Interpretacja indywidualna z dnia 23 stycznia 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0111-KDIB1-3.4010.789.2025.1.JKU
Dochód samorządowej instytucji kultury uzyskany z tytułu nieodpłatnego otrzymania fortepianu, jako częściowe przysporzenie majątkowe, jest przychodem podatkowym w rozumieniu ustawy o CIT i podlega zwolnieniu, o ile jest wydatkowany na cele statutowe instytucji związane z działalnością kulturalną, zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o CIT.
Interpretacja indywidualna - stanowisko prawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób prawnych jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
18 grudnia 2025 r. wpłynął Państwa wniosek z tego samego dnia o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych.
Treść wniosku wspólnego jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
X (dalej jako: „Wnioskodawca”, „Wnioskujący”), zgodnie z (…) Uchwały (…) (dalej jako: „Uchwała”) jest samorządową instytucją kultury i podlega wpisowi do rejestru instytucji kultury prowadzonego przez Miasto (…). Posiada osobowość prawną - co wynika również z art. 14 ustawy z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (Dz. U. 2024 poz. 87, dalej jako: „uOPDK”) i może prowadzić działalność na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz poza jej granicami. Wnioskujący jako instytucja kultury zarejestrowany jest w Rejestrze Instytucji Kultury (…) pod nr (…). Wnioskodawca będąc osobą prawną jest podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych, jest także polskim rezydentem podatkowym o nieograniczonym obowiązku podatkowym w zakresie podatku CIT - zgodnie z art. 1 ust. 1 uCIT, który prowadzi księgi rachunkowe oraz jest czynnym podatnikiem VAT.
Wnioskodawca prowadzi działalność w zakresie upowszechniania kultury, sztuki i wiedzy oraz edukacji kulturalnej. Zgodnie z (…) Uchwały zakres działania Wnioskującego obejmuje: (…).
W (…) Uchwały została określona gospodarka finansowa Wnioskodawcy, zgodnie z którą źródłami finansowania działalności są: (…).
Zaś zgodnie z (…) Uchwały, Wnioskujący może prowadzić działalność gospodarczą na podstawie odrębnych przepisów, z której uzyskane przychody przeznaczane są na realizację celów statutowych i pokrycie kosztów bieżącej działalności.
Prowadzona działalność gospodarcza, według (…) Uchwały może odbywać się poprzez: (…).
Wnioskujący w ramach prowadzonej, statutowej działalności kulturalnej potrzebuje doposażenia w zakresie instrumentu muzycznego w postaci fortepianu koncertowego, który zaklasyfikuje w ewidencji środków trwałych jako instrument muzyczny w grupie 8, podgrupie 80, symbol 805 Klasyfikacji Środków Trwałych. W związku z tym Wnioskodawca przeprowadził rozmowy w tym zakresie z Y w (…), który jest samorządową instytucją kultury, a co wynika z Uchwały (…) (dalej jako: „Y”). „Y” wykazał chęć i możliwość przekazania na rzecz Wnioskującego fortepianu koncertowego, który obecnie jest ujęty jako środek trwały w ewidencji środków trwałych „Y”. Rozważane są dwa warianty przekazania instrumentu tj. (1) na podstawie nieodpłatnej umowy użyczenia lub (2) w formie darowizny.
Na potrzeby w/w transakcji została przeprowadzona ekspertyza instrumentu przez rzeczoznawcę. Zgodnie z ekspertyzą przedmiotem przekazania będzie półkoncertowy fortepian, który znajduje zastosowanie w studiach nagrań i salach kameralnych oraz szkołach muzycznych. Z dokumentu wynika, że fortepian był użytkowany wyłącznie do profesjonalnych koncertów, a po 19 latach użytkowania spełnia wszelkie wymogi muzyczne. W związku z tym pod względem technicznym i muzycznym jest bez zarzutu. Stopień zużycia został określony przez rzeczoznawcę na poziomie 30%, a jego wartość rynkową oszacował na 45 000-50 000 zł.
Pytanie
Czy po stronie Wnioskodawcy, który będzie korzystał z fortepianu w wyniku otrzymanej darowizny albo na podstawie nieodpłatnej umowy użyczenia, powstanie przychód podatkowy z tytułu nieodpłatnego świadczenia, a jeżeli powstanie - w jaki sposób należy określić jego wartość oraz czy przychód ten będzie zwolniony z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych?
Państwa stanowisko w sprawie
Zdaniem Wnioskodawcy, wykorzystywanie fortepianu na podstawie nieodpłatnej umowy użyczenia lub otrzymanie go na podstawie umowy darowizny, zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 2 uCIT, wygeneruje przychód podatkowy. Wartość przychodu powinna zostać określona na podstawie:
- art. 12 ust. 5 uCIT, czyli wg cen rynkowych stosowanych w obrocie rzeczami lub prawami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca ich uzyskania, z zastrzeżeniem ust. 6b - w przypadku darowizny;
- art. 12 ust. 6 pkt 4 uCIT czyli na podstawie cen rynkowych stosowanych przy świadczeniu usług lub udostępnianiu rzeczy lub praw tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca udostępnienia - w przypadku umowy nieodpłatnego użyczenia.
Jednocześnie, otrzymane nieodpłatne świadczenie na podstawie nieodpłatnej umowy użyczenia lub otrzymana darowizna będą objęte zwolnieniem na gruncie art. 17 ust. 1 pkt 4 uCIT w zw. z art. 17 ust. 1a-1b uCIT z uwagi na to, że osiągnięty przychód z tytułu nieodpłatnej umowy użyczenia/darowizny jako nieodpłatnie otrzymane świadczenie lub wartość otrzymanych rzeczy będzie przeznaczony na cele statutowe Wnioskodawcy, czyli działalność kulturalną.
Zgodnie z art. 1 ust. 1 uCIT opodatkowanie podatkiem dochodowym obejmuje m.in. dochody osób prawnych.
Art. 14 uOPDK stanowi, że instytucje kultury uzyskują osobowość prawną i mogą rozpocząć działalność z chwilą wpisu do rejestru prowadzonego przez organizatora.
Przez umowę użyczenia rozumie się, według art. 710 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. 2025 poz. 1071, dalej jako: „KC”), umowę, w której użyczający zobowiązuje się zezwolić biorącemu, przez czas oznaczony lub nieoznaczony, na bezpłatne używanie oddanej mu w tym celu rzeczy.
