Interpretacja indywidualna z dnia 30 stycznia 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0112-KDIL2-1.4011.946.2025.2.DJ
Zaniechanie poboru podatku dochodowego obejmuje wyłącznie tę część umorzonych wierzytelności, której środki przeznaczone były na zakup konkretnej nieruchomości mieszkaniowej, bez możliwości rozciągnięcia go na inne cele, takie jak spłata innych kredytów lub pokrycie kosztów niemieszkaniowych.
Interpretacja indywidualna – stanowisko nieprawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest nieprawidłowe.
Zakres wniosku wspólnego o wydanie interpretacji indywidualnej
26 listopada 2025 r. wpłynął Państwa wniosek z 17 listopada 2025 roku o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnili go Państwo pismem z 15 grudnia 2025 r. (wpływ 22 grudnia 2025 r.) – w odpowiedzi na wezwanie oraz pismem z 27 stycznia 2026 r. (wpływ 27 stycznia 2026 r.). Treść wniosku wspólnego jest następująca:
Zainteresowani, którzy wystąpili z wnioskiem
1)Zainteresowany będący stroną postępowania (dalej również jako: „Pan”, „Wnioskodawca”):
Pan X.Z.;
2)Zainteresowana niebędąca stroną postępowania (dalej również jako: „Pani”, „Wnioskodawczyni”):
Pani Y.Z.
adres do korespondencji:
(…)
Opis zdarzenia przyszłego
W dniu (…) 2003 r., będąc kawalerem, Zainteresowany będący stroną postępowania (tj. X.Z., dalej również jako: „Wnioskodawca”) zawarł umowę kredytu hipotecznego z bankiem (…) na kwotę (…) zł z przeznaczeniem na zakup mieszkania w A, o powierzchni (…) m2. Kredyt nie był indeksowany/denominowany do waluty obcej. Przedmiotowe mieszkanie było wykorzystywane na potrzeby mieszkaniowe Wnioskodawcy przez okres pięciu lat.
W dniu (…) 2006 r. Wnioskodawca zawarł związek małżeński z Y.Z. (dalej również jako: „Wnioskodawczyni”). Od dnia zawarcia związku małżeńskiego pozostają Państwo (tj. X.Z. oraz Y.Z., dalej również jako: „Wnioskodawcy”) w ustroju wspólności ustawowej małżeńskiej.
W dniu (…) 2007 r. zaciągnęli Państwo bankowy kredyt hipoteczny w (…) Bank (…) (poprzednik prawny Banku (…)) na kwotę (…) zł indeksowanego do franka szwajcarskiego (dalej: CHF). Bank ten podlegał nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym. Kredyt został zaciągnięty na okres (…) lat, kwota kredytu została wypłacona w złotówkach. Na kwotę kredytu składała się kwota pozostawiona do dyspozycji Kredytobiorców w wysokości (…) zł oraz koszty z tytułu ubezpieczenia od ryzyka utraty pracy (w wysokości (…) zł) oraz koszty z tytułu opłaty za wpis hipoteki (w wysokości (…) zł). Kredyt został wykorzystany zgodnie z celami kredytu zapisanymi w umowie:
1)w kwocie (…) zł na pokrycie części ceny budowy samodzielnego lokalu mieszkalnego przez dewelopera, który zawarł z kredytobiorcami umowę zobowiązującą do wybudowania budynku, ustanowienia odrębnej własności lokalu i przeniesienia własności na rzecz kredytobiorców (lokal mieszkalny B);
2)w pozostałej kwocie (… zł) na spłatę zobowiązań X.Z. z tytułu umowy kredytu zawartej w dniu (…) 2003 r. z bankiem (…) (dot. lokalu mieszkalnego położonego w A).
Data nabycia lokalu mieszkalnego B to (…) 2011 r. (kwota kredytu wypłacana była w transzach na rzecz dewelopera w czasie budowy budynku). Zabezpieczeniem spłaty kredytu udzielonego obojgu małżonkom Z przez (…) Bank (…) jest hipoteka kaucyjna w złotych polskich do kwoty (…) zł obciążająca nieruchomość B oraz hipoteka kaucyjna w złotych polskich do kwoty (…) zł obciążająca nieruchomość A.
