwość zaliczenia go do tego rodzaju kosztów. W pozostałych przypadkach należy natomiast zbadać istnienie związku przyczynowego pomiędzy poniesieniem kosztu a powstaniem przychodu ze źródła przychodu lub realną szansą powstania przychodu podatkowego, bądź też zachowaniem albo zabezpieczeniem źródła jego uzyskiwania.
Innymi słowy oznacza to, że dla kwalifikacji prawnej danego kosztu istotne znaczenie ma cel, w jakim został poniesiony. Wydatek zostanie uznany za koszt uzyskania przychodów, jeżeli pomiędzy jego poniesieniem, a powstaniem, zwiększeniem bądź też możliwością powstania przychodu istnieje związek przyczynowy.
W świetle powyższego, aby wydatek poniesiony przez podatnika stanowił dla niego koszt uzyskania przychodu, muszą być spełnione następujące warunki:
-wydatek został poniesiony przez podatnika, tj. w ostatecznym rozrachunku musi on zostać pokryty z zasobów majątkowych podatnika (nie stanowią kosztu uzyskania przychodu podatnika wydatki, które zostały poniesione na działalność podatnika przez osoby inne niż podatnik),
-jest definitywny (rzeczywisty), tj. wartość poniesionego wydatku nie została podatnikowi w jakikolwiek sposób zwrócona,
-pozostaje w związku z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą,
-poniesiony został w celu uzyskania, zachowania lub zabezpieczenia przychodów lub może mieć wpływ na wielkość osiągniętych przychodów,
-został właściwie udokumentowany,
-nie może znajdować się w grupie wydatków, których nie uważa się za koszty uzyskania przychodów.
Powyższe oznacza, że wszystkie poniesione wydatki, po wyłączeniu wydatków enumeratywnie wymienionych w przywołanym art. 16 ust. 1 ww. ustawy, stanowić mogą koszt uzyskania przychodów, o ile pozostają w związku przyczynowo-skutkowym z osiąganymi przychodami. Właściwa i zgodna z treścią ustawowej regulacji kwalifikacja kosztów uzyskania przychodów powinna brać pod uwagę:
-przeznaczenie wydatku (jego celowość, zasadność dla funkcjonowania podmiotu) oraz
-potencjalną możliwość (analizowaną w dacie poniesienia wydatku na podstawie obiektywnych przesłanek) przyczynienia się danego wydatku do osiągnięcia przychodu.
Podatnik oceniając związek wydatku z prowadzoną działalnością gospodarczą winien zakładać, że dany koszt może obiektywnie przyczynić się do osiągnięcia przychodu. Ponadto, należy mieć na względzie, że podatnik uznając wydatek za koszt uzyskania przychodu odnosi ewidentne korzyści albowiem o ten koszt zmniejsza podstawę opodatkowania. Na nim więc spoczywa ciężar udowodnienia, że określony wydatek jest kosztem uzyskania przychodu. Uznanie danego wydatku za koszt uzyskania przychodów jest możliwe tylko wtedy, gdy z prawidłowo i rzetelnie udokumentowanych zdarzeń wynika ponad wszelką wątpliwość, że jest to wydatek celowy i racjonalnie uzasadniony. To podatnik zobowiązany jest wykazać nie tylko fakt poniesienia danego wydatku, ale także jego celowość i racjonalność.
Zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 22 ustawy o CIT,
nie uważa się za koszty uzyskania przychodów kar umownych i odszkodowań z tytułu wad dostarczonych towarów, wykonanych robót i usług oraz zwłoki w dostarczeniu towaru wolnego od wad albo zwłoki w usunięciu wad towarów albo wykonanych robót i usług;
W przepisie art. 16 ust. 1 pkt 22 ustawy o CIT wyrażona jest zasada, aby nie premiować działań sprzecznych z istotą umów, zagrożonych karami. Wskazane wyłączenie nie obejmuje zatem wydatków związanych z odpowiedzialnością wynikającą z innego rodzaju uchybień w wykonaniu zobowiązań niż wymienione w art. 16 ust. 1 pkt 22 ustawy o CIT, które mogą stanowić koszt uzyskania przychodów na podstawie art. 15 ust. 1 tej ustawy o CIT, o ile spełniają przesłanki określone w tym przepisie.
Jak wynika z opisu sprawy, zakres świadczonych przez Spółkę usług obejmuje między innymi działalność związaną z zagospodarowaniem odpadów innych niż niebezpieczne. W tym celu, Spółka przyjmuje odpady od podmiotów dostarczających odpady do zagospodarowania, obciążając te podmioty określoną ceną za ich przyjęcie na podstawie wystawianych faktur VAT. Wartość netto z wystawionych faktur VAT stanowi dla Spółki przychód, o którym mowa w art. 12 ustawy o CIT.
