Interpretacja indywidualna z dnia 6 lutego 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0113-KDIPT2-3.4011.13.2026.1.SJ

Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

8 stycznia 2026 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

Wnioskodawca, osoba fizyczna nieprowadząca działalności gospodarczej, pozostawał w okresie 2015-2025 w nieformalnym związku - konkubinacie. Wnioskodawca wraz z Partnerką postanowili zakupić prefabrykowany dom drewniany w konstrukcji szkieletowej i zamontować go na nieruchomości Partnerki. Partnerka Wnioskodawcy nabyła nieruchomość na podstawie umowy sprzedaży w 2020 r. Wnioskodawca zawarł umowę z wykonawcą pn. (....). Z tytułu realizacji przedmiotu ww. umowy Wnioskodawca był zobowiązany do zapłaty wynagrodzenia na rzecz wykonawcy w kwocie PLN brutto. Ponadto Wnioskodawca poniósł szereg innych nakładów na nieruchomość Partnerki. Łącznie Wnioskodawca poniósł ze środków własnych wydatki (nakłady) w kwocie zł, z czego wydatki udokumentowane fakturami imiennymi i paragonami wyniosły zł, a wydatki nieudokumentowane wyniosły zł.

Wnioskodawca i Jego Partnerka zakończyli związek w połowie 2025 r. Do tego czasu nie zamieszkali w zakupionym domu. Oboje zgodnie uznali, że po zakończeniu związku, Wnioskodawcy przysługuje roszczenie o zwrot poniesionych nakładów na nieruchomość byłej Partnerki. Byli partnerzy planują zawrzeć umowę regulującą zwrot wszelkich nakładów poczynionych przez Wnioskodawcę. Podstawą prawną ww. umowy będzie art. 405 oraz art. 410 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny, dalej: KC (przy czym niekoniecznie będzie to wprost wskazane w treści umowy).

Była Partnerka Wnioskodawcy nie zgłasza zastrzeżeń co do wysokości i zakresu nakładów podlegających rozliczeniu (wszystkie nakłady zostaną szczegółowo opisane w umowie wraz z ich wysokością). W ww. umowie była Partnerka zobowiąże się do zwrotu poniesionych przez Wnioskodawcę wydatków w drodze przelewu na Jego rachunek bankowy (część ze środków własnych, a część z kredytu bankowego). W zawartej umowie Wnioskodawca potwierdzi, że zwrot kwoty zł wyczerpuje w całości Jego roszczenia wobec byłej Partnerki w odniesieniu do poczynionych nakładów oraz że po całkowitym i terminowym uregulowaniu należności przez byłą Partnerkę zrzeka się wszelkich dalszych roszczeń związanych z nakładami na nieruchomość.

Na moment sporządzenia niniejszego wniosku ww. umowa nie została jeszcze sporządzona i podpisana.

Pytanie

Czy otrzymany od byłej Partnerki - na podstawie zawartej w przyszłości umowy - zwrot nakładów nie stanowi dla Wnioskodawcy przychodu i nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym?

Pana stanowisko w sprawie

Zdaniem Wnioskodawcy, zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy o PIT źródłami przychodów są:

1)stosunek służbowy, stosunek pracy, w tym spółdzielczy stosunek pracy, członkostwo w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub innej spółdzielni zajmującej się produkcją rolną, praca nakładcza, emerytura lub renta;

2)działalność wykonywana osobiście;

3)pozarolnicza działalność gospodarcza;

4)działy specjalne produkcji rolnej;

5)(uchylony);

6)najem, podnajem, dzierżawa, poddzierżawa oraz inne umowy o podobnym charakterze, w tym również dzierżawa, poddzierżawa działów specjalnych produkcji rolnej oraz gospodarstwa rolnego lub jego składników na cele nierolnicze albo na prowadzenie działów specjalnych produkcji rolnej, z wyjątkiem składników majątku związanych z działalnością gospodarczą;

7)kapitały pieniężne i prawa majątkowe, w tym odpłatne zbycie praw majątkowych innych niż wymienione w pkt 8 lit. a-c;

8)odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2:

a) nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,

b) spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,

c) prawa wieczystego użytkowania gruntów,

d) innych rzeczy,

- jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a-c - przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, a innych rzeczy - przed upływem pół roku, licząc od końca miesiąca, w którym nastąpiło nabycie; w przypadku zamiany okresy te odnoszą się do każdej z osób dokonującej zamiany;

8a) działalność prowadzona przez zagraniczną jednostkę kontrolowaną;

8b) niezrealizowane zyski, o których mowa w art. 30da;

9) inne źródła.

Jak wynika z art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o PIT, źródłami przychodów są „inne źródła”, niewymienione w treści art. 10 ust. 1 ustawy o PIT.

W art. 20 ust. 1 ustawy o PIT ustawodawca wskazał, że za przychody z innych źródeł uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17 uPIT.