Pierwsza z nieruchomości (A) stanowi majątek osobisty X.Z. i jest obecnie wynajmowana osobie trzeciej.
Druga z nieruchomości (B) stanowi majątek wspólny małżonków. Wnioskodawcy zdecydowali się na zakup wspólnej nieruchomości mieszkalnej o powierzchni (…) m2 (nieruchomość B) albowiem mieszkanie należące do X.Z., położone A, z uwagi na powierzchnię było niewystarczające dla zaspokojenia potrzeb nowopowstałej rodziny. Celem kredytu było więc zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych małżonków i w taki sposób kredytowana nieruchomość była wykorzystywana. Z uwagi na wyjazd z powodów zawodowych, nieruchomości są aktualnie wynajmowane.
Wnioskodawcy nie korzystali wcześniej z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu jakiegokolwiek kredytu mieszkaniowego. W (…) 2025 r., w ramach prowadzonych przez strony mediacji, następca prawny (…) Bank (…), tj. Bank (…) zaproponował Wnioskodawcom ugodę, zgodnie z którą:
1)strony potwierdziły, że w wykonaniu Umowy kredytu z dnia (…) 2007 r., (…) Bank (…) wypłacił na rzecz kredytobiorców kwotę (…) zł. Na dzień przedłożenia ugody do akceptacji kredytobiorcom, uiścili oni na rzecz Banku kwotę (…) zł;
2)w księgach rachunkowych Banku, na dzień przedłożenia propozycji Ugody aktualne zadłużenie Wnioskodawców wobec Banku na podstawie Umowy wyrażone jest w CHF i wynosi łącznie (…) CHF, na którą to kwotę składają się: kapitał kredytu pozostający do spłaty: (…) CHF, oraz odsetki umowne od kapitału kredytu: (…) CHF,
3)z dniem zawarcia Ugody Bank w całości zwalnia Klienta z długu oraz zrzeka się wszelkich dalej idących roszczeń wynikających z Umowy lub w związku z nią,
4)w ramach pełnego i ostatecznego rozliczenia roszczeń stron wynikających z Umowy lub w związku z nią, Bank zobowiązuje się do zapłaty na rzecz Wnioskodawców kwoty (…) zł w terminie (…) dni kalendarzowych od dnia otrzymania pisemnej dyspozycji Wnioskodawców dotyczącej wypłaty.
5)Spłaty dokonane przez Wnioskodawców (w części odpowiadającej spłacie rat kapitałowych i odsetkowych) w okresie pomiędzy dniem sporządzenia Ugody (tj. dniem (…) 2025 r.) a datą rozliczenia Ugody zostaną zwrócone przez Bank na ostatni znany Bankowi rachunek bankowy Wnioskodawców, z którego wpłynęły środki pieniężne. W razie wątpliwości co do prawidłowości aktualnego numeru rachunku Wnioskodawców Bank zastrzega możliwość kontaktu telefonicznego z Klientem celem potwierdzenia sposobu rozliczenia. Ewentualna nadpłata dokonana w walucie CHF zostanie zwrócona w walucie PLN, po jej przeliczeniu według kursu średniego Narodowego Banku Polskiego z dnia dokonania przez Wnioskodawców określonej wpłaty. W przypadku wskazania przez Wnioskodawców rachunku prowadzonego w walucie CHF, Bank zwróci ewentualną nadpłatę w tej walucie.