Z kolei darowizna, zgodnie z art. 888 KC, to umowa, w której darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swojego majątku.
Zgodnie z art. 7 ust. 1-3 uCIT przedmiotem opodatkowania jest dochód stanowiący sumę dochodu osiągniętego z zysków kapitałowych oraz dochodu osiągniętego z innych źródeł przychodów. W przypadkach, o których mowa w art. 21, art. 22 i art. 24b, przedmiotem opodatkowania jest przychód. Z kolei dochodem jest nadwyżka sumy przychodów uzyskanych z tego źródła przychodów nad kosztami ich uzyskania, osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przychodów przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów. Ustalając dochód wyklucza się z podstawy opodatkowania m.in. przychody ze źródeł przychodów położonych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub za granicą, jeżeli dochody z tych źródeł nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym albo są wolne od podatku.
Przychodem, wg art. 12 ust. 1 uCIT, jest m.in. wartość otrzymanych rzeczy lub praw, a także wartość innych świadczeń w naturze, w tym wartość rzeczy i praw otrzymanych nieodpłatnie lub częściowo odpłatnie, a także wartość innych nieodpłatnych lub częściowo odpłatnych świadczeń, z wyjątkiem świadczeń związanych z używaniem środków trwałych otrzymanych przez samorządowe zakłady budżetowe i instytucje gospodarki budżetowej w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych oraz spółki użyteczności publicznej z wyłącznym udziałem jednostek samorządu terytorialnego lub ich związków od Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego lub ich związków w nieodpłatny zarząd lub używanie.
Wartość nieopłatnie otrzymanych rzeczy zgodnie z art. 12 ust. 5 określa się na podstawie cen rynkowych stosowanych w obrocie rzeczami lub prawami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca ich uzyskania, z zastrzeżeniem ust. 6b.
Z kolei art. 12 ust. 6 pkt 4 uCIT, wskazuje, że wartość świadczeń w naturze, w tym nieodpłatnych świadczeń, ustala się m.in. się na podstawie cen rynkowych stosowanych przy świadczeniu usług lub udostępnianiu rzeczy lub praw tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca udostępnienia.
Potwierdzeniem powyższego jest interpretacja z 22 marca 2022 r., sygn. 0111-KDIB1- 2.4010.674.2021.3.MZA: „(...) zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o CIT, przychodami, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4 oraz art. 14, są w szczególności:
1) otrzymane pieniądze, wartości pieniężne, w tym również różnice kursowe;
2) wartość otrzymanych rzeczy lub praw, a także wartość innych świadczeń w naturze, w tym wartość rzeczy i praw otrzymanych nieodpłatnie lub częściowo odpłatnie, a także wartość innych nieodpłatnych lub częściowo odpłatnych świadczeń, z wyjątkiem świadczeń związanych z używaniem środków trwałych otrzymanych przez samorządowe zakłady budżetowe w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych oraz spółki użyteczności publicznej z wyłącznym udziałem jednostek samorządu terytorialnego lub ich związków od Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego lub ich związków w nieodpłatny zarząd lub używanie.
Na podstawie art. 12 ust. 5 ustawy o CIT, wartość otrzymanych rzeczy lub praw, w tym otrzymanych nieodpłatnie, określa się na podstawie cen rynkowych stosowanych w obrocie rzeczami lub prawami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca ich uzyskania, z zastrzeżeniem ust. 6b.
Sposób określania wartości takiego przychodu normuje art. 12 ust. 6 ustawy o CIT. Stosownie do tego przepisu, wartość świadczeń w naturze, w tym nieodpłatnych świadczeń, ustala się:
1) jeżeli przedmiotem świadczeń są usługi wchodzące w zakres działalności gospodarczej dokonującego świadczenia - według cen stosowanych wobec innych odbiorców;
2) jeżeli przedmiotem świadczeń są usługi zakupione - według cen zakupu;
3) jeżeli przedmiotem świadczeń jest udostępnienie lokalu - w wysokości równowartości czynszu, jaki przysługiwałby w razie zawarcia umowy najmu tego lokalu;
4) w pozostałych przypadkach - na podstawie cen rynkowych stosowanych przy świadczeniu usług lub udostępnianiu rzeczy lub praw tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca udostępnienia.
W przedmiotowej sytuacji, wartość ww. świadczenia należy więc wycenić na podstawie cen rynkowych stosowanych przy świadczeniu usług lub udostępnianiu rzeczy lub praw tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca udostępnienia, zgodnie z art. 12 ust. 6 pkt 4 ustawy o CIT. Innymi słowy, w myśl przytoczonego powyżej unormowania, wartość otrzymanej darowizny powinna odpowiadać cenom rynkowym.”
Analogiczne stanowisko zostało przedstawione w interpretacji z 18 października 2017 r., sygn. 0111-KDIB1-2.4010.209.2017.1.MS: „(...) Stanowiąc o wartości nieodpłatnych świadczeń jako o przychodzie kształtującym podstawę opodatkowania podatkiem dochodowym, ustawodawca nie sprecyzował bliżej tego, co należy rozumieć przez nieodpłatne świadczenia, ograniczając się jedynie do wskazania sposobu i kryteriów ustalania ich wartości (art. 12 ust. 5 i ust. 6 u.p.d.o.p.). Pomimo braku legalnej definicji nieodpłatnego świadczenia w orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtował się pogląd zgodnie z którym pojęcie to w prawie finansowym ma szerszy zakres niż w prawie cywilnym. I tak, pojęcie nieodpłatnego świadczenia obejmuje wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu, lub te wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze, których skutkiem jest nieodpłatne, to jest niezwiązane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu, przysporzenie majątku tej osobie, mające konkretny wymiar finansowy (por. Uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 listopada 2002 r. sygn. akt FPS 9/02 oraz z 16 października 2006 r. sygn. akt II FSK 1/06).”
