Interpretacja indywidualna z dnia 23 stycznia 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0111-KDIB3-1.4012.870.2025.3.IK
Udzielenie pożyczek przez Spółki B i C Spółce A stanowi odpłatne świadczenie usług podlegające VAT, korzystające ze zwolnienia z tego podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o VAT, co powoduje wyłączenie tej czynności z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych zgodnie z art. 2 pkt 4 lit. b ustawy o PCC.
Interpretacja indywidualna - stanowisko prawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych zaistniałego tanu faktycznego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
12 listopada 2025 r. wpłynął Państwa wniosek z 7 listopada 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy m.in. podatku od towarów i usług. Uzupełnili go Państwo - w odpowiedzi na wezwanie - pismem, które wpłynęło 9 stycznia 2026 r.
Treść wniosku jest następująca:
Opis zaistniałego stanu faktycznego
A. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (…) (dalej: „Spółka A”, lub „Pożyczkobiorca”, lub „Wnioskodawca”) jest spółką prawa polskiego. Zgodnie z aktualnym odpisem z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego, przedmiotem przeważającej działalności spółki są 46, 64, Z, SPRZEDAŻ HURTOWA POZOSTAŁYCH MASZYN I URZĄDZEŃ. Ponadto, zgodnie z wykazem podmiotów zarejestrowanych jako podatnicy podatku od towarów i usług, niezarejestrowanych oraz wykreślonych i przywróconych do rejestru VAT (tzw. „biała lista podatników VAT”), Spółka A na dzień składania wniosku, jest czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług (nie była nim jeszcze na dzień zawierania umów pożyczek).
W związku z planowaną przez Wnioskodawcę inwestycją polegającą na nabyciu ogółu praw i obowiązków w zewnętrznej spółce będącej właścicielem nieruchomości, na której planowana jest realizacja przedsięwzięcia deweloperskiego (i tym samym potrzeby pozyskania dodatkowego finansowania Spółka A zawarła 3 umowy pożyczki w rozumieniu art. 720 § 1 ustawy - Kodeks cywilny z:
- B. Sp. z o.o. (…) (dalej: „Spółka B”, lub „Pożyczkodawca 1”) na kwotę (…) zł i (…) zł.
- C. Sp. z o.o. (…) (dalej: „Spółka C”, lub „Pożyczkodawca 2”) na kwotę (…).
Pożyczkodawca 1 i Pożyczkodawca 2 są dalej również łącznie zwani Pożyczkodawcą.
Spółka B jest spółką prawa polskiego, działającą na rynku krajowym w branży budowlanej. Zgodnie z aktualnym odpisem z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego, przedmiotem przeważającej działalności spółki są PKD 41, 00, A, ROBOTY BUDOWLANE ZWIĄZANE ZE WZNOSZENIEM BUDYNKÓW MIESZKALNYCH, a dodatkowym przedmiotem są m.in.: PKD 64,19, Z, POZOSTAŁE POŚREDNICTWO PIENIĘŻNE PKD 64, 92, B, POZOSTAŁE FORMY UDZIELANIA KREDYTÓW, GDZIE INDZIEJ NIESKLASYFIKOWANE PKD 64, 99, Z, POZOSTAŁA FINANSOWA DZIAŁALNOŚĆ USŁUGOWA, Z WYŁĄCZENIEM UBEZPIECZEŃ I FUNDUSZY EMERYTALNYCH, GDZIE INDZIEJ NIESKLASYFIKOWANA.
Ponadto, zgodnie z wykazem podmiotów zarejestrowanych jako podatnicy podatku od towarów i usług, niezarejestrowanych oraz wykreślonych i przywróconych do rejestru VAT (tzw. „biała lista podatników VAT”), Spółka B na dzień składania wniosku i dzień zawierania umów pożyczek, była i jest czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług.
