Wyrok SN z dnia 18 lutego 2026 r., sygn. II USKP 65/26
Przepis art. 25 ust. 1b ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, nakazujący pomniejszenie podstawy obliczenia emerytury z powszechnego wieku emerytalnego o sumę kwot pobranych emerytur wcześniejszych, znajduje zastosowanie do ubezpieczonej urodzonej w 1953 r., która wniosek o emeryturę w obniżonym wieku złożyła po dniu 1 stycznia 2013 r., tj. w czasie obowiązywania tego przepisu. Wyroki Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 marca 2019 r. (P 20/16) i z dnia 4 czerwca 2024 r. (SK 140/20) stwierdzające niekonstytucyjność art. 25 ust. 1b w określonym zakresie dotyczą wyłącznie ubezpieczonych, którzy nabyli prawo do wcześniejszej emerytury przed wejściem w życie zakwestionowanej regulacji i nie mogą być „rozciągnięte" na osoby, które skorzystały z tego uprawnienia już pod rządem nowego prawa. Zasada tempus regit actum nakazuje oceniać skutki zdarzeń prawnych według przepisów obowiązujących w dacie ich zaistnienia, a brak po stronie ustawodawcy zastrzeżeń wyłączających stosowanie art. 25 ust. 1b do określonych kategorii ubezpieczonych oznacza, że przepis ten obejmuje wszystkich, którzy złożyli wniosek o wcześniejszą emeryturę po dniu 1 stycznia 2013 r.
Teza AI
Istota problemu
Sprawa dotyczyła kwestii dopuszczalności pomniejszenia podstawy obliczenia emerytury z powszechnego wieku emerytalnego o sumę kwot pobranych wcześniej emerytur w obniżonym wieku, na podstawie art. 25 ust. 1b ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, w odniesieniu do ubezpieczonej urodzonej w 1953 r., która wniosek o wcześniejszą emeryturę złożyła po dniu 1 stycznia 2013 r. Problem prawny koncentrował się na tym, czy wyroki Trybunału Konstytucyjnego w sprawach P 20/16 i SK 140/20, stwierdzające niekonstytucyjność art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej w określonym zakresie, mogą znaleźć zastosowanie do ubezpieczonej, która skorzystała z emerytury wcześniejszej już w czasie obowiązywania zakwestionowanego przepisu.