Z kolei art. 17 ust. 1 pkt 4 uCIT wskazuje, że wolne od podatku są dochody podatników, z zastrzeżeniem ust. 1c, których celem statutowym jest działalność naukowa, naukowo-techniczna, oświatowa, w tym również polegająca na kształceniu studentów, kulturalna, w zakresie kultury fizycznej i sportu, ochrony środowiska, wspierania inicjatyw społecznych na rzecz budowy dróg i sieci telekomunikacyjnej na wsi oraz zaopatrzenia wsi w wodę, dobroczynności, ochrony zdrowia i pomocy społecznej, rehabilitacji zawodowej i społecznej inwalidów oraz kultu religijnego - w części przeznaczonej na te cele.
Należy wskazać, że zgodnie z art. 17 ust. 1a-1b uCIT zwolnienie dotyczące podatników przeznaczających dochody na cele statutowe lub inne cele określone w tym przepisie, nie dotyczy m.in. dochodów, bez względu na czas ich osiągnięcia, wydatkowanych na inne cele niż wymienione w tych przepisach.
Ponadto, w/w zwolnienie dotyczące podatników przeznaczających dochody na cele statutowe lub inne cele określone w tym przepisie, ma zastosowanie, jeżeli dochód jest przeznaczony i - bez względu na termin - wydatkowany na cele określone w tym przepisie, w tym także na nabycie środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych służących bezpośrednio realizacji tych celów oraz na opłacenie podatków niestanowiących kosztu uzyskania przychodów, z zastrzeżeniem ust. 1 pkt 5a.
Należy również dodać, że uCIT nie definiuje pojęcia „kultura”, zatem uzasadnionym jest posługiwanie się w tym przypadku wykładnią gramatyczną tych pojęć. Zgodnie ze Słownikiem Języka Polskiego PWN (dalej jako: SJP) „kultura” to materialna i umysłowa działalność społeczeństw oraz jej wytwory. Z kolei przez „działalność”, zgodnie z SJP, rozumie się zespół działań podejmowanych w jakimś celu oraz funkcjonowanie czegoś lub oddziaływanie na coś.
Natomiast zgodnie z art. 1 ust. 1 uOPDK, działalność kulturalna polega na tworzeniu, upowszechnianiu i ochronie kultury.
W związku z powyższym należy uznać, że uzyskany przez Wnioskodawcę fortepian na podstawie umowy nieodpłatnego użyczenia lub darowizny, uprzednio wyceniony przez rzeczoznawcę będzie stanowił przychód zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 2 wg oszacowanej ceny rynkowej stosowanej przy w obrocie rzeczami lub prawami albo stosowanej przy udostępnianiu rzeczy lub praw tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca udostępnienia. Natomiast trzeba jednocześnie podkreślić, że Wnioskodawca będzie wydatkował/przeznaczał otrzymany przychód (tutaj: fortepian) wyłącznie na cele działalności kulturalnej np. poprzez organizowanie koncertów z wykorzystaniem instrumentu czy prowadzenie edukacji kulturalnej w zakresie edukacji muzycznej - działalność określona wprost w § 6 Uchwały jako cele statutowe. W związku z tym, otrzymany przychód w formie fortepianu na podstawie nieodpłatnej umowy użyczenia lub darowizny i wydatkowany/przeznaczony na cele statutowe Wnioskodawcy wpisuje się w katalog przychodów zwolnionych na gruncie art. 17 ust. 4 w zw. z art. 17 ust. 1a-1b uCIT. Jednocześnie należy zwrócić uwagę, że zarówno umowa nieodpłatnego użyczenia oraz darowizny, w kontekście skutków podatkowych, są tożsame, ponieważ umowa darowizny generuje nieodpłatne otrzymanie rzeczy, a nieodpłatna umowa użyczenia nieodpłatne świadczenie w postaci korzystania z fortepianu. Zatem obie czynności prawne wpisują się w art. 12 ust. 1 pkt 1-2 uCIT. W związku z tym rodzaj umowy nie powoduje rozbieżności w zakresie skutków podatkowych w CIT po stronie Wnioskodawcy.
Podkreślenia wymaga również to, że ustawodawca nie warunkuje źródeł przychodów, które mogą podlegać zwolnieniu na gruncie art. 17 ust. 1 pkt 4 uCIT. Bowiem aby móc skorzystać z tego zwolnienia beneficjent musi wydatkować otrzymane przychody w postaci środków pieniężnych, rzeczy lub świadczeń na cele, które są enumeratywnie wymienione w w/w przepisie i jednocześnie są tożsame z celami statutowymi podatnika. Wówczas wszelkie nieodpłatnie otrzymane rzeczy i świadczenia czy to w postaci nieodpłatnej umowy użyczenia czy też darowizny skorzystają z w/w zwolnienia przedmiotowego.
Potwierdzeniem powyższego jest stanowisko przedstawione w interpretacji z 4 listopada 2025 r., sygn. 0114-KDIP2-1.4010.462.2025.2.DK: „(...) wszelkie dochody uzyskiwane przez Wnioskodawcę, które będą przeznaczone i bez względu na termin faktycznie wydatkowane w celu prowadzenia działalności statutowej wpisanej w cele określone w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o CIT, będą korzystały ze zwolnienia przedmiotowego, o którym mowa w ww. przepisie. Tym samym w zakresie Państwa pytania stanowisko dotyczące możliwości zwolnienia od opodatkowania na gruncie art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o CIT dochodów przeznaczonych na utrzymanie budynku, w części: (*) przeznaczonej i wydatkowanej na realizację celów statutowych Stowarzyszenia w zakresie w jakim nieruchomość będzie przez nią na te cele użytkowana - jest prawidłowe; (*) w jakiej nieruchomość nie będzie przeznaczona na realizację celów statutowych (wynajem) - jest nieprawidłowe.”
Podobne stanowisko zostało przedstawione w interpretacji z 13 sierpnia 2025 r., sygn. 0111-KDIB1-1.4010.268.2025.2.BS: „(...) Aby podatnik mógł skorzystać ze zwolnienia wynikającego z art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o CIT, musi zadeklarować, że osiągnięty przez niego dochód w całości lub w części przeznaczy na cele statutowe preferowane przez ustawodawcę i na te cele go faktycznie wydatkuje. Tym samym, zwolnienie podatkowe obejmuje tę część dochodów, która przeznaczona zostanie na cele statutowe wskazane w tym przepisie. Ważny jest bowiem cel na jaki jest dochód przeznaczony, a nie źródło jego pochodzenia. Zasadniczo problemem w niniejszej sprawie jest jednak rozstrzygnięcie czy dochód uzyskany z nieodpłatnego użyczenia adresu może korzystać ze zwolnienia na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o CIT. Odnosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy należy stwierdzić, że nieodpłatne używanie przez Wnioskodawcę adresu, powoduje powstanie po stronie Wnioskodawcy przychodu z tytułu nieodpłatnych świadczeń, o którym mowa w art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o CIT. Jednakże przychód ten - w części w jakiej zostanie przyporządkowany do działalności statutowej Wnioskodawcy w zakresie ochrony środowiska - będzie korzystał ze zwolnienia z opodatkowania na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy.”
