Interpretacja indywidualna z dnia 29 stycznia 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0111-KDIB3-1.4012.736.2020.15.ICZ

Interpretacja indywidualna po wyroku sądu - stanowisko prawidłowe

Szanowni Państwo,

 1) ponownie rozpatruję sprawę Państwa wniosku wspólnego z 15 września 2020 r. (data wpływu 18 września 2020 r.) - uwzględniam przy tym wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 19 lipca 2022 r. sygn. akt I SA/Wr 270/21 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 września 2025 r. sygn. akt I FSK 1784/22,

 2) stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

18 września 2020 r. wpłynął Państwa wniosek wspólny o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy ustalenia czy działając w oparciu o art. 89a ust. 4 ustawy o VAT Wnioskodawca oraz Zainteresowani są uprawnieni do zwiększenia podstawy opodatkowania oraz kwoty podatku należnego w rozliczeniu za okres, w którym należności zostały zbyte - z uwzględnieniem proporcji, w jakiej otrzymane z tytułu sprzedaży kwoty mają się do kwot dokonanych korekty.

Ww. wniosek został uzupełniony pismem z 20 listopada 2020 r. (data wpływu 26 listopada 2020 r.), w związku z wezwaniem organu z 10 listopada 2020 r. znak: 0111-KDIB3-1.4012.736.2020.1.ICZ.

Treść wniosku jest następująca:

We wniosku złożonym przez:

- Zainteresowanego będącego stroną postępowania:

- X Spółka z o.o.

- Zainteresowanego niebędącego stroną postępowania:

- X 1 Spółka z o.o.

- Zainteresowanego niebędącego stroną postępowania:

- X 2 Spółka z o.o.

- Zainteresowanego niebędącego stroną postępowania:

- X 3 Spółka z o.o.

przedstawiono następujący stan faktyczny:

Wnioskodawca oraz wszyscy Zainteresowani wykonywali usługi na rzecz dwóch wspólnych klientów (dalej: „Dłużnik nr 1” oraz „Dłużnik nr 2”, dalej łącznie: „Dłużnicy”).

Wnioskodawcy oraz Zainteresowanym przysługiwały na dzień 04.06.2020 r. następujące wierzytelności:

- PLI od Dłużnika nr 1 wierzytelność w kwocie (…) PLN oraz (…) EUR,

- PLL od Dłużnika nr 1 wierzytelność w kwocie (…) PLN, a od Dłużnika nr 2 wierzytelność w kwocie (…) PLN,

- PLAT od Dłużnika nr 2 wierzytelność w kwocie (…) PLN,

- PLS od Dłużnika nr 1 wierzytelność w kwocie (…) PLN, a od Dłużnika nr 2 wierzytelność w kwocie (…) PLN.

Mając na uwadze niemożność odzyskania należności od Dłużników z uwagi na ich sytuację finansową Wnioskodawca oraz Zainteresowani uznali, że z ekonomicznego punktu widzenia korzystniej będzie zbyć wierzytelności na rzecz osób trzecich niż dochodzić je w ramach postępowań sądowych. W konsekwencji, ww. wierzytelności zostały w całości zbyte przez Wnioskodawcę i Zainteresowanych na rzecz dwóch osób fizycznych (Kupujący I oraz Kupujący II).

Kupujący I nabył następujące wierzytelności:

- wierzytelność przysługującą PLI od Dłużnika nr 1 w kwocie nominalnej (…) PLN oraz w kwocie nominalnej (…) EUR,

- wierzytelność przysługującą PLL od Dłużnika nr 1 w kwocie nominalnej (…) PLN oraz od Dłużnika nr 2 w kwocie nominalnej (…) PLN,

- wierzytelność przysługującą PLAT od Dłużnika nr 2 w kwocie nominalnej (…) PLN,

- wierzytelność przysługującą PLS od Dłużnika nr 1 w kwocie nominalnej (…) PLN oraz od Dłużnika nr 2 w kwocie nominalnej (…) PLN

Kupujący II nabył następujące wierzytelności:

- wierzytelność przysługującą PLI od Dłużnika nr 1 w kwocie nominalnej (…) PLN oraz w kwocie nominalnej (…) EUR,

- wierzytelność przysługującą PLL od Dłużnika nr 1 w kwocie nominalnej (…) PLN oraz od Dłużnika nr 2 w kwocie nominalnej (…) PLN,

- wierzytelność przysługującą PLAT od Dłużnika nr 2 w kwocie nominalnej (…) PLN,

- wierzytelność przysługującą PLS od Dłużnika nr 1 w kwocie nominalnej (…) PLN oraz od Dłużnika nr 2 w kwocie nominalnej (…) PLN.

