Interpretacja indywidualna z dnia 3 lutego 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0113-KDIPT1-1.4012.1100.2025.1.MG
Województwo, jako organ władzy publicznej, nie jest uznawane za podatnika VAT w zakresie realizacji zadań ustawowych, chyba że wykonuje je na podstawie umów cywilnoprawnych. Dla odpłatnego korzystania z budynku, województwo działa jako podatnik VAT i stosuje prawo do odliczeń VAT, w tym metodę proporcjonalną.
Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
5 listopada 2025 r. wpłynął Państwa wniosek z 3 listopada 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy:
‒uznania, że nie będą działali Państwo w charakterze podatnika VAT w odniesieniu do czynności wykonywanych przy wykorzystaniu Budynku innych niż odpłatne udostępnianie sal konferencyjnych/szkoleniowych oraz prowadzenie odpłatnych szkoleń z zakresu doskonalenia zawodowego nauczycieli,
‒braku prawa do odliczenia VAT naliczonego od towarów i usług nabywanych dla celów realizacji Inwestycji w części, w której nie wykorzystują Państwo Budynku do odpłatnego udostępniania sal konferencyjnych/szkoleniowych,
‒uznania, że będą działali Państwo w charakterze podatnika VAT w odniesieniu do czynności odpłatnego udostępniania sal konferencyjnych/szkoleniowych oraz prowadzenia odpłatnych szkoleń z zakresu doskonalenia zawodowego nauczycieli prowadzonych w Budynku,
‒prawa do odliczenia VAT naliczonego od towarów i usług nabywanych dla celów realizacji Inwestycji w części, w której wykorzystują Państwo Budynek do odpłatnego udostępniania sal konferencyjnych/szkoleniowych,
‒proporcjonalnego odliczania VAT naliczonego przy zakupie towarów i usług do celów realizacji Inwestycji, na podstawie art. 86 ust. 2a ustawy, właściwej dla Państwa jednostki organizacyjnej realizującej Inwestycję,
‒proporcjonalnego odliczania VAT naliczonego przy zakupie towarów i usług do celów realizacji Inwestycji, na podstawie art. 90 ust. 2 ustawy, właściwej dla Państwa jednostki organizacyjnej realizującej Inwestycję.
Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
Wnioskodawcą w ramach tego wniosku o wydanie interpretacji jest Województwo … (dalej jako: „Wnioskodawca „). Wnioskodawca jest czynnym podatnikiem VAT.
Wnioskodawca jest jednostką samorządu terytorialnego powołaną do realizacji zadań publicznych o charakterze wojewódzkim. Funkcjonuje na podstawie ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (dalej jako: USW).
W celu realizowania swoich zadań ustawowych Wnioskodawca tworzy wojewódzkie samorządowe jednostki organizacyjne oraz może zawierać umowy z innymi podmiotami, co wynika z art. 8 ust. 1 USW.
Wnioskodawca jest czynnym podatnikiem VAT od dnia 1 maja 2001 r. i rozlicza VAT wspólnie ze swoimi jednostkami organizacyjnymi jako jeden podatnik, a to zgodnie z ustawą z dnia 5 września 2016 r. o szczególnych zasadach rozliczeń podatku od towarów i usług oraz dokonywania zwrotu środków publicznych przeznaczonych na realizację projektów finansowanych z udziałem środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej lub od państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu przez jednostki samorządu terytorialnego.
Centrum ... (dalej jako: CENTRUM) jest publiczną placówką doskonalenia nauczycieli, posiadającą swoje ośrodki w …, …, … i ….
CENTRUM jest jednostką organizacyjną Wnioskodawcy. Finansowanie podstawowej działalności CENTRUM odbywa się ze środków budżetu Wnioskodawcy.
CENTRUM działa na podstawie:
1)ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1043 z późn. zm.);
2)rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 28 maja 2019 r. w sprawie placówek doskonalenia nauczycieli (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2738 z późn. zm.);
3)ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1530 z późn. zm.).
CENTRUM realizuje zadania statutowe w zakresie wspomagania pracy szkół i placówek edukacyjnych, a także doskonalenia zawodowego nauczycieli i kadry zarządzającej oświatą.
Zakres działalności CENTRUM obejmuje w szczególności:
1)prowadzenie kursów, szkoleń, warsztatów i seminariów dla nauczycieli;
2)opracowywanie materiałów dydaktycznych i metodycznych;
3)wsparcie szkół w realizacji polityki oświatowej państwa i wdrażaniu zmian programowych;
4)działania doradcze, eksperckie i konsultacyjne;
5)współpracę z instytucjami edukacyjnymi, uczelniami oraz organizacjami pozarządowymi;
6)realizację projektów finansowanych ze środków UE i innych funduszy zewnętrznych.
Część działalności CENTRUM ma charakter odpłatny.
CENTRUM posiada akredytację kuratora oświaty (...), jako placówka doskonalenia nauczycieli.
Przedmiotem niniejszego wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej jest planowana przez Wnioskodawcę modernizacja Budynku położonego przy ulicy ... w ..., zarządzanego przez CENTRUM (dalej jako: „Inwestycja”).
Inwestycja ta będzie realizowana w ramach projektu pod nazwą: „…” w ramach Programu Fundusze Europejskie dla ... na lata 2021-2027.
Projekt ten ma na celu zmodernizowanie zabytkowych budynków Wnioskodawcy i podległych mu jednostek poprzez zmniejszenie ich zapotrzebowania na energię cieplną oraz elektryczną.
W ramach Inwestycji został określony następujący, niezbędny zakres prac:
1)wymiana okien na nowe oraz ich rewitalizacja;
2)modernizacja wentylacji;
3)wymiana drzwi zewnętrznych;
4)modernizacja instalacji oświetlenia;
5)docieplenie ścian w gruncie;
6)docieplenie ścian zewnętrznych;
7)docieplenie stropodachu;
8)wymiana źródła ciepła na zasilanie z sieci miejskiej MPEC.
Inwestycja będzie dotyczyła całego Budynku.
Celem Inwestycji jest poprawa efektywności energetycznej Budynku oraz zmniejszenie zużycia energii.
W skład realizowanej Inwestycji, będą wchodzić m.in. następujące prace:
1)ocieplenie ścian zewnętrznych;
2)wymiana źródła ciepła na bardziej ekologiczne i bardziej efektywne (ciepło z miejskiej sieci ciepłowniczej zamiast ogrzewania gazem);
3)ocieplenie przegród;
4)wymiana stolarki okiennej i drzwiowej;
5)zastosowanie wentylacji z odzyskiem ciepła.
Cały proces ma na celu maksymalne ograniczenie strat ciepła i zmniejszenie zapotrzebowania obiektu na energię użytkową. Zrealizowana Inwestycja, poprawi efektywność energetyczną Budynku, zmniejszając jego zapotrzebowanie na energię użytkową. To prowadzi przede wszystkim do obniżenia kosztów ogrzewania zimą, a także chłodzenia pomieszczeń w okresie letnim.
Korzyści wynikające z Inwestycji dotyczyć będą objawiać się również uzyskaniem oszczędności w wymiarze finansowym. Ponadto działanie to odniesie pozytywny efekt w zakresie ekologii. Do najważniejszych korzyści wynikających z realizacji Inwestycji należy zaliczyć:
1)oszczędność energii - dzięki redukcji zapotrzebowania na energię użytkową możliwe będzie znaczące obniżenie kosztów ogrzewania;
2)zwiększenie wartości nieruchomości - Budynek po zrealizowaniu Inwestycji będzie miał wyższą wartość rynkową;
3)uzyskanie komfortu cieplnego - poprawa izolacji i zastosowanie nowoczesnych systemów odzysku ciepła znacząco zwiększą komfort użytkowania Budynku;
4)zadbanie o ochronę środowiska - zmniejszenie zużycia energii prowadzi do ograniczenia emisji CO2 negatywnie wpływającego na środowisko;
5)zdrowy mikroklimat - ograniczenie wilgoci eliminuje ryzyko rozwoju pleśni i grzybów.
W Budynku położonym przy ulicy ... w ... (dalej jako: „Budynek”), CENTRUM wykonuje następującą działalność statutową niepodlegającą VAT:
a)organizację szkoleń, warsztatów i konferencji finansowanych ze środków publicznych (np. z budżetu Wnioskodawcy lub funduszy unijnych);
b)doradztwo metodyczne dla nauczycieli i dyrektorów szkół;
c)opracowywanie i wdrażanie programów wspierających rozwój kompetencji zawodowych nauczycieli;
d)działania w zakresie wspomagania szkół i placówek oświatowych w realizacji ich zadań dydaktycznych i wychowawczych;
e)udostępnianie materiałów dydaktycznych oraz prowadzenie konsultacji nieodpłatnych w ramach zadań statutowych.
Ponadto w Budynku tym CENTRUM prowadzi również odpłatne szkolenia z zakresu doskonalenia nauczycieli, które podlegają zwolnieniu z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 26 lit. a) ustawy o VAT. Do takich czynności należą w szczególności:
a)prowadzenie odpłatnych kursów doskonalenia zawodowego nauczycieli;
b)organizacja szkoleń i seminariów o charakterze edukacyjnym;
c)realizacja projektów współfinansowanych ze środków unijnych, w ramach których uczestnicy nie ponoszą kosztów uczestnictwa (a działania mają charakter edukacyjny).
Końcowo należy zwrócić uwagę, że CENTRUM zajmuje się okazjonalnym (na kilka godzin lub kilka dni), odpłatnym udostępnianiem sal konferencyjnych/szkoleniowych znajdujących się w Budynku, które rozpoznaje jako czynności opodatkowane VAT.
Odpłatne udostępnianie sal konferencyjnych/szkoleniowych ma miejsce na rzecz podmiotów zewnętrznych.
Budynek jest budynkiem użyteczności publicznej.
W nawiązaniu do powyższego stanu faktycznego, Wnioskodawca powziął wątpliwości w zakresie skutków w VAT w związku z planowaną realizacją Inwestycji.
Z uwagi na to, Wnioskodawca kieruje do Dyrektora KIS następujące pytania:
Pytania
1.Czy prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy, że w części w której Wnioskodawca NIE wykorzystuje Budynku do odpłatnego udostępniania sal konferencyjnych/szkoleniowych oraz prowadzenia odpłatnych szkoleń z zakresu doskonalenia zawodowego nauczycieli, Wnioskodawca NIE będzie działał w charakterze podatnika VAT w ramach Inwestycji?
2.Czy prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy, że w części w której Wnioskodawca NIE wykorzystuje Budynku do odpłatnego udostępniania sal konferencyjnych/szkoleniowych, Wnioskodawcy NIE przysługuje prawo do odliczenia VAT naliczonego w zakresie towarów i usług nabywanych dla celów realizacji Inwestycji?
3.Czy prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy, że w części w której Wnioskodawca wykorzystuje Budynek do odpłatnego udostępniania sal konferencyjnych/szkoleniowych oraz prowadzenia odpłatnych szkoleń z zakresu doskonalenia zawodowego nauczycieli, Wnioskodawca będzie działał w charakterze podatnika VAT w ramach Inwestycji?
4.Czy prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy, że w części w której Wnioskodawca wykorzystuje Budynek do odpłatnego udostępniania sal konferencyjnych/szkoleniowych, Wnioskodawcy będzie przysługiwało prawo do odliczenia VAT naliczonego w zakresie towarów i usług nabywanych dla celów realizacji Inwestycji?
5.Czy prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy, że w zakresie towarów i usług nabywanych dla celów realizacji Inwestycji powinien on dokonywać proporcjonalnego odliczania VAT naliczonego na podstawie proporcji (tzw. preproporcji) wynikającej z art. 86 ust. 2a ustawy o VAT, właściwej dla jednostki organizacyjnej Wnioskodawcy realizującej Inwestycję?
6.Czy prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy, że w zakresie towarów i usług nabywanych dla celów realizacji Inwestycji powinien on dokonywać proporcjonalnego odliczania VAT naliczonego na podstawie proporcji wynikającej z art. 90 ust. 2 ustawy o VAT właściwej dla jednostki organizacyjnej Wnioskodawcy realizującej Inwestycję?
Państwa stanowisko w sprawie
1.Zdaniem Wnioskodawcy, w części w której Wnioskodawca NIE wykorzystuje Budynku do odpłatnego udostępniania sal konferencyjnych/szkoleniowych oraz prowadzenia odpłatnych szkoleń z zakresu doskonalenia zawodowego nauczycieli, Wnioskodawca NIE będzie działał w charakterze podatnika VAT w ramach Inwestycji.