Podobnie wypowiedział się Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji z 15 października 2024 r., sygn. 0111-KDIB1-1.4010.436.2024.3.KM wskazując, że: „(...) W odniesieniu do przedstawionych wątpliwości, należy podkreślić, że zwolnienie, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o CIT, dotyczy podatników, których celem statutowym jest określona w przepisie działalność. W świetle powyższego, nie ulega zatem wątpliwości, że Państwa Fundacja jest podmiotem realizującym cele statutowe. Wskazane we wniosku i jego uzupełnieniu cele statutowe Państwa Fundacji są zbieżne z celami preferowanymi przez ustawodawcę w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o CIT. Ponadto - jak wynika z treści wniosku i jego uzupełnienia - Państwa Fundacja wypełnia warunki do zastosowania zwolnienia z opodatkowania przewidziane w art. 17 ust. 1a-1c ustawy o CIT. Wobec powyższego, stwierdzić należy, że przychody Państwa Fundacji przeznaczone na zakup nieruchomości zlokalizowanej (...) na siedzibę Fundacji będą dla Państwa Fundacji stanowiły dochód wydatkowany na cele określone w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o CIT w zw. z art. 17 ust. 1b ustawy o CIT, a więc podlegający zwolnieniu z opodatkowania na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o CIT. Tym samym, Państwa stanowisko należało uznać za prawidłowe.”
Przedstawiony stan faktyczny znajduje również uzasadnienie w interpretacji z 23 stycznia 2023 r., sygn. 0111-KDIB1-2.4010.776.2022.2.AW: „(...) Cele statutowe Wnioskodawcy mieszczą się bowiem w katalogu określonym w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy CIT (oświatowe, kulturalne), Wnioskodawca nie zalicza się do podmiotów wymienionych w art. 17 ust. 1c ustawy CIT i zamierza on przeznaczyć i wydatkować na te cele osiągnięte dochody. Co więcej warto wspomnieć, że prawo do zastosowania zwolnienia z opodatkowania na mocy art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy CIT będą mieli również podatnicy, którzy otrzymali dochód z tytułu nieodpłatnego świadczenia. Jak wskazał NSA w wyroku z 30 czerwca 2004 r. sygn. akt FSK 188/04: „Skoro zatem w istocie dochód podmiotów określonych w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych podlegał zwolnieniu w sytuacji, gdy pochodzące z niego środki wydatkowane zostały na ściśle określone przez ustawę cel społeczne - to brak jest racjonalnych przesłanek do przyjęcia, że uzyskane przez takich podatników nieodpłatne świadczenie, wykorzystywane bezpośrednio przez nich na te same cele mogły wpływać na wysokość płaconego przez nich podatku dochodowego. Stałoby to bowiem w sprzeczności z zasadą racjonalnego ustawodawcy, który z jednej strony odstępując od zasady równości opodatkowania w przypadku wydatkowania środków z dochodu na preferowane przez niego cele społeczne, dopuszczały z drugiej strony możliwość opodatkowania w sytuacji wykorzystania przez podatnika uzyskanych przez niego nieodpłatnych świadczeń na te same cele. (...) Niezrozumiałe i nieracjonalne byłoby więc stwierdzenie, że podatnik korzysta ze zwolnienia w przypadku, gdy nabywa on za środki mające pokrycie w dochodzie np. środki trwałe służące bezpośrednio realizacji preferowanych ustawodawcę celów społecznych, natomiast w przypadku, gdy uzyska on możliwość dysponowania tymi samymi środkami dla tych samych celów, ale w ramach nieodpłatnych świadczeń, to zmuszony będzie ponosić ciężar podatkowy z tego tytułu.”
W interpretacji indywidualnej z 17 lutego 2020 r., sygn. 0111-KDIB2-1.4010.513.2019.6.AT stwierdzono, że: „(...) Mając na uwadze powyższe wyjaśnienia oraz przedstawiony we wniosku opis zdarzenia przyszłego należy stwierdzić, że prowadzona przez Wnioskodawcę działalność kulturalna polegająca na gromadzeniu, przechowywaniu, konserwowaniu, udostępnianiu i upowszechnianiu zbiorów dotyczących dziejów i kultury miasta X oraz historycznej ziemi Y, w szczególności z zakresu historii, etnografii i sztuki mieści się w zakresie celów zawartych w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.p.d.o.p. Tym samym, zgodzić się należy z Wnioskodawcą, że otrzymanie w darowiźnie praw autorskich majątkowych będzie dla Wnioskodawcy generować przychód podatkowy na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Dochód uzyskany z tego tytułu, w opisanej sytuacji może korzystać ze zwolnienia od opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych, na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy normującej ten podatek.”