Spółka posiada status Instalacji Komunalnej do przetwarzania odpadów komunalnych, w skład których wchodzą następujące instalacje: instalacja sortowania odpadów, instalacja do stabilizacji tlenowej i kompostowania odpadów, jak również instalacja do składowania odpadów oraz linia do produkcji paliwa alternatywnego/zastępczego. Spółka nie posiada instalacji do przetwarzania termicznego odpadów.
Proces zagospodarowania odpadów przyjętych od usługodawców polega w Spółce na wstępnym sortowaniu odpadów, w wyniku którego oddziela się frakcje odpadów przeznaczone do dalszego wykorzystania (surowce wtórne), a pozostałe frakcje poddaje się procesom stabilizacji tlenowej, kompostowania lub składowania w zależności od charakterystyki odpadu po procesie sortowania.
W wyniku sortowania odpadów powstaje między innymi frakcja odpadów palnych, których ciepło spalania w suchej masie przekracza 6MJ/kg tj. frakcja odpadów palnych. Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Gospodarki z dnia 16 lipca 2015 r. w sprawie dopuszczania odpadów do składowania na składowiskach, frakcja tych odpadów nie może być zagospodarowana poprzez ich składowanie na kwaterze. W związku z powyższym, Spółka zawarła umowę z jedną z cementowni posiadającą zezwolenia na wykorzystanie frakcji palnej w swoich procesach technologicznych w celu jej zagospodarowania. Umowa zawiera również zapis, że jeśli po wykonaniu badań próbek dostarczonego paliwa w laboratorium Cementowni okaże się, że określona partia paliwa zastępczego nie spełnia powyższych warunków wówczas Cementownia naliczy Spółce kary umowne w określonych w umowie wysokościach.
Analizując przedstawiony we wniosku opis zgodzić się z Państwem należy, że w sprawie nie znajdzie zastosowania art. 16 ust. 1 pkt 22 ustawy o CIT.
Do kosztów uzyskania przychodów nie mogą zostać zaliczone kary umowne i odszkodowania z tytułu:
-wad dostarczonych towarów, wykonanych robót i usług;
-zwłoki w dostarczeniu towaru wolnego od wad;
-zwłoki w usunięciu wad towarów albo wykonanych robót i usług.
Zauważyć należy, że to nie Spółka świadczy na rzecz Cementowni usługi, tylko Cementownia na rzecz Spółki.
Jak wynika z przedstawionego opisu Cementownia świadczy na rzecz Spółki usługę polegającą na zagospodarowaniu dostarczonych w formie Paliwa Zastępczego wyselekcjonowanej frakcji odpadów palnych spełniającą określone parametry fizykochemiczne i na tę okoliczność obciąża Spółkę określonym umownym wynagrodzeniem.
Spółka przyjmuje odpady od podmiotów dostarczających odpady do zagospodarowania, i obciąża te podmioty określoną ceną za ich przyjęcie na podstawie wystawianych faktur VAT. Wartość netto z wystawionych faktur VAT stanowi dla Spółki przychód.
Przyjęcie odpadów od podmiotów dostarczających Spółce odpady do zagospodarowania generuje przychód dla Spółki. Ponieważ Spółka nie posiada własnej instalacji do przetwarzania termicznego odpadów, Spółka zawarła umowę z jedną z cementowni posiadającą zezwolenia na wykorzystanie frakcji palnej w swoich procesach technologicznych w celu jej zagospodarowania.
Powyższe wskazuje na związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy ponoszonymi wydatkami (kary umowne naliczone przez Cementownię) a działalnością gospodarczą prowadzoną przez Spółkę (zagospodarowanie odpadów innych niż niebezpiecznych). Gdyby Spółka nie przyjmowała odpadów wymagających przetwarzania termicznego, osiągałaby tym samym mniejszy przychód.
Mając powyższe na uwadze, kary umowne wynikające z zapisów zawartej przez Spółkę umowę z Cementownią, jako spełniające przesłanki wymienione w art. 15 ust. 1 ustawy o CIT, należy uznać za koszty uzyskania przychodów.
Mając na uwadze powyższe, Państwa stanowisko, w zakresie ustalenia, czy naliczone Spółce przez Cementownię kary umowne za nie spełnienie określonych w umowie parametrów paliwa zastępczego stanowić będą zgodnie z ustawą o podatku dochodowym od osób prawnych koszt uzyskania przychodu, jest prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.
Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym podanym przez wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona interpretacja traci swoją aktualność.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
- Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.
- Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:
1)z zastosowaniem art. 119a;
2)w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3)z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
- Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
-w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
-w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.