2.Zdaniem Wnioskodawcy, w części w której Wnioskodawca NIE wykorzystuje Budynku do odpłatnego udostępniania sal konferencyjnych/szkoleniowych, Wnioskodawcy NIE przysługuje prawo do odliczenia VAT naliczonego w zakresie towarów i usług nabywanych dla celów realizacji Inwestycji.
3.Zdaniem Wnioskodawcy, w części w której Wnioskodawca wykorzystuje Budynek do odpłatnego udostępniania sal konferencyjnych/szkoleniowych oraz prowadzenia odpłatnych szkoleń z zakresu doskonalenia zawodowego nauczycieli, Wnioskodawca będzie działał w charakterze podatnika VAT w ramach Inwestycji.
4.Zdaniem Wnioskodawcy, w części w której Wnioskodawca wykorzystuje Budynek do odpłatnego udostępniania sal konferencyjnych/szkoleniowych, Wnioskodawcy będzie przysługiwało prawo do odliczenia VAT naliczonego w zakresie towarów i usług nabywanych dla celów realizacji Inwestycji.
5.Zdaniem Wnioskodawcy, w zakresie towarów i usług nabywanych dla celów realizacji Inwestycji powinien on dokonywać proporcjonalnego odliczania VAT naliczonego na podstawie proporcji (tzw. preproporcji) wynikającej z art. 86 ust. 2a ustawy o VAT, właściwej dla jednostki organizacyjnej Wnioskodawcy realizującej Inwestycję.
6.Zdaniem Wnioskodawcy, w zakresie towarów i usług nabywanych dla celów realizacji Inwestycji powinien on dokonywać proporcjonalnego odliczania VAT naliczonego na podstawie proporcji wynikającej z art. 90 ustawy o VAT właściwej dla jednostki organizacyjnej Wnioskodawcy realizującej Inwestycję.
Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy
Ad. 1.
Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Z kolei zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Jednakże w celu ustalenia działania Wnioskodawcy w charakterze podatnika VAT kluczowym przepisem jest dodatkowo art. 15 ust. 6 ustawy o VAT, zgodnie z którym, nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.
W tym miejscu warto zauważyć, że art. 15 ust. 6 ustawy o VAT został nieprawidłowo zaimplementowany do tej ustawy, ponieważ jego odpowiednikiem jest art. 13 ust. 1 dyrektywy VAT, który ma odmienne brzmienie oraz zakres przedmiotowy.
To właśnie art. 13 ust. 1 Dyrektywy VAT powinien być uwzględniony (a nie art. 15 ust. 6 ustawy o VAT) dla dalszej oceny stanu faktycznego. Należy zatem przywołać całościową treść tego przepisu: Krajowe, regionalne i lokalne organy władzy oraz inne podmioty prawa publicznego nie są uważane za podatników w związku z działalnością, którą podejmują lub transakcjami, których dokonują jako organy władzy publicznej, nawet jeśli pobierają należności, opłaty, składki lub płatności w związku z takimi działaniami lub transakcjami.
Jednakże w przypadku gdy podejmują one takie działania lub dokonują takich transakcji, są uważane za podatników w odniesieniu do tych działań lub transakcji, gdyby wykluczenie ich z kategorii podatników prowadziło do znaczących zakłóceń konkurencji.
W każdych okolicznościach podmioty prawa publicznego są uważane za podatników w związku z czynnościami określonymi w załączniku I, chyba że niewielka skala tych działań sprawia, że mogą być one pominięte.
Czynności określone w załączniku I do Dyrektywy VAT to:
1)usługi telekomunikacyjne;
2)dostawa wody, gazu, energii elektrycznej i energii cieplnej;
3)transport towarów;
4)świadczenie usług przez porty morskie i porty lotnicze;
5)przewóz osób;
6)dostawa nowych towarów wytworzonych na sprzedaż;
7)transakcje dotyczące produktów rolnych dokonywane przez rolne agencje skupu interwencyjnego zgodnie z rozporządzeniami w sprawie wspólnej organizacji rynku w odniesieniu do tych produktów;
8)organizacja targów i wystaw o charakterze komercyjnym;
9)magazynowanie;
10)działalność komercyjnych agencji reklamowych;
11)działalność biur podróży;
12)prowadzenie stołówek pracowniczych, bufetów, kantyn i innych podobnych instytucji;
13)działalność stacji radiowych i telewizyjnych, o ile nie są one zwolnione na mocy art. 132 ust. 1 lit. q) Dyrektywy VAT.
Niezależnie od powyższego - zdaniem Wnioskodawcy - w przedstawionym stanie faktycznym, w części, w której Wnioskodawca nie wykorzystuje Budynku do udostępniania sal konferencyjnych/szkoleniowych oraz prowadzenia odpłatnych szkoleń z zakresu doskonalenia zawodowego nauczycieli nie występuje on w charakterze podatnika VAT, gdyż zarówno w trakcie realizacji inwestycji, jak i po jej zakończeniu, nie będzie prowadził działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT.
Wynika to z następujących kluczowych argumentów:
1)Wnioskodawca nie będzie działał w zakresie realizacji Inwestycji samodzielnie;
2)Budynek, którego dotyczy Inwestycja nie służy do wykonywania działalności gospodarczej, z wyjątkiem udostępniania przez Wnioskodawcę sali konferencyjnej oraz prowadzenia odpłatnych szkoleń z zakresu doskonalenia zawodowego nauczycieli, lecz do realizacji zadań publicznych Wnioskodawcy;
3)w wyniku wykonania Inwestycji Wnioskodawca nie będzie w przyszłości uzyskiwał jakiegokolwiek zarobku;
4)Wnioskodawca nie będzie działał jako producent, handlowiec lub usługodawca;
5)Wnioskodawca nie wykorzystuje żadnego towaru lub wartości niematerialnej i prawnej w sposób ciągły dla celów zarobkowych w zakresie Inwestycji i po jej realizacji z wyjątkiem udostępniania sal konferencyjnych/szkoleniowych.
Powyższe punkty należy omówić osobno.
ODNOŚNIE DO PUNKTU 1):
W art. 15 ust. 1 ustawy o VAT ustawodawca jednoznacznie wskazał, że podatnikiem VAT może być jedynie podmiot działający w sposób samodzielny, ponieważ działalność gospodarcza musi być prowadzona „samodzielnie”.
Określenie „samodzielnie” według definicji słownikowych:
(https://sjp.pwn.pl/slowniki/samodzielnie.html);(https://wsjp.pl/haslo/podglad/28205/ samodzielnie/3869070/pracowac), oznacza:
1.dający sobie radę, niepotrzebujący pomocy.
2.powstały bez czyjejś pomocy, czyjegoś wpływu, wykonany niezależnie przez kogoś.
3.o państwie, instytucji itp.: niezależny, mogący decydować o sobie.
4.bez odwoływania się do pomocy lub współpracy innych osób lub instytucji.
W świetle powyższego nie ma podstaw do uznania, że Wnioskodawca w zakresie realizowanej inwestycji działa w sposób samodzielny. Okoliczności przedstawionego stanu faktycznego wyraźnie wskazują na istotny stopień jego niesamodzielności przy realizacji tej inwestycji.
Wynika to z faktu, że realizacja inwestycji będzie odbywać się przy wsparciu finansowym w formie dotacji, jaką otrzyma Wnioskodawca w ramach programu Fundusze Europejskie dla ... 2021-2027 (FEM).
Prowadzi to do wniosku, że działalność Wnioskodawcy w zakresie realizacji inwestycji nie ma charakteru samodzielnego. Nie można bowiem uznać za działalność samodzielną takiej, która jest finansowana ze środków podmiotu zewnętrznego, a więc realizowaną z wykorzystaniem cudzych zasobów finansowych.
Ponadto, z uwagi na to, że realizacja Inwestycji będzie finansowana z dotacji pochodzącej ze środków Unii Europejskiej, Wnioskodawca będzie zobowiązany do działania w ramach reżimu finansów publicznych. Oznacza to konieczność stosowania przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych dalej: „UFP” oraz ustawy z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych.
W konsekwencji zakres swobody Wnioskodawcy będzie znacząco ograniczony, ponieważ w zakresie realizacji inwestycji nie będzie on mógł działać na zasadach właściwych dla podmiotów prowadzących działalność gospodarczą. Wnioskodawca będzie zobowiązany do każdorazowego analizowania podejmowanych decyzji pod względem ich zgodności z przepisami ustawy o finansach publicznych oraz ustawy o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych, co wyklucza swobodę charakterystyczną dla podmiotów prywatnych, kierujących się wyłącznie rachunkiem ekonomicznym.
W rezultacie działalność Wnioskodawcy w zakresie realizacji Inwestycji należy uznać za niesamodzielną oraz podlegającą ścisłemu reżimowi publicznoprawnemu i finansowemu. Niespełnienie przesłanki samodzielności oznacza, że podejmowane przez Wnioskodawcę działania nie mogą być kwalifikowane jako działalność gospodarcza w rozumieniu ustawy o VAT.
ODNOŚNIE DO PUNKTU 2):
Inwestycja, którą zrealizuje Wnioskodawca, będzie dotyczyła Budynku użyteczności publicznej. Budynek ten nie służy w żadnym stopniu wykonywaniu działalności gospodarczej w rozumieniu VAT (z wyjątkiem odpłatnego udostępniania sal konferencyjnych/szkoleniowych oraz prowadzenia odpłatnych szkoleń z zakresu doskonalenia zawodowego nauczycieli), lecz do realizacji zadań statutowych CENTRUM, które pozostają poza systemem VAT.
W konsekwencji należy stwierdzić, że Inwestycja ukierunkowana jest na realizację celów innych aniżeli prowadzenie działalności gospodarczej i takim celom będzie w przyszłości służyć.
ODNOŚNIE DO PUNKTU 3):
Zarówno w orzecznictwie TSUE dotyczącym rozumienia pojęcia działalności gospodarczej na gruncie systemu VAT, jak i w wyrokach sądów administracyjnych odnoszących się do tej samej problematyki, akcentuje się, że brak zamiaru uzyskiwania jakiejkolwiek odpłatności przesądza o tym, iż dana aktywność nie stanowi działalności gospodarczej. Sam fakt nieodpłatności, niezależnie od tego, czy w jej następstwie powstałby zysk lub strata, wyklucza możliwość zakwalifikowania danej czynności jako działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy o VAT.
Zbieżne jest to z zasadą, że opodatkowaniu VAT co do zasady podlegają czynności odpłatne. W konsekwencji działania, które z założenia mają charakter nieodpłatny, powinny pozostawać poza zakresem systemu VAT, gdyż nie mogą być traktowane jako działalność gospodarcza.
Taki wniosek wynika m.in. z następujących wyroków sądów, w tym TSUE:
1.Wyrok z 1 kwietnia 1982 r., w sprawie 89/81 Staatssecretaris van Financiën przeciwko Hong- Kong Trade Development Council:
„kontekst art. 4 drugiej dyrektywy, którego wykładni dotyczy niniejsza sprawa, oraz spójność systemu wyraźnie dowodzą zatem, że osoba świadcząca usługi nieodpłatnie we wszystkich przypadkach nie może zostać uznana za podatnika w rozumieniu tego artykułu. W konsekwencji na pierwsze pytanie należy odpowiedzieć, że osoba, która zwyczajowo świadczy usługi na rzecz podmiotów gospodarczych, we wszystkich przypadkach nieodpłatnie, nie może zostać uznana za podatnika w rozumieniu art. 4 drugiej dyrektywy.”
2.Wyrok WSA w Łodzi z 7.12.2016 r., I SA/Łd 958/16:
„Działalność gospodarcza w rozumieniu ustawy o VAT nie musi być działalnością o charakterze zarobkowym. Należy jednak zauważyć, że podmiot, który wykonuje wyłącznie czynności nieodpłatne, nie może być uznany za podatnika VAT (tak ETS w orzeczeniu w sprawie 89/81, Staatssecretaris van Financiën v. Hong-Kong Trade Development Council). Nie wykonuje on bowiem wówczas żadnych czynności opodatkowanych. W piśmiennictwie wskazuje się, że jest jednak różnica pomiędzy działalnością a działalnością gospodarczą (B.J.M. Terra, Developments in VAT - the deduction of inputtax, International VAT Monitor 1996, nr 2, s. 53). Całkowity brak odpłatności eliminuje podmiot z systemu VAT, który obejmuje działalność gospodarczą, a nie wszelką działalność. Taka sytuacja występuje w odniesieniu do bezpłatnych plenerowych pokazów filmowych dla dzieci i dorosłych oraz bezpłatnych spotkań autorskich z twórcami filmów, prezentacji publikacji poświęconej kinematografii, wernisaży wystaw oraz spacerów filmowych dla seniorów - jak prawidłowo ocenił organ.”