Strony ustaliły, że cena za nabycie wszystkich wyżej wymienionych wierzytelności wynosi łącznie (…) PLN, przy czym:

- cena za wierzytelności PLI wynosi (…) PLN,

- cena za wierzytelności PLL wynosi (…) PLN,

- cena za wierzytelności PLAT wynosi (…) PLN,

- cena za wierzytelności PLS wynosi (…) PLN.

Cena sprzedaży miała zostać spłacona przez Kupującego I oraz Kupującego II w równych częściach.

W stosunku do części wierzytelności Wnioskodawca oraz Zainteresowani skorzystali z ulgi na złe długi, o której mowa w art. 89a ust. 1 ustawy o VAT.

W ramach ulgi na złe długi dokonano następujących korekt podstawy opodatkowania oraz podatku VAT należnego:

- PLI dokonało zmniejszenia podstawy opodatkowania o kwotę (…) PLN oraz podatku VAT należnego o kwotę (…) PLN,

- PLL dokonało zmniejszenia podstawy opodatkowania o kwotę (…) PLN oraz podatku VAT należnego o kwotę (…) PLN,

- PLAT dokonało zmniejszenia podstawy opodatkowania o kwotę (…) PLN oraz podatku VAT należnego o kwotę (…) PLN,

- PLS dokonało zmniejszenia podstawy opodatkowania o kwotę (…) PLN oraz podatku VAT należnego o kwotę (…) PLN.

Wszystkie podmioty dokonały łącznego zmniejszenia podstawy opodatkowania o kwotę (…) PLN (w zaokrągleniu) oraz podatku VAT należnego o kwotę (…) PLN (w zaokrągleniu).

Po zbyciu wierzytelności na rzecz Kupującego 1 oraz Kupującego 2 Wnioskodawca oraz Zainteresowani dokonali korekty deklaracji VAT poprzez zwiększenie podstawy opodatkowania oraz kwoty podatku należnego. Wnioskodawca oraz Zainteresowani kierując się względami ostrożności wykazali całość podatku VAT należnego wynikającego z faktur dokumentujących świadczenie usług na rzecz Dłużników.

Mając na uwadze, że poszczególne podmioty odzyskały część przysługujących im należności oraz uwzględniając ostatnie orzeczenia sądów administracyjnych w podobnych sprawach Wnioskodawca oraz Zainteresowani zaczęli rozważać możliwość zwiększenia podstawy opodatkowania oraz zwiększenie podatku należnego w następujący sposób:

- PLI otrzymało zapłatę w wysokości (…) PLN; kwota ta obejmuje zarówno wynagrodzenie netto (podstawę opodatkowania), jak i podatek VAT (tzw. „metoda w stu”); usługi PLI opodatkowane były stawką 23%; mając to na uwadze PLI dokona zwiększenia podstawy opodatkowania o (…) PLN oraz kwoty podatku VAT należnego o kwotę (…) PLN;

- PLL otrzymało zapłatę w wysokości (…) PLN; kwota ta obejmuje zarówno wynagrodzenie netto (podstawę opodatkowania), jak i podatek VAT (tzw. „metoda w stu”); usługi PLL opodatkowane były stawką 23%; mając to na uwadze PLL dokona zwiększenia podstawy opodatkowania o (…) PLN oraz kwoty podatku VAT należnego o kwotę (…) PLN;

- PLAT otrzymało zapłatę w wysokości (…) PLN; kwota ta obejmuje zarówno wynagrodzenie netto (podstawę opodatkowania), jak i podatek VAT (tzw. „metoda w stu”); usługi PLAT opodatkowane były stawką 23%; mając to na uwadze PLAT dokona zwiększenia podstawy opodatkowania o (…) PLN oraz kwoty podatku VAT należnego o kwotę (…) PLN;

- PLS otrzymało zapłatę w wysokości (…) PLN; kwota ta obejmuje zarówno wynagrodzenie netto (podstawę opodatkowania), jak i podatek VAT (tzw. „metoda w stu”); usługi PLS opodatkowane były stawką 23%; mając to na uwadze PLS dokona zwiększenia podstawy opodatkowania o (…) PLN oraz kwoty podatku VAT należnego o kwotę (…) PLN.