6)W razie spełnienia warunków dla zaniechania poboru podatku określonych w rozporządzeniu, Wnioskodawcy zobowiązują się do złożenia oświadczenia stanowiącego Załącznik (…) do Ugody. Niezłożenie oświadczenia zostanie uznane przez Bank za niespełnienie warunków dla zaniechania poboru podatku. W takiej sytuacji Bank wystawi informację PIT-11. Jednocześnie Bank zastrzega sobie prawo do wystawienia Klientowi informacji PIT-11 również w razie zidentyfikowania przez Bank, że informacje wskazane przez Wnioskodawców w oświadczeniu są nieprawdziwe. Treść załącznika (…) do ugody, o którym mowa w pkt (…), w zakresie oświadczenia kredytobiorców, stanowi: (…)
W uzupełnieniu podania, (…) doprecyzowali Państwo, że zawarcie ugody z bankiem oraz dokonanie umorzenia zadłużenia nastąpi w 2026 r. Stronami planowanej ugody z bankiem będą Państwo oraz bank. W związku z planowaną ugodą bank umorzy Państwu zadłużenie z tytułu kredytu.
W odniesieniu do kredytu, zaciągniętego w 2007 roku:
a)zgodnie z zawartą umową kredytową byli Państwo zobowiązani do solidarnej spłaty kredytu;
b)wspomniany bank to podmiot, który podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, uprawnionym do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów.
Pytania
1)Czy w związku z negocjowaną ugodą z Bankiem, zastosowanie znajdą przepisy (tj. § 1 ust. 3 i 4) rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe, w taki sposób, że część umorzonej kwoty odpowiadającej proporcji kwoty przeznaczonej na zakup mieszkania B do kwoty kredytu ogółem ((…) %) podlegać będzie zaniechaniu poboru podatku na podstawie przepisów ww. rozporządzenia?
2)Czy Y.Z., która jest współkredytobiorcą w zakresie kredytu udzielonego przez (…) Bank oraz współwłaścicielką wyłącznie mieszkania B, może również skorzystać z zaniechania poboru podatku dochodowego od umorzonej kwoty na zasadach jak w pkt 1? (pytanie skorygowane w wyniku uzupełnienia wniosku (…)
Państwa stanowisko w sprawie
W Państwa ocenie, w opisanym stanie faktycznym, znajduje zastosowanie zarówno wobec osoby Pana X.Z. jak i osoby małżonki Y.Z., rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe w odniesieniu do części kredytu stanowiącego (…) % kwoty udzielonego kredytu. W konsekwencji, podatek należny jest jedynie od (…) % kwoty umorzonej przez Bank, albowiem kwota (…) zł, stanowiąca (…) % kapitału postawionego do Państwa dyspozycji przez (…) Bank (…) przeznaczona była na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, której celem jest zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych Państwa dwuosobowego gospodarstwa domowego.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Podstawową zasadą obowiązującą w przepisach ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.) jest zasada powszechności opodatkowania, która wyrażona została w art. 9 ust. 1 tej ustawy. Zgodnie z jego treścią:
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
W myśl art. 9 ust. 1a ww. ustawy:
Jeżeli podatnik uzyskuje dochody z więcej niż jednego źródła, przedmiotem opodatkowania w danym roku podatkowym jest, z zastrzeżeniem art. 25e, art. 29-30cb, art. 30da-30dh, art. 30e-30g, art. 30j-30p oraz art. 44 ust. 7e i 7f, suma dochodów ze wszystkich źródeł przychodów.
Stosownie do art. 9 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 23o, art. 23u, art. 24-24b, art. 24c, art. 24e, art. 30ca, art. 30da oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.
Jak stanowi art. 11 ust. 1 ww. ustawy:
Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
Z przedstawionych przepisów wynika, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega – co do zasady – każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną. Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1 ww. ustawy, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa, jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, niemające charakteru zwrotnego.
O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w każdej sytuacji gdy podatnik – czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów – uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.
Dla celów podatkowych przyjmuje się – co znajduje potwierdzenie w orzecznictwie – że pojęcie nieodpłatnego świadczenia, o którym mowa w art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ma szerszy zakres niż w prawie cywilnym. Obejmuje ono bowiem wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu, lub te wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze, których skutkiem jest nieodpłatne, to jest niezwiązane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu, przysporzenie majątku tej osobie, mające konkretny wymiar finansowy.