Posłużenie się przez ustawodawcę sformułowaniem „w szczególności” nakazuje stwierdzić, że katalog przychodów określonych w art. 20 ust. 1 ww. ustawy nie ma charakteru wyczerpującego. Przychodem może być więc do zasady wszystko, co wiązać będzie się z przyrostem majątkowym.

Przychodem, zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy PIT, są co do zasady otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Jakkolwiek nie jest to wskazane bezpośrednio w treści ww. przepisu, w doktrynie prawa podatkowego podkreśla się, że przychód powinien mieć charakter bezzwrotny, definitywny i powodujący wzbogacenie podatnika. Opodatkowaniu podatkiem PIT podlega zatem przychód uzyskiwany w wyniku określonych czynności faktycznych i prawnych, w których następstwie mamy do czynienia z przyrostem mienia osiągniętym przysporzeniem majątkowym mającym konkretny wymiar finansowy.

Kwestia podziału majątku pomiędzy osobami pozostającymi w związku nieformalnym (konkubinacie) stanowiła przedmiot orzecznictwa Sądu Najwyższego. Wskazuje się w nim, że problem rozliczeń majątkowych po ustaniu trwałego związku faktycznego nie został uregulowany w ustawie, a zawarte w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym przepisy dotyczące stosunków majątkowych małżeńskich, w tym rozliczeń następujących po ustaniu wspólności, nie mogą znaleźć zastosowania do rozliczeń po ustaniu trwałego związku faktycznego. Konieczność dokonania takich rozliczeń nie budzi przy tym wątpliwości.

Zarówno zatem doktryna, jak i orzecznictwo poszukując ich podstawy prawnej, wskazują na następujące możliwości:

·odpowiednie (lub analogiczne) zastosowanie przepisów o wspólności majątkowej małżeńskiej,

·zastosowanie przepisów o współwłasności w częściach ułamkowych i znoszeniu tej współwłasności,

·zastosowanie przepisów o spółce cywilnej,

·zastosowanie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego podkreśla się, że wybór jednego ze wskazanych uregulowań powinien być przy tym uzależniony od okoliczności konkretnej sprawy, a także od przedmiotu rozliczeń. W tym kontekście Sąd Najwyższy wyjaśnia, że w przypadku roszczeń z tytułu nakładów dokonanych przez jednego z konkubentów na wchodzące w skład wspólnego gospodarstwa przedmioty majątkowe, należące do drugiej z tych osób, zastosowanie znaleźć powinny przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu.

Zgodnie z art. 405 Kodeksu cywilnego, kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby, obowiązany jest do wydania korzyści w naturze, a gdyby to nie było możliwe, do zwrotu jej wartości.

Z zacytowanego przepisu wynikają trzy podstawowe przesłanki powstania roszczenia o zwrot wzbogacenia, a mianowicie wymaga się, aby:

1)doszło do wzbogacenia majątku jednej osoby, uzyskanego kosztem majątku innej osoby,

2)wzbogacenie i zubożenie pozostawały ze sobą w związku w tym rozumieniu, że wzbogacenie jest wynikiem zubożenia, a zatem by miały wspólne źródło oraz

3)aby wzbogacenie nastąpiło bez podstawy prawnej.

W literaturze przyjmuje się, że brak podstawy prawnej oznacza uzyskanie korzyści kosztem zubożonego, nieusprawiedliwione przez czynność prawną, przepis ustawy, orzeczenie sądu lub decyzję administracyjną. W tym kontekście za dokonane bez podstawy prawnej uznać należy świadczenie, rozumiane jako nakazane działanie lub zaniechanie dłużnika, będące przedmiotem stosunku obligacyjnego. Świadczenie takie pojawia się więc zawsze jako element istniejącego zobowiązania. Świadczenie jest przedmiotem prawa wierzyciela, sprowadza się do zachowania zgodnego z treścią zobowiązania i polega na zadośćuczynieniu godnemu ochrony interesowi wierzyciela, odpowiadającemu korzyści, jaką ma on odnieść.

Z art. 410 § 1 Kodeksu cywilnego wynika natomiast, że przepisy artykułów poprzedzających stosuje się w szczególności do świadczenia nienależnego.

Definicja świadczenia nienależnego zawarta została w art. 410 § 2 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym świadczenie jest nienależne, jeżeli ten, kto je spełnił, nie był w ogóle zobowiązany lub nie był zobowiązany względem osoby, której świadczył, albo jeżeli podstawa świadczenia odpadła lub zamierzony cel świadczenia nie został osiągnięty, albo jeżeli czynność prawna zobowiązująca do świadczenia była nieważna i nie stała się ważna po spełnieniu świadczenia.