- Wszystkie podmioty rozważają dokonanie łącznego zwiększenia podstawy opodatkowania o kwotę (…) (w zaokrągleniu) oraz podatku VAT należnego o kwotę (…) PLN (w zaokrągleniu PLN).

Podejście rozważane przez Wnioskodawcę oraz Zainteresowanych zakłada dokonanie korekty podatku należnego z uwzględnieniem proporcji w jakiej otrzymana z tytułu sprzedaży kwota ma się do kwoty dokonanej korekty.

Dla przykładu należy wskazać, że proporcje dla PLI powinny zostać wyliczone w sposób następujący:

- PLI otrzymało od nabywców wierzytelności kwotę netto w wysokości (…) PLN.

- Kwota ta powinna zostać podzielona przez kwotę zmniejszenia podstawy opodatkowania w ramach skorzystania przez ten podmiot z ulgi na złe długi, tj. przez (…) PLN. Dzieląc te kwoty otrzymujemy dokładny współczynnik = (…).

- Współczynnik ten wskazuje, jaka część objętego ulgą na złe długi podatku należnego powinna zostać „odwrócona” (tj. o jaką kwotę należy obecnie zwiększyć podatek VAT należny).

- Kwota podatku należnego objętego ulgą na złe długi wyniosła (…) PLN. Mnożąc (…) PLN przez współczynnik (…), otrzymujemy wynik (…) PLN (wynik ten z uwagi na zaokrąglenia różni się o 1,4 PLN od tego co wskazano wyżej), czyli kwotę podatku wykazanego wcześniej.

Reasumując, Wnioskodawca oraz Zainteresowani, w związku ze sprzedażą przysługujących im wierzytelności, zamierzają dokonać następujących korekt podstawy opodatkowania oraz podatku VAT należnego:

- PLI dokona zwiększenia podstawy opodatkowania o (…) PLN oraz kwoty podatku VAT należnego o kwotę (…) PLN;

- PLL dokona zwiększenia podstawy opodatkowania o (…) PLN oraz kwoty podatku VAT należnego o kwotę (…) PLN;

- PLAT dokona zwiększenia podstawy opodatkowania o (…) PLN oraz kwoty podatku VAT należnego o kwotę (…) PLN;

- PLS dokona zwiększenia podstawy opodatkowania o (…) PLN oraz kwoty podatku VAT należnego o kwotę (…) PLN.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie:

Czy działając w oparciu o art. 89a ust. 4 ustawy o VAT Wnioskodawca oraz Zainteresowani są uprawnieni do zwiększenia podstawy opodatkowania oraz kwoty podatku należnego w rozliczeniu za okres, w którym należności zostały zbyte - z uwzględnieniem proporcji, w jakiej otrzymane z tytułu sprzedaży kwoty mają się do kwot dokonanych korekty?

Państwa stanowisko:

W ocenie Wnioskodawcy oraz Zainteresowanych są oni uprawnieni do zwiększenia podstawy opodatkowania oraz kwoty podatku należnego w rozliczeniu za okres, w którym należności zostały zbyte - z uwzględnieniem proporcji, w jakiej otrzymane z tytułu sprzedaży kwoty mają się do kwot dokonanych korekty.

III. Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy

Zgodnie z art. 89a ust. 4 ustawy o VAT, w przypadku gdy po złożeniu deklaracji podatkowej, w której dokonano korekty, o której mowa w ust. 1, należność zastała uregulowana lub zbyta w jakiejkolwiek formie, wierzyciel obowiązany jest do zwiększenia podstawy opodatkowania oraz kwoty podatku należnego w rozliczeniu za okres, w którym należność została uregulowana lub zbyta. W przypadku częściowego uregulowania należności, podstawę opodatkowania oraz kwotę podatku należnego zwiększa się w odniesieniu do tej części.