Podobnie, w interpretacji z 14 grudnia 2018 r., sygn. 0111-KDIB2-1.4010.415.2018.1.AT, wskazano, że: „(...) Podkreślenia wymaga, że zwolnienie to nie jest uzależnione od rodzaju uzyskiwanego dochodu, oprócz dochodów wymienionych w art. 17 ust. 1a u.p.d.o.p. Ważny jest bowiem cel na jaki jest ten dochód przeznaczony, a nie źródło jego pochodzenia, przy czym źródłem dochodów mogą być przykładowo dochody z działalności statutowej, z działalności gospodarczej. Użycie przez ustawodawcę w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.p.d.o.p., sformułowania „w części przeznaczonej na te cele” oznacza, że jeżeli statut będzie przewidywał również realizację innych celów niż wymienione w tym przepisie - to przeznaczenie dochodów podatnika na realizację tych „innych celów” nie będzie stanowiło podstawy do zwolnienia od opodatkowania. Nie można bowiem w tym zakresie zastosować wykładni rozszerzającej ustawowy zakres zwolnienia podatkowego. A zatem sposób realizacji celów określonych w statucie jednostki powinien być wskazany w sposób ścisły i niebudzący wątpliwości, by organy podatkowe mogły rozstrzygnąć, czy jest on zgodny z celami preferowanymi przez ustawodawcę. Organy podatkowe nie są bowiem uprawnione do dokonywania wykładni zapisów statutu. Warunkiem skorzystania ze zwolnienia określonego w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.p.d.o.p. jest zatem, aby cele przewidziane w statucie mieściły się w katalogu celów wymienionych w tym przepisie. Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że zwolnienie podatkowe zawarte w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.p.d.o.p., jest obwarowane licznymi zastrzeżeniami. Obejmuje tylko tę część dochodów, która przeznaczona zostanie na cele statutowe wskazane w tym przepisie. Ponadto przepisy ograniczają zakres podmiotowy zwolnienia, poprzez wyłączenie spod możliwości jego zastosowania dochodów różnych grup podatników - czy to z uwagi na rodzaj ich działalności, czy też na określoną formę organizacyjną. Niezależnie od powyższego podkreślenia wymaga, że przepisy ustanawiające zwolnienia i ulgi podatkowe w systemie polskiego prawa podatkowego są istotnym wyjątkiem od zasady sprawiedliwości podatkowej (powszechności i równości podatkowej) - toteż muszą być interpretowane w sposób ścisły i jakakolwiek wykładnia rozszerzająca w odniesieniu do przepisów dotyczących ww. preferencji podatkowych jest niedopuszczalna. Zatem wydatkowanie dochodu na inne cele niż wskazane w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.p.d.o.p., nie może być objęte przedmiotowo zwolnieniem. Odnosząc się do powyższego, dla możliwości nabycia prawa do zwolnienia przewidzianego w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.p.d.o.p., uprawniające do niego cele muszą jasno wynikać ze statutu, gdyż aby stwierdzić, czy został spełniony warunek wyłączenia dochodu z opodatkowania, porównuje się treść celów statutowych oraz treść przepisu warunkującego zwolnienie podatkowe. Organy podatkowe, jak wykazano powyżej, badają jedynie, czy cele określone w statucie są tożsame z celami wymienionymi w treści przepisu regulującego zwolnienie podatkowe. (...) Biorąc pod uwagę powyższe stwierdzić należy, że dochód uzyskany ze sprzedaży nieruchomości będzie korzystał ze zwolnienia podatkowego, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 17 ust. 1b u.p.d.o.p., o ile w istocie przeznaczony i wydatkowany zostanie na cele związane z prowadzoną działalnością statutową.”
Analogiczne stwierdzenie można znaleźć również w piśmie Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z 8 stycznia 2016 r., znak IBPB-2-2/4510-87/15/MM: „(...) należy stwierdzić, że nieodpłatne użytkowanie przez Fundację lokalu, powoduje powstanie po stronie Fundacji przychodu z tytułu nieodpłatnych świadczeń, o których mowa w art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Jednakże dochód ten w części w jakiej zostanie przyporządkowany działalności statutowej Fundacji będzie korzystał ze zwolnienia z opodatkowania na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy, ponieważ jest on bezpośrednio związany z prowadzoną działalnością statutową Fundacji. Natomiast dochód z nieodpłatnego użytkowania lokalu w części w jakiej zostanie przyporządkowany działalności gospodarczej będzie korzystał ze zwolnienia z opodatkowania na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy, o ile faktycznie zostanie przeznaczony i wydatkowany na cele statutowe Fundacji.”
W świetle powyższych rozważań, w ocenie Wnioskodawcy, korzystanie z fortepianu w wyniku otrzymanej darowizny albo na podstawie nieodpłatnej umowy użyczenia wygeneruje przychód podatkowy z tytułu nieodpłatnego świadczenia, którego wartość należy określić wg cen rynkowych, ale jednocześnie tak ustalony przychód będzie objęty zwolnieniem zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 4 uCIT w zw. z art. 17 ust. 1a-1b uCIT.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 278 ze zm., dalej: „ustawa o CIT”),
Przedmiotem opodatkowania podatkiem dochodowym jest dochód stanowiący sumę dochodu osiągniętego z zysków kapitałowych oraz dochodu osiągniętego z innych źródeł przychodów. W przypadkach, o których mowa w art. 21, art. 22 i art. 24b przedmiotem opodatkowania jest przychód.
Z kolei zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy o CIT,
Dochodem ze źródła przychodów, z zastrzeżeniem art. 11c, art. 11i, art. 24a, art. 24b, art. 24ca, art. 24d i art. 24f, jest nadwyżka sumy przychodów uzyskanych z tego źródła przychodów nad kosztami ich uzyskania, osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przychodów przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.
Z istoty podatku dochodowego od osób prawnych wynika, że jest on ciężarem publicznoprawnym od przyrostu majątkowego (dochodu), a zatem przychodem - jako źródłem dochodu - jest wartość, która wchodząc do majątku podatnika może powiększyć jego aktywa.
Powołana ustawa ustala zdarzenia, które powodują powstanie obowiązku podatkowego, czyli powinności przymusowego świadczenia pieniężnego w związku z zaistnieniem tych zdarzeń. Ustala, kiedy i w jakich sytuacjach powstanie obowiązek podatkowy.
Oznacza to, że obowiązek ten powstaje w okolicznościach wskazanych przez prawo, niezależnie od woli podlegających mu osób czy podmiotów. Na gruncie ustaw podatkowych abstrakcyjny obowiązek podatkowy przekształca się w skonkretyzowane zobowiązanie podatkowe. Zdarzeniem, z którym ustawodawca wiąże obowiązek podatkowy jest m.in. otrzymanie „nieodpłatnego lub częściowo odpłatnego świadczenia”.
W myśl art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o CIT,
przychodami, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4 oraz art. 14, są w szczególności wartość otrzymanych rzeczy lub praw, a także wartość innych świadczeń w naturze, w tym wartość rzeczy i praw otrzymanych nieodpłatnie lub częściowo odpłatnie, a także wartość innych nieodpłatnych lub częściowo odpłatnych świadczeń, z wyjątkiem świadczeń związanych z używaniem środków trwałych otrzymanych przez samorządowe zakłady budżetowe i instytucje gospodarki budżetowej w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych oraz spółki użyteczności publicznej z wyłącznym udziałem jednostek samorządu terytorialnego lub ich związków od Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego lub ich związków w nieodpłatny zarząd lub używanie.