Spółka C jest spółką prawa polskiego, działającą na rynku krajowym w branży handlowej. Zgodnie z aktualnym odpisem z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego, przedmiotem przeważającej działalności spółki są PKD 47, 29, Z, SPRZEDAŻ DETALICZNA POZOSTAŁEJ ŻYWNOŚCI PROWADZONA W WYSPECJALIZOWANYCH SKLEPACH. Przy czym aktualnie Spółka C wprowadziła do umowy spółki dodatkowe kody działalności gospodarczej m.in. takie jak: PKD 64,19, Z, POZOSTAŁE POŚREDNICTWO PIENIĘŻNE PKD 64, 92, B, POZOSTAŁE FORMY UDZIELANIA KREDYTÓW, GDZIE INDZIEJ NIESKLASYFIKOWANE PKD 64, 99, Z, POZOSTAŁA FINANSOWA DZIAŁALNOŚĆ USŁUGOWA, Z WYŁĄCZENIEM UBEZPIECZEŃ I FUNDUSZY EMERYTALNYCH, GDZIE INDZIEJ NIESKLASYFIKOWANA i oczekuje obecnie na rejestrację ww. zmian w Krajowym Rejestrze Sądowym.
Ponadto, zgodnie z wykazem podmiotów zarejestrowanych jako podatnicy podatku od towarów i usług, niezarejestrowanych oraz wykreślonych i przywróconych do rejestru VAT (tzw. „biała lista podatników VAT”), Spółka C na dzień składania wniosku i dzień zawierania umów pożyczek, była i jest czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług.
Zgromadzenia Wspólników Spółki B i Spółki C w 2025 r. podjęły uchwały w sprawie podjęcia przez te Spółki działalności gospodarczej w zakresie usług finansowych obejmujących m.in. udzielanie pożyczek pieniężnych oraz określenia zasad jej prowadzenia mając na względzie potrzebę dywersyfikacji źródeł przychodu oraz alokacji nadwyżek finansowych w działalność inwestycyjną. W uchwałach tych postanowiono, iż Spółka B i C rozpocznie prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie usług finansowych polegających na odpłatnym, stałym i powtarzalnym udzielaniu pożyczek pieniężnych, zarówno krótkoterminowych, jak i długoterminowych, stanowiących nowy, dodatkowy obszar działalności Spółki, niezależny od dotychczas prowadzonej działalności operacyjnej. Celem rozszerzenia działalności jest inwestycyjna alokacja nadwyżek finansowych Spółki B i Spółki C i osiąganie przychodów z tytułu oprocentowania udzielanych pożyczek, a także poszukiwanie podmiotów zainteresowanych pozyskaniem finansowania, w szczególności w ramach grupy kapitałowej oraz podmiotów powiązanych osobowo lub kapitałowo ze Spółką. Ustalono również, iż udzielanie pożyczek pieniężnych będzie stanowić zarobkowy przedmiot działalności gospodarczej Spółki B i C uzupełniający dotychczasowe segmenty działalności operacyjnej, a źródłem finansowania działalności pożyczkowej będą środki własne Spółki B i C, środki pochodzące z zysków zatrzymanych niepodlegających wypłacie wspólnikom, a także środki pozyskane z rynku finansowego, w szczególności kredyty i pożyczki bankowe, pozyskane w celu dalszego udostępniania ich pożyczkobiorcom. Ustalono również, iż w pierwszej kolejności pożyczki mogą być udzielane na rzecz:
- obecnych, byłych oraz przyszłych członków Zarządu Spółki B i C,
- wspólników Spółki,
- spółek zależnych oraz podmiotów powiązanych osobowo lub kapitałowo,
- a także, w miarę dostępności wolnych środków, na rzecz innych podmiotów trzecich, niepowiązanych.
W konsekwencji ww. decyzji Spółki B i C dokonały również zmian w zakresie przedmiotu prowadzonej działalności poprzez wprowadzenie do niego m.in.: PKD 64,19, Z, POZOSTAŁE POŚREDNICTWO PIENIĘŻNE PKD 64, 92, B, POZOSTAŁE FORMY UDZIELANIA KREDYTÓW, GDZIE INDZIEJ NIESKLASYFIKOWANE PKD 64, 99, Z, POZOSTAŁA FINANSOWA DZIAŁALNOŚĆ USŁUGOWA, Z WYŁĄCZENIEM UBEZPIECZEŃ I FUNDUSZY EMERYTALNYCH, GDZIE INDZIEJ NIESKLASYFIKOWANA. Przy czym w odniesieniu do Spółki B zmiany takie zostały dokonane i zarejestrowane przed złożeniem niniejszego wniosku, a w odniesieniu do Spółki C oczekują jeszcze na zarejestrowanie i wpisanie do Krajowego Rejestru Sądowego.