Z literalnego bowiem brzmienia zdania drugiego art. 89a ust. 4 ustawy o VAT wynika, że jedynie „w przypadku częściowego uregulowania należności, podstawę opodatkowania oraz kwotę podatku należnego zwiększa się w odniesieniu do tej części”, co w sytuacji, gdy zdanie pierwsze rozróżnia obecnie „uregulowanie oraz „zbycie” należności, nakazywałoby - przy uwzględnieniu jedyne wykładni gramatycznej - przyjmować, że dyspozycja normy zawartej w zdaniu drugim art. 89a ust. 4 ustawy o VAT nie obejmuje przypadku „zbycia należności” i otrzymania jedynie części nominalnej wartości skorygowanej w ramach ulgi faktury.

Powyższa wykładnia jest jednak niedopuszczalna w świetle podstawowych zasad, które rządzą podatkiem VAT, tj. zasady proporcjonalności i neutralności podatku VAT.

Należy zauważyć, że zasada proporcjonalności wymaga, aby podatek VAT był wprost proporcjonalny do ceny towarów i usług, co ma znaczenie przede wszystkim w kontekście obliczania podstawy opodatkowania. Pochodną tej zasady jest prawo podatnika do obniżania obrotu w przypadku obniżenia ceny, aby po korekcie podatek był nadal proporcjonalny do faktycznej ceny. Zasada proporcjonalności wynika z art. 1 Dyrektywy 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (dalej: dyrektywa VAT), zgodnie z którym zasada wspólnego systemu VAT polega na zastosowaniu do towarów i usług ogólnego podatku konsumpcyjnego dokładnie proporcjonalnego do ceny towarów i usług, niezależnie od liczby transakcji, które mają miejsce w procesie produkcji i dystrybucji poprzedzającym etap obciążenia tym podatkiem.

Zasada neutralności zakłada natomiast, że podatek VAT powinien obciążać wyłącznie konsumenta, a nie podatnika.

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: TSUE) w wyroku z dnia 23 listopada 2017 r., w sprawie C-246/16, stwierdził, iż: „z zasady neutralności VAT wynika między innymi, że przedsiębiorca, jako inkasent podatkowy na rzecz państwa powinien być całkowicie zwolniony z ostatecznego obciążenia podlegającym zapłacie lub zapłaconym podatkiem w ramach swej działalności gospodarczej, która sama podlega VAT’.

Trybunał Sprawiedliwości w wyroku z dnia 24 października 1996 r. w sprawie C-317/94 (...) orzekł, że: „podstawa opodatkowania służąca za podstawę naliczenia podatku pobieranego przez organy skarbowe nie może przekroczyć rzeczywiście zapłaconego przez konsumenta ostatecznego wynagrodzenia, stanowiącego podstawę do obliczenia obciążenia VAT, które konsument ten ostatecznie ponosi. Nie byłoby zgodne z VI Dyrektywą, gdyby podstawa opodatkowania użyta do obliczenia podatku należnego od producenta jako podatnika, przekraczała kwotę ostatecznie przez niego otrzymana”.

Natomiast w sprawie o sygn. akt C-86/99, Trybunał Sprawiedliwości przyjął, że brzmienie art. 11 (C) (1) VI dyrektywy (obecnie art. 90 dyrektywy) wymaga co do zasady, by Państwa Członkowskie pomniejszały podstawę opodatkowania w każdym przypadku, gdy po dokonaniu transakcji, część lub całość wynagrodzenia nie została otrzymana przez podatnika.

Przenosząc powyższe na grunt analizowanej sprawy stwierdzić należy, że obowiązek uiszczenia przez Wnioskodawcę oraz Zainteresowanych całej kwoty podatku należnego z tytułu nieuregulowanych przez Dłużników faktur, niezależnie od uzyskanych z tytułu zbycia tych wierzytelności kwot (praktyka gospodarcza wskazuje, że pozyskane w wyniku cesji wierzytelności kwoty pozostają najczęściej w dużej dysproporcji w stosunku do nominalnej kwoty zbywanej wierzytelności) w sposób rażący naruszałoby powyżej wskazane zasady proporcjonalności i neutralności VAT. W przypadku Wnioskodawcy oraz Zainteresowanych doszłoby przy tym do skrajnego przypadku, w którym podatek należny przekraczałby kwotę pozyskaną z tytułu cesji.