Z powołanego art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o CIT wynika więc, że gdy podmiot prowadzący działalność gospodarczą otrzyma nieodpłatne świadczenie (lub świadczenie częściowo odpłatne) obowiązany jest wykazać z tego tytułu przychód podatkowy. Co istotne, przysporzenie majątkowe musi być powiązane z uzyskaniem przez podatnika korzyści niezwiązanej z jakikolwiek świadczeniem ekwiwalentnym.
Stosownie do art. 12 ust. 5 ustawy o CIT,
wartość otrzymanych rzeczy lub praw, w tym otrzymanych nieodpłatnie, określa się na podstawie cen rynkowych stosowanych w obrocie rzeczami lub prawami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca ich uzyskania, z zastrzeżeniem ust. 6b.
Z przepisem tym koresponduje art. 12 ust. 6 ustawy o CIT, który stanowi, że:
wartość świadczeń w naturze, w tym nieodpłatnych świadczeń, ustala się:
1) jeżeli przedmiotem świadczeń są usługi wchodzące w zakres działalności gospodarczej dokonującego świadczenia - według cen stosowanych wobec innych odbiorców;
2) jeżeli przedmiotem świadczeń są usługi zakupione - według cen zakupu;
3) jeżeli przedmiotem świadczeń jest udostępnienie lokalu - w wysokości równowartości czynszu, jaki przysługiwałby w razie zawarcia umowy najmu tego lokalu;
4) w pozostałych przypadkach - na podstawie cen rynkowych stosowanych przy świadczeniu usług lub udostępnianiu rzeczy lub praw tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca udostępnienia.
Pojęcie „nieodpłatnego świadczenia” nie zostało zdefiniowane w ustawie podatkowej. Pomocną może być definicja wypracowana w uchwale NSA z 18 listopada 2002 r. sygn. akt (FPS 9/02, Legalis) i cytowana w licznych orzeczeniach, np.: w wyroku NSA z 26 maja 2021 r., sygn. akt II FSK 3527/18, wyroku NSA z 3 września 2019 r., sygn. akt II FSK 3194/17, uchwały NSA z dnia 24 października 2011 r., sygn. akt II FPS 7/10, z 24 maja 2010 r., sygn. akt II FPS 1/10, z 18 listopada 2002 r., sygn. akt FPS 9/02 i 16 października 2006 r., sygn. akt II FPS 1/06).
Zgodnie z tą definicją pojęcie „nieodpłatnego świadczenia” użyte w art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o CIT ma szerszy zakres, niż w prawie cywilnym: „Obejmuje ono nie tylko świadczenie w cywilistycznym znaczeniu (działanie lub zaniechanie na rzecz innej strony - por. art. 353 Kc), ale w jego zakres wchodzą także wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu lub te wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności osób prawnych, których skutkiem jest nieodpłatne, tj. niezwiązane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu, przysporzenie majątku tej osobie, mające konkretny wymiar finansowy”.
Aby móc w pełni zdefiniować pojęcie „nieodpłatne” zasadnym jest także odwołanie się do wykładni gramatycznej, zgodnie z którą odpłacać to „oddawać komuś coś w zamian”, odpłatny zaś to „taki za który się płaci, wymagający zapłacenia, zwrot kosztów” (Nowy Słownik Języka Polskiego PWN, Warszawa 2002).
Zatem, „nieodpłatnym świadczeniem” są wszystkie zdarzenia prawne lub gospodarcze, których skutkiem jest nieodpłatne, tj. niezwiązane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu, przysporzenie w majątku podatnika mające konkretny wymiar finansowy.
O nieodpłatnym świadczeniu, mającym cechy przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym można więc mówić w sytuacji, gdy:
- podmiot, na rzecz którego dokonywane jest tego rodzaju świadczenie odnosi korzyść, a więc musi zaistnieć u niego trwale przysporzenie majątkowe,
- korzyść ta musi zostać odniesiona kosztem innego podmiotu, a więc powinna istnieć możliwość ustalenia kto poniósł ekonomiczny ciężar owego przesunięcia majątkowego,
- korzyść musi mieć konkretny wymiar finansowy,
- świadczenie musi mieć charakter nieodpłatny - nie może ono zatem wiązać się z jakimkolwiek ekwiwalentem ze strony podatnika.
Ustalony w powyższy sposób dochód może być przedmiotem zwolnienia z opodatkowania, o którym mowa w art. 17 ust. 1 ustawy o CIT. Przepis ten zawiera bowiem katalog dochodów wolnych od podatku. Innymi słowy, wyłącza z podstawy opodatkowania dochody uzyskane z tytułów w nim wymienionych.
Zgodnie natomiast z art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o CIT:
Wolne od podatku są dochody podatników, z zastrzeżeniem ust. 1c, których celem statutowym jest działalność naukowa, naukowo-techniczna, oświatowa, w tym również polegająca na kształceniu studentów, kulturalna, w zakresie kultury fizycznej i sportu, ochrony środowiska, wspierania inicjatyw społecznych na rzecz budowy dróg i sieci telekomunikacyjnej na wsi oraz zaopatrzenia wsi w wodę, dobroczynności, ochrony zdrowia i pomocy społecznej, rehabilitacji zawodowej i społecznej inwalidów oraz kultu religijnego - w części przeznaczonej na te cele.
Podkreślenia wymaga, że zwolnienie określone w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o CIT, nie jest uzależnione od rodzaju uzyskiwanego dochodu, oprócz dochodów wymienionych w art. 17 ust. 1a ustawy. Ważny jest bowiem cel na jaki ten dochód jest przeznaczony, a nie źródło jego pochodzenia, przy czym źródłem dochodów mogą być przykładowo dochody z działalności statutowej, z działalności gospodarczej.