3.Wyrok WSA w Szczecinie z 12.04.2017 r., I SA/Sz 96/17:
„Skoro działalność gospodarcza determinuje posiadanie statusu podatnika VAT, pojawia się pytanie, kiedy działalność nosi przymiot „gospodarczy”. W tym kontekście istotna wydaje się być kwestia zamiaru osiągania przychodów. O ile brak przychodu nie oznacza, że dany podmiot nie prowadzi działalności gospodarczej, o tyle brak zamiaru jego osiągania skutkuje brakiem możliwości uznania podmiotu za podatnika VAT. Takie stanowisko zaprezentował TS w wyroku w sprawie 89/81 Hong-Kong Trade Development Council. Trybunał uznał w tej sytuacji, że aktywność, która nie wiąże się z wzajemnym świadczeniem pieniężnym, stanowi czynność nieodpłatną, co wyklucza możliwość uznania podmiotu ją realizującego za podatnika VAT (analogicznie zob. wyrok TSUE w sprawie C-263/11 Ainārs Rēdlihs czy wyrok z dnia 6 października 2009 r. w sprawie C-267/08 SPÖ Landesorganisation Kärnten v. Finanzamt Klagenfurt (orzeczenie wstępne), Zb. Orz. 2009, s. I-9781).”
W opisie stanu faktycznego nie wskazano, aby w wyniku realizacji Inwestycji Wnioskodawca uzyskiwał jakiekolwiek przychody (wpływy finansowe) z wyjątkiem udostępniania sal konferencyjnych/szkoleniowych oraz prowadzenia odpłatnych szkoleń z zakresu doskonalenia zawodowego nauczycieli.
W konsekwencji działalność Wnioskodawcy w tym zakresie nie może być uznana za działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy o VAT, zgodnie z przytoczonym orzecznictwem. Działania te nie mają na celu osiągania jakiejkolwiek odpłatności, nawet takiej, która nie prowadzi do uzyskania zysku, lecz jedynie pokrycia kosztów. Należy ją zatem traktować jako działalność inną niż działalność gospodarcza w rozumieniu VAT.
Dodatkowo, w opisie stanu faktycznego Wnioskodawca wskazał efekty, jakie zostaną osiągnięte w wyniku realizacji Inwestycji, przy czym nie wymieniono wśród nich przychodów, ponieważ Inwestycja nie przyniesie Wnioskodawcy żadnych bezpośrednich przychodów.
Wskazano natomiast następujące rezultaty związane z realizacją Inwestycji:
1)oszczędność energii - dzięki redukcji zapotrzebowania na energię użytkową możliwe będzie znaczące obniżenie kosztów ogrzewania;
2)zwiększenie wartości nieruchomości - Budynek po zrealizowaniu Inwestycji będzie miał wyższą wartość rynkową;
3)uzyskanie komfortu cieplnego - poprawa izolacji i zastosowanie nowoczesnych systemów odzysku ciepła znacząco zwiększą komfort użytkowania Budynku;
4)zadbanie o ochronę środowiska - zmniejszenie zużycia energii prowadzi do ograniczenia emisji CO2 negatywnie wpływającego na środowisko;
5)zdrowy mikroklimat - ograniczenie wilgoci eliminuje ryzyko rozwoju pleśni i grzybów. Nadrzędnym celem Inwestycji jest poprawa efektywności energetycznej Budynku oraz zmniejszenie zużycia energii.
Żaden z powyższych celów, w tym również naczelny cel Inwestycji, nie wiąże się z osiąganiem zarobków w związku z Inwestycją.
Z powyższego jednoznacznie wynika, że Inwestycja nie ma charakteru komercyjnego. Jej efekty koncentrują się przede wszystkim na poprawie warunków pracy i obsługi Budynku, ograniczeniu negatywnego wpływu na środowisko oraz obniżeniu kosztów eksploatacyjnych jednostki sektora finansów publicznych. Brak jakichkolwiek przychodów po stronie Wnioskodawcy potwierdza, że Inwestycja nie jest nastawiona na osiąganie zysków, lecz służy realizacji innych celów, stanowiąc tym samym działalność inną niż gospodarcza.
W konsekwencji, działaniom podejmowanym przez Wnioskodawcę w ramach inwestycji nie można przypisać żadnej formy odpłatności, co wyklucza możliwość uznania ich za działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy o VAT.
ODNOŚNIE DO PUNKTU 4):
Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, podatnikiem VAT jest m.in. producent oraz handlowiec.
W świetle definicji słownikowej „producent” to „ten, kto wytwarza jakiś towar” (https://sjp.pwn.pl/ slowniki/producent.html).
W zakresie opisu stanu faktycznego zostało wskazane, że ramach Inwestycji został określony następujący, niezbędny zakres prac:
1)wymiana okien na nowe oraz ich rewitalizacja;
2)modernizacja wentylacji;
3)wymiana drzwi zewnętrznych;
4)modernizacja instalacji oświetlenia;
5)docieplenie ścian w gruncie;
6)docieplenie ścian zewnętrznych;
7)docieplenie stropodachu;
8)wymiana źródła ciepła na zasilanie z sieci miejskiej MPEC.
Wszelkie powyższe prace polegają jedynie na modernizacji już wyprodukowanych towarów lub ich części albo na wymianie części składowych Budynku, jako całości.
Oznacza to, że Wnioskodawcy nie można uznać jako działającego w charakterze „producenta” w związku z realizacją Inwestycji, ponieważ nie będzie on wytwarzał żadnego nowego towaru. Wnioskodawca nie będzie również działał jako „handlowiec” w związku z realizacją Inwestycji. Zgodnie bowiem z definicją słownikową „handel” oznacza: „działalność polegającą na kupnie, sprzedaży lub wymianie towarów i usług” (https://sjp.pwn.pl/slowniki/handel.html).
W ramach realizacji Inwestycji, jak i po jej zakończeniu, Wnioskodawca nie będzie podejmował tego rodzaju działalności - nie będzie nabywał towarów w celu ich dalszej odsprzedaży.
Dodatkowo należy zaznaczyć, że Wnioskodawca nie może być zakwalifikowany jako „rolnik”, „podmiot pozyskujący zasoby naturalne”, „osoba wykonująca wolny zawód” ani „usługodawca”. W szczególności w tym ostatnim przypadku, na podstawie opisu stanu faktycznego, brak jest przesłanek do uznania, że Wnioskodawca świadczy jakiekolwiek usługi, poza okazjonalnym udostępnianiem sal konferencyjnych/szkoleniowych oraz prowadzeniem odpłatnych szkoleń z zakresu doskonalenia zawodowego nauczycieli.
ODNOŚNIE DO PUNKTU 5):
Wnioskodawca w zakresie Budynku, z wyłączeniem odpłatnego udostępniania sal konferencyjnych/szkoleniowych, nie wykorzystuje żadnego towaru ani wartości niematerialnej i prawnej w sposób ciągły dla celów zarobkowych, zarówno w ramach realizacji Inwestycji, jak i po jej zakończeniu.
W konsekwencji, w odniesieniu do opisanego stanu faktycznego nie znajduje zastosowania definicja działalności gospodarczej zawarta w art. 15 ust. 2 zdanie drugie ustawy o VAT (tzw. definicja szczególna).
W konsekwencji należy uznać, że w części w której Wnioskodawca NIE wykorzystuje Budynku do odpłatnego udostępniania sal konferencyjnych/szkoleniowych oraz odpłatnych szkoleń z zakresu doskonalenia nauczycieli, Wnioskodawca NIE będzie działał w charakterze podatnika VAT w ramach Inwestycji w rozumieniu art. 15 ust. 1 w związku z art. 15 ust. 2 ustawy o VAT.
Niezależnie od powyższego należy zwrócić uwagę, że Wnioskodawca w ramach inwestycji, z wyłączeniem odpłatnego udostępniania sal konferencyjnych/szkoleniowych oraz udzielania odpłatnych szkoleń z zakresu doskonalenia nauczycieli, będzie działać w charakterze organu władzy publicznej, co stanowi argument przemawiający za uznaniem, iż Wnioskodawca nie działa w tym zakresie w charakterze podatnika VAT z racji na wyłączenie przewidziane w art. 15 ust. 6 ustawy o VAT.
Wynika to stąd, że w przedmiotowym stanie faktycznym, zastosowanie powinno znaleźć wyłączenie przewidziane w art. 13 ust. 1 Dyrektywy VAT.
Jak bowiem zostało wskazane, Inwestycja dotyczy Budynku, który służy do wykonywania działalności statutowej CENTRUM, które jest jednostką organizacyjną Wnioskodawcy.
Jak zostało wskazane, Inwestycja służy:
1)poprawie efektywności energetycznej Budynku oraz zmniejszenie zużycia energii;
2)oszczędności energii - dzięki redukcji zapotrzebowania na energię użytkową można obniżyć znacząco koszty ogrzewania;
3)zwiększenie wartości nieruchomości - Budynek po zrealizowaniu Inwestycji będzie miał wyższą wartość rynkową;
4)uzyskanie komfortu cieplnego - poprawa izolacji i zastosowanie nowoczesnych systemów odzysku ciepła znacząco zwiększają komfort użytkowników;
5)zadbanie o ochronę środowiska - zmniejszenie zużycia energii prowadzi do ograniczenia emisji CO2;
6)zdrowy mikroklimat - ograniczenie wilgoci eliminuje ryzyko rozwoju pleśni i grzybów.
W rezultacie realizacja Inwestycji spowoduje, że Budynek w jeszcze większym stopniu będzie służył celom, do których jest wykorzystywany, tj. wykonywaniu zadań publicznych pozostających poza zakresem VAT.
Tym samym należy uznać, iż również sama Inwestycja pozostaje powiązana z realizacją zadań publicznych Wnioskodawcy, wykonywanych za pośrednictwem jego jednostki organizacyjnej – CENTRUM.
W tym kontekście podkreślenia wymaga, że ocena charakteru inwestycji nie może być dokonywana w oderwaniu od funkcji, jakie pełni sam Budynek.
Skoro Budynek służy do wykonywania działań publicznych Wnioskodawcy, określonych w ustawie Prawo oświatowe z wyłączeniem udostępniania sal konferencyjnych/szkoleniowych, to wszelkie nakłady inwestycyjne w tej części ponoszone na jego modernizację i dostosowanie służą wyłącznie zapewnieniu sprawniejszej i bardziej efektywnej realizacji tych zadań.
Zgodnie bowiem z art. 11 ust. 2 pkt 3 ustawy Prawo oświatowe, zapewnienie kształcenia, wychowania i opieki, w tym kształcenia specjalnego i profilaktyki społecznej, jest zadaniem oświatowym samorządów województw realizowanym m.in. w ramach placówek doskonalenia nauczycieli.
W świetle § 18 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 28 maja 2019 r., w sprawie placówek doskonalenia nauczycieli (dalej jako: Rozporządzenie), do obowiązkowych zadań publicznych placówek doskonalenia prowadzonych przez Samorząd Województwa, należy organizowanie i prowadzenie doskonalenia zawodowego nauczycieli w zakresie:
1)wynikającym z kierunków polityki oświatowej oraz wprowadzanych zmian w systemie oświaty;
2)wymagań stawianych wobec szkół i placówek, określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 44 ust. 3 ustawy;
3)realizacji podstaw programowych, w tym opracowywania programów nauczania;
4)diagnozowania potrzeb uczniów oraz dostosowywania procesu kształcenia i udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej odpowiednio do zdiagnozowanych potrzeb;
5)przygotowania do analizy wyników i wniosków z nadzoru pedagogicznego, wyników egzaminu ósmoklasisty, egzaminu maturalnego, egzaminu zawodowego i egzaminu potwierdzającego kwalifikacje w zawodzie oraz korzystania z nich w celu doskonalenia pracy nauczycieli;
6)potrzeb zdiagnozowanych na podstawie analizy wyników i wniosków z nadzoru pedagogicznego oraz wyników egzaminu ósmoklasisty, egzaminu maturalnego, egzaminu zawodowego i egzaminu potwierdzającego kwalifikacje w zawodzie.
Z kolei zgodnie z § 20 ust. 1 Rozporządzenia, publiczne placówki doskonalenia realizują zadania obowiązkowe przez:
1)organizowanie i prowadzenie wspomagania szkół i placówek, polegającego na zaplanowaniu i przeprowadzeniu działań mających na celu poprawę jakości pracy szkoły lub placówki w zakresie określonym w § 18 ust. 1 i 2 lub innym wskazanym przez szkołę lub placówkę, wynikającym z potrzeb szkoły lub placówki, obejmującego:
a)pomoc w diagnozowaniu potrzeb szkoły lub placówki,
b)ustalenie sposobów działania prowadzących do zaspokojenia potrzeb szkoły lub placówki,
c)zaplanowanie form wspomagania i ich realizację,
d)wspólną ocenę efektów i opracowanie wniosków z realizacji zaplanowanych form wspomagania;
2)organizowanie i prowadzenie sieci współpracy i samokształcenia dla nauczycieli oraz dyrektorów szkół i placówek, którzy w zorganizowany sposób współpracują ze sobą w celu doskonalenia swojej pracy, w szczególności poprzez wymianę doświadczeń;
3)prowadzenie innych form doskonalenia, w tym seminariów, konferencji, wykładów, warsztatów i szkoleń;
4)udzielanie konsultacji;
5)upowszechnianie przykładów dobrej praktyki.
Tym samym, skoro zasadniczym przeznaczeniem Budynku nie jest prowadzenie działalności gospodarczej z wyłączeniem udostępniania sal konferencyjnych/szkoleniowych, lecz realizacja zadań publicznych, to również Inwestycja dotycząca Budynku pozostaje w tej części w bezpośrednim związku z tą funkcją i powinna być oceniana w tym samym kontekście.
Nie ma zatem podstaw do uznania, że działalność Wnioskodawcy w ramach Inwestycji wykracza poza sferę zadań publicznych.
Warto również dodać, że poprzez realizację inwestycji Wnioskodawca realizuje również inne zadania publiczne.
Zgodnie bowiem z art. 14 ust. 1 pkt 8) USW, samorząd województwa wykonuje zadania o charakterze wojewódzkim określone ustawami, w szczególności w zakresie ochrony środowiska. Ponadto, wedle art. 11 ust. 2 pkt 5) i 5a) USW, samorząd województwa prowadzi politykę rozwoju województwa, na którą składa się racjonalne korzystanie z zasobów przyrody oraz kształtowanie środowiska naturalnego, zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju oraz tworzenie warunków do prowadzenia działań na rzecz ochrony klimatu oraz wdrażania działań adaptacyjnych do zmian klimatu, o których mowa w art. 18a ust. 5 pkt 5 lit. b ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2024 r. poz. 54, z późn. zm.).
W stosunku do powyższego należy ponownie wskazać rezultaty związane z realizacją Inwestycji, które składają się na:
1)oszczędność energii - dzięki redukcji zapotrzebowania na energię użytkową możliwe będzie znaczące obniżenie kosztów ogrzewania;
2)zwiększenie wartości nieruchomości - Budynek po zrealizowaniu Inwestycji będzie miał wyższą wartość rynkową;
3)uzyskanie komfortu cieplnego - poprawa izolacji i zastosowanie nowoczesnych systemów odzysku ciepła znacząco zwiększą komfort użytkowania Budynku;
4)zadbanie o ochronę środowiska - zmniejszenie zużycia energii prowadzi do ograniczenia emisji CO2 negatywnie wpływającego na środowisko;
5)zdrowy mikroklimat - ograniczenie wilgoci eliminuje ryzyko rozwoju pleśni i grzybów.
W świetle powyższego należy uznać, że realizacja Inwestycji stanowi jednocześnie wykonywanie przez Wnioskodawcę zadań publicznych w zakresie ochrony środowiska oraz polityki rozwoju województwa, o których mowa w ustawie o samorządzie województwa.
Modernizacja energetyczna Budynku, redukcja emisji zanieczyszczeń są działaniami bezpośrednio wpisującymi się w te zadania.
Oznacza to, że Inwestycja nie tylko ma charakter techniczny i użytkowy, ale również wprost realizuje cele publiczne związane z ochroną klimatu, zrównoważonym rozwojem i poprawą jakości środowiska, które ustawodawca powierzył samorządowi województwa.
W konsekwencji, w ramach realizacji Inwestycji Wnioskodawca występuje jako podmiot publiczny wykonujący powierzone mu zadania publiczne.
Są to zadania zarówno wynikające z ustawy Prawo oświatowe, Rozporządzenia, jak i zadania związane z ochroną środowiska, przewidziane przepisami ustawy o samorządzie województwa. Z tego względu należy przyjąć, że Wnioskodawca w zakresie realizacji Inwestycji działa poza sferą VAT, korzystając z wyłączenia przewidzianego w art. 13 ust. 1 Dyrektywy VAT. Należy przy tym zauważyć, że Wnioskodawca nie będzie wykonywał czynności wymienionych w załączniku I do Dyrektywy VAT.
Biorąc pod uwagę całość przedstawionej argumentacji, należy stwierdzić, że Wnioskodawca nie występuje w ramach przedmiotowej inwestycji w charakterze podatnika VAT w zakresie, w jakim nie wykorzystuje Budynku do odpłatnego udostępniania sal konferencyjnych/szkoleniowych oraz do udzielania odpłatnych szkoleń z zakresu doskonalenia nauczycieli.
W związku z powyższym, stanowisko Wnioskodawcy w zakresie pytania nr 1 winno zostać uznane za prawidłowe.
Ad. 2.
Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.
Z powyższego przepisu wynika zatem, że ustawodawca wprowadził dwie przesłanki, które muszą zostać spełnione łącznie, aby w danym przypadku powstało prawo do odliczenia podatku naliczonego:
1.przesłanka przedmiotowa, wyrażona w sformułowaniu: „są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych”;
2.przesłanka podmiotowa, odnosząca się do „podatnika, o którym mowa w art. 15 ustawy o VAT”. W związku z powyższym należy zauważyć, że w części w której Wnioskodawca nie wykorzystuje Budynku do odpłatnego udostępniania sal konferencyjnych/szkoleniowych oraz odpłatnych szkoleń z zakresu doskonalenia nauczycieli, Wnioskodawcy nie przysługuje prawo do odliczenia VAT naliczonego w zakresie towarów i usług nabywanych dla celów realizacji inwestycji.
Wynika to stąd, iż jak zostało wskazane - Wnioskodawca nie działa w ramach przedmiotowej inwestycji w charakterze podatnika VAT, w części w której nie wykorzystuje on Budynku do udostępniania sal konferencyjnych/szkoleniowych oraz udzielania odpłatnych szkoleń z zakresu doskonalenia nauczycieli.
Ponadto należy wskazać, że w tym przypadku również nie zostanie spełniona przesłanka przedmiotowa, wyrażona w sformułowaniu: „są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych”, dlatego tym bardziej Wnioskodawcy nie będzie przysługiwało prawo do odliczenia VAT w części, w której Wnioskodawca nie wykorzystuje Budynku do odpłatnego udostępniania sal konferencyjnych/szkoleniowych.
Wynika to z faktu, że w opisanym przypadku nie występuje ani bezpośredni, ani pośredni związek pomiędzy dokonywanymi nabyciami a działalnością opodatkowaną VAT, który musiałby zaistnieć, aby po stronie Wnioskodawcy powstało prawo do odliczenia podatku naliczonego.
Związek pośredni nie zachodzi z tego względu, że Budynek z wyłączeniem udostępniania sal konferencyjnych/szkoleniowych, służy realizacji przez Wnioskodawcę (za pośrednictwem jego jednostki organizacyjnej - CENTRUM) zadań publicznych oraz czynności zwolnionych z VAT.
W konsekwencji Inwestycja w zakresie tej części Budynku pozostaje w związku pośrednim nie z działalnością opodatkowaną VAT, lecz z działalnością wyłączoną z systemu VAT oraz działalnością z VAT zwolnioną.
W odniesieniu do takiej działalności prawo do odliczenia podatku naliczonego powstać nie może. Związek bezpośredni nie występuje zaś z tego względu, że nie sposób wskazać żadnej czynności opodatkowanej VAT, o której mowa w art. 5 ust. 1 ustawy o VAT, której wykonanie byłoby możliwe w następstwie realizacji inwestycji, a która nie byłaby jednocześnie czynnością zwolnioną z VAT, z wyjątkiem odpłatnego udostępniania sal konferencyjnych/szkoleniowych.
Z uwagi na powyższe, stanowisko Wnioskodawcy w zakresie pytania nr 2 winno zostać uznane za prawidłowe.
Ad. 3.
Zdaniem Wnioskodawcy - w przedstawionym stanie faktycznym, w części w której Wnioskodawca wykorzystuje Budynek do odpłatnego udostępnienia sal konferencyjnych/szkoleniowych oraz odpłatnych szkoleń z zakresu doskonalenia nauczycieli, występuje on w charakterze podatnika VAT, gdyż zarówno w trakcie realizacji inwestycji, jak i po jej zakończeniu, będzie on w tym zakresie prowadził działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT.
Wynika to poniższych kluczowych argumentów polegających na tym, że:
1)Budynek, którego dotyczy Inwestycja służy do wykonywania działalności gospodarczej w części odpłatnego udostępniania przez Wnioskodawcę sal konferencyjnych/szkoleniowych oraz odpłatnych szkoleń z zakresu doskonalenia nauczycieli;
2)Wnioskodawca wykorzystuje część Budynku w postaci sal konferencyjnych/ szkoleniowych w sposób ciągły dla celów zarobkowych w trakcie trwania Inwestycji i po jej realizacji;
3)Wnioskodawca w zakresie udostępniania Budynku w postaci sal konferencyjnych/ szkoleniowych oraz w zakresie odpłatnych szkoleń z zakresu doskonalenia nauczycieli nie działa w charakterze organu władzy publicznej.
ODNOŚNIE DO PUNKTU 1):
Inwestycja dotyczy Budynku, którego część jest wykorzystywana do odpłatnego udostępniania oraz do odpłatnych szkoleń z zakresu doskonalenia nauczycieli.
Oznacza to, że inwestycja w tej części będzie służyła celom gospodarczym.
ODNOŚNIE PUNKTU 2):
Należy zauważyć, że zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Oznacza to, że Wnioskodawca w zakresie odpłatnego udostępniania części Budynku bezsprzecznie wykonuje działalność gospodarczą określoną w art. 15 ust. 2 zd. 2 ustawy o VAT (działalność gospodarczą określoną w definicji szczególnej).
W takiej sytuacji organy podatkowe zgodnie wskazują, iż dany podmiot działa w charakterze podatnika VAT.
W związku z powyższym należy przykładowo przytoczyć interpretację indywidualną z dnia 18 sierpnia 2023 r. (znak: 0112-KDIL1-2.4012.303.2023.1.ID), zgodnie z którą:
„Z przedstawionego opisu sprawy wynika, że Wnioskodawczyni świadczy usługę najmu, za którą otrzymuje wynagrodzenie. Umowa najmu została zawarta na czas nieokreślony, zatem należy stwierdzić, że usługa ta polega na wykorzystywaniu należącej do Wnioskodawczyni nieruchomości w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
W kontekście wyżej przedstawionego opisu sprawy oraz przywołanych przepisów należy stwierdzić, że najem Nieruchomości wypełnia określoną w art. 15 ust. 2 ustawy definicję działalności gospodarczej, bez względu na to, czy przedmiotowy najem stanowi najem prywatnej Nieruchomości. W konsekwencji najem nieruchomości stanowi odpłatne świadczenie usług, o którym mowa w art. 8 ust. 1 ustawy i podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na mocy przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, a świadcząc ww. Usługę najmu Wnioskodawczyni działa jako podatnik, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy.”
Warto również wskazać interpretację indywidualną Dyrektora KIS z dnia 16 października 2023 r. (znak: 0113-KDIPT1-2.4012.586.2023.1.KT), zgodnie z którą:
„W kontekście wyżej przedstawionego opisu sprawy oraz przywołanych przepisów należy stwierdzić, że najem nieruchomości lokalowej wypełnia określoną w art. 15 ust. 2 ustawy o VAT definicję działalności gospodarczej, bez względu na to, czy przedmiotowy najem stanowi najem prywatnej nieruchomości lokalowej. W konsekwencji najem nieruchomości lokalowej stanowi odpłatne świadczenie usług, o którym mowa w art. 8 ust. 1 ustawy o VAT i podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na mocy przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, a świadcząc ww. usługę najmu działa Pan jako podatnik, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy o VAT.”
ODNOŚNIE PUNKTU 3):
Należy zauważyć, że Wnioskodawca udostępniając odpłatnie sale konferencyjne/szkoleniowe nie działa w tym zakresie jako organ władzy publicznej, bowiem CENTRUM nie wykorzystuje go w tym zakresie do realizacji zadań publicznych (statutowych).