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wyraźnie rozróżnia źródła przychodów oraz sposób opodatkowania dochodów z poszczególnych źródeł.
Stosownie do przepisów tej ustawy odrębnym źródłem przychodów są określone w art. 10 ust. 1 pkt 9 – inne źródła.
W myśl art. 20 ust. 1 ww. ustawy:
Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.
Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności”, wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.
Przystępując do oceny skutków podatkowych umorzenia przez bank wierzytelności od kredytu hipotecznego, zaciągniętego przez Państwa, wskazuję, że instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 38).
Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy:
Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.
Z kolei umorzenie wierzytelności następuje w przypadku zwolnienia z długu, czyli zrzeczenia się przez wierzyciela prawa do wierzytelności, bez uzyskania świadczenia ze strony dłużnika. Takie zrzeczenie się, pod warunkiem, że dłużnik je przyjmie, powoduje, że zobowiązanie wygasa.
Zgodnie bowiem z instytucją zwolnienia z długu uregulowaną w art. 508 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.):
Zobowiązanie wygasa, gdy wierzyciel zwalnia dłużnika z długu, a dłużnik zwolnienie przyjmuje.
Tak więc, dla umorzenia wierzytelności konieczna jest zgoda dłużnika (np. uzyskana w wyniku ugody, czy poprzez oświadczenie).
Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).
Tym samym, umorzoną kwotę wierzytelności z tytułu kredytu hipotecznego należy zakwalifikować do przychodu z innych źródeł, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
W tym miejscu wskazuję na rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 102 ze zm.).
Zgodnie z § 1 ww. rozporządzenia Ministra Finansów:
1.Zarządza się zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych od kwot:
1)umorzonych osobie fizycznej wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego, w przypadku gdy:
a)kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, a w przypadku więcej niż jednego kredytu mieszkaniowego - gdy kredyty mieszkaniowe zostały zaciągnięte na realizację wyłącznie jednej inwestycji mieszkaniowej, oraz
b) osoba fizyczna będąca stroną umowy kredytu mieszkaniowego nie korzystała z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej niż określona w lit. a inwestycji mieszkaniowej;
2)otrzymanych przez osobę fizyczną świadczeń z tytułu kredytu mieszkaniowego udzielonego w walucie obcej lub w złotych, lecz nominowanego lub indeksowanego do waluty obcej, w związku z powstaniem przychodu z tytułu zastosowania ujemnego oprocentowania.
2.Kwoty wierzytelności, o których mowa w ust. 1 pkt 1, obejmują:
1)kwoty kredytu mieszkaniowego (kapitału);
2) odsetki, w tym odsetki skapitalizowane, i prowizje;
3) opłaty, jeżeli ich poniesienie przez kredytobiorcę było niezbędne do zawarcia umowy kredytu mieszkaniowego, z wyjątkiem kosztów usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń.
3.W przypadku gdy kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty również na wydatki inne niż określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2647, z późn. zm.), zaniechanie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, obejmuje kwotę wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego w części, w jakiej kwota kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na wydatki określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 tej ustawy pozostaje do całkowitej kwoty zaciągniętego kredytu mieszkaniowego.
4.W przypadku gdy kredyt mieszkaniowy został zastąpiony kredytem refinansowym lub gdy na jego spłatę został zaciągnięty kredyt konsolidacyjny, zaniechanie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, obejmuje odpowiednio kwotę wierzytelności z tytułu kredytu refinansowego lub konsolidacyjnego w części odpowiadającej kwocie wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego.
5.Przez jedną inwestycję mieszkaniową, o której mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a, rozumie się inwestycję, której celem jest zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych:
1)jednego gospodarstwa domowego albo
2) więcej niż jednego gospodarstwa domowego, w przypadku gdy osoby fizyczne mające zajmować wspólnie jeden budynek mieszkalny, nie mniej niż jedna osoba fizyczna z każdego takiego gospodarstwa, są osobami zaliczonymi do I grupy podatkowej w rozumieniu art. 14 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 2023 r. poz. 1774 i 1843).
6.Przez jedno gospodarstwo domowe, o którym mowa w ust. 5, rozumie się gospodarstwo prowadzone przez osobę fizyczną zajmującą jeden lokal mieszkalny albo jeden budynek mieszkalny jednorodzinny, samodzielnie lub wspólnie z innymi osobami stale z nią zamieszkującymi i gospodarującymi.
7.W przypadku gdy stroną umowy kredytu mieszkaniowego na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, o której mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a, są co najmniej dwie osoby fizyczne, zaniechanie poboru podatku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, ma zastosowanie wyłącznie do osób, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lit. b.
Natomiast z § 3 ust. 1 ww. rozporządzenia wynika, że:
Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o kredycie mieszkaniowym, należy przez to rozumieć kredyt, który został:
1)udzielony przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmiot, którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, uprawniony do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów, oraz
2)zabezpieczony w postaci hipoteki ustanowionej na nieruchomości lub udziale w nieruchomości lub prawie wieczystego użytkowania gruntu lub udziale w takim prawie, lub spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego lub udziale w takim prawie, lub prawie do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziale w takim prawie, oraz
3)zaciągnięty na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Z kolei § 4 ww. rozporządzenia stanowi, że:
Zaniechanie, o którym mowa w § 1 i § 2, ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2022 r. do dnia 31 grudnia 2026 r.
Zgodnie z treścią ww. art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Za wydatki poniesione na cele, o których mowa w ust. 1 pkt 131, uważa się wydatki poniesione na:
a)nabycie budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w takim budynku, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu, a także na nabycie gruntu lub udziału w gruncie albo prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, związanych z tym budynkiem lub lokalem,
b) nabycie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie, prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziału w takim prawie,
c) nabycie gruntu pod budowę budynku mieszkalnego lub udziału w takim gruncie, prawa użytkowania wieczystego takiego gruntu lub udziału w takim prawie, w tym również z rozpoczętą budową budynku mieszkalnego, oraz nabycie innego gruntu lub udziału w gruncie, prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, jeżeli w okresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 131, grunt ten zmieni przeznaczenie na grunt pod budowę budynku mieszkalnego,
d) budowę, rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub remont własnego budynku mieszkalnego, jego części lub własnego lokalu mieszkalnego,
e) rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub adaptację na cele mieszkalne własnego budynku niemieszkalnego, jego części, własnego lokalu niemieszkalnego lub własnego pomieszczenia niemieszkalnego
- położonych w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo w Konfederacji Szwajcarskiej.
Dochody, od których zaniechano poboru podatku nie są wykazywane w zeznaniach rocznych i nie podlegają opodatkowaniu oraz zgłoszeniu do urzędu skarbowego.
Z opisu sprawy wynika, że w 2003 r., będąc kawalerem, X.Z. zawarł umowę kredytu hipotecznego z bankiem z przeznaczeniem na zakup mieszkania A. Stanowi ono majątek osobisty X.Z. W 2006 r. Wnioskodawca zawarł związek małżeński z Y.Z. Od tego dnia pozostają Państwo w ustroju wspólności ustawowej małżeńskiej. W 2007 r. zaciągnęli Państwo w banku kredyt hipoteczny. Na kwotę kredytu składała się kwota pozostawiona do dyspozycji Państwa w wysokości (…) zł oraz koszty z tytułu ubezpieczenia od ryzyka utraty pracy (w wysokości (…) zł) oraz koszty z tytułu opłaty za wpis hipoteki (w wysokości (…) zł). Kredyt został wykorzystany zgodnie z celami kredytu zapisanymi w umowie:
- w kwocie (…) zł na pokrycie części ceny budowy samodzielnego lokalu mieszkalnego przez dewelopera, który zawarł z kredytobiorcami umowę zobowiązująca do wybudowania budynku, ustanowienia odrębnej własności lokalu i przeniesienia własności na rzecz kredytobiorców (lokal mieszkalny B);
- w pozostałej kwocie ((…) zł) na spłatę zobowiązań X.Z z tytułu umowy kredytu zawartej w 2003 r. z bankiem (dot. lokalu mieszkalnego A).
Nieruchomość B stanowi majątek wspólny małżonków. W 2025 roku bank zaproponował Państwu ugodę, na podstawie której zamierza m.in. zwolnić Państwa w całości z długu (umorzyć kapitał kredytu pozostający do spłaty oraz odsetki ustawowe od kapitału kredytu). Bank jest podmiotem, którego działalność podlegała nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym. Wcześniej nie korzystali Państwo z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu jakiegokolwiek kredytu mieszkaniowego.
W okolicznościach przedmiotowej sprawy, umorzenie przez bank kwoty wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego w 2007 r. będzie zatem dla Państwa przychodem w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, z tytułu nieodpłatnych świadczeń klasyfikowanym do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy.
Jednakże, z regulacji ww. rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe wynika, że zaniechanie poboru podatku znajdzie zastosowanie do umorzonych od dnia 1 stycznia 2022 r. do dnia 31 grudnia 2026 r. osobom fizycznym kwot wierzytelności z tytułu kredytów zaciągniętych na cele mieszkaniowe i zabezpieczonych hipotecznie, udzielonych przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmioty uprawnione do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw, w przypadku, gdy kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, a w przypadku więcej niż jednego kredytu mieszkaniowego – gdy kredyty mieszkaniowe zostały zaciągnięte na realizację wyłącznie jednej inwestycji mieszkaniowej oraz w sytuacji, gdy osoba fizyczna będąca stroną umowy kredytu mieszkaniowego nie korzystała z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej niż określona w lit. a) inwestycji mieszkaniowej (§ 1 ust. 1 pkt 1 lit. b) ww. rozporządzenia).
Z powyższego wynika, że dopuszczalne jest realizowanie kilku inwestycji mieszkaniowych przez osobę fizyczną. Istotne jest zatem, żeby kredyt mieszkaniowy został przeznaczony na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz został przeznaczony na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej (rozporządzenie nie przewiduje możliwości podziału jednego kredytu na dwie inwestycje). W sytuacji, gdy kredyt mieszkaniowy został zastąpiony kredytem refinansowym lub gdy na jego spłatę został zaciągnięty kredyt konsolidacyjny, zaniechanie obejmuje odpowiednio kwotę wierzytelności z tytułu kredytu refinansowego lub konsolidacyjnego w części odpowiadającej kwocie wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego. W przypadku, gdy kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty również na wydatki inne niż określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zaniechanie obejmuje kwotę wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego w części, w jakiej kwota kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na wydatki określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 tej ustawy pozostaje do całkowitej kwoty zaciągniętego kredytu mieszkaniowego.
Z opisanego zdarzenia przyszłego można wywieść, że kredyt mieszkaniowy z 2007 r. nie został zaciągnięty na realizację wyłącznie jednej inwestycji mieszkaniowej, lecz dotyczył dwóch mieszkań:
-spłaty wcześniejszego kredytu zaciągniętego przez X.Z. na nabycie mieszkania A – (inwestycja nr 1);
-zakupu mieszkania B (inwestycja nr 2).
Ponadto z opisu sprawy wynika, że ww. kredyt został zaciągnięty również na inne cele, tj. pokrycie kosztów z tytułu ubezpieczenia od ryzyka utraty pracy oraz kosztów z tytułu opłaty za wpis hipoteki.
Jak wynika wprost z zadanych przez Państwa pytań, inwestycją mieszkaniową, co do której zamierzają Państwo skorzystać z zaniechania poboru podatku jest zakup mieszkania przy B. W tym kontekście postanowienia ugody dotyczące spłaty poprzedniego kredytu zaciągniętego przez Pana X.Z. na zakup mieszkania A dotyczą zupełnie innej, odrębnej inwestycji mieszkaniowej.
Zatem, skoro inwestycją mieszkaniową, co do której chcą Państwo skorzystać z zaniechania poboru podatku jest zakup mieszkania B, zaniechanie poboru podatku w związku z umorzeniem przez bank części wierzytelności z tytułu kredytu zaciągniętego w 2007 roku (tj. kredytu udzielonego na: zakup mieszkania B, na spłatę poprzedniego kredytu zaciągniętego na zakup mieszkania A a także pokrycie kosztów z tytułu ubezpieczenia od ryzyka utraty pracy oraz kosztów z tytułu opłaty za wpis hipoteki) przysługuje jedynie do tej części umorzenia wierzytelności, która odpowiada wartości kredytu, jaka służyła pokryciu kosztów zakupu mieszkania B, natomiast nie ma zastosowania do pozostałej części umorzonego długu, dotyczącego spłaty poprzedniego kredytu zaciągniętego na zakup mieszkania A i pokrycia kosztów z tytułu ubezpieczenia od ryzyka utraty pracy oraz kosztów z tytułu opłaty za wpis hipoteki.
Odnosząc się bowiem do części kredytu przeznaczonego na sfinansowanie kosztów z tytułu ubezpieczenia od ryzyka utraty pracy oraz kosztów z tytułu opłaty za wpis do hipoteki, należy mieć na uwadze, że z literalnego brzmienia cytowanego wcześniej § 1 ust. 3 rozporządzenia wynika, że „gdy kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty również na wydatki inne niż określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 (...), zaniechanie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, obejmuje kwotę wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego w części, w jakiej kwota kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na wydatki określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 tej ustawy pozostaje do całkowitej kwoty zaciągniętego kredytu mieszkaniowego” - zatem umorzona wierzytelność w części dotyczącej sfinansowania z kredytu kosztów z tytułu ubezpieczenia od ryzyka utraty pracy oraz kosztów z tytułu opłaty za wpis do hipoteki nie może z tego zaniechania skorzystać.
Dlatego do kwoty umorzonej wierzytelności w części, która odpowiada wydatkom poniesionym na sfinansowanie kosztów ubezpieczenia oraz kosztów z tytułu opłaty za wpis do hipoteki, a które to opłaty są wyłączone z zaniechania na podstawie ww. przepisu rozporządzenia, nie znajdzie zastosowanie zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie ww. rozporządzenia.
Podkreślić należy – jak już wcześniej wyjaśniłem - że zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu umorzenia kredytu znajduje zastosowanie wyłącznie do tej części umorzenia kapitału, która odpowiada kwocie kredytu zaciągniętej na cel mieszkaniowy. Zatem w sytuacji, gdy kredyt został zaciągnięty zarówno na cel mieszkaniowy (np. budowa domu, czy zakup mieszkania), jak i na cele niemieszkaniowe, w tym np. sfinansowanie kosztów ubezpieczenia czy wpisu hipoteki - zaniechanie poboru podatku powinno być stosowane proporcjonalnie, tj. wyłącznie do tej części umorzenia, która odpowiada finansowaniu celu mieszkaniowego.
Powyższe wynika z faktu, że zgodnie z § 1 ust. 3 rozporządzenia w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od osób fizycznych, zaniechanie obejmuje kredyt, który został zaciągnięty na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych. Wobec tego, decydujące znaczenie ma rzeczywisty cel, na jaki została przeznaczona kwota kredytu (kapitału).
Zatem, mając na uwadze przedstawione we wniosku zdarzenie przyszłe oraz powołane przepisy prawa stwierdzam, że planowane zwolnienie z długu (umorzenie) przez bank części kwoty kredytu zaciągniętego przez Państwa w 2007 r. stanowić będzie dla Państwa przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, z tytułu nieodpłatnych świadczeń klasyfikowany do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy, podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Jednocześnie – skoro inwestycją mieszkaniową, co do której chcą Państwo skorzystać z zaniechania poboru podatku jest zakup mieszkania B – do uzyskanego przez Państwa (tj. zarówno Pana, jak i Pana żony) przychodu związanego z umorzeniem wierzytelności z tytułu zaciągniętego kredytu, w części w jakiej kwota kredytu zaciągniętego na zakup tegoż mieszkania B pozostaje do całkowitej kwoty zaciągniętego kredytu, zastosowanie znajdzie zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie ww. rozporządzenia Ministra Finansów. Będą bowiem Państwo spełniać wszystkie przesłanki umożliwiające zastosowanie ww. zaniechania w tym zakresie.
Jednakże, zaniechanie to nie będzie dotyczyło kwoty umorzonej wierzytelności, w części w jakiej kwota kredytu zaciągniętego na spłatę poprzedniego kredytu udzielonego na zakup mieszkania A a także pokrycie kosztów z tytułu ubezpieczenia od ryzyka utraty pracy oraz kosztów z tytułu opłaty za wpis hipoteki pozostaje do całkowitej kwoty zaciągniętego kredytu. Zatem od tej części umorzonej kwoty, w jakiej zgodnie z powyższymi wyjaśnieniami stanowi ona dla Państwa przychód, winni Państwo zapłacić podatek dochodowy.
Wobec tego, mimo że przysługuje Państwu możliwość zaniechania poboru podatku w odniesieniu do części umorzenia wierzytelności, która odpowiada wartości kredytu, jaka służyła pokryciu kosztów zakupu mieszkania B, jednakże skoro we własnym stanowisku w sprawie wyłączyli Państwo z umorzenia tylko zakup mieszkania A, a nie odnieśli się (nie wykluczyli) Państwo kosztów z tytułu ubezpieczenia od ryzyka utraty pracy oraz kosztów z tytułu opłaty za wpis hipoteki – z tego względu Państwa stanowisko w sprawie uznałem za nieprawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
W odniesieniu do przedstawionych przez Państwa kwot i wyliczeń we wniosku wskazuję, że kwestie wyliczeń nie należą do zakresu kompetencji organu interpretacyjnego. Zgodnie bowiem z zasadą samoopodatkowania, obowiązującą w polskim systemie podatkowym na podatniku spoczywa obowiązek dokonania oceny własnej sytuacji prawnopodatkowej, a po jej dokonaniu zachowania się zgodnie z przepisami prawa podatkowego, bowiem prawidłowość takiego rozliczenia podlega weryfikacji przez organ podatkowy. W związku z powyższym, nie mogę i nie odnosiłem się do poprawności wyliczeń wskazanych przez Państwa.
Ponadto, wyjaśniam, że granice szczególnego postępowania podatkowego, którego celem jest uzyskanie interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego w indywidualnej sprawie, określa wnioskodawca występując z konkretnym pytaniem prawnym, co wynika wprost z przepisu art. 14b § 1, 2 i 3 ustawy Ordynacja podatkowa. Rozpatrując wniosek o wydanie interpretacji dokonałem oceny prawnej przedstawionych we wniosku okoliczności w kontekście zadanych przez Państwa pytań (tj. zagadnienia możliwości skorzystania przez Państwa z zaniechania poboru podatku w związku z umorzeniem wierzytelności z tytułu zaciągniętego kredytu przeznaczonego na zakup mieszkania B na podstawie zawartej ugody). Inne zagadnienia, które nie zostały objęte pytaniami, nie mogą być – zgodnie z art. 14b § 1 ustawy Ordynacja podatkowa – w wydanej interpretacji rozpatrzone. Zatem, w przedmiotowej sprawie nie mogłem i nie odnosiłem się do innych kwestii, np. skutków podatkowych zapłaty przez bank na Państwa rzecz kwoty określonej w tejże ugodzie).
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
·Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Z funkcji ochronnej będą mogli skorzystać Ci z Państwa, którzy zastosują się do interpretacji.
·Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
·Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację przez Zainteresowanego, który jest stroną postępowania
Pan X.Z. (Zainteresowany będący stroną postępowania – art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej) ma prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
·w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
·w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a, art. 14b § 1 i art. 14r Ordynacji podatkowej.