Zgodnie z art. 17 ust. 1a ustawy o CIT:
Zwolnienie, o którym mowa w ust. 1, dotyczące podatników przeznaczających dochody na cele statutowe lub inne cele określone w tym przepisie, nie dotyczy:
1)dochodów uzyskanych z działalności polegającej na wytwarzaniu wyrobów przemysłu elektronicznego, paliwowego, tytoniowego, spirytusowego, winiarskiego, piwowarskiego, a także pozostałych wyrobów alkoholowych o zawartości alkoholu powyżej 1,5 %, oraz wyrobów z metali szlachetnych albo z udziałem tych metali lub dochodów uzyskanych z handlu tymi wyrobami; zwolnieniem objęte są jednak dochody podmiotów, o których mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1, 2 i 4-8 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, uzyskane z działalności polegającej na wytwarzaniu wyrobów przemysłu elektronicznego;
1a) dochodów uzyskanych z działalności polegającej na oddaniu środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych do odpłatnego używania na warunkach określonych w art. 17a-17k;
2)dochodów, bez względu na czas ich osiągnięcia, wydatkowanych na inne cele niż wymienione w tych przepisach.
Na podstawie art. 17 ust. 1b ustawy o CIT:
Zwolnienie, o którym mowa w ust. 1, dotyczące podatników przeznaczających dochody na cele statutowe lub inne cele określone w tym przepisie, ma zastosowanie, jeżeli dochód jest przeznaczony i - bez względu na termin - wydatkowany na cele określone w tym przepisie, w tym także na nabycie środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych służących bezpośrednio realizacji tych celów oraz na opłacenie podatków niestanowiących kosztu uzyskania przychodów, z zastrzeżeniem ust. 1 pkt 5a.
Stosownie do art. 17 ust. 1c ustawy o CIT:
Przepis ust. 1 pkt 4 nie ma zastosowania w:
1. przedsiębiorstwach państwowych, spółdzielniach i spółkach;
2. przedsiębiorstwach komunalnych mających osobowość prawną, dla których funkcję organu założycielskiego pełnią jednostki samorządu terytorialnego lub ich jednostki pomocnicze utworzone na podstawie odrębnych przepisów;
3. samorządowych zakładach budżetowych oraz jednostkach organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, będących podatnikami podatku dochodowego od osób prawnych - jeżeli przedmiotem ich działalności jest zaspokajanie potrzeb publicznych pośrednio związanych z ochroną środowiska w zakresie: wodociągów i kanalizacji, ścieków komunalnych, wysypisk i utylizacji odpadów komunalnych oraz transportu zbiorowego.
Z powyższych regulacji wynika wprost, że podstawowym kryterium zastosowania przewidzianego zwolnienia podatkowego jest przeznaczenie przez podatnika osiągniętego dochodu na ściśle określone, preferowane przez ustawodawcę cele, przy czym cele te muszą w sposób niebudzący wątpliwości wynikać z postanowień statutu danego podmiotu.
Jednocześnie określenie „cel statutowy” oznacza cel, który został wyraźnie sprecyzowany w statucie danej osoby prawnej.
Przepis ten nie zawiera natomiast wymogu, aby wskazane w nim cele statutowe były głównymi czy też jedynymi celami działalności osoby prawnej. Jednak, aby podatnik, mógł skorzystać ze zwolnienia wynikającego z art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o CIT, musi zadeklarować, że osiągnięty przez niego dochód przeznaczy na cele statutowe preferowane przez ustawodawcę i na te cele go faktycznie przeznaczy.
Określenie celów statutowych pod kątem uprawnień podatkowych musi być precyzyjne i ścisłe (wyraźnie sprecyzowane w statucie danej osoby prawnej) ponieważ z podatkowego punktu widzenia chodzi o zwolnienie dochodu od podatku, a zatem zastosowanie instytucji będącej wyjątkiem od reguły, jaką jest opodatkowanie dochodów osób prawnych. W tym zakresie nie może mieć zastosowania wykładnia rozszerzająca ustawowy zakres zwolnienia podatkowego. Zatem, wydatkowanie dochodu na cele inne niż statutowe wyłącza możliwość zastosowania zwolnienia z opodatkowania.
Mając na uwadze brzmienie art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o CIT, należy wskazać, że zastosowanie przedmiotowego zwolnienia będzie możliwe w przypadku spełnienia następujących warunków:
- podatnik prowadzi działalność statutową we wskazanych powyżej zakresach (jego działalność statutowa odpowiada przynajmniej jednej z wymienionych wcześniej),
- podatnik nie zalicza się do podmiotów wymienionych w art. 17 ust. 1c ustawy o CIT,
- podatnik przeznaczył oraz wydatkował, bez względu na termin, osiągnięte dochody na cel wskazany w statucie, odpowiadający celowi wskazanemu w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o CIT.
Podkreślić należy, że przywołany wcześniej art. 17 ust. 1a pkt 2 ustawy o CIT, wprowadza ograniczenie zakresu zwolnienia wskazanego w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o CIT, tylko do dochodu, który podatnik nie tylko przeznaczy na cele statutowe, określone w tym przepisie, ale i wydatkuje na te cele. Istotne jest to, że samo tylko przeznaczenie dochodu na cele statutowe preferowane przez ustawodawcę nie wystarczy dla zachowania prawa do zwolnienia, gdyż wydatkowanie dochodu na inny cel niż wskazany przez ustawodawcę spowoduje, że podatnik straci prawo do zastosowania przedmiotowego zwolnienia.
Charakterystyczne jest, że art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o CIT, w istocie tylko określa cele społecznie użyteczne, które muszą być określone także w statucie, które uzasadniać mogą zwolnienie od podatku, o ile podatnik osiągnie dochód. Nie określa on żadnych innych warunków tego zwolnienia. Czyni to natomiast w powołanym wyżej przepisie art. 17 ust. 1a, który stanowi, że samo tylko przeznaczenie dochodu na cel społecznie użyteczny, preferowany przez ustawodawcę nie jest wystarczające do zwolnienia, dochód musi być także wydatkowany na ten cel.
Z kolei w art. 17 ust. 1b ustawy o CIT, ustawodawca wprowadził ułatwienie dla podatników w korzystaniu ze zwolnienia, bowiem postanowił, że wydatkowanie dochodu może nastąpić - po uprzednim jego przeznaczeniu - w czasie znacznie późniejszym od momentu jego osiągnięcia i przeznaczenia. Jednakże wprowadził przy tym warunek rozwiązujący - pozbawiający podatnika zwolnienia w przypadku jego wydatkowania na inny niż preferowany cel ustawowy.