Mając na uwadze powyższe uznać należy, że jedyną pozostającą w zgodzie z ww. zasadami VAT interpretacją art. 89a ust. 4 ustawy o VAT jest interpretacja, w myśl której zdanie 2 ww. artykułu odnosi się również do zbycia (cesji) wierzytelności na rzecz osób trzecich. Oznacza to, że podmiot zbywający wierzytelność (tj. Wnioskodawca oraz Zainteresowani) ma obowiązek zwiększenia kwoty podatku należnego wyłącznie w odniesieniu do kwoty uzyskanej w zamian za zbytą wierzytelność. Jeżeli bowiem celem nowelizacji art. 89a ust. 1 ustawy o VAT z dniem 1 stycznia 2013 r. było - ze względów ekonomicznych - zrównanie w zakresie obowiązku korekty VAT (po skorzystaniu z ulgi na złe długi) skutków uregulowania wierzytelności przez dłużnika ze zbyciem tej wierzytelności osobie trzeciej, nie ma jakichkolwiek podstaw do różnicowania między tymi formami „zaspokojenia” wierzyciela zakresu tej korekty, w sytuacji gdy dokonane uregulowanie (zapłata za wierzytelność) nie obejmuje całości należności z faktury obciążającej podatnika-dłużnika.

Powyższe podejście jest zbieżne z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lutego 2019 r. (sygn. akt I FSK 45/17), w którym stwierdzono, że:

Art. 89a ust. 4 u.p.t.u. (Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.) (w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2013 r.) należy rozumieć w ten sposób, że - mając na uwadze zasady proporcjonalności i neutralności VAT - w przypadku gdy po złożeniu deklaracji podatkowej, w której dokonano korekty w formie tzw. ulgi na złe długi, należność została zbyta w jakiejkolwiek formie, wierzyciel obowiązany jest do zwiększenia podstawy opodatkowania oraz kwoty podatku należnego w rozliczeniu za okres, w którym należność została zbyta - z uwzględnieniem proporcji, w jakiej otrzymana z tytułu sprzedaży kwota ma się do kwoty dokonanej korekty.

Gdyby literalnie stosować się do wskazanego wyroku należałoby uwzględnić proporcję, w jakiej otrzymana z tytułu sprzedaży kwota ma się do kwoty dokonanej korekty.

Przedmiotowy wyrok nie precyzuje jakie dokładnie kwoty należy brać pod uwagę przy wyliczaniu proporcji, wydaje się jednak, że trzeba brać pod uwagę kwotę netto przypadającą na poszczególne spłaty (podstawę opodatkowania przypadającą na poszczególne spłaty) oraz kwotę, o którą w ramach ulgi na złe długi zmniejszono podstawę opodatkowania. Warto jednak w tym miejscu zaznaczyć, że nawet gdyby brać pod uwagę całą otrzymaną kwotę oraz całą kwotę stanowiącą korektę w ramach ulgi na złe długi (tj. kwotę zmniejszenia podstawy opodatkowania wraz ze zmniejszonym podatkiem VAT należnym) to proporcja byłaby ta sama.

Interpretacja indywidualna

Rozpatrzyłem Państwa wniosek wspólny i 16 grudnia 2020 r. wydałem interpretację indywidualną znak: 0111-KDIB3-1.4012.736.2020.2.ICZ, w której stwierdziłem, że w świetle przepisu art. 89a ust. 4 ustawy, po sprzedaży wierzytelności, w stosunku do których Wnioskodawca oraz Zainteresowani dokonali uprzednio korekty podatku VAT należnego, zwiększenia podstawy opodatkowania oraz kwoty podatku należnego należy dokonać w rozliczeniu za okres, w którym należność została zbyta, o kwotę wartości tej wierzytelności, wynikającą z tytułu niezapłaconych przez dłużnika faktur, tj. w wysokości wcześniej dokonanej korekty podatku przez Wnioskodawcę oraz Zainteresowanych, w ramach tzw. „ulgi za złe długi”.

W efekcie uznałem Państwa stanowisko za nieprawidłowe.

Skarga na interpretację indywidualną

1 lutego 2021 r. wnieśli Państwo skargę na tę interpretację do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.

W skardze wnieśli Państwo o:

1)uchylenie w całości zaskarżonej interpretacji indywidualnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej,

2)zasądzenie kosztów postępowania na rzecz strony skarżącej według norm przepisanych.

Postępowanie przed sądem administracyjnym

- Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z 19 lipca 2021 r. sygn. akt I SA/Wr 270/21 uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną z 16 grudnia 2020 r. znak: 0111-KDIB3-1.4012.736.2020.2.ICZ.

- 25 sierpnia 2022 r. na ww. wyrok wniosłem skargę kasacyjną.

- Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 9 września 2025 r. sygn. akt I FSK 1784/22 oddalił skargę kasacyjną.

- Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 19 lipca 2022r. sygn. akt I SA/Wr 270/21 uchylający zaskarżoną interpretację - stał się prawomocny od 9 września 2025 r. (data wpływu prawomocnego wyroku do organu 31 października 2025 r.).

Ponowne rozpatrzenie wniosku - wykonanie wyroku

Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA ze zm.):

Wykonuję obowiązek, który wynika z tego przepisu, tj.:

- uwzględniam ocenę prawną i wskazania dotyczące postępowania, które wyraził Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku z 19 lipca 2022 r. sygn. akt I SA/Wr 270/21 oraz Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 9 września 2025 r. sygn. akt I FSK 1784/22,

- ponownie rozpatruję Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej - stwierdzam, że stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zasady rozliczenia podatku w odniesieniu do nieściągalnych wierzytelności zostały określone w przepisach art. 89a i art. 89b ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 106 ze zm.), zwanej dalej ustawą.

Zgodnie z art. 89a ust. 1 ustawy:

Art. 89a ust. 1a ustawy stanowi, że:

W myśl art. 89a ust. 2 ustawy:

W myśl art. 89a ust. 3 ustawy:

W art. 89a ust. 4 ustawy wskazano, że:

Zgodnie z art. 89a ust. 5 ustawy:

Jak stanowi art. 89a ust. 8 ustawy:

Powyższe przepisy mają na celu uregulowanie sytuacji, do których dochodzi często w obrocie gospodarczym, a mianowicie, gdy kontrahent pomimo wcześniejszego zobowiązania nie uiszcza zapłaty za dostarczony towar czy też wykonaną usługę. Jest to sytuacja wyjątkowo niekorzystna dla sprzedawcy, ponieważ nie tylko traci on pieniądze, ale również jest zobowiązany do zapłaty należnego podatku od towarów i usług, jaki powstał z tytułu dokonanej transakcji. Jednocześnie nabywca towaru lub usługi ma możliwość odliczenia podatku naliczonego. Nie ma znaczenia dla celów poboru VAT kwestia czy podatnik otrzymał zapłatę za dostarczony nabywcy towar lub wykonaną na jego rzecz usługę. Takie nieuregulowane wierzytelności określa się mianem „złych długów”.

Ustawodawca wprowadził, jednakże regulację prawną pozwalającą na zminimalizowanie negatywnych skutków, jakie powstają dla sprzedawcy, w sytuacji gdy nierzetelny nabywca nie zapłaci za towar lub też wykonaną usługę. Mowa tu o instytucji noszącej nazwę „ulga na złe długi”.

Skorzystanie z ulgi na złe długi przez podatnika - sprzedawcę i skorygowanie przezeń podatku należnego wiąże się bowiem z obowiązkami w zakresie korekty podatku naliczonego przez podatnika - nabywcę. Zastosowanie trybu korekty podatku powoduje de facto, że konstrukcyjnie przestaje istnieć podatek należny, przez co przestaje też faktycznie istnieć podatek naliczony, który można by odliczyć. Stąd też konieczna jest korekta podatku naliczonego. Element ten realizuje podstawową cechę podatku od towarów i usług, jaką jest jego neutralność. Tak więc warunkiem skorzystania z ulgi na złe długi jest po prostu istnienie długu.

Z opisu sprawy wynika, że Państwo oraz wszyscy Zainteresowani wykonywali usługi na rzecz dwóch wspólnych klientów („Dłużnik nr 1” oraz „Dłużnik nr 2”, łącznie: „Dłużnicy”).

Państwu oraz Zainteresowanym przysługiwały na dzień 04.06.2020 r. wierzytelności.

Mając na uwadze niemożność odzyskania należności od Dłużników z uwagi na ich sytuację finansową Państwo oraz Zainteresowani uznali, że z ekonomicznego punktu widzenia korzystniej będzie zbyć wierzytelności na rzecz osób trzecich niż dochodzić je w ramach postępowań sądowych. W konsekwencji, ww. wierzytelności zostały w całości zbyte przez Wnioskodawcę i Zainteresowanych na rzecz dwóch osób fizycznych (Kupujący I oraz Kupujący II).