Tego rodzaju działanie nie mieści się w sferze imperium, tj. władczej działalności administracyjnej, lecz w sferze dominium, czyli aktywności podmiotów prawa publicznego podejmowanej na zasadach zbliżonych do działalności prywatnych podmiotów gospodarczych.
Z punktu widzenia systemu VAT oznacza to, że odpłatne udostępnianie sal konferencyjnych/ szkoleniowych stanowi usługę w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, wykonaną w ramach działalności gospodarczej, o której mowa w art. 15 ust. 2 tej ustawy.
Podkreślić należy, że brak jest związku pomiędzy odpłatnym udostępnianiem sal konferencyjnych, a zadaniami publicznymi przypisanymi jednostkom samorządu terytorialnego na podstawie prawa publicznego.
Przychody z tego tytułu nie są efektem realizacji obowiązków administracyjnych, lecz rezultatem dobrowolnej, rynkowej transakcji, dokonywanej na zasadach odpłatności.
W tym zakresie Wnioskodawca konkuruje z innymi podmiotami oferującymi podobne usługi, a więc działa w warunkach rynkowych charakterystycznych dla podmiotów prowadzących działalność gospodarczą.
W konsekwencji należy uznać, że w zakresie odpłatnego udostępniania sal konferencyjnych/ szkoleniowych Wnioskodawca nie korzysta z wyłączenia, o którym mowa w art. 15 ust. 6 ustawy o VAT oraz art. 13 ust. 1 dyrektywy VAT, lecz występuje w tym zakresie w charakterze podatnika VAT. Należy również zwrócić uwagę, że wyłączenie wynikające z art. 15 ust. 6 ustawy o VAT oraz art. 13 ust. 1 dyrektywy VAT nie ma również zastosowania do udzielania przez Wnioskodawcę odpłatnych szkoleń z zakresu doskonalenia nauczycieli.
Co prawda szkolenia te należą do zadań publicznych wykonywanych przez Wnioskodawcę, co wynika z § 20 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia, lecz wyłączenie Wnioskodawcy z grona podatników VAT w związku z udzielaniem tych szkoleń odpłatnie doprowadziłoby do znaczących zakłóceń konkurencji.
Wynika to stąd, że do udzielania tych szkoleń uprawnione są również podmioty prywatne, w tym niepubliczne placówki doskonalenia nauczycieli.
Z uwagi na powyższe, stanowisko Wnioskodawcy w zakresie pytania nr 3 winno zostać uznane za prawidłowe.
Ad. 4.
Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.
Z powyższego przepisu wynika zatem, że ustawodawca wprowadził dwie przesłanki, które muszą zostać spełnione łącznie, aby w danym przypadku powstało prawo do odliczenia podatku naliczonego:
1)przesłanka przedmiotowa, wyrażona w sformułowaniu: „są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych”;
2)przesłanka podmiotowa, odnosząca się do „podatnika, o którym mowa w art. 15 ustawy o VAT”. W związku z powyższym należy zauważyć, że przesłanka podmiotowa zostaje w analizowanym stanie faktycznym spełniona.
Wynika to stąd, iż jak zostało wskazane - Wnioskodawca działa w ramach przedmiotowej inwestycji w charakterze podatnika VAT w części, w której wykorzystuje on Budynek do odpłatnego udostępniania sal konferencyjnych/szkoleniowych.
Dodatkowo zostaje spełniona również przesłanka przedmiotowa, wyrażona w sformułowaniu: „są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych”.
Wynika to stąd, że inwestycja dotyczy Budynku, który w przedmiotowej części jest wykorzystywany do wykonywania czynności opodatkowanych przez Wnioskodawcę, czyli do świadczenia usług w zakresie odpłatnego udostępniania sal konferencyjnych/szkoleniowych.
W związku z powyższym, stanowisko Wnioskodawcy w zakresie pytania nr 4 winno zostać uznane za prawidłowe.
Ad. 5.
Stosownie do art. 86 ust. 2a ustawy o VAT, w przypadku nabycia towarów i usług wykorzystywanych zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza, z wyjątkiem celów osobistych, do których ma zastosowanie art. 7 ust. 2 Ustawy o VAT i art. 8 ust. 2 Ustawy o VAT, oraz celów, o których mowa w art. 8 ust. 5 Ustawy o VAT - w przypadku, o którym mowa w tym przepisie, gdy przypisanie tych towarów i usług w całości do działalności gospodarczej podatnika nie jest możliwe, kwotę podatku naliczonego, o której mowa w art. 86 ust. 2 Ustawy o VAT, oblicza się zgodnie ze sposobem określenia zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej, zwanym dalej „sposobem określenia proporcji”. Sposób określenia proporcji powinien najbardziej odpowiadać specyfice wykonywanej przez podatnika działalności i dokonywanych przez niego nabyć.
Stosownie do art. 86 ust. 22 ustawy o VAT, minister właściwy do spraw finansów publicznych może, w drodze rozporządzenia, określić w przypadku niektórych podatników sposób określenia proporcji uznany za najbardziej odpowiadający specyfice wykonywanej przez tych podatników działalności i dokonywanych przez nich nabyć oraz wskazać dane, na podstawie których jest obliczana kwota podatku naliczonego z wykorzystaniem tego sposobu określenia proporcji, uwzględniając specyfikę prowadzenia działalności przez niektórych podatników i uwarunkowania obrotu gospodarczego. Stosownie do § 3 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie sposobu określania zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej w przypadku niektórych podatników (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 999), w przypadku jednostki samorządu terytorialnego sposób określenia proporcji ustala się odrębnie dla każdej z jednostek organizacyjnych jednostki samorządu terytorialnego. Sposób określenia tej proporcji został opisany w tym rozporządzeniu. Warto nadmienić, iż CENTRUM jest jednostką organizacyjną Wnioskodawcy.
W ocenie Wnioskodawcy, w związku z tym, że w zakresie realizowanej inwestycji Wnioskodawca będzie wykorzystywał Budynek w części do odpłatnego udostępnienia sal konferencyjnych/ szkoleniowych oraz w części do wykonywania zadań publicznych, to będzie mu przysługiwało prawo do częściowego odliczenia VAT.
Dodatkowo wynika to stąd, że same w sobie sale konferencyjne/szkoleniowe również będą wykorzystywane przez CENTRUM do wykonywania swoich zadań statutowych, mimo ich okazjonalnego odpłatnego udostępniania.
Skoro bowiem Inwestycja dotyczy Budynku wykorzystywanego przez CENTRUM przede wszystkim do realizacji zadań publicznych (a więc działalności pozostającej poza zakresem VAT), z wyłączeniem odpłatnego udostępniania sal konferencyjnych/szkoleniowych, to Wnioskodawca nie ma możliwości odliczenia całości VAT wykazanego na fakturach.
Jest on bowiem zobowiązany do ustalenia, w jakiej części nabywane towary i usługi są wykorzystywane przez niego w charakterze podatnika VAT do wykonywania czynności opodatkowanych, a w jakiej nabywane towary i usługi zostały prze niego nabyte w charakterze organu władzy publicznej na potrzeby wykonywania czynności niepodlegających VAT.
Z art. 86 ust. 2a ustawy o VAT wynika, że podatnik powinien określić proporcję najbardziej odpowiadającą specyfice wykonywanej przez podatnika działalności i dokonywanych przez niego nabyć.
Z kolei z art. 86 ust. 2b ustawy o VAT wynika, iż proporcja (tzw. preproporcja) ta powinna obiektywnie odzwierciedlać to, jaka część podatku naliczonego przypada na działalność wykonywaną przez dany podmiot jako podatnik VAT, a jaka część podatku nie może przypadać na taką działalność.
Jednakże, z racji tego, iż CENTRUM jest jednostką organizacyjną Wnioskodawcy, to Wnioskodawca powinien zastosować sposób obliczenia proporcji na podstawie przepisów wynikających z Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie sposobu określania zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej w przypadku niektórych podatników.
W opisanym stanie faktycznym najbardziej zasadne jest zastosowanie preproporcji ustalonej dla CENTRUM, bowiem Budynek, którego dotyczy Inwestycja jest wykorzystywany właśnie przez tę jednostkę organizacyjną.
Brak natomiast jakichkolwiek okoliczności wskazujących na to, aby uzasadnione było posłużenie się prewspółczynnikiem określonym dla urzędu obsługującego Wnioskodawcę.
Wynika to stąd, że Urząd Marszałkowski Województwa ... (który jest urzędem obsługującym Wnioskodawcę) nie wykorzystuje Budynku objętego inwestycją w ramach swoich zadań. Budynek ten pozostaje w zarządzie CENTRUM i to ta jednostka organizacyjna faktycznie dokonuje w nim czynności - zarówno w zakresie realizacji zadań publicznych, jak i w zakresie działalności gospodarczej w rozumieniu VAT.
Zatem w odniesieniu do nabywanych towarów i usług związanych z realizacją inwestycji Wnioskodawca dokona odliczenia VAT naliczonego w sposób proporcjonalny - z zastosowaniem tzw. preproporcji, obliczonej dla CENTRUM.
W związku z powyższym, stanowisko Wnioskodawcy w zakresie pytania nr 5 winno zostać uznane za prawidłowe.
Ad. 6.
Zgodnie z art. 90 ust. 1 ustawy o VAT, w stosunku do towarów i usług, które są wykorzystywane przez podatnika do wykonywania czynności, w związku z którymi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, jak i czynności, w związku z którymi takie prawo nie przysługuje, podatnik jest obowiązany do odrębnego określenia kwot podatku naliczonego związanych z czynnościami, w stosunku do których podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego.
W świetle art. 90 ust. 2 ustawy o VAT, jeżeli nie jest możliwe wyodrębnienie całości lub części kwot, o których mowa w ust. 1, podatnik może pomniejszyć kwotę podatku należnego o taką część kwoty podatku naliczonego, którą można proporcjonalnie przypisać czynnościom, w stosunku do których podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, z zastrzeżeniem ust. 10. Z kolei zgodnie z art. 90 ust. 3 ustawy o VAT, proporcję, o której mowa w ust. 2, ustala się jako udział rocznego obrotu z tytułu czynności, w związku z którymi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, w całkowitym obrocie uzyskanym z tytułu czynności, w związku z którymi podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, oraz czynności, w związku z którymi podatnikowi nie przysługuje takie prawo.
W związku z powyższym, Wnioskodawca jest zobowiązany do tzw. proporcjonalnego odliczenia VAT naliczonego w zakresie towarów i usług nabywanych na potrzeby realizacji Inwestycji, o którym mowa w art. 90 ust. 2 ustawy o VAT.
Wynika to stąd, że Inwestycja dotyczy całego Budynku, w którym Wnioskodawca wykonuje zarówno czynności opodatkowane VAT polegające na odpłatnym udostępnianiu sal konferencyjnych/ szkoleniowych, jak i czynności zwolnione z VAT polegające na odpłatnym udzielaniu szkoleń w zakresie doskonalenia nauczycieli.
Z tego względu Wnioskodawca nie ma możliwości jednoznacznego przypisania poszczególnych zakupów towarów i usług wyłącznie do czynności opodatkowanych. Wydatki na Inwestycję wpływają bowiem na funkcjonowanie całego Budynku, który jest wykorzystywany w różnym zakresie do realizacji czynności zwolnionych z VAT, jak i VAT opodatkowanych.
Jednocześnie, na moment realizacji Inwestycji nie jest możliwe precyzyjne ustalenie, w jakim stopniu poszczególne części Budynku będą oraz są wykorzystywane do czynności opodatkowanych, a w jakim do czynności zwolnionych.
Sale konferencyjne/szkoleniowe, które okazjonalnie są odpłatnie udostępniane podmiotom zewnętrznym, co do zasady, na kilka godzin lub dni, w pozostałym czasie służą realizacji innych zadań Wnioskodawcy, w tym realizacji czynności zwolnionych z VAT, takich jak prowadzenie odpłatnych szkoleń w zakresie doskonalenia nauczycieli.
Z tego względu nie jest możliwe jednoznaczne przypisanie ponoszonych wydatków wyłącznie do działalności opodatkowanej lub zwolnionej z VAT, co uzasadnia zastosowanie mechanizmu proporcji określonego w art. 90 ust. 2 ustawy o VAT.
Jak wynika z art. 90 ust. 10a ustawy o VAT, w przypadku jednostki samorządu terytorialnego proporcję, o której mowa w ust. 2, ustala się odrębnie dla każdej z jednostek organizacyjnych jednostki samorządu terytorialnego.
Z kolei zgodnie z art. 90 ust. 10b ustawy o VAT, przez jednostki organizacyjne jednostki samorządu terytorialnego, o których mowa w ust. 10a, rozumie się:
1)utworzone przez jednostkę samorządu terytorialnego samorządową jednostkę budżetową lub samorządowy zakład budżetowy;
2)urząd gminy, starostwo powiatowe, urząd marszałkowski.
