Jak rozliczyć VAT od zakupu samochodu w chwili likwidacji działalności

Na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT opodatkowaniu podatkiem VAT podlegają – w ramach tzw. spisu z natury (często nazywanego również remanentem likwidacyjnym) - niektóre towary pozostałe na dzień zaprzestania wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu przez podatnika będącego osobą fizyczną obowiązanego do zgłoszenia zaprzestania działalności naczelnikowi urzędu skarbowego. Dotyczy to towarów, w stosunku do których podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego (zob. art. 14 ust. 4 ustawy o VAT).

Powoduje to, że jeżeli likwidacji działalności gospodarczej towarzyszyć będzie zaprzestanie wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT, podatnik obowiązany będzie wykazać i opodatkować podatkiem VAT (według stawki 23%) przedmiotowy samochód w ramach spisu z natury (remanentu likwidacyjnego). Przy czym podatek ten podatnik obowiązany będzie obliczyć od wartości rynkowej samochodu netto (zob. przykładowo wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 16 czerwca 2016 r. w sprawie C-229/15).

Z art. 90b ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT wynika, że w przypadku, gdy w ciągu 60 miesięcy, licząc od miesiąca, w którym odpowiednio nabyto, dokonano importu lub oddano do używania pojazd samochodowy w odniesieniu do którego kwotę podatku naliczonego stanowiła kwota, o której mowa w art. 86a ust. 1 ustawy o VAT (a więc 50% kwoty podatku, np. z faktury zakupu samochodu), nastąpi zmiana jego wykorzystywania na wykorzystywanie wyłącznie do działalności gospodarczej, podatnik jest uprawniony do dokonania korekty kwoty podatku naliczonego odliczonej przy nabyciu, imporcie lub wytworzeniu tego pojazdu.

Jak jednocześnie stanowi art. 90b ust. 2 ustawy o VAT, w przypadku gdy w okresie korekty, o której mowa w art. 90b ust. 1 ustawy o VAT, nastąpi sprzedaż pojazdu samochodowego, uznaje się, że wykorzystanie tego pojazdu zostało zmienione na wykorzystanie wyłącznie do działalności gospodarczej, aż do końca okresu korekty. Przy czym przez sprzedaż w rozumieniu tego przepisu uznać według mnie należy również opodatkowanie samochodu w ramach spisu z natury (podobnie Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacjach indywidualnych z dnia 20 listopada 2019 r. – sygn. 0112-KDIL2-3.4012.451.2019.1.ZD, z dnia 27 listopada 2019 r. – sygn. 0115-KDIT1-2.4012.524.2019.2.KJ oraz z dnia 5 lutego 2021 r. – sygn. 0111-KDIB3-1.4012.613.2020.2.WN). A zatem obowiązkowi opodatkowania przedmiotowego samochodu w ramach spisu z natury towarzyszyć będzie prawo do zwiększenia w ramach przedmiotowej korekty kwoty podatku podlegającego odliczeniu. Kwota korekty wyniesie część kwoty podatku VAT, która nie stanowiła kwoty podatku naliczonego przy nabyciu samochodu, która przypada na pozostały okres 60-miesięcznego okresu korekty (zapewne będzie to 12/60, czyli 1/5 z 50% kwoty podatku VAT przy nabyciu samochodu w kwietniu 2022 r.).

Tomasz Krywan

prawnik, doradca podatkowy, właściciel kancelarii doradztwa podatkowego, autor wielu publikacji z zakresu podatków