Użycie przez ustawodawcę w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy, sformułowania „w części przeznaczonej na te cele” oznacza, że jeżeli statut będzie przewidywał również realizację innych celów niż wymienione w tym przepisie - to przeznaczenie dochodów podatnika na realizację tych „innych celów” nie będzie stanowiło podstawy do zwolnienia od opodatkowania. Nie można bowiem w tym zakresie zastosować wykładni rozszerzającej ustawowy zakres zwolnienia podatkowego.
Biorąc pod uwagę przywołane przepisy wskazać należy, że ustawodawca powiązał prawo do zwolnienia podatkowego z rzeczywistym wydatkowaniem dochodu na cele zasługujące na taki rodzaj preferencji. Umożliwiając korzystanie ze zwolnienia podatkowego w czasie, uczynił z wydatkowania dochodu na inne cele warunek rozwiązujący, a więc pozbawiający podatnika prawa do zwolnienia podatkowego. Oznacza to ustawowy obowiązek uiszczenia podatku od dochodu wydatkowanego na cel niestatutowy.
Ustawodawca dopuścił rozdzielenie w czasie „przeznaczenia” dochodu, którego przejawem jest jedynie zadeklarowanie zamiaru od „wydatkowania” tego dochodu. Zatem, dla skorzystania ze zwolnienia podatkowego lub jego utraty ma zasadnicze znaczenie ocena czy zarówno „przeznaczenie” jak i „wydatkowanie” nastąpiło na cele określone w przepisach.
Jak wynika z opisu sprawy, Wnioskodawca jest samorządową instytucją kultury, działającą na podstawie ustawy z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej. Wnioskodawca w ramach prowadzonej, statutowej działalności kulturalnej potrzebuje doposażenia w zakresie instrumentu muzycznego w postaci fortepianu koncertowego, który zaklasyfikuje w ewidencji środków trwałych jako instrument muzyczny w grupie 8, podgrupie 80, symbol 805 Klasyfikacji Środków Trwałych. W związku z tym Wnioskodawca przeprowadził rozmowy w tym zakresie z „Y”, który jest samorządową instytucją kultury, a co wynika z Uchwały Nr (…) (dalej jako: „Y”). „Y” wykazał chęć i możliwość przekazania na rzecz Wnioskującego fortepianu koncertowego, który obecnie jest ujęty jako środek trwały w ewidencji środków trwałych „Y”. Rozważane są dwa warianty przekazania instrumentu, tj. (1) na podstawie nieodpłatnej umowy użyczenia lub (2) w formie darowizny.
Zauważyć należy, że ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm., dalej: „Kc”) określa, że na podstawie art. 710:
przez umowę użyczenia użyczający zobowiązuje się zezwolić biorącemu, przez czas oznaczony lub nieoznaczony, na bezpłatne używanie oddanej mu w tym celu rzeczy.
Dla celów podatkowych nie ma znaczenia nazwanie umowy nieodpłatną, lecz jej charakter, tzn. rzeczywiste otrzymanie przez podatnika nieodpłatnych świadczeń. Jak wynika bowiem z przywołanego przepisu Kc, w ramach umowy użyczenia, u otrzymującego rzecz nie powstaje obowiązek dokonania jakichkolwiek świadczeń na rzecz dającego.
Natomiast, przez darowiznę należy rozumieć umowę darowizny, mocą której darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku. Przysporzenie w drodze darowizny może przybrać postać pieniędzy, określonych rzeczy należących do darczyńcy lub innych przysługujących mu praw majątkowych. Świadczenie na rzecz obdarowanego może polegać zarówno na przesunięciach do majątku obdarowanego określonych przedmiotów majątkowych, jak i na innych postaciach dyspozycji majątkowych darczyńcy prowadzących do zmniejszenia jego majątku, a po stronie obdarowanego - do zwiększenia jego majątku (zwiększenia aktywów lub zmniejszenia pasywów). Dla oceny charakteru prawnego umowy darowizny nie ma znaczenia motyw dokonanego nieodpłatnie świadczenia, w tym także określone racje gospodarcze. Darowizna jest umową jednostronnie zobowiązującą, która może być zawarta na zasadach ogólnych prawa cywilnego pomiędzy wszystkimi podmiotami (osoby fizyczne, prawne i ułomne osoby prawne). Nie istnieją w zasadzie żadne ograniczenia co do możności przyjmowania darowizn, okolicznością przesądzającą w tym zakresie jest posiadanie zdolności prawnej. Cechą istotnie wyróżniającą umowę darowizny od wielu umów nazwanych, uregulowanych kodeksie cywilnym, jest jej nieodpłatność. Świadczenie darowizny jest bezpłatne tylko wtedy, gdy druga strona umowy nie zobowiązuje się do jakiegokolwiek świadczenia w zamian za uczynioną darowiznę. Nieodpłatność ta oznacza, że darczyńca, dokonując na rzecz drugiej strony przysporzenia, nie może uzyskać jakiegokolwiek ekwiwalentu ani w chwili dokonania umowy darowizny, ani też w przyszłości. Skutkiem zawarcia ww. umowy na gruncie podatku dochodowego od osób prawnych jest uzyskanie przez obdarowanego nieodpłatnego świadczenia.
Zgadzam się z Państwem, że korzystanie przez Państwa z fortepianu w wyniku otrzymanej darowizny albo na podstawie nieodpłatnej umowy użyczenia prowadzi do powstania przychodu podatkowego na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o CIT z tytułu nieodpłatnego świadczenia w wysokości określonej na podstawie art. 12 ust. 5 albo art. 12 ust. 6 pkt 4 ustawy o CIT.
Natomiast, z uwagi na to, że osiągnięty przez Państwa przychód z tytułu nieodpłatnej umowy użyczenia/darowizny jako nieodpłatnie otrzymane świadczenie lub wartość otrzymanych rzeczy będzie przeznaczony na Państwa cele statutowe, czyli działalność kulturalną, to zostanie on objęty zwolnieniem na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o CIT.
Tym samym, Państwa stanowisko jest prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Państwa i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.
Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem zdarzenia przyszłego podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona interpretacja traci swoją aktualność.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
- Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.
- Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
- Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
- w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
- w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
