Postanowienie WSA we Wrocławiu z dnia 23 lutego 2026 r., sygn. II SA/Wr 59/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Białek po rozpoznaniu w Wydziale II w dniu 23 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. K. na czynność Wojewody Dolnośląskiego w przedmiocie przekazania wniosku z dnia 6 listopada 2025 r. o wszczęcie postępowania nadzorczego postanawia: odrzucić skargę.

Uzasadnienie

Pismem z dnia 13 stycznia 2026 r. B. K. (dalej "skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na czynność materialno-techniczną (art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.) Wojewody Dolnośląskiego polegającą na bezprawnym przekazaniu wniosku skarżącej z dnia 6 listopada 2025 r. o wszczęcie postępowania nadzorczego wobec Burmistrza Miasta O. do organu niewłaściwego (Rady Miejskiej w O.), zamiast jego rozpoznania przez właściwy organ. Jak wskazała skarżąca, niniejsza skarga nie jest skargą powszechną w rozumieniu działu VIII k.p.a. a dotyczy czynności z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. podjętej w sferze władztwa publicznego i pochodzącej od organu administracji publicznej, która zastąpiła rozstrzygnięcie, wywołała skutki prawne, zamknęła ustawową drogę ochrony oraz ukształtowała sytuację prawną skarżącej. Czynność miała charakter władczy w sensie materialnym. Interes skarżącej jest konkretny, indywidualny i aktualny. W konkluzji, brak jest podstaw do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 p.p.s.a. Skarga dotyczy prawa do uruchomienia ustawowego trybu nadzorczego. W związku z powyższym, skarżąca wniosła o stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności materialno-technicznej oraz, że czynność ta została dokonana z naruszeniem prawa, zobowiązanie organu do merytorycznego rozpoznania wniosku z dnia 6 listopada 2025 r. w ramach kompetencji nadzorczych oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W opisie stanu faktycznego skarżąca wskazała m.in., że pismo z dnia 6 listopada 2025 r. było skierowane wyłącznie do Wojewody i powoływało się na art. 91 ustawy o samorządzie gminnym (dalej "u.s.g."). Skarżąca nie składała żadnej skargi do Rady Miejskiej. Wojewoda nie wszczął postępowania, nie wydał żadnego aktu, lecz przekazał sprawę Radzie, która potraktowała pismo jako "skargę" i 30 grudnia 2025 r. podjęła uchwałę kończącą sprawę. Skarżąca dowiedziała się o tym w dniu 7 stycznia 2026 r., skutkiem czego było brak uruchomienia trybu nadzorczego a sprawa została formalnie zakończona przez niewłaściwy organ. W związku z tym zaskarżona czynność została dokonana bez jakiejkolwiek podstawy prawnej. Pismo z dnia 6 listopada 2025 r. nie było skargą w rozumieniu działu VIII k.p.a. i nie było adresowane do Rady. Zgodnie z art. 91 ust. 1 u.s.g., wyłączną kompetencję nadzorczą nad działalnością gminy posiada wojewoda. Kompetencja ta ma charakter ustawowy, wyłączny i niedelegowalny, co oznacza, że wojewoda nie może przekazać jej wykonywania innemu organowi ani zastąpić inną procedurą. Tymczasem Wojewoda nie wszczął postępowania nadzorczego, nie wydał żadnego aktu nadzoru ani odmowy jego wszczęcia, lecz dokonał czynności polegającej na przekazaniu sprawy do Rady. Żaden przepis prawa nie przewiduje możliwości przekazania wniosku o wszczęcie postępowania nadzorczego do innego organu. Działanie to stanowi zatem klasyczny przykład działania poza granicami przyznanych kompetencji. Zgodnie z art. 7 Konstytucji RP organy władzy publicznej działają wyłącznie na podstawie i w granicach prawa. Naruszenie tej zasady stanowi wadę kwalifikowaną. Wojewoda był zobowiązany do wydania rozstrzygnięcia w odpowiedzi na wniosek skarżącej. Prawnie dopuszczalne były wyłącznie dwie drogi: wszczęcie postępowania nadzorczego bądź odmowa jego wszczęcia w formie aktu. Tymczasem Wojewoda nie wydał żadnego aktu, lecz zastosował czynność materialno-techniczną polegającą na przekazaniu sprawy innemu organowi. Czynność ta w praktyce zastąpiła rozstrzygnięcie, ponieważ zakończyła sprawę, wyeliminowała tryb ustawowy i pozbawiła skarżącą możliwości uzyskania merytorycznej odpowiedzi. Ponadto, przekazanie sprawy do Rady stanowiło kwalifikowane naruszenie właściwości rzeczowej, Rada nie jest bowiem organem nadzoru i nie posiada kompetencji z art. 91 u.s.g.