Strony ustaliły, że cena za nabycie wszystkich wyżej wymienionych wierzytelności wynosi łącznie 200 000,00 PLN.

Cena sprzedaży miała zostać spłacona przez Kupującego I oraz Kupującego II w równych częściach.

W stosunku do części wierzytelności Państwo oraz Zainteresowani skorzystali z ulgi na złe długi, o której mowa w art. 89a ust. 1 ustawy o VAT.

Wszystkie podmioty dokonały łącznego zmniejszenia podstawy opodatkowania o kwotę (…) PLN (w zaokrągleniu) oraz podatku VAT należnego o kwotę (…) PLN (w zaokrągleniu).

Po zbyciu wierzytelności na rzecz Kupującego 1 oraz Kupującego 2 Państwo oraz Zainteresowani dokonali korekty deklaracji VAT poprzez zwiększenie podstawy opodatkowania oraz kwoty podatku należnego. Państwo oraz Zainteresowani kierując się względami ostrożności wykazali całość podatku VAT należnego wynikającego z faktur dokumentujących świadczenie usług na rzecz Dłużników.

Mając na uwadze, że poszczególne podmioty odzyskały część przysługujących im należności oraz uwzględniając ostatnie orzeczenia sądów administracyjnych w podobnych sprawach Państwo oraz Zainteresowani zaczęli rozważać możliwość zwiększenia podstawy opodatkowania oraz zwiększenie podatku należnego

W przedmiotowej sprawie Państwa wątpliwości dotyczą kwestii czy działając w oparciu o art. 89a ust. 4 ustawy o VAT Państwo oraz Zainteresowani są uprawnieni do zwiększenia podstawy opodatkowania oraz kwoty podatku należnego w rozliczeniu za okres, w którym należności zostały zbyte - z uwzględnieniem proporcji, w jakiej otrzymane z tytułu sprzedaży kwoty mają się do kwot dokonanych korekt.

W kwestii oceny czy w sytuacji gdy wnioskodawca oraz zainteresowani skorzystali z „ulgi za złe długi”, a następnie dokonali zbycia wierzytelności objętej tą procedurą, to w całości utracili prawo do przedmiotowej ulgi czy też zachowali to prawo proporcjonalnie do „nieodzyskanej” równowartości części wierzytelności - należy mieć na uwadze stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu przedstawione w wyroku z 19 lipca 2022 r. sygn. akt I SA/Wr 270/21 oraz stanowisko NSA przedstawione w wyroku z 9 września 2025 r. sygn. akt I FSK 1784/22, które są rozstrzygnięciami zapadłymi w niniejszej sprawie i które w świetle przywołanego wcześniej art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wiążą Organ w tej sprawie.

Zdaniem WSA:

Powyższe stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wyrażone w wyroku z 19 lipca 2022 r. - potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 9 września 2025 r., sygn. akt I FSK 1784/22 w którym stwierdził, że:

Mając na uwadze przedstawione we wniosku okoliczności sprawy oraz wskazane przepisy prawa, a także uwzględniając stanowiska wyrażone w ww. wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 19 lipca 2022 r. oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 września 2025 r., należy uznać, że w świetle przepisu art. 89a ust. 4 ustawy, po sprzedaży wierzytelności, w stosunku do których Państwo oraz Zainteresowani dokonali uprzednio korekty podatku VAT należnego, zwiększenia podstawy opodatkowania oraz kwoty podatku należnego należy dokonać w rozliczeniu za okres, w którym należność została zbyta - z uwzględnieniem proporcji, w jakiej otrzymana z tytułu sprzedaży kwota ma się do kwoty dokonanej korekty.

Wobec powyższego Państwa stanowisko jest prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia.

Zgodnie z art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym albo opisem zdarzenia przyszłego. Zainteresowany ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem stanu faktycznego podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swą aktualność.

Jednocześnie należy podkreślić, że niniejsza interpretacja została wydana na podstawie przedstawionego we wniosku opisu sprawy co oznacza, że w przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

- Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosują się Państwo do interpretacji.

- Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

- Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację przez Zainteresowanego, który jest stroną postępowania

Zainteresowany będący stroną postępowania - X -art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej - ma prawo wnieść skargę na tę interpretację indywidualną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”.

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

- w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

- w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 i art. 14r Ordynacji podatkowej.