Biorącym pożyczkę jest Spółka A, zaś dającym pożyczkę jest Spółka B i Spółka C. Każda z umów pożyczki dotyczy pieniędzy. Umowy pożyczki mają charakter odpłatny, bowiem Spółka A została zobowiązana do zapłaty na rzecz Spółki B i Spółki C odsetek od udostępnionego kapitału. Przedmiotowe umowy zostały zawarte w formie pisemnej.
Pytania w zakresie podatku od towarów i usług (oznaczone jak we wniosku)
1. Czy w opisanym stanie faktycznym pożyczki pieniężne, oprocentowane, otrzymane przez Wnioskodawcę od spółki B i Spółki C będących czynnymi podatnikami VAT podlegać będą - jako odpłatne świadczenie usług - podatkowi od towarów i usług?
2. Czy udzielenie takich pożyczek - co do zasady opodatkowane jako odpłatne świadczenie usług - będzie korzystać ze zwolnienia z podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o podatku od towarów i usług?
Państwa stanowisko w sprawie w zakresie podatku od towarów i usług
Ad. pytanie nr 1
W przedstawionym stanie faktycznym, otrzymane przez Spółkę A pożyczki pieniężne od Spółki B oraz Spółki C - będących czynnymi podatnikami VAT - stanowią odpłatne świadczenie usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług („ustawa o VAT”). W konsekwencji, czynność udzielenia pożyczki przez wskazane podmioty podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Ad. pytanie nr 2
Udzielenie przez Spółkę B i Spółkę C pożyczek Spółce A, jako czynność podlegająca opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, korzysta jednocześnie ze zwolnienia z tego podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o VAT.
Uzasadnienie własnego stanowiska
Zdaniem Wnioskodawcy Spółka A jako pożyczkobiorca nie jest zobowiązana do zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych, z uwagi na to, że udzielanie pożyczek przez Spółkę B i Spółkę C jako pożyczkodawcę podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Jednocześnie jest zwolnione od opodatkowania podatkiem od towarów i usług jako świadczenie usług udzielania pożyczek pieniężnych. Dlatego, na mocy art. 2 pkt 4 lit. a i b) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych nie podlega temu podatkowi, gdyż czynność cywilnoprawna jaką jest umowa pożyczki nie mieści się w kategorii wyjątków podlegających temu podatkowi określonych w punkcie 4 lit. b) tego artykułu a dotyczących jedynie niektórych umów sprzedaży i zamiany.
Na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych podatkowi od czynności cywilnoprawnych podlegają umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku. Czynność cywilnoprawna zawarcia umowy pożyczki podlega ustawie o podatku od czynności cywilnoprawnych wyłącznie wtedy, gdy spełnia przesłanki wskazane w art. 1 ust. 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.
Oznacza to, że umowa pożyczki podlega przepisom ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych gdy jej przedmiotem są:
1) rzeczy znajdujące się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub prawa majątkowe wykonywane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
2) rzeczy znajdujące się za granicą lub prawa majątkowe wykonywane za granicą, w przypadku gdy nabywca ma miejsce zamieszkania lub siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i czynność cywilnoprawna została dokonana na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych wyłącza jednak niektóre czynności z zakresu czynności opodatkowanych. Zgodnie bowiem z art. 2 pkt 4 lit. a oraz lit. b ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, podatkowi od czynności cywilnoprawnych nie podlegają czynności cywilnoprawne, inne niż umowa spółki i jej zmiany:
a) w zakresie, w jakim są opodatkowane podatkiem od towarów i usług, z wyjątkiem umów sprzedaży, których przedmiotem jest lokal mieszkalny stanowiący odrębną nieruchomość, opodatkowanych zgodnie z art. 7a,
b) jeżeli przynajmniej jedna ze stron z tytułu dokonania tej czynności jest zwolniona z podatku od towarów i usług, z wyjątkiem:
- umów sprzedaży i zamiany, których przedmiotem jest nieruchomość lub jej część, albo prawo użytkowania wieczystego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub prawo do miejsca postojowego w garażu wielostanowiskowym lub udział w tych prawach,
- umów sprzedaży udziałów i akcji w spółkach handlowych.
Wyłączenie z opodatkowania wskazane w art. 2 pkt 4 lit. b ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych dotyczy m.in. podmiotów zwolnionych z podatku od towarów i usług.