Jak wskazuje się powszechnie w doktrynie prawa cywilnego, roszczenie zwrotu z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia jest na gruncie KC powszechnie akceptowanym mechanizmem rozliczeń między konkubentami (por. J. Ciszewski. P. Nazaruk (red). „Kodeks cywilny. Komentarz aktualizowany”, 2022).

W niniejszej sprawie, podstawą prawną umowy, którą mają zamiar zawrzeć Wnioskodawca i Jego była Partnerka są właśnie art. 405 oraz art. 410 Kodeksu cywilnego.

Wnioskodawca, na podstawie zawartej umowy o zwrocie nakładów, otrzyma od byłej Partnerki wyrównanie uprzednio poniesionych z własnych środków wydatków na jej nieruchomość. Zwrot nakładów na nieruchomość byłej Partnerki będzie prowadzić do wyrównania stanu majątkowego Wnioskodawcy. Przedmiotowy zwrot nie będzie stanowić w szczególności jakiejkolwiek darowizny, zadośćuczynienia, odszkodowania lub zwrotu utraconych korzyści. Kwota, którą zwróci była Partnerka na rzecz Wnioskodawcy z tytułu poniesionych nakładów z uwagi na jej bezpodstawne wzbogacenie, nie będzie zatem stanowić dla Wnioskodawcy przychodu na gruncie ustawy o PIT. W żadnym wypadku nie dojdzie tutaj bowiem do przysporzenia majątkowego po stronie Wnioskodawcy rozumianego jako przyrost Jego majątku.

Taka kwalifikacja zwrotu korzyści z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia znajduje również potwierdzenie na gruncie orzecznictwa sądów administracyjnych.

Jak wskazał przykładowo Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 2 marca 2017 r. sygn. akt II FSK 164/15: Cyt: „O tym, że dokonany na podstawie art. 405 i art. 406 k.c. zwrot korzyści z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia nie może zostać zaliczony do przychodów z innych źródeł przychodów przesądza zwrotny charakter tego świadczenia. Skoro bowiem zwrot z tytułu bezpodstawnego świadczenia nie może zostać uznany za przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f., to odpada konieczność analizy, do którego ze źródeł przychodów powinien zostać zaliczony. (...) Ponownie podkreślić należy, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega dochód uzyskiwany w wyniku określonych czynności faktycznych i prawnych, w następstwie których mamy do czynienia z przyrostem mienia, osiągniętym przysporzeniem majątkowym mającym konkretny wymiar finansowy. Tym samym, podstawą uzyskania przychodów z innych źródeł mogą być tylko takie czynności, w wyniku których następuje po stronie osoby fizycznej przysporzenie majątkowe. W tym wypadku brak tego rodzaju przysporzenia, a jedynie zwrot korzyści na rzecz zubożonego przez bezpodstawnie wzbogaconego, przesądza o tym, że do przychodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym nie zalicza się kwot uzyskanych z tytułu tego rodzaju zwrotu”.

Stanowisko to znajduje także potwierdzenie w interpretacjach indywidualnych wydawanych w ostatnim czasie przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, tj.:

·z 18 stycznia 2023 r. nr 0115-KDIT2.4011.796.2022.1 ENB;

·z 3 marca 2022 r. nr 0113-KDIPT2-1.4011.905.2021.5.MAP;

·z 4 grudnia 2021 r. nr 0115-KDIT3.4011.943.2021.3.AD;

·z 10 października 2019 r. nr 0113-KDIPT3.4011.389.2019.1 ASZ.

Jak wskazał Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z dnia 10 października 2019 r. nr 0113-KDIPT3.4011.389.2019.1.ASZ, cyt: „mając na uwadze powołane wyżej przepisy prawa oraz przedstawiony opis stanu faktycznego stwierdzić należy, że zasądzona wyrokiem Sądu na rzecz Wnioskodawczyni kwota pieniężna, stanowiąca zwrot poniesionych nakładów na budowę domu stanowiącego własność byłego męża, w części odpowiadającej kosztom faktycznie poniesionym przez Wnioskodawczynię, nie stanowi po Jej stronie przysporzenia majątkowego, a tym samym nie spowoduje powstania przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na podstawie art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych”.

Mając na uwadze powyższe, w ocenie Wnioskodawcy, otrzymany przez Niego zwrot nakładów poniesionych uprzednio na nieruchomość byłej Partnerki nie stanowi dla Niego przysporzenia majątkowego, które należałoby kwalifikować jako przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Tak otrzymany zwrot będzie zdarzeniem neutralnym podatkowo w świetle przepisów ustawy o PIT.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.

Odstępuję od uzasadnienia prawnego tej oceny.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Informuję, że na dzień wydania interpretacji obowiązuje tekst jednolity ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych opublikowany w Dzienniku Ustaw z 2025 r. poz. 163 ze zm.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz.U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.

·Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.

Podstawą prawną dla odstąpienia od uzasadnienia interpretacji jest art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej.