Interpretacja indywidualna z dnia 20 lutego 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0111-KDIB2-1.4010.616.2025.1.AG
Nabycie urządzeń po cenie niższej od rynkowej prowadzi do powstania przychodu, w rozumieniu art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o CIT, z różnicy wartości rynkowej a odpłatnością; zaś wartość początkową ustala się, powiększając cenę nabycia o tę różnicę.
Interpretacja indywidualna – stanowisko nieprawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób prawnych jest nieprawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
23 grudnia 2025 r. wpłynął Państwa wniosek z tego samego dnia o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie ustalenia, czy w związku z nabyciem od inwestorów prywatnych praw własności Urządzeń po cenie niższej od ich wartości rynkowej, powstanie po Państwa stronie przychód, o którym mowa w art. 12 ust. 1 pkt. 2 ustawy o CIT oraz czy w przypadku zaklasyfikowania tych Urządzeń do środków trwałych, będą Państwo mogli ustalić ich wartość początkową wyłącznie w oparciu o cenę ich nabycia.
Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego
(…) Sp. z o.o., spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w (…) (dalej: „Wnioskodawca” lub „Spółka”) jest spółką kapitałową podlegającą w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu na podstawie art. 3 ust. 1 ustawy o CIT, zarejestrowaną jako czynny podatnik podatku od towarów i usług.
Całość udziałów w kapitale zakładowym Spółki posiada (…) (dalej: „Gmina”).
Spółka powstała z podziału jednostki budżetowej byłego Zakładu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w (…) na dwa podmioty, w wyniku którego powstał Zakład Gospodarki Mieszkaniowej jako jednostka organizacyjna Gminy oraz Spółka jako podmiot prawa handlowego.
Spółka powstała w celu realizacji zadań własnych Gminy, które zostały określone w art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1153), tj. realizacji zadań o charakterze użyteczności publicznej, służących bieżącemu i nieprzerwanemu zaspokajaniu zbiorowych potrzeb mieszkańców Gminy. Wnioskodawca zapewnia zaspokajanie potrzeb bytowych mieszkańców miasta (…) oraz Gminy, świadcząc przede wszystkim usługi komunalne, takie jak zbiorowe zaopatrzenie w wodę oraz odprowadzanie i oczyszczanie ścieków. Wnioskodawca zapewnia również odbiór odpadów od podmiotów prowadzących działalność gospodarczą oraz realizuje zadania w zakresie budowy i remontów sieci, urządzeń oraz przyłączy wodno-kanalizacyjnych.
W celu zapewnienia mieszkańcom miasta i Gminy ciągłych dostaw wody i odbioru ścieków, Spółka w ramach świadczonych przez siebie usług posiada i eksploatuje sieci oraz urządzenia wodno-kanalizacyjne.
Z uwagi na konieczność ciągłego rozwoju usług komunalnych związanego z ciągłym rozwojem Gminy oraz zapewnienia szerokiego dostępu do usług dostaw wody i odbioru ścieków dla kolejnych mieszkańców i podmiotów gospodarczych z terenu miasta (…) i Gminy, mają miejsce sytuacje, że Spółka nabywa od inwestorów prywatnych (osób fizycznych lub podmiotów gospodarczych) prawa własności urządzeń wodociągowych oraz/lub urządzeń kanalizacyjnych (dalej: „Urządzenia”), których koszty nabycia lub wybudowania zostały wcześniej samodzielnie poniesione przez te podmioty. Inwestorzy zewnętrzni są zainteresowani zapewnieniem im zaopatrzenia przez Spółkę w wodę i/lub odprowadzenia ścieków i w tym celu podejmują się samodzielnego wybudowania Urządzeń, które następnie są przejmowane przez Spółkę, która z kolei następczo zobowiązuje się do dostaw usług komunalnych dla tych podmiotów. Przejmowanie Urządzeń odbywa się w oparciu o art. 49 § 2 Kodeksu cywilnego na podstawie umowy cywilnoprawnej zawieranej przez Spółkę oraz inwestora.
Odpłatne przejęcia Urządzeń są możliwe w odniesieniu zarówno do infrastruktury ujętej w wieloletnim planie rozwoju i modernizacji urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych przyjętym przez radę gminy (…) jak i w przypadku urządzeń nie ujętych w powyższym dokumencie. W przypadku zadań z planu zainteresowane podmioty mogą realizować zadania samodzielnie, jeżeli wymagają powstania infrastruktury w terminie wcześniejszym niż wynika to z omawianego dokumentu (w przypadku zadań z planu Spółka proponuje większą odpłatność). W przypadku zadań nieujętych w planie zainteresowane podmioty prywatne podejmują się więc samodzielnych inwestycji, żeby z uwagi na ograniczoną dostępność środków publicznych uniknąć długotrwałego oczekiwania na rozwój infrastruktury.
Spółka posiada wewnętrzny regulamin odpłatnego przejmowania urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych (dalej: „Regulamin”), który szczegółowo określa zasady procedowania w sytuacji, kiedy inwestor zewnętrzny jest zainteresowany budową na własny koszt Urządzenia. Regulamin określa również zasady odpłatności za przejmowane przez Wnioskodawcę Urządzenia.
Wysokość ostatecznej odpłatności należnej inwestorowi prywatnemu od Spółki jest ustalana w oparciu o: (1) wartość procentowego wskaźnika stanowiącego proponowany udział Spółki w kosztach inwestycji, (2) zweryfikowaną i zaakceptowaną przez Spółkę wartość kosztorysową inwestycji oraz (3) wskaźnik odpowiadający relacji ilości metrów kwadratowych podłączanych lokali do długości wybudowanej przez inwestora sieci.
Z uwagi na ograniczone możliwości finansowania Wnioskodawcy, który niezależnie od przejmowanych częściowo odpłatnie Urządzeń prowadzi samodzielnie działalność inwestycyjną w zakresie rozbudowy użytkowanej sieci wodno-kanalizacyjnej zgodnie z wieloletnim planem rozwoju i modernizacji, ostateczna wysokość odpłatności oferowana inwestorom zewnętrznym nie odpowiada całości kosztów jakie podmioty te ponoszą w celu wybudowania Urządzeń.
Co do zasady, Wnioskodawca nabywa więc prawa własności Urządzeń od inwestorów prywatnych po cenach niższych niż ich wartość rynkowa.
Nabycie przez Spółkę tych Urządzeń jest niezbędne, żeby następnie przyłączyć je do eksploatowanej przez Wnioskodawcę sieci wodno-kanalizacyjnej, co z kolei umożliwi Wnioskodawcy – zgodnie z zawieranymi umowami przedwstępnymi – zapewnienie dla inwestorów prywatnych usług dostawy wody i/lub odbioru ścieków.
Po dokonanym przejęciu Spółka klasyfikuje nabyte Urządzenia jako środki trwałe i ujmuje je w prowadzonej dla celów rozliczenia CIT ewidencji środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych (dalej: „Ewidencja środków trwałych”).
W przyszłości Spółka zamierza dokonywać podobnych przejęć Urządzeń od kolejnych inwestorów prywatnych. Wnioskodawca nie wyklucza, że również dokonywane w przyszłości przejęcia mogą być dokonywane częściowo odpłatnie, tj. po cenie niższej niż ich wartość rynkowa (niższej niż całkowita wartość nakładów ponoszonych przez inwestorów prywatnych w celu ich wybudowania).
Pytania
1)Czy w związku z nabyciem od inwestorów prywatnych praw własności Urządzeń po cenie niższej od ich wartości rynkowej, które to Wnioskodawca będzie następnie wykorzystywał na potrzeby świadczenia dla tych podmiotów usług dostaw wody i/lub odprowadzania ścieków powstanie u Wnioskodawcy przychód, o którym mowa w art. 12 ust. 1 pkt. 2 ustawy o CIT?
2)Czy jeżeli Wnioskodawca nie osiągnie przychodu, o którym mowa w art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o CIT w związku z nabytymi Urządzeniami, to czy przy założeniu, że spełniają one pozostałe warunki zaliczenia ich do środków trwałych, Wnioskodawca będzie mógł ustalić ich wartość początkową wyłącznie w oparciu o ich cenę nabycia?
Państwa stanowisko w sprawie
1)Wnioskodawca stoi na stanowisku, że w związku z częściowo odpłatnym nabyciem Urządzeń od inwestorów prywatnych nie będzie zobowiązany do rozpoznania przychodu, o którym mowa w art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o CIT.
2)Wnioskodawca stoi na stanowisku, że skoro w związku nabyciem prawa własności Urządzeń nie osiąga przychodu z częściowo odpłatnego nabycia praw własności Urządzeń, to wartość początkowa tych Urządzeń jako środków trwałych będzie mogła zostać ustalona w oparciu o ich cenę nabycia.
Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy w zakresie Pytania nr 1.
Zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy o CIT dochodem ze źródła przychodów, z zastrzeżeniem art. 11c, art. 11i, art. 24a, art. 24b, art. 24ca, art. 24d i art. 24f, jest nadwyżka sumy przychodów uzyskanych z tego źródła przychodów nad kosztami ich uzyskania, osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przychodów przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.
Ustawa o CIT, nie zawiera definicji przychodu, wskazuje natomiast w art. 12 ust. 1 przykładowe kategorie rodzajów przychodów, a także enumeratywnie wylicza, jakiego rodzaju wpływy pieniężne podmiotu gospodarczego nie są zaliczane do przychodów.
Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o CIT przychodem, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4 oraz art. 14, jest w szczególności wartość otrzymanych rzeczy lub praw, a także wartość innych świadczeń w naturze, w tym wartość rzeczy i praw otrzymanych nieodpłatnie lub częściowo odpłatnie, a także wartość innych nieodpłatnych lub częściowo odpłatnych świadczeń, z wyjątkiem świadczeń związanych z używaniem środków trwałych otrzymanych przez samorządowe zakłady budżetowe i instytucje gospodarki budżetowej w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych oraz spółki użyteczności publicznej z wyłącznym udziałem jednostek samorządu terytorialnego lub ich związków od Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego lub ich związków w nieodpłatny zarząd lub używanie.
Ustawa o CIT nie precyzuje, co należy rozumieć przez „nieodpłatne świadczenie”. Jednakże dla celów podatkowych, za nieodpłatne świadczenia należy przyjąć wszystkie zdarzenia prawne oraz gospodarcze, których skutkiem jest nieodpłatne, tj. niezwiązane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu przysporzenie na majątku podatnika mające konkretny wymiar finansowy.
W orzecznictwie sądów administracyjnych dominuje pogląd, że pojęcie „nieodpłatnego lub częściowo odpłatnego świadczenia” oparte na gruncie przepisów prawa podatkowego ma szerszy zakres niż w prawie cywilnym. Może ono obejmować wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu, lub te wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności osób prawnych, których skutkiem jest nieodpłatne, to jest niezwiązane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu, przysporzenie majątku tej osobie, mające konkretny wymiar finansowy.
Jednak przychód z nieodpłatnych świadczeń powstaje tylko wówczas, gdy podatnik otrzymuje, rzeczy, prawa, świadczenia w naturze lub też możliwość korzystania z tych rzeczy lub praw bez obowiązku świadczenia wzajemnego. Nieodpłatność świadczenia należy rozpatrywać więc w ścisłym związku z jego jednostronnością. Nieodpłatność występuje więc tylko wtedy, kiedy podatnik otrzymuje coś i nie jest zobowiązany do świadczenia wzajemnego. Innymi słowy jest to świadczenie tytułem „darmym”, czyli podatnik w zamian nie jest zobowiązany do świadczenia czegokolwiek w zamian ani obecnie, ani w przyszłości.
Ocena czy podmiot dokonujący świadczenia w konkretnym stanie faktycznym w zamian za to świadczenie uzyskał korzyść, która może być uznana z kolei za ekwiwalent tego świadczenia – wymaga szczegółowego zbadania stanu faktycznego konkretnej sprawy w kontekście wyżej wskazanych warunków.
W świetle przywołanych powyżej poglądów prawnych oczywistym jest więc, że dla uznania, czy dane świadczenie stanowi otrzymane przez podatnika nieodpłatne świadczenie w rozumieniu art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o CIT nie jest wystarczające jedynie stwierdzenie, że świadczący nie uzyskuje za nie wynagrodzenia (albo uzyskuje je częściowo, jak w przypadku Wnioskodawcy).
Odnosząc powyższe do sprawy Wnioskodawcy należy w pierwszej kolejności przedstawić okoliczności w jakich funkcjonuje Spółka oraz wskazać jaki jest cel przejmowania przez nią praw własności Urządzeń od inwestorów prywatnych.
Zaopatrywanie w wodę oraz odbiór ścieków należą do zadań własnych każdej gminy, na której spoczywa ustawowy obowiązek realizacji tych zadań. W praktyce zaopatrywaniem w wodę oraz odbiorem ścieków zajmują się zakłady komunalne lub spółki prawa handlowego, utworzone na podstawie ustawy z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej (Dz. U. z 2021 r. poz. 679) oraz działające na podstawie ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2024 r. poz. 757) (dalej: „Ustawa zaopatrzeniowa”), których jedynym udziałowcem są miasto lub gmina, na terenie której dana spółka prowadzi działalność.
Powyższe odpowiada sytuacji Spółki, która powstała z przekształcenia zakładu budżetowego, a jej wyłącznym udziałowcem jest Gmina. Zadaniem Wnioskodawcy jest realizacja zadań własnych Gminy o charakterze użyteczności publicznej, służących bieżącemu i nieprzerwanemu zaspokajaniu zbiorowych potrzeb mieszkańców miasta (…) oraz Gminy. Spółka dba o zaspakajanie potrzeb bytowych mieszkańców, zajmując się świadczeniem usług komunalnych, takich jak zbiorowe zaopatrzenie w wodę oraz odprowadzanie i oczyszczanie ścieków. Powyższa działalność jest działalnością regulowaną, a ceny usług wodociągowo-kanalizacyjnych są każdorazowo zatwierdzane przez regulatora Państwowe Gospodarstwo Wody Polskie i są określane na podstawie niezbędnych przychodów. Powyższe powoduje, iż Spółka nie może ich kształtować dowolnie.
Wnioskodawca nabywa od inwestorów prywatnych Urządzenia wyłącznie w celu umożliwienia przyłączenia ich do eksploatowanej przez Spółkę sieci wodno-kanalizacyjnej, co z kolei umożliwi Spółce zabezpieczenie podstawowych potrzeb bytowych podmiotów, tj. zapewnienie im dostaw wody i/lub odbiór ścieków, zgodnie z przepisami ustawy zaopatrzeniowej, w tym art. 3 ust. 1 oraz art. 5 ust. 1 tej ustawy. Cel przejęcia tych Urządzeń jest wskazany w umowie przedwstępnej, jaką Spółka zawiera z inwestorem prywatnym przed rozpoczęciem przez niego budowy Urządzenia. W umowie zawarte jest też zobowiązanie Wnioskodawcy do świadczenia usług na rzecz inwestora.
Jedynym więc celem przejęcia przez Spółkę majątku od inwestorów jest następcze świadczenie im dostaw wody i/lub odbioru ścieków. Następcze przeniesienie prawa własności tych Urządzeń na Spółkę jest więc niezbędne w celu dla prawidłowego wykonywania ustawowych obowiązków Wnioskodawcy jako dostawcy usług komunalnych. Posiadanie prawa własności Urządzeń umożliwia Spółce prawidłowe utrzymywanie nabytej infrastruktury technicznej, serwisowanie jej, wykonywanie niezbędnych remontów i napraw oraz zabezpieczanie jej przed dostępem osób nieuprawnionych, co przyczynia się do realizacji obowiązków Spółki wynikających z art. 5 ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej, tj. zapewnienia zdolności posiadanych urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych do realizacji dostaw wody w wymaganej ilości i pod odpowiednim ciśnieniem oraz dostaw wody i odprowadzania ścieków w sposób ciągły i niezawodny, a także zapewnienia należytej jakości dostarczanej wody i odprowadzanych ścieków.
Dla zapewnienia bezpiecznych dostaw wody czy odbioru ścieków niezbędnym jest, aby Spółka dysponowała prawem własności infrastruktury. Tylko w taki sposób Wnioskodawca ma możliwość zapewnienia pełnego bezpieczeństwa dostępu do infrastruktury oraz odpowiedniej jakości świadczonych usług. Dostarczanie przez Spółkę wody pitnej dla mieszkańców jest strategicznym zadaniem, stąd kwestie prawidłowego zabezpieczenia dostępu do sieci (w tym do nabywanych Urządzeń) mają charakter kluczowy z punktu widzenia zadań wykonywanych przez Spółkę.
Wskazane powyżej okoliczności wykluczają w ocenie Wnioskodawcy możliwość uznania, że Spółka uzyskuje przychody z tytułu nabywanych częściowo odpłatnie Urządzeń.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że oczywistym jest, że w przypadku Spółki brak jest spełnienia kryterium jednostronności, którego wystąpienie warunkuje możliwość powstania nieodpłatnego lub częściowo odpłatnego świadczenia (czy też nabycia rzeczy jak w przypadku Wnioskodawcy).
Spółka przejmuje urządzenia od inwestorów prywatnych za częściową opłatą, ponieważ są one niezbędne do świadczenia usług, których od Spółki oczekują inwestorzy. Inwestorzy z kolei ponoszą te wydatki, aby szybciej uzyskać dostęp do sieci wodociągowo-kanalizacyjnej i świadczonych przez Wnioskodawcę usług. Po stronie Spółki powstaje więc w wyniku nabycia Urządzeń drugostronne zobowiązanie (zawarte na czas nieokreślony) do zapewnienia inwestorowi prywatnemu świadczonych przez Spółkę usług dostaw wody/odbioru ścieków oraz utrzymania przejętych Urządzeń w prawidłowym stanie technicznym, serwisowania ich i zapewnienia bezpieczeństwa ich funkcjonowania.
Powyższe w sposób oczywisty wyklucza możliwość uznania, że powstaje dodatkowa, jednostronna korzyść na majątku Spółki, gdyż nabycie Urządzeń powoduje drugostronne zobowiązanie u Wnioskodawcy wobec inwestora prywatnego. Majątek nie jest nabywany przez Spółkę od inwestorów w celu dalszej odsprzedaży, a wyłącznie w celu przyłączenia go do już eksploatowanej sieci wodo-kanalizacyjnej. Powyższe wyklucza charakter świadczonych przez Spółkę usług komunalnych i sam przedmiot jej działalności. Nie istnieje na terenie Gminy konkurencyjny rynek podmiotów świadczących usługi dostaw wody czy odbioru ścieków dla inwestorów prywatnych, a co za tym idzie nie istnieje konkurencyjny rynek, na którym można by dokonać komercyjnej odsprzedaży nabywanych Urządzeń i zrealizować na tym zysk.
Kluczowym jednak dla kwestii prawidłowej klasyfikacji prawnopodatkowej dokonywanych przez Wnioskodawcę przejęć Urządzeń jest zrozumienie charakteru tych transakcji z perspektywy tego, czy świadczenie przez Spółkę jako podmiot powołany przez Gminę do realizacji jej zadań własnych, tj. dostaw wody czy odbioru ścieków jest w ogóle działalnością zarobkową Spółki.
Zbiorowe zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków, również w wymiarze obiektywnym, nie powinno być kwalifikowane jako działalność zarobkowa Spółki, a co za tym idzie częściowo odpłatne nabycie prawa własności Urządzeń przez Wnioskodawcę nie powinno być kwalifikowane jako przysporzenie majątku Spółce, powodujące konkretny obowiązek podatkowy.
Wnioskodawca, pomimo, że działa jako spółka prawa handlowego, nie działa w obszarze świadczenia usług komunalnych jak typowy przedsiębiorca. Spółka nie funkcjonuje na typowych warunkach rynkowych, porównywalnych do innych podmiotów gospodarczych, nie ma bowiem na swoim terenie konkurencji, z którą musiałby rywalizować. Co więcej, obecne przepisy w zasadzie wykluczają taką konkurencję. Spółka w zakresie zaopatrzania w wodę oraz odbioru ścieków od mieszkańców i podmiotów gospodarczych wykonuje właściwie taką samą działalność jak wcześniej realizowała gminna jednostka budżetowa (z której została wydzielona Spółka), a zadaniem Spółki i wyłącznym celem jej powołania była realizacja ustawowych zadań Gminy.
Spółka nie prowadzi działalności w zakresie dostaw wody i odbioru ścieków w sposób ukierunkowany na zysk, jest to bowiem działalność mająca na celu realizację ustawowych zadań własnych gminy. Skoro zatem w przypadku Wnioskodawcy nie możemy mówić o zysku, który jest główną cechą działalności przedsiębiorcy, to również nieruchomości oraz urządzenia wykorzystywane przez Spółkę (w tym nabywane częściowo odpłatnie od inwestorów prywatnych Urządzenia) nie powinny być traktowane jak majątek biznesowy, gdyż działalność Spółki z wykorzystaniem przejętego majątku służy wyłącznie realizacji zadań użyteczności publicznej, a nie osiąganiu przez nią korzyści biznesowych.
Należy zwrócić też uwagę, że przejmowana przez Wnioskodawcę infrastruktura wykorzystywana następnie do działalności polegającej na zbiorowym zaopatrzeniu w wodę oraz zbiorowym odprowadzaniu ścieków z racji swojej specyfiki nawet potencjalnie nie może być wykorzystywana w innych sferach działalności Wnioskodawcy spełniającej kryteria działalności gospodarczej.
Bez znaczenia w rozpatrywanej sprawie powinno pozostać również to, że zadania publiczne (na potrzeby wykonywania których przejmowany jest przecież majątek od inwestorów prywatnych) realizowane są przez Spółkę jako podmiot prawa handlowego, a nie przez jednostkę sektora finansów publicznych.
Stanowisko Wnioskodawcy znajduje poparcie w najnowszym orzecznictwie Naczelnego Sadu Administracyjnego, w którym sąd szeroko odniósł się do statusu spółek komunalnych jako podatników w kontekście specyfiki prowadzonej przez nich działalności gospodarczej.
W wyroku z 5 czerwca 2025 r. w sprawie o sygn. III FSK 379/24 NSA wskazał, że zbiorowe zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków, również w wymiarze obiektywnym, nie może być kwalifikowane jako działalność zarobkowa. Co ważne, wyrok nie różnicuje też sytuacji podatnika ze względu na jego formę organizacyjno-prawną:
forma prawna, w jakiej funkcjonuje Z., tj. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, nie przesądza o tym, że opisywana we wniosku działalność stanowi działalność gospodarczą.
Tożsame stanowisko zajął NSA w wyroku z 18 lipca 2025 r. w sprawie o sygn. akt III FSK 93/25, w którym zaprezentował podobny pogląd prawny potwierdzający brak zarobkowego charakteru działalności gminnej spółki w takim zakresie, w jakim realizuje ona zadania użyteczności publicznej.
Mając powyższe na uwadze, za trafny należy uznać pogląd, że skoro Spółka nie prowadzi typowej działalności zarobkowej w obszarze związanym z realizowanymi dostawami wody i usługami odprowadzenia ścieków, to nabywany przez nią od podmiotów trzecich majątek nie powoduje po jej stronie przysporzenia majątkowego, gdyż służy jedynie do działalności Spółki, która ma zapewnić mieszkańcom i podmiotom gospodarczym z terenu Gminy dostęp do podstawowych usług publicznych mających zaspokoić ich potrzeby bytowe.
Odnosząc się do powyższego, w okolicznościach niniejszej sprawy Wnioskodawca stoi na stanowisku, że w związku z nabyciem praw własności Urządzeń od inwestorów prywatnych po cenach niższych niż ich cena rynkowa, nie osiąga przychodu, o którym mowa w art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o CIT.
Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy w zakresie Pytania nr 2.
Zgodnie z art. 16g ust. 1 pkt 1a ustawy o CIT w razie częściowo odpłatnego nabycia, wartość początkową środków trwałych stanowi: (1) cena nabycia powiększona o (2) wartość przychodu określonego w art. 12 ust. 5a ustawy o CIT, zgodnie z którym, wartość rzeczy nabytych nieodpłatnie lub częściowo odpłatnie stanowiących przychód podatnika, stanowi różnica między wartością tych rzeczy a odpłatnością ponoszoną przez podatnika.
Z powyższego wynika więc logiczna konstrukcja, że jeżeli nie powstaje przychód z częściowo odpłatnego nabycia rzeczy, o którym mowa w art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o CIT (tj. nie występuje u podatnika częściowo nieodpłatne przysporzenie), to zgodnie z brzmieniem art. 16g ust. 1 pkt 1a ustawy o CIT wartość początkowa środka trwałego powinna zostać ustalona wyłącznie według jego ceny nabycia rozumianej jako kwota należna zbywcy, powiększona o koszty związane z zakupem naliczone do dnia przekazania środka trwałego do używania (art. 16 ust. 3 ustawy o CIT).
Odnosząc się do powyższego, w okolicznościach niniejszej sprawy Wnioskodawca stoi na stanowisku, że skoro w związku z nabyciem praw własności Urządzeń od inwestorów prywatnych nie osiąga przychodu z tytułu częściowo odpłatnego nabycia rzeczy (jak już Spółka wykazała w stanowisku zaprezentowanym w odniesieniu do Pytania nr 1 objętego wnioskiem), to wartość początkowa tych Urządzeń jako środków trwałych powinna zostać ustalona przez Spółkę wyłącznie oparciu o ich cenę nabycia ustaloną zgodnie z art. 16 (winno być: 16g) ust. 3 ustawy o CIT.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Na wstępie należy zaznaczyć, że pytania przedstawione przez Państwa we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej wyznaczają zakres przedmiotowy tego wniosku. W związku z powyższym, wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem wniosku (Państwa zapytania). Zatem, inne kwestie wynikające z opisu sprawy i własnego stanowiska, nieobjęte pytaniem, nie zostały rozpatrzone w niniejszej interpretacji.
Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 278 ze zm., dalej: „ustawa o CIT”):
Przedmiotem opodatkowania podatkiem dochodowym jest dochód stanowiący sumę dochodu osiągniętego z zysków kapitałowych oraz dochodu osiągniętego z innych źródeł przychodów. W przypadkach, o których mowa w art. 21, art. 22 i art. 24b, przedmiotem opodatkowania jest przychód.
W myśl art. 7 ust. 2 ustawy o CIT:
Dochodem ze źródła przychodów, z zastrzeżeniem art. 11c, art. 11i, art. 24a, art. 24b, art. 24ca, art. 24d i art. 24f, jest nadwyżka sumy przychodów uzyskanych z tego źródła przychodów nad kosztami ich uzyskania, osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przychodów przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych nie zawiera definicji przychodu podatkowego. Ustawodawca ograniczył się w tym zakresie do wskazania w art. 12 ust. 1 przykładowych przysporzeń, zaliczanych do tej kategorii.
Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o CIT:
Przychodami, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4 oraz art. 14, są w szczególności:
wartość otrzymanych rzeczy lub praw, a także wartość innych świadczeń w naturze, w tym wartość rzeczy i praw otrzymanych nieodpłatnie lub częściowo odpłatnie, a także wartość innych nieodpłatnych lub częściowo odpłatnych świadczeń, z wyjątkiem świadczeń związanych z używaniem środków trwałych otrzymanych przez samorządowe zakłady budżetowe i instytucje gospodarki budżetowej w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych oraz spółki użyteczności publicznej z wyłącznym udziałem jednostek samorządu terytorialnego lub ich związków od Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego lub ich związków w nieodpłatny zarząd lub używanie.
Użycie w powyższym przepisie sformułowania „otrzymane” oznacza, że momentem powstania przychodu jest moment otrzymania, czyli wpływu bezpośrednio do majątku podatnika.
Na podstawie powołanego art. 12 ust. 1 ustawy o CIT, można stwierdzić, że podatek dochodowy od osób prawnych obejmuje swoim zakresem wszelkie wpływy majątkowe, powstałe przy prowadzeniu działalności gospodarczej, a także otrzymane z innych tytułów. Jednocześnie stwierdzić należy, że podatek dochodowy od osób prawnych posiada cechy podatku powszechnego, tj. podatku, który jest ciężarem publicznoprawnym od przyrostu majątkowego (dochodu), a zatem przychodem – jako źródłem dochodu – jest tylko ta wartość, która wchodząc do majątku podatnika może powiększyć jego aktywa.
W związku z powyższym wskazać należy, że co do zasady przychodem jest każda wartość wchodząca do majątku podatnika, powiększająca jego aktywa, mająca definitywny charakter, którą może on rozporządzać jak własną.
Stosownie do art. 12 ust. 5 ww. ustawy:
Wartość otrzymanych rzeczy lub praw, w tym otrzymanych nieodpłatnie, określa się na podstawie cen rynkowych stosowanych w obrocie rzeczami lub prawami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca ich uzyskania, z zastrzeżeniem ust. 6b.
Natomiast w myśl art. 12 ust. 5a ww. ustawy:
Wartością rzeczy lub praw częściowo odpłatnych stanowiącą przychód podatnika jest różnica między wartością tych rzeczy lub praw, ustaloną według zasad określonych w ust. 5, a odpłatnością ponoszoną przez podatnika. Przepis art. 14 ust. 3 stosuje się odpowiednio.
Jak wynika z opisu zdarzenia, Spółka świadczy na rzecz mieszkańców gminy przede wszystkim usługi komunalne, takie jak zbiorowe zaopatrzenie w wodę oraz odprowadzanie i oczyszczanie ścieków. Zapewnia również odbiór odpadów od podmiotów prowadzących działalność gospodarczą oraz realizuje zadania w zakresie budowy i remontów sieci, urządzeń oraz przyłączy wodno-kanalizacyjnych.
Z uwagi na ograniczoną dostępność środków publicznych, aby uniknąć długotrwałego oczekiwania na rozwój infrastruktury w zakresie urządzeń wodociągowych oraz kanalizacyjnych, prywatni inwestorzy decydują się na samodzielne wybudowanie ww. urządzeń, a następnie przekazanie ich, częściowo odpłatnie, Państwa Spółce.
Co do zasady, Spółka nabywa prawa własności Urządzeń od inwestorów prywatnych po cenach niższych niż ich wartość rynkowa. Przejęcie Urządzeń odbywa się na podstawie przyjętego w Spółce regulaminu, szczegółowo określającego zasady procedowania oraz zasady odpłatności za przejmowane Urządzenia. Nie ma więc miejsca oddanie w nieodpłatny zarząd lub używanie, o którym mowa w wyłączeniu z przychodów, określonym w art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o CIT, zaczynającym się od słów „z wyjątkiem”.
Po dokonanym przejęciu, Spółka klasyfikuje nabyte Urządzenia jako środki trwałe i ujmuje je w prowadzonej dla celów rozliczenia CIT ewidencji środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych.
Państwa wątpliwości budzi kwestia:
a)powstania po Państwa stronie przychodu podatkowego z tytułu przejmowania ww. Urządzeń, po cenach niższych niż ich wartość rynkowa oraz
b)ustalania wartości początkowej Urządzeń, w momencie wprowadzania ich do ewidencji środków trwałych.
Mając na uwadze powołane wyżej przepisy prawa oraz przedstawiony opis zdarzenia należy stwierdzić, że po stronie Spółki powstanie przychód podatkowy o którym mowa w art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (wartość otrzymanych częściowo odpłatnie rzeczy), w związku z nabyciem opisanych we wniosku Urządzeń.
Z literalnego brzmienia art. 12 ust. 5a wynika bowiem, że przychodem podatnika z tytułu częściowo odpłatnego nabycia rzeczy lub praw jest różnica między wartością tych rzeczy lub praw ustaloną według zasad określonych w ust. 5 (wartością rynkową), a odpłatnością ponoszoną przez podatnika.
A zatem, Spółka jest/będzie zobowiązana do rozpoznania przychodu w kwocie wynikającej z różnicy wartości rynkowej Urządzenia (określonej np. na podstawie zweryfikowanego i zaakceptowanego przez Spółkę kosztorysu inwestycji) i kwoty odpłatności, którą Spółka przekazała inwestorowi.
Tym samym, Państwa stanowisko w tym zakresie należało uznać za nieprawidłowe.
Odnosząc się do Państwa wątpliwości w zakresie ustalenia wartości początkowej częściowo odpłatnie nabytych Urządzeń, które zostaną wprowadzone do ewidencji środków trwałych w Państwa Spółce, wskazać należy na przepis art. 16g ust. 1 pkt 1a ustawy o CIT, zgodnie z którym:
Za wartość początkową środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, z uwzględnieniem ust. 2-14, uważa się: w razie częściowo odpłatnego nabycia, cenę ich nabycia powiększoną o wartość przychodu określonego w art. 12 ust. 5a.
A zatem, wartość początkową nabywanych przez Państwa Urządzeń o których mowa we wniosku, stanowić będzie cena ich nabycia powiększona o różnicę miedzy wartością tych składników majątku, ustaloną według zasad określonych w ust. 5a art. 12 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, czyli na podstawie cen rynkowych stosowanych w obrocie rzeczami lub prawami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca ich uzyskania a odpłatnością ponoszoną przez Państwa, czyli ceną nabycia.
Nie można zatem zgodzić się z Państwa stanowiskiem, że wartość początkowa nabywanych Urządzeń będzie mogła zostać ustalona w oparciu o ich cenę nabycia ustaloną zgodnie z art. 16g ust. 3.
Reasumując, Państwa stanowisko należało uznać za nieprawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy:
·stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia, oraz
·zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym/zdarzeniem przyszłym podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.
Odnosząc się do przywołanych przez Państwa wyroków należy zaznaczyć, że orzeczenia sądowe nie są źródłem powszechnie obowiązującego prawa i są wiążące jedynie w sprawach, w których zapadły. Natomiast Organ, mimo że w ocenie indywidualnych spraw podatników posiłkuje się wydanymi rozstrzygnięciami sądów i innych organów, to nie ma możliwości zastosowania ich wprost, ponieważ nie stanowią materialnego prawa podatkowego.
Końcowo zauważyć należy, że we własnym stanowisku w sprawie, w zakresie powstania przychodu podatkowego, odnoszą się Państwo do „nieodpłatnego świadczenia”, które w Państwa sprawie nie ma miejsca, bowiem jak wynika z wniosku, po Państwa stronie powstaje przychód z tytułu otrzymanych częściowo odpłatnie rzeczy (Urządzeń).
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
·Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.
·Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
·Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”). Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
·w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
·w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