Zaznaczyć jednak należy, że o wyłączeniu z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych nie decyduje okoliczność, że strony tej umowy posiadają status podatnika podatku od towarów i usług, lecz to, że przynajmniej jedna ze stron z tytułu dokonania tej konkretnej czynności jest opodatkowana podatkiem od towarów i usług lub jest z tego podatku zwolniona. Powyższe stanowisko jest spójne z praktyką organów podatkowych w podobnych sprawach. Stanowisko takie wyrażono m.in. w:
a) interpretacji Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 15 października 2024 r., Znak: 0111-KDIB2-3.4014.387.2024.5.JS - „(...) Zawarcie umów pożyczek, gdzie Spółka 1 udzieliła/udzieli pożyczki Spółce 2, nie podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. (...)”,
b) interpretacji Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 4 października 2024 r., Znak: 0111-KDIB2-3.4014.392.2024.2.JS - „(...) Skoro pożyczka podlega opodatkowaniu VAT i jednocześnie korzysta ze zwolnienia od tego podatku, to zastosowanie znajdzie wyłączenie z opodatkowania PCC z art. 2 pkt 4 lit. b) ustawy o PCC. Tym samym zawarcie umowy Pożyczki nie będzie opodatkowane podatkiem od czynności cywilnoprawnych (...)”.
W ocenie Spółki A zawarte umowy pożyczki nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 2 pkt 4 lit. b ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, ponieważ otrzymane przez Spółkę A od Spółki B i C pożyczki podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług oraz jednocześnie korzystają ze zwolnienia od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o podatku od towarów i usług.
Reasumując stwierdzić należy, że umowy pożyczki zawierane pomiędzy Spółką A i Spółką B oraz C zawierają się w zakresie ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Mimo to, ze względu na brzmienie art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, czynność ta będzie korzystała z wyłączenia z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Jak bowiem wskazano powyżej, czynności zawarcia umowy pożyczki pomiędzy Spółką B i C oraz Spółką A są zwolnione od podatku od towarów i usług.
W konsekwencji, udzielenie przez Spółkę B i C pożyczek Spółce A, nie podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych, ponieważ udzielona pożyczka podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług (korzystając przy tym ze zwolnienia z podatku od towarów i usług). Tym samym Spółka A nie jest zobowiązana do zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych.
Stanowisko powyższe potwierdza także m.in. Pismo z dnia 18 marca 2025 r. Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej 0111-KDIB2-2.4014.32.2025.2.KK (https://sip.lex.pl/orzeczenia-i-pisma-urzedowe/pisma-urzedowe/0111-Kdib2-2-4014-32-2025-2-kk-skutki-podatkowe-zawarcia-185286716), które dotyczy analogicznej do objętej niniejszym wnioskiem sytuacji faktycznej.
W ocenie Wnioskodawcy czynność udzielenia przez Spółkę B i C (Pożyczkodawcę) odpłatnych pożyczek pieniężnych na rzecz Spółki A (Pożyczkobiorcy), stanowi czynność mieszczącą się w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu VAT, jako odpłatne świadczenie usług, zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy. Z uwagi na to, że usługi te mieszczą się w zakresie czynności, o których mowa w cyt. art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy jako wymienione wprost w tym przepisie, usługa udzielenia przez Spółkę B i C (Pożyczkodawcę) odpłatnej pożyczki pieniężnej na rzecz Spółki A (Pożyczkobiorcy) korzysta ze zwolnienia z podatku od towarów i usług na podstawie tego przepisu.
A zatem, skoro udzielenie pożyczki przez Pożyczkodawcę na rzecz Pożyczkobiorcy to czynność podlegająca opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług i jednocześnie korzystająca ze zwolnienia od tego podatku, to w analizowanej sprawie ma zastosowanie art. 2 pkt 4 lit. b ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. W rezultacie Pożyczkobiorca nie był zobowiązany do zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych z tytułu zawarcia ww. umowy pożyczki.
Czynność udzielenia odpłatnej pożyczki, przez czynnego podatnika VAT - spółkę B i C (Pożyczkodawcę) stanowi czynność mieszczącą się w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu VAT, jako odpłatne świadczenie usług, zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy. Z uwagi na to, że usługi te mieszczą się w zakresie czynności, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy jako wymienione wprost w tym przepisie, usługa udzielenia pożyczki przez ww. Pożyczkodawców na rzecz Wnioskodawcy korzysta ze zwolnienia z podatku od towarów i usług na podstawie tego przepisu. Pożyczka udzielona na rzecz przedsiębiorcy - podatnika podatku od towarów i usług, przez innego przedsiębiorcę - podatnika podatku od towarów i usług, w którego zakresie działalności nie mieści się udzielanie pożyczek, nie podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych.
Czynność udzielenia pożyczki w zamian za wynagrodzenie w postaci odsetek lub prowizji z tytułu korzystania z cudzego kapitału traktowana jest na gruncie podatku VAT jako świadczenie usług (zob. szerzej interpretacja podatkowa Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 30.04.2021 r., znak: 0111-KDIB3-1.4012.325.2021.1.IK). Dyrektor KIS w interpretacjach indywidualnych w zakresie udzielania pożyczek wskazuje, że każda odpłatna pożyczka, nawet jednorazowa, udzielona przez podmiot prowadzący działalność gospodarczą (niezależnie czy dokonana pomiędzy podmiotami powiązanymi), niemożliwa do przypisania do sfery pozagospodarczej działalności danego podmiotu, jest objęta VAT i tym samym wyłączona spod zakresu opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych (np. interpretacja 0111-KDIB2-2.4014.205.2022.2.MZ, 0114-KDIP1-1.4012.685.2021.2.MM).
Jeżeli zatem udzielona została Wnioskodawcy pożyczka, zwolniona z opodatkowania na podstawie ww. przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, to ma zastosowanie art. 2 pkt 4 lit. b) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, co oznacza, że z tytułu zawarcia ww. umowy pożyczki, nie ciąży obowiązek podatkowy w podatku od czynności cywilnoprawnych. Takie stanowisko jest również regularnie potwierdzane przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, przykładowo w interpretacji indywidualnej z dnia 31 sierpnia 2022 r. o sygn. 0111-KDIB2-2.4014.165.2022.3.DR.
Charakter i cechy usługi udzielenia pożyczki wskazują, że czynność ta mieści się w definicji pojęcia „działalność gospodarcza”. W świetle art. 15 ust. 2 zdanie drugie ustawy o VAT, działalność gospodarcza „obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych”. Niewątpliwie przekazanie środków pieniężnych (a zatem wartości o charakterze niematerialnym) na rzecz pożyczkobiorcy, na określony okres czasu, za ustalonym wynagrodzeniem (oprocentowaniem), uzyskiwanym w ustalonych okresach rozliczeniowych, stanowi wykorzystywanie tych środków w sposób ciągły i w celach zarobkowych. Usługa tego rodzaju mieści się zatem w pojęciu „działalność gospodarcza” zdefiniowanym w art. 15 ust. 2 ustawy o VAT.
Ponadto należy zauważyć, że wpis przedmiotu działalności gospodarczej (wg klasyfikacji PKD) do rejestru KRS nie ma decydującego znaczenia dla określenia zakresu wykonywanej faktycznie działalności, a w konsekwencji do określenia czy podmiot prawa podatkowego z tytułu wykonywanych czynności staje się podatnikiem w rozumieniu przepisów ustawy o podatku od towarów i usług. Podawany bowiem przy rejestracji podmiotów gospodarczych zakres działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności ma charakter orientacyjny. Ponadto, ewentualny brak danego kodu czynności wg klasyfikacji PKD w umowie spółki i wykonanie jej nie oznacza, że przedsiębiorca wykonuje czynność niezgodną z prawem - co potwierdza Pismo z dnia 29 kwietnia 2025 r. Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej 0111-KDIB3-1.4012.158.2025.2.ICZ (https:// sip.lex.pl/orzeczenia-i-pisma-urzedowe/pisma-urzedowe/0111-kdib3-1 -4012-158-2025-2-icz-skutki- podatkowe-185290138)
W związku z tym podatnik - pożyczkobiorca, nie ma obowiązku złożenia deklaracji PCC-3. W myśl przepisu art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, podatkowi podlegają takie czynności cywilnoprawne jak umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych co do gatunku. Jednocześnie, na mocy art. 2 pkt 4 lit. b) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, nie podlegają podatkowi czynności cywilnoprawne, inne niż umowa spółki i jej zmiany, jeżeli przynajmniej jedna ze stron jest zwolniona od podatku od towarów i usług. Jeżeli zatem zostanie udzielona pożyczka, zwolniona z opodatkowania na podstawie przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, to ma zastosowanie art. 2 pkt 4 lit. b) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, co oznacza, że z tytułu zawarcia ww. umowy pożyczki, na Wnioskodawcy nie ciąży obowiązek podatkowy w podatku od czynności cywilnoprawnych.
Reasumując:
1. Udzielenie pożyczki przez Spółkę B i Spółkę C stanowi odpłatne świadczenie usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT.
2. Czynność ta korzysta ze zwolnienia z opodatkowania VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o VAT.
3. W konsekwencji, na podstawie art. 2 pkt 4 lit. b ustawy o PCC, zawarcie ww. umów pożyczki nie podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych, a Spółka A - jako pożyczkobiorca - nie jest zobowiązana do jego zapłaty.
Powyższe stanowisko jest spójne z aktualną praktyką interpretacyjną organów podatkowych i znajduje potwierdzenie w licznych interpretacjach indywidualnych wydawanych przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej w analogicznych stanach faktycznych.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku w zakresie podatku od towarów i usług jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Na wstępie niniejszej interpretacji należy wyjaśnić, iż zostali Państwo (Pożyczkobiorca) uznani za podmiot zainteresowany w sprawie będącej przedmiotem wniosku w zakresie podatku od towarów i usług w związku z możliwością opodatkowania ww. czynności podatkiem od czynności cywilnoprawnych w przypadku, gdyby czynność udzielenia pożyczek przez Pożyczkodawców nie podlegała przepisom ustawy o podatku od towarów i usług.
Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r., poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą” lub „ustawą o VAT”:
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
Na mocy art. 7 ust. 1 ustawy:
Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).
Stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy:
Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:
1) przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2) zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3) świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.
Należy zauważyć, iż pojęcie usługi zostało zdefiniowane bardzo szeroko. Taka konstrukcja definicji usług pozwala na objęcie zakresem przedmiotowym podatku VAT wszelkich transakcji wykonywanych w ramach działalności gospodarczej.
Zatem każde świadczenie niebędące dostawą towarów, polegające na działaniu, zaniechaniu lub tolerowaniu czyjegoś zachowania stanowi, co do zasady, usługę w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług. Niemniej jednak muszą być przy tym spełnione następujące warunki:
1)w następstwie zobowiązania, w wykonaniu którego usługa jest świadczona, druga strona (nabywca) jest bezpośrednim beneficjentem świadczenia,
2)świadczonej usłudze odpowiada świadczenie wzajemne ze strony nabywcy (wynagrodzenie).
Należy podkreślić, że oba ww. warunki winny być spełnione łącznie, aby świadczenie podlegało jako usługa, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT.
Aby uznać dane świadczenie za odpłatne, musi istnieć stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę a odbiorcą, a w zamian za wykonanie usługi powinno zostać wypłacone wynagrodzenie. Musi istnieć bezpośredni związek pomiędzy świadczoną usługą i przekazanym za nią wynagrodzeniem. Oznacza to, że z danego stosunku prawnego, na podstawie którego wykonywana jest usługa, musi wynikać wyraźna, bezpośrednia korzyść na rzecz świadczącego usługę. Przy czym przepisy ustawy nie określają postaci wynagrodzenia.
Nie każda czynność stanowiąca dostawę towarów lub świadczenie usług podlega opodatkowaniu podatkiem VAT. Aby dana czynność podlegała opodatkowaniu tym podatkiem musi być wykonana przez podatnika.
Na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy:
Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Według ust. 2 powołanego artykułu:
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Analizując powyższe przepisy stwierdzić należy, że dostawa towarów lub świadczenie usług podlegać będą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wyłącznie wówczas, gdy dokonywane będą przez podmiot mający status podatnika, a dodatkowo działającego w takim charakterze w odniesieniu do danej transakcji. Istotnym dla określenia, że w odniesieniu do konkretnej dostawy towarów lub świadczenia usług mamy do czynienia z podatnikiem podatku VAT jest stwierdzenie, że prowadzi on działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów ustawy.
Państwa wątpliwości w zakresie podatku od towarów i usług dotyczą możliwości zwolnienia od podatku VAT na podstawia art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o VAT, udzielonej Państwu przez Spółki B i C oprocentowanej pożyczki.
Istota umowy pożyczki została zawarta w art. 720 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r., poz. 1071 ze zm.).
Zgodnie z art. 720 § 1 Kodeksu cywilnego:
Przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości.
W wyniku spełnienia świadczenia przez dającego pożyczkę, określone przedmioty majątkowe stają się własnością biorącego pożyczkę. Zasilają one jednak tylko czasowo majątek biorącego pożyczkę, który obowiązany jest do zwrotu, tj. do przeniesienia na drugą stronę własności tej samej ilości pieniędzy albo rzeczy tego samego rodzaju.
Czynność polegająca na udzieleniu pożyczki pieniężnej podlegającej oprocentowaniu stanowi odpłatne świadczenie usług i podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Udzielenie pożyczki przez podatnika podatku od towarów i usług spełnia przesłanki uznania tej czynności za podlegające opodatkowaniu, niezależnie od częstotliwości i celu jej udzielenia, czy statusu nabywcy. Udzielenie bowiem pożyczki przez podmiot prowadzący działalność gospodarczą, w związku z jej prowadzeniem, można identyfikować i zaliczać do zawodowej płaszczyzny jednostki, a więc uznać za rodzącą obowiązki w podatku od towarów i usług, nawet gdy ta czynność nie znajduje się w jej zakresie przedmiotowym.
Charakter i cechy usługi udzielenia pożyczki wskazują, że czynność ta mieści się w definicji pojęcia „działalność gospodarcza”. W świetle art. 15 ust. 2 zdanie drugie ustawy o VAT, działalność gospodarcza „obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych”. Niewątpliwie przekazanie środków pieniężnych (a zatem wartości o charakterze niematerialnym) na rzecz pożyczkobiorcy, na określony okres czasu, za ustalonym wynagrodzeniem (oprocentowaniem), uzyskiwanym w ustalonych okresach rozliczeniowych, stanowi wykorzystywanie tych środków w sposób ciągły i w celach zarobkowych. Usługa tego rodzaju mieści się zatem w pojęciu „działalność gospodarcza” zdefiniowanym w art. 15 ust. 2 ustawy o VAT.
Ponadto należy zauważyć, że wpis przedmiotu działalności gospodarczej (wg klasyfikacji PKD) do rejestru KRS nie ma decydującego znaczenia dla określenia zakresu wykonywanej faktycznie działalności, a w konsekwencji do określenia czy podmiot prawa podatkowego z tytułu wykonywanych czynności staje się podatnikiem w rozumieniu przepisów ustawy o podatku od towarów i usług. Podawany bowiem przy rejestracji podmiotów gospodarczych zakres działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności ma charakter orientacyjny. Ponadto, ewentualny brak danego kodu czynności wg klasyfikacji PKD w umowie spółki i wykonanie jej nie oznacza, że przedsiębiorca wykonuje czynność niezgodną z prawem.
Mając na uwadze przedstawiony opis sprawy oraz przywołane wyżej przepisy należy stwierdzić, że wskazana we wniosku czynność udzielenia odpłatnej pożyczki spełnia przesłanki uznania tej czynności za podlegającą opodatkowaniu. Udzielenie bowiem pożyczki przez podmiot prowadzący działalność gospodarczą, w związku z jej prowadzeniem, można identyfikować i zaliczać do zawodowej płaszczyzny jednostki, a więc uznać za rodzące obowiązki w podatku od towarów i usług, zaś Pożyczkodawcę uznać za podatnika w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o VAT.
W konsekwencji wskazana we wniosku czynność udzielenia przez Pożyczkodawców odpłatnej pożyczki pieniężnej na Państwa rzecz (Pożyczkobiorcy), jako odpłatne świadczenie usług, zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy, podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na mocy przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.
Przy czym ustawodawca zarówno w treści ustawy, jak i w przepisach wykonawczych do niej przewidział opodatkowanie niektórych czynności stawkami obniżonymi, bądź zwolnienie od podatku.
Zakres i zasady zwolnienia od podatku od towarów i usług dostawy towarów lub świadczenia usług zostały określone m.in. w art. 43 ustawy.
