Interpretacja indywidualna z dnia 13 marca 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0112-KDIL2-1.4011.111.2026.4.DJ

Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

23 stycznia 2026 r. wpłynął Pani wniosek z 21 stycznia 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Wniosek dotyczy m.in. podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych rozwiązania umowy dożywocia. Uzupełniła go Pani pismem z 2 marca 2026 r. (wpływ 6 marca 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

Mieszka Pani (…). (...) 2025 r. zawarła Pani przed notariuszem w (…) umowę o dożywocie (…), na podstawie której przeniosła Pani na X własność nieruchomości położonej (…), stanowiącej działkę gruntu zabudowaną budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym.

Umowa została zawarta na podstawie art. 908-916 Kodeksu cywilnego i miała charakter umowy odpłatnej. W zamian za przeniesienie własności nieruchomości X zobowiązał się do zapewnienia Pani oraz Pani mężowi dożywotniego utrzymania.

Koszty zawarcia aktu notarialnego poniósł nabywca – X. Łączna kwota pobrana przy sporządzaniu aktu notarialnego wyniosła (…) zł, w tym (…) zł podatku od czynności cywilnoprawnych, który został pobrany i odprowadzony przez notariusza jako płatnika podatku.

(…) 2025 r. X zmarł (…). Śmierć X spowodowała trwałą i nieodwracalną niemożność wykonywania umowy o dożywocie w pierwotnym kształcie.

Spadek po zmarłym X, na podstawie testamentu z dnia (…) r. oraz aktu poświadczenia dziedziczenia z (…) r. nabyła w całości jego wieloletnia partnerka Y.

Po śmierci X, Y z przyczyn osobistych i zdrowotnych nie jest w stanie wykonywać obowiązków wynikających z tej umowy. Stan ten ma charakter trwały.

W związku z powyższym, w drodze zgodnego porozumienia stron, tj. między Panią jako dożywotniczką a Y – jedyną spadkobierczynią X, planowane jest rozwiązanie umowy o dożywocie w formie aktu notarialnego oraz zwrotne przeniesienie własności nieruchomości na Pani rzecz, bez jakichkolwiek dopłat, spłat, rozliczeń pieniężnych ani innych świadczeń majątkowych.

Planowana czynność ma charakter restytucyjny, zmierza do przywrócenia stanu prawnego sprzed zawarcia umowy o dożywocie i nie prowadzi do powstania nowego przysporzenia majątkowego po Pani stronie.

Rozwiązanie umowy oraz zwrotne przeniesienie własności stanowi zdarzenie przyszłe i planowane jest do jak najszybszej realizacji (pierwsza połowa tego roku).

W związku z powyższym zwraca się Pani z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej skutków podatkowych wyłącznie po Pani stronie jako osoby, na rzecz której nastąpi zwrotne przeniesienie własności nieruchomości.

W uzupełnieniu wniosku wskazała Pani, że planowane rozwiązanie umowy o dożywocie oraz zwrotne przeniesienie własności nieruchomości nastąpi na podstawie zgodnego porozumienia stron, w formie aktu notarialnego.

Podstawę prawną planowanych czynności stanowią:

• art. 353¹ Kodeksu cywilnego (zasada swobody umów),
• art. 908-916 Kodeksu cywilnego, regulujące umowę dożywocia.

Strony planują rozwiązać umowę dożywocia za zgodnym porozumieniem, a następnie dokonać zwrotnego przeniesienia własności nieruchomości na dotychczasowego właściciela.

Pytanie w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych

Czy w związku z planowanym rozwiązaniem umowy o dożywocie i zwrotnym przeniesieniem własności nieruchomości powstanie po Pani stronie przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?

Pani stanowisko w sprawie w odniesieniu do podatku dochodowego od osób fizycznych

W Pani ocenie, planowane rozwiązanie umowy o dożywocie oraz zwrotne przeniesienie własności nieruchomości na Pani rzecz nie spowoduje powstania po Pani stronie obowiązku podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych.

W wyniku planowanej czynności nie uzyska Pani żadnego przysporzenia majątkowego ani przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zwrotne przeniesienie własności nieruchomości nie wiąże się z otrzymaniem przez Panią jakichkolwiek świadczeń pieniężnych ani niepieniężnych. Tym samym po Pani stronie nie powstanie przychód podlegający opodatkowaniu PIT.

W Pani ocenie, w wyniku planowanego rozwiązania umowy o dożywocie nie powstanie po Pani stronie przychód, gdyż nie dojdzie do uzyskania jakiegokolwiek przysporzenia majątkowego ani świadczenia pieniężnego lub niepieniężnego. Zwrotne przeniesienie własności nieruchomości nastąpi wyłącznie w celu odwrócenia skutków wcześniejszej umowy.

Rozwiązanie umowy o dożywocie oraz zwrotne przeniesienie własności nieruchomości na Pani rzecz planowane jest do jak najszybszej realizacji w drodze zgodnego porozumienia stron w formie aktu notarialnego na podstawie art. 353¹ Kodeksu cywilnego w zw. z art. 908-916 Kodeksu cywilnego.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku w odniesieniu do podatku dochodowego od osób fizycznych jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):

Na podstawie art. 11 ust. 1 ww. ustawy:

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wyraźnie rozróżnia źródła przychodów oraz sposób opodatkowania dochodów z poszczególnych źródeł.

Stosownie do przepisów tej ustawy, odrębnymi źródłami przychodów są m.in. określone w art. 10 ust. 1:

-pkt 8

-pkt 9

W myśl art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Z przedstawionego we wniosku opisu sprawy wynika, że w (...) 2025 roku zawarła Pani umowę o dożywocie, na podstawie której przeniosła Pani na X własność nieruchomości. Umowa została zawarta na podstawie art. 908-916 Kodeksu cywilnego i miała charakter umowy odpłatnej. W zamian za przeniesienie własności nieruchomości X zobowiązał się do zapewnienia Pani oraz Pani mężowi dożywotniego utrzymania. W (…) 2025 r. zmarł X, a spadek po nim w całości nabyła jego partnerka (Y). Jako spadkobierczyni wstąpiła w prawa i obowiązki zmarłego X, w tym wynikające z umowy dożywocia. Partnerka zmarłego X z przyczyn osobistych i zdrowotnych nie jest w stanie wykonywać obowiązków wynikających z tej umowy dożywocia. W związku z powyższym, w drodze zgodnego porozumienia stron, tj. między Panią jako dożywotniczką a Y, planowane jest rozwiązanie umowy o dożywocie w formie aktu notarialnego oraz zwrotne przeniesienie własności nieruchomości na Pani rzecz, bez jakichkolwiek dopłat, spłat, rozliczeń pieniężnych ani innych świadczeń majątkowych. Rozwiązanie umowy o dożywocie oraz zwrotne przeniesienie własności nieruchomości nastąpi w drodze zgodnego porozumienia stron, w formie aktu notarialnego, na podstawie art. 353¹ Kodeksu cywilnego w zw. z art. 908-916 Kodeksu cywilnego. Rozwiązanie umowy oraz zwrotne przeniesienie własności stanowi zdarzenie przyszłe i planowane jest do jak najszybszej realizacji (pierwsza połowa tego roku).

Przedmiot Pani wątpliwości stanowi kwestia, czy planowane rozwiązanie umowy o dożywocie i zwrotne przeniesienie własności nieruchomości spowoduje po Pani stronie powstanie przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

W tym miejscu należy odnieść się do przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2025 r., poz. 1071, ze zm.).

W myśl art. 922 § 1 ww. ustawy:

Zgodnie z art. 924 Kodeksu cywilnego:

Stosownie do art. 1025 § 1 Kodeksu cywilnego:

Prawomocne postanowienie sądu o nabyciu spadku, czy też akt poświadczenia dziedziczenia sporządzony przez notariusza, potwierdza jedynie prawo spadkobiercy do tego spadku od momentu jego otwarcia.

Zgodnie z art. 908 § 1 Kodeksu cywilnego:

Jak wynika z przywołanego przepisu – przez umowę o dożywocie właściciel nieruchomości zobowiązuje się przenieść jej własność na nabywcę, nabywca zaś zobowiązuje się zapewnić zbywcy dożywotnie utrzymanie, pomoc i pielęgnację. Umowa o dożywocie jest zatem umową zobowiązującą i wzajemną.

Natomiast stosownie do art. 910 § 1 Kodeksu cywilnego:

W myśl art. 910 § 2 Kodeksu cywilnego:

Powyższe oznacza, że nabywca nieruchomości pomimo nałożonych zobowiązań wynikających z ustanowionego dożywocia nie jest ograniczony w rozporządzaniu nabytą nieruchomością i może ją zbyć.

Niewątpliwie umowa o dożywocie jest jedną z form zbycia nieruchomości (przeniesienia własności). Zgodnie z brzmieniem art. 908 Kodeksu cywilnego treść umowy o dożywocie polega na tym, że jedna ze stron przenosi na drugą własność nieruchomości, druga zaś zobowiązuje się w zamian za to do dożywotniego utrzymania zbywcy. Na zobowiązanie to – przy braku innego porozumienia (umowy) – składa się: obowiązek przyjęcia dożywotnika jako domownika, dostarczanie mu wyżywienia, ubrania, światła, opału, pomoc i pielęgnacja w czasie choroby oraz sprawienie mu na koszt