W związku z powyższym, proporcję o której mowa w art. 90 ust. 2 ustawy o VAT należy ustalić w stosunku do CENTRUM, ponieważ jest ona samorządową jednostką budżetową Wnioskodawcy.
Brak natomiast jakichkolwiek okoliczności wskazujących na to, aby uzasadnione było posłużenie się proporcją ustalaną dla urzędu obsługującego Wnioskodawcę .
Wynika to z faktu, że Urząd Marszałkowski Województwa ..., jako urząd obsługujący Wnioskodawcę, nie wykorzystuje Budynku objętego inwestycją w ramach realizacji własnych zadań.
Budynek ten znajduje się w zarządzie CENTRUM i to ta jednostka organizacyjna faktycznie wykonuje w nim czynności - zarówno w zakresie odpłatnego udostępniania sal konferencyjnych/szkoleniowych, jak i odpłatnego udzielania szkoleń w zakresie doskonalenia nauczycieli.
W związku z tym w zakresie nabywanych towarów i usług dla celów inwestycji Wnioskodawca odliczy VAT naliczony proporcjonalnie - z zastosowaniem proporcji obliczonej dla CENTRUM.
W związku z powyższym, stanowisko Wnioskodawcy w zakresie pytania nr 6 winno zostać uznane za prawidłowe.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku, jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
W celu zachowania przejrzystości interpretacji, w pierwszej kolejności udzielono odpowiedzi na pytania oznaczone nr 1 i nr 3 a następie na pytania oznaczone nr 2, nr 4, nr 5 i nr 6.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem” podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
W myśl art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy:
Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).
Natomiast na mocy art. 8 ust. 1 ustawy:
Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (…).
Z tak szeroko sformułowanej definicji wynika, że przez świadczenie usług należy przede wszystkim rozumieć określone zachowanie podatnika na rzecz odrębnego podmiotu, które zasadniczo wynika z dwustronnego stosunku zobowiązaniowego, zakładającego istnienie podmiotu będącego odbiorcą (nabywcą usługi), jak również podmiotu świadczącego usługę.
Aby uznać dane świadczenie za odpłatne, musi istnieć stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę a odbiorcą, a w zamian za wykonanie usługi powinno zostać wypłacone wynagrodzenie. Musi istnieć bezpośredni związek pomiędzy świadczoną usługą i przekazanym za nią wynagrodzeniem. Oznacza to, że z danego stosunku prawnego, na podstawie którego wykonywana jest usługa, musi wynikać wyraźna, bezpośrednia korzyść na rzecz świadczącego usługę.
Nie każda jednak czynność stanowiąca dostawę towarów lub świadczenie usług w rozumieniu art. 7 ust. 1 oraz art. 8 ust. 1 ustawy podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Aby dana czynność podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, musi być wykonana przez podatnika.
Na mocy art. 15 ust. 1 ustawy:
Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
W świetle art. 15 ust. 2 ustawy:
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Na podstawie art. 15 ust. 6 ustawy:
Nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.
Oznacza to, że organ będzie uznany za podatnika podatku od towarów i usług w dwóch przypadkach, tj. gdy wykonuje czynności inne niż te, które mieszczą się w ramach jego zadań oraz, gdy wykonuje czynności mieszczące się w ramach jego zadań, ale czyni to na podstawie umów cywilnoprawnych.
Powyższy zapis jest odzwierciedleniem art. 13 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE. L Nr 347 z 11.12.2006 r., str. 1, ze zm.), zgodnie z którym:
Krajowe, regionalne i lokalne organy władzy oraz inne podmioty prawa publicznego nie są uważane za podatników w związku z działalnością, którą podejmują lub transakcjami, których dokonują jako organy władzy publicznej, nawet jeśli pobierają należności, opłaty, składki lub płatności w związku z takimi działaniami lub transakcjami.
Jednakże w przypadku gdy podejmują one takie działania lub dokonują takich transakcji, są uważane za podatników w odniesieniu do tych działań lub transakcji, gdyby wykluczenie ich z kategorii podatników prowadziło do znaczących zakłóceń konkurencji.
W każdych okolicznościach podmioty prawa publicznego są uważane za podatników w związku z czynnościami określonymi w załączniku I, chyba że niewielka skala tych działań sprawia, że mogą być one pominięte.
Zatem organy władzy publicznej oraz urzędy obsługujące te organy są wyłączone z kręgu podatników podatku od towarów i usług – w zakresie czynności nałożonych przepisami prawa, dla realizacji których zostały powołane. Jest to wyłączenie podmiotowo-przedmiotowe i ma zastosowanie przy spełnieniu przez ten organ dwóch warunków:
‒jego podmiotem jest organ władzy publicznej lub urząd obsługujący ten organ;
‒odnosi się jedynie do czynności nałożonych przepisami prawa, dla których powołano te organy, z wyłączeniem czynności realizowanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.
Z powołanych przepisów wynika, że organy władzy publicznej nie będą podatnikami podatku od towarów i usług w związku z realizacją zadań, które podejmują jako podmioty prawa publicznego, nawet jeśli pobierają należności, opłaty lub składki. Organy te, będą natomiast podatnikami podatku od towarów i usług, w przypadku wykonywanych przez nie czynności na podstawie umów cywilnoprawnych. Kryterium podziału stanowi charakter wykonywanych czynności: czynności o charakterze publicznoprawnym wyłączają te podmioty z kategorii podatników, natomiast czynności o charakterze cywilnoprawnym skutkują uznaniem tych podmiotów za podatników podatku od towarów i usług, a realizowane przez nie odpłatne dostawy towarów i świadczenie usług podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Generalnie zatem wyłączone z opodatkowania podatkiem od towarów i usług są czynności wykonywane przez podmioty prawa publicznego (organy władzy publicznej i urzędy obsługujące te organy) w ramach sprawowanego przez nie władztwa publicznego.
Z opisu sprawy wynika, że są Państwo czynnym podatnikiem VAT. Są Państwo jednostką samorządu terytorialnego powołaną do realizacji zadań publicznych o charakterze wojewódzkim. Centrum ... (dalej jako: CENTRUM) jest publiczną placówką doskonalenia nauczycieli. CENTRUM jest Państwa jednostką organizacyjną. CENTRUM realizuje zadania statutowe w zakresie wspomagania pracy szkół i placówek edukacyjnych, a także doskonalenia zawodowego nauczycieli i kadry zarządzającej oświatą. Część działalności CENTRUM ma charakter odpłatny.
Planują Państwo modernizacja Budynku zarządzanego przez CENTRUM (dalej jako: „Inwestycja”). Inwestycja ta będzie realizowana w ramach projektu pod nazwą: „...” w ramach Programu Fundusze Europejskie dla ... na lata 2021-2027. Inwestycja będzie dotyczyła całego Budynku.
W Budynku CENTRUM wykonuje działalność statutową niepodlegającą VAT. Ponadto w Budynku tym CENTRUM prowadzi również odpłatne szkolenia z zakresu doskonalenia nauczycieli, które podlegają zwolnieniu z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 26 lit. a) ustawy o VAT. CENTRUM zajmuje się okazjonalnym, odpłatnym udostępnianiem sal konferencyjnych/szkoleniowych znajdujących się w Budynku, które rozpoznaje jako czynności opodatkowane VAT.
Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie województwa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 581 ze zm.):
Samorząd województwa wykonuje określone ustawami zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność.
Według art. 2 ust. 2 ustawy o samorządzie województwa:
Do zakresu działania samorządu województwa należy wykonywanie zadań publicznych o charakterze wojewódzkim, niezastrzeżonych ustawami na rzecz organów administracji rządowej.
W myśl art. 8 ust. 1 ustawy o samorządzie województwa:
W celu wykonywania zadań województwo tworzy wojewódzkie samorządowe jednostki organizacyjne oraz może zawierać umowy z innymi podmiotami.
Należy przy tym zauważyć, że jednostki organizacyjne województwa, to wyodrębnione przez nie jednostki niemające osobowości prawnej, które prowadzą działalność w formie zakładu lub jednostki budżetowej.
Z kolei na podstawie art. 11 ust. 2 pkt 4 ustawy o samorządzie województwa:
Samorząd województwa prowadzi politykę rozwoju województwa, na którą składa się wspieranie i prowadzenie działań na rzecz podnoszenia poziomu wykształcenia obywateli.
Natomiast art. 14 ust. 1 pkt 1 ustawy o samorządzie województwa stanowi, że:
Samorząd województwa wykonuje zadania o charakterze wojewódzkim określone ustawami, w szczególności w zakresie edukacji publicznej, w tym szkolnictwa wyższego.
Z powołanych wyżej przepisów wynika, że jednostki samorządu terytorialnego są podatnikami podatku od towarów i usług jedynie w zakresie wszelkich czynności, które mają charakter cywilnoprawny, tzn. są przez nie realizowane na podstawie umów cywilnoprawnych. Będą to zatem wszystkie realizowane przez te jednostki czynności w sferze ich aktywności cywilnoprawnej np. czynności sprzedaży, zamiany (nieruchomości i ruchomości), wynajmu, dzierżawy itd., umów prawa cywilnego (nazwanych i nienazwanych).
W myśl art. 8 ust. 22 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1043 ze zm.):
Zakładanie i prowadzenie publicznych placówek doskonalenia nauczycieli, bibliotek pedagogicznych, szkół i placówek, o których mowa w art. 2 pkt 3 i 5-8, oraz placówek kształcenia ustawicznego i centrów kształcenia zawodowego, o których mowa w art. 2 pkt 4, o znaczeniu regionalnym lub ponadregionalnym, należy do zadań samorządu województwa, z zastrzeżeniem ust. 6, 22a i 25.
Zauważenia wymaga, że czynności wynikające z zadań własnych, nałożonych odrębnymi przepisami, realizowane w ramach reżimu publicznoprawnego, z tytułu których nie będą uzyskiwali Państwo wpływów, będą pozostawały poza zakresem ustawy o podatku od towarów i usług. Będą one bowiem realizowane przez Państwa poza zakresem działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy, a Państwo realizując te czynności, nie będą występowali w charakterze podatnika podatku VAT, zdefiniowanego w art. 15 ust. 1 ustawy, bowiem w tym zakresie będą działali Państwo jako organ władzy w rozumieniu art. 15 ust. 6 ustawy.
Realizacja ww. Inwestycji (z wyjątkiem czynności związanych z odpłatnym udostępnianiem sal konferencyjnych/szkoleniowych oraz prowadzeniem odpłatnych szkoleń z zakresu doskonalenia zawodowego nauczycieli), w ramach zadań własnych Województwa, w szczególności art. 14 ust. 1 pkt 1 ustawy o samorządzie województwa, niewątpliwie będzie stanowiła sprawę publiczną, należącą do sfery działalności jednostki samorządowej.
Zatem realizacja ww. Inwestycji (z wyjątkiem czynności związanych z odpłatnym udostępnianiem sal konferencyjnych/szkoleniowych oraz prowadzeniem odpłatnych szkoleń z zakresu doskonalenia zawodowego nauczycieli) będzie pozostawała poza zakresem działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy, a Państwo realizując te czynności nie będą występowali w charakterze podatnika podatku VAT, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy. Ww. Budynek (z wyjątkiem czynności związanych z odpłatnym udostępnianiem sal konferencyjnych/szkoleniowych oraz prowadzeniem odpłatnych szkoleń z zakresu doskonalenia zawodowego nauczycieli) będzie bowiem przeznaczony do nieodpłatnej działalności statutowej CENTRUM związanej z wykonywaniem zadań własnych Województwa.
Odnosząc się z kolei do odpłatnego udostępniania sal konferencyjnych/szkoleniowych wskazać należy, że stosownie do art. 659 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.):
Przez umowę najmu wynajmujący zobowiązuje się oddać najemcy rzecz do używania przez czas oznaczony lub nieoznaczony, a najemca zobowiązuje się płacić wynajmującemu umówiony czynsz. Najem jest umową dwustronnie zobowiązującą i wzajemną.
Umowa najmu jest cywilnoprawną umową nakładającą na strony – zarówno wynajmującego, jak i najemcę – określone obowiązki. Odpowiednikiem świadczenia wynajmującego, polegającego na oddaniu rzeczy do używania, jest świadczenie najemcy – płacenie umówionego czynszu. Wobec tego umówiony między stronami czynsz jest wynagrodzeniem za możliwość korzystania z cudzej rzeczy. Czynsz stanowi świadczenie wzajemne należne za używanie przedmiotu najmu przez najemcę.
Zatem – na gruncie przepisów ustawy o podatku od towarów i usług – najem stanowi świadczenie usług zdefiniowane w art. 8 ust. 1 ustawy i podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na mocy art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.
Natomiast w odniesieniu do prowadzenia odpłatnych szkoleń z zakresu doskonalenia zawodowego nauczycieli należy stwierdzić, że w opisanej sprawie będą występowały skonkretyzowane świadczenia (prowadzenie odpłatnych szkoleń z zakresu doskonalenia zawodowego nauczycieli), które będą wykonywane pomiędzy dwoma określonymi stronami transakcji. Jak Państwo wskazali, usługi te będą miały charakter odpłatny. Zatem, możliwe jest zidentyfikowanie konkretnego świadczenia wykonywanego na rzecz określonego podmiotu (nabywcy), za które pobierana będzie odpłatność.
Wobec powyższego, świadczone przez Państwa za pośrednictwem CENTRUM usługi w zakresie odpłatnego udostępniania sal konferencyjnych/szkoleniowych oraz prowadzenia odpłatnych szkoleń z zakresu doskonalenia zawodowego nauczycieli będą spełniały definicję świadczenia usług. Dodatkowo - w zakresie tych czynności - nie będą Państwo korzystali z wyłączenia z grona podatników VAT jako organ władzy publicznej, albowiem będą świadczyli Państwo te usługi w reżimie cywilnoprawnym, a nie publicznoprawnym.
Zatem, świadcząc za pośrednictwem CENTRUM odpłatne usługi w zakresie udostępniania sal konferencyjnych/szkoleniowych oraz prowadzenia szkoleń z zakresu doskonalenia zawodowego nauczycieli będą Państwo działali w charakterze podatnika podatku od towarów i usług, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy, prowadzącego działalność gospodarczą, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy.
Z uwagi na fakt, że świadczone przez Państwa odpłatnego udostępniania sal konferencyjnych/ szkoleniowych oraz prowadzenia odpłatnych szkoleń z zakresu doskonalenia zawodowego nauczycieli będą wykonywane odpłatnie, to w odniesieniu do tych usług nie będą Państwo działali jako organ władzy publicznej i w konsekwencji nie będą Państwo mogli skorzystać z wyłączenia, o którym mowa w art. 15 ust. 6 ustawy. W analizowanym przypadku świadcząc usługi odpłatnego udostępniania sal konferencyjnych/szkoleniowych oraz prowadzenia odpłatnych szkoleń z zakresu doskonalenia zawodowego nauczycieli będą Państwo działali jako podatnik w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy.
Tym samym realizując Inwestycję w części dotyczącej odpłatnego udostępniania sal konferencyjnych/szkoleniowych oraz prowadzenia odpłatnych szkoleń z zakresu doskonalenia zawodowego nauczycieli będą Państwo działali w charakterze podatnika, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy.
Podsumowując, w części, w której nie będą wykorzystywali Państwo budynku do odpłatnego udostępniania sal konferencyjnych/szkoleniowych oraz prowadzenia odpłatnych szkoleń z zakresu doskonalenia zawodowego nauczycieli, nie będą Państwo działali w charakterze podatnika VAT w ramach Inwestycji. Natomiast w części, w której będą wykorzystywali Państwo budynek do odpłatnego udostępniania sal konferencyjnych/szkoleniowych oraz prowadzenia odpłatnych szkoleń z zakresu doskonalenia zawodowego nauczycieli, będą Państwo działali w charakterze podatnika VAT w ramach Inwestycji.
Wobec powyższego, Państwa stanowisko w zakresie pytania oznaczonego nr 1 i nr 3 uznałem za prawidłowe.
Państwa wątpliwości dotyczą również kwestii związanych z prawem do odliczenia VAT naliczonego od towarów i usług nabywanych dla celów realizacji Inwestycji polegającej na modernizacja Budynku położonego przy ulicy ... w ..., zarządzanego przez CENTRUM.
W myśl art. 86 ust. 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:
W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.
Stosownie do art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy:
Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu:
a)nabycia towarów i usług,
b)dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usługi.
Z art. 87 ust. 1 ustawy wynika, że:
W przypadku gdy kwota podatku naliczonego, o której mowa w art. 86 ust. 2, jest w okresie rozliczeniowym wyższa od kwoty podatku należnego, podatnik ma prawo do obniżenia o tę różnicę kwoty podatku należnego za następne okresy lub do zwrotu różnicy na rachunek bankowy.
Art. 88 ustawy określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Jedno z takich ograniczeń zostało wskazane w art. 88 ust. 4 ustawy, zgodnie z którym:
Obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się również do podatników, którzy nie są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni, zgodnie z art. 96, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 86 ust. 2 pkt 7.
Z powyższego wynika, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, tzn. takich, których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego).
Przedstawiona wyżej zasada wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych.
Podatnik w celu odliczenia podatku naliczonego, w pierwszej kolejności ma obowiązek odrębnego określenia, z jakim rodzajem działalności będzie związany podatek wynikający z otrzymanych faktur zakupu, czyli dokonania tzw. bezpośredniej alokacji. Jeżeli takie wyodrębnienie jest możliwe, podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości przy nabyciu towarów i usług związanych ze sprzedażą opodatkowaną.
Wyrażoną w art. 86 ust. 1 ustawy generalną zasadę, która uprawnia do odliczenia podatku naliczonego, uzupełniają regulacje zawarte w art. 86 ust. 2a i następne ustawy oraz art. 90 ustawy.
Stosownie do art. 86 ust. 2a ustawy:
W przypadku nabycia towarów i usług wykorzystywanych zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza, z wyjątkiem celów osobistych, do których ma zastosowanie art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2, oraz celów, o których mowa w art. 8 ust. 5 - w przypadku, o którym mowa w tym przepisie, gdy przypisanie tych towarów i usług w całości do działalności gospodarczej podatnika nie jest możliwe, kwotę podatku naliczonego, o której mowa w ust. 2, oblicza się zgodnie ze sposobem określenia zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej, zwanym dalej „sposobem określenia proporcji”. Sposób określenia proporcji powinien najbardziej odpowiadać specyfice wykonywanej przez podatnika działalności i dokonywanych przez niego nabyć.
W myśl art. 86 ust. 2b ustawy:
Sposób określenia proporcji najbardziej odpowiada specyfice wykonywanej przez podatnika działalności i dokonywanych przez niego nabyć, jeżeli:
1)zapewnia dokonanie obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wyłącznie w odniesieniu do części kwoty podatku naliczonego proporcjonalnie przypadającej na wykonywane w ramach działalności gospodarczej czynności opodatkowane oraz
2)obiektywnie odzwierciedla część wydatków przypadającą odpowiednio na działalność gospodarczą oraz na cele inne niż działalność gospodarcza, z wyjątkiem celów osobistych, do których ma zastosowanie art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2, oraz celów, o których mowa w art. 8 ust. 5 - w przypadku, o którym mowa w tym przepisie, gdy przypisanie tych wydatków w całości do działalności gospodarczej nie jest możliwe.
Zgodnie z art. 86 ust. 2c ustawy:
Przy wyborze sposobu określenia proporcji można wykorzystać w szczególności następujące dane:
1)średnioroczną liczbę osób wykonujących wyłącznie prace związane z działalnością gospodarczą w ogólnej średniorocznej liczbie osób wykonujących prace w ramach działalności gospodarczej i poza tą działalnością;
2)średnioroczną liczbę godzin roboczych przeznaczonych na prace związane z działalnością gospodarczą w ogólnej średniorocznej liczbie godzin roboczych przeznaczonych na prace związane z działalnością gospodarczą i poza tą działalnością;
3)roczny obrót z działalności gospodarczej w rocznym obrocie podatnika z działalności gospodarczej powiększonym o otrzymane przychody z innej działalności, w tym wartość dotacji, subwencji i innych dopłat o podobnym charakterze, otrzymanych na sfinansowanie wykonywanej przez tego podatnika działalności innej niż gospodarcza;
4)średnioroczną powierzchnię wykorzystywaną do działalności gospodarczej w ogólnej średniorocznej powierzchni wykorzystywanej do działalności gospodarczej i poza tą działalnością.
W myśl art. 86 ust. 2d ustawy:
W celu obliczenia kwoty podatku naliczonego w przypadku, o którym mowa w ust. 2a, przyjmuje się dane za poprzedni rok podatkowy.
Na mocy art. 86 ust. 2e ustawy:
Podatnik rozpoczynający w danym roku podatkowym wykonywanie działalności gospodarczej i działalności innej niż działalność gospodarcza w celu obliczenia kwoty podatku naliczonego w przypadku, o którym mowa w ust. 2a, przyjmuje dane wyliczone szacunkowo. Podatnik jest obowiązany zawiadomić naczelnika urzędu skarbowego o przyjętych danych wyliczonych szacunkowo w terminie do 25. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym ten sposób określenia proporcji został zastosowany po raz pierwszy, nie później jednak niż w dniu przesłania ewidencji, o której mowa w art. 109 ust. 3.
Zgodnie z art. 86 ust. 2f ustawy:
Przepis ust. 2e stosuje się również, gdy podatnik uzna, że w odniesieniu do wykonywanej przez niego działalności i dokonywanych przez niego nabyć dane za poprzedni rok podatkowy byłyby niereprezentatywne.
Stosownie do art. 86 ust. 2g ustawy:
Proporcję określa się procentowo w stosunku rocznym. Proporcję tę zaokrągla się w górę do najbliższej liczby całkowitej. Przepisy art. 90 ust. 5, 6, 9a, 10 i 10c-10g stosuje się odpowiednio.
W myśl art. 86 ust. 2h ustawy:
W przypadku gdy podatnik, dla którego sposób określenia proporcji wskazują przepisy wydane na podstawie ust. 22, uzna, że wskazany zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie ust. 22 sposób określenia proporcji nie będzie najbardziej odpowiadać specyfice wykonywanej przez niego działalności i dokonywanych przez niego nabyć, może zastosować inny bardziej reprezentatywny sposób określenia proporcji.
Jak stanowi art. 86 ust. 22 ustawy:
Minister właściwy do spraw finansów publicznych może, w drodze rozporządzenia, określić w przypadku niektórych podatników sposób określenia proporcji uznany za najbardziej odpowiadający specyfice wykonywanej przez tych podatników działalności i dokonywanych przez nich nabyć oraz wskazać dane, na podstawie których jest obliczana kwota podatku naliczonego z wykorzystaniem tego sposobu określenia proporcji, uwzględniając specyfikę prowadzenia działalności przez niektórych podatników i uwarunkowania obrotu gospodarczego.
Na podstawie delegacji zawartej w ww. przepisie zostało wydane rozporządzenie Ministra Finansów z 17 grudnia 2015 r. w sprawie sposobu określania zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej w przypadku niektórych podatników (t. j. Dz. U. z 2021 r. poz. 999), zwane dalej „rozporządzeniem”.
§ 1 rozporządzenia stanowi, że:
Rozporządzenie:
1)określa w przypadku niektórych podatników sposób określania zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej uznany za najbardziej odpowiadający specyfice wykonywanej przez tych podatników działalności i dokonywanych przez nich nabyć, zwany dalej „sposobem określenia proporcji”;
2)wskazuje dane, na podstawie których jest obliczana kwota podatku naliczonego z wykorzystaniem sposobu określenia proporcji.
Zgodnie z § 2 pkt 8 rozporządzenia:
Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o jednostkach organizacyjnych jednostki samorządu terytorialnego - rozumie się przez to:
a)urząd obsługujący jednostkę samorządu terytorialnego,
b)jednostkę budżetową,
c)zakład budżetowy.
Zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia:
W przypadku jednostki samorządu terytorialnego sposób określenia proporcji ustala się odrębnie dla każdej z jednostek organizacyjnych jednostki samorządu terytorialnego.
Oznacza to, że w przypadku jednostek samorządu terytorialnego, nie może być ustalany jeden „całościowy” sposób określenia proporcji dla jednostek samorządu terytorialnego jako osoby prawnej, tylko powinny być ustalane odrębnie sposoby określenia proporcji dla jej poszczególnych jednostek organizacyjnych.
Zauważenia wymaga, że powołany wyżej przepis art. 86 ust. 2a ustawy wprost określa, co stanowi kwotę podatku naliczonego w przypadku nabycia towarów i usług, wykorzystywanych zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych. Zgodnie z tą normą, w przypadku nabycia towarów i usług, wykorzystywanych zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza (z wyjątkiem wykorzystania na cele osobiste, do których może mieć zastosowanie art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2 ustawy), w sytuacji gdy przypisanie tych towarów i usług w całości do działalności gospodarczej nie jest możliwe, kwotę podatku naliczonego oblicza się zgodnie ze sposobem określenia zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej.
Ponadto, w przypadku wykonywania w ramach działalności gospodarczej czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług oraz zwolnionych z opodatkowania tym podatkiem, należy mieć na uwadze uregulowania zawarte w art. 90 ustawy. Powyższe przepisy stanowią uzupełnienie regulacji art. 86 ustawy.
W myśl art. 90 ust. 1 ustawy:
W stosunku do towarów i usług, które są wykorzystywane przez podatnika do wykonywania czynności, w związku z którymi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, jak i czynności, w związku z którymi takie prawo nie przysługuje, podatnik jest obowiązany do odrębnego określenia kwot podatku naliczonego związanych z czynnościami, w stosunku do których podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego.
Natomiast art. 90 ust. 2 ustawy stanowi, że:
Jeżeli nie jest możliwe wyodrębnienie całości lub części kwot, o których mowa w ust. 1, podatnik może pomniejszyć kwotę podatku należnego o taką część kwoty podatku naliczonego, którą można proporcjonalnie przypisać czynnościom, w stosunku do których podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, z zastrzeżeniem ust. 10.
W świetle art. 90 ust. 3 ustawy:
Proporcję, o której mowa w ust. 2, ustala się jako udział rocznego obrotu z tytułu czynności, w związku z którymi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, w całkowitym obrocie uzyskanym z tytułu czynności, w związku z którymi podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, oraz czynności, w związku z którymi podatnikowi nie przysługuje takie prawo.
W myśl art. 90 ust. 4 ustawy:
Proporcję, o której mowa w ust. 3, określa się procentowo w stosunku rocznym na podstawie obrotu osiągniętego w roku poprzedzającym rok podatkowy, w odniesieniu do którego jest ustalana proporcja. Proporcję tę zaokrągla się w górę do najbliższej liczby całkowitej.
Stosownie do art. 90 ust. 10 ustawy:
W przypadku gdy proporcja określona zgodnie z ust. 2-8:
1)przekroczyła 98% oraz kwota podatku naliczonego niepodlegająca odliczeniu, wynikająca z zastosowania tej proporcji, w skali roku, była mniejsza niż 10.000 zł - podatnik ma prawo uznać, że proporcja ta wynosi 100%;
2)nie przekroczyła 2% - podatnik ma prawo uznać, że proporcja ta wynosi 0%.
Zgodnie z art. 90 ust. 10a ustawy:
W przypadku jednostki samorządu terytorialnego proporcję, o której mowa w ust. 2, ustala się odrębnie dla każdej z jednostek organizacyjnych jednostki samorządu terytorialnego. Przepisy ust. 3-6 i 8-10 stosuje się odpowiednio.
Z kolei, w myśl art. 90 ust. 10b ustawy:
Przez jednostki organizacyjne jednostki samorządu terytorialnego, o których mowa w ust. 10a, rozumie się:
1)utworzone przez jednostkę samorządu terytorialnego samorządową jednostkę budżetową lub samorządowy zakład budżetowy;
2)urząd gminy, starostwo powiatowe, urząd marszałkowski.
Jak wyżej wskazałem, odliczyć można w całości podatek naliczony, który jest związany z czynnościami opodatkowanymi podatnika. Wskazana zasada wyłącza tym samym możliwość dokonywania odliczeń podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są w ogóle wykorzystywane do czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystywania do czynności zwolnionych od podatku lub niepodlegających opodatkowaniu VAT. Jednocześnie z zasady tej wynika, że odliczenie podatku naliczonego może być częściowe, tzn. w tej części, w jakiej dane towary lub usługi, z którymi związany jest podatek naliczony są wykorzystywane do realizacji czynności opodatkowanych, z pominięciem tej części podatku od tych towarów i usług, w jakiej towary te (usługi) są wykorzystywane do wykonywania czynności nieopodatkowanych podatkiem VAT.
Podatnik w celu odliczenia podatku naliczonego, w pierwszej kolejności ma obowiązek odrębnego określenia, z jakim rodzajem działalności będzie związany podatek wynikający z otrzymanych faktur zakupu, czyli dokonania tzw. bezpośredniej alokacji. Jeżeli takie wyodrębnienie jest możliwe, podatnikowi, na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy przysługuje pełne prawo do odliczenia podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług związanych wyłącznie z czynnościami opodatkowanymi wykonywanymi w ramach działalności gospodarczej, brak jest natomiast takiego prawa w stosunku do podatku naliczonego związanego z zakupem towarów i usług wykorzystywanych wyłącznie do wykonywania czynności zwolnionych z opodatkowania oraz niepodlegających temu podatkowi.
Natomiast w sytuacji, gdy takie przyporządkowanie nie jest możliwe, a wydatki służą zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza, podatnik winien ustalić proporcję, zgodnie z zasadami określonymi w art. 86 ust. 2a i następne ustawy, a w przypadku wystąpienia także czynności zwolnionych z opodatkowania tym podatkiem – proporcję, o której mowa w art. 90 ust. 2 i ust. 3 oraz następne ustawy.
Z opisu sprawy wynika, że Centrum ... jest Państwa jednostką organizacyjną. Planują Państwo modernizacja Budynku położonego przy ulicy ... w ..., zarządzanego przez CENTRUM. Inwestycja będzie dotyczyła całego Budynku. W Budynku CENTRUM wykonuje działalność statutową niepodlegającą VAT. Ponadto w Budynku tym CENTRUM prowadzi również odpłatne szkolenia z zakresu doskonalenia nauczycieli, które podlegają zwolnieniu z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 26 lit. a) ustawy o VAT. CENTRUM zajmuje się okazjonalnym (na kilka godzin lub kilka dni), odpłatnym udostępnianiem sal konferencyjnych/szkoleniowych znajdujących się w Budynku, które rozpoznaje jako czynności opodatkowane VAT.
Biorąc pod uwagę okoliczności analizowanej sprawy zauważyć należy, że będący przedmiotem inwestycji budynek będzie wykorzystywany przez Państwa zarówno do celów działalności gospodarczej (czynności opodatkowane podatkiem VAT w zakresie odpłatnego udostępniania sal konferencyjnych/szkoleniowych oraz czynności zwolnione od podatku w zakresie prowadzenia odpłatnych szkoleń z zakresu doskonalenia zawodowego nauczycieli), jak i do celów innych niż działalność gospodarcza (czynności niepodlegające opodatkowaniu podatkiem VAT w zakresie nieodpłatnej działalności statutowej CENTRUM związanej z wykonywaniem zadań własnych Województwa).
Zauważyć należy, że w przypadku jednostki samorządu terytorialnego, na którą przepisy nakładają realizację określonych zadań i która realizuje te zadania przy pomocy swoich jednostek organizacyjnych, uzasadnione jest – pomimo że podatnikiem podatku VAT jest Województwo – wyliczenie kwoty podatku naliczonego podlegającego odliczeniu przez jednostkę samorządu terytorialnego w oparciu o sposoby określania proporcji ustalone odrębnie dla jednostki organizacyjnej wykorzystującej Budynek, tj. CENTRUM.
Mając zatem na uwadze powołane przepisy prawa oraz przedstawiony opis sprawy, należy stwierdzić, że będzie Państwu przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur dokumentujących nabycie towarów i usług związanych z realizacją Inwestycji, wyłącznie w zakresie w jakim będą one wykorzystywane do czynności opodatkowanych podatkiem VAT, tj. wyłącznie w zakresie związanym z odpłatnego udostępniania sal konferencyjnych/szkoleniowych.
Prawo do odliczenia podatku naliczonego nie będzie natomiast Państwu przysługiwało w zakresie w jakim nabyte towary i usługi nie mają związku z wykorzystywaniem budynku do odpłatnego udostępniania sal konferencyjnych/szkoleniowych, tj. będą wykorzystywane do czynności zwolnionych od podatku w zakresie prowadzenia odpłatnych szkoleń z zakresu doskonalenia zawodowego nauczycieli oraz do czynności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług w zakresie nieodpłatnej działalności statutowej CENTRUM związanej z wykonywaniem zadań własnych Województwa).
Zatem, w celu odliczenia podatku naliczonego, w pierwszej kolejności będą mieli Państwo obowiązek odrębnego określenia, z jakim rodzajem działalności będzie związany podatek wynikający z otrzymanych faktur zakupu, czyli dokonania tzw. bezpośredniej alokacji.
Jeżeli takie wyodrębnienie będzie możliwe, to na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy będzie Państwu przysługiwało pełne prawo do odliczenia podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług związanych wyłącznie z czynnościami opodatkowanymi wykonywanymi w ramach działalności gospodarczej. Brak będzie natomiast takiego prawa w stosunku do podatku naliczonego związanego z zakupem towarów i usług wykorzystywanych wyłącznie do wykonywania czynności zwolnionych z opodatkowania oraz niepodlegających temu podatkowi.
Natomiast, w przypadku ponoszonych przez Państwa wydatków związanych z Inwestycją, wykorzystywanych przez CENTRUM zarówno do działalności gospodarczej (do czynności opodatkowanych oraz zwolnionych od podatku), jak również do celów innych niż działalność gospodarcza (do czynności niepodlegających opodatkowaniu), w sytuacji gdy nie będą Państwo mieli możliwości przypisania tych towarów i usług w całości do działalności gospodarczej, to w pierwszej kolejności będą Państwo zobowiązani, na podstawie art. 86 ust. 2a ustawy, do obliczenia podatku naliczonego przy zastosowaniu współczynnika (proporcji), właściwego dla jednostki organizacyjnej wykorzystującej Budynek, umożliwiającego odliczenie podatku naliczonego zgodnie ze sposobem określenia zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej, przy uwzględnieniu przepisów rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r.
W dalszej kolejności, jeżeli ponoszonych przez Państwa wydatki związane z Inwestycją, będą wykorzystywane przez CENTRUM do czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług i zwolnionych od tego podatku, i nie będzie możliwości przyporządkowania całości lub części kwot podatku naliczonego w ramach Inwestycji do poszczególnych rodzajów czynności, to będą Państwo zobowiązani do wydzielenia podatku naliczonego przy zastosowaniu współczynnika proporcji, o którym mowa w art. 90 ust. 2 i ust. 3 ustawy, tj. przy zastosowaniu proporcji właściwej dla jednostki organizacyjnej wykorzystującej Budynek.
Zatem, do ponoszonych przez Państwa wydatków związanych z Inwestycją, których nie będą Państwo mogli przyporządkować do poszczególnych rodzajów czynności (tj. do czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług, zwolnionych od tego podatku oraz niepodlegających opodatkowaniu podatkiem VAT), będzie przysługiwało Państwu prawo do odliczenia części podatku naliczonego od wydatków związanych z realizację Inwestycji na podstawie art. 86 ust. 1 w zw. z art. 86 ust. 2a ustawy, przepisów Rozporządzenia oraz przepisów art. 90 ust. 3 i następne ustawy, tj. przy zastosowaniu prewspółczynnika i proporcji właściwych dla jednostki organizacyjnej wykorzystującej Budynek.
Zaznaczenia wymaga, że będą mogli Państwo zrealizować prawo do odliczenia podatku naliczonego w ww. zakresie, pod warunkiem niezaistnienia przesłanek negatywnych wymienionych w art. 88 ustawy.
Tym samym, Państwa stanowisko w zakresie pytań nr 2, nr 4, nr 5 i nr 6 uznałem za prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Informuję, iż wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem wniosku (zapytania). Inne kwestie przedstawione we wniosku, które nie zostały objęte pytaniami, nie mogą być – zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej – rozpatrzone.
Zaznaczam, że zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Państwo ponoszą ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu sprawy. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem sprawy podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, wydana interpretacja traci swą aktualność.
Wobec powyższego nie dokonywałem oceny prawidłowości kwalifikacji czynności wykonywanych przez CENTRUM do czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług, czynności zwolnionych od tego podatku oraz do czynności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Powyższa kwalifikacja została przyjęta jako element opisu sprawy.
Jednocześnie należy podkreślić, że w przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych.
Odnosząc się do powołanych przez Państwa interpretacji indywidualnych wskazuję, że interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane są w indywidualnych sprawach podatników i niewątpliwie kształtują sytuację prawną tych podatników w sprawach będących przedmiotem rozstrzygnięcia, lecz dotyczą konkretnych stanów faktycznych i należy je traktować indywidualnie.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
·Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.
·Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1)z zastosowaniem art. 119a;
2)w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3)z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
·Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
·w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
·w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