W myśl art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy:
Zwalnia się od podatku usługi udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych oraz usługi pośrednictwa w świadczeniu usług udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych, a także zarządzanie kredytami lub pożyczkami pieniężnymi przez kredytodawcę lub pożyczkodawcę.
Stosownie do art. 43 ust. 22 ustawy:
Podatnik może zrezygnować ze zwolnienia od podatku usług, o których mowa w ust. 1 pkt 7, 12 i 38-41, świadczonych na rzecz podatników, i wybrać ich opodatkowanie, pod warunkiem że:
1) jest zarejestrowany jako podatnik VAT czynny;
2) złoży naczelnikowi urzędu skarbowego pisemne zawiadomienie o wyborze opodatkowania tych usług przed początkiem okresu rozliczeniowego, od którego rezygnuje ze zwolnienia.
W myśl art. 43 ust. 23 ustawy:
Podatnik, o którym mowa w ust. 22, może, nie wcześniej niż po upływie 2 lat, licząc od początku okresu rozliczeniowego, od którego wybrał opodatkowanie usług, o których mowa w ust. 1 pkt 7, 12 i 38-41, ponownie skorzystać ze zwolnienia od podatku tych usług, pod warunkiem złożenia naczelnikowi urzędu skarbowego pisemnego zawiadomienia o rezygnacji z opodatkowania, przed początkiem okresu rozliczeniowego, od którego ponownie będzie korzystał ze zwolnienia.
Powyższe zmiany przepisów umożliwiają wybór opodatkowania określonych usług, które dotychczas obligatoryjnie korzystały ze zwolnienia od podatku - w tym m.in. właśnie usług udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych oraz usług pośrednictwa w świadczeniu usług udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych, a także zarządzania kredytami lub pożyczkami pieniężnymi przez kredytodawcę lub pożyczkodawcę, przy czym możliwość wyboru opcji opodatkowania dotyczy wyłącznie usług świadczonych na rzecz innych podatników, przy zachowaniu warunków określonych w art. 43 ust. 22 i 23 ustawy.
W odniesieniu do przedstawionego przez Państwa we wniosku opisu sprawy, należy wskazać, że czynność udzielenia przez Pożyczkodawcę (Spółki B i C) odpłatnej pożyczki pieniężnej na Państwa (Pożyczkobiorcy) rzecz, będzie stanowić czynność mieszczącą się w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu VAT, jako odpłatne świadczenie usług, zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy. Z uwagi na to, że usługi te mieszczą się w zakresie czynności, o których mowa w cyt. art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy jako wymienione wprost w tym przepisie, usługa udzielenia przez Pożyczkodawców odpłatnej pożyczki pieniężnej na Państwa (Pożyczkobiorcy) rzecz korzysta ze zwolnienia z podatku od towarów i usług na podstawie tego przepisu.
Powyższe zwolnienie będzie mieć zastosowanie pod warunkiem, że dla tej czynności Pożyczkodawca nie wybierze opcji opodatkowania zgodnie i na warunkach zawartych w art. 43 ust. 22 ustawy o VAT.
Tym samym, Państwa stanowisko w zakresie podatku od towarów i usług, zgodnie z którym czynność udzielenia pożyczki przez wskazane podmioty podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, a jako czynność podlegająca opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, korzysta jednocześnie ze zwolnienia z tego podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o VAT jest prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Państwa i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia.
Niniejsza interpretacja rozstrzyga wyłącznie w zakresie podatku od towarów i usług. Ocena prawna Państwa stanowiska w zakresie podatku od czynności cywilnoprawnych jest przedmiotem odrębnego rozstrzygnięcia.
Podkreślić należy, że z uwagi na indywidualny charakter interpretacji przepisów prawa podatkowego - niniejsza interpretacja skierowana jest wyłącznie do Państwa i nie wywołuje skutków prawnych dla Pożyczkodawców. Jeśli Pożyczkodawca jest zainteresowany uzyskaniem interpretacji indywidualnej w tym zakresie może złożyć odrębny wniosek.
Zgodnie z art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym albo opisem zdarzenia przyszłego. Zainteresowany ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem stanu faktycznego podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swą aktualność.
Jednocześnie należy podkreślić, że niniejsza interpretacja została wydana na podstawie przedstawionego we wniosku opisu sprawy co oznacza, że w przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
- Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz.U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosują się Państwo do interpretacji.
- Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
- Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
- w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
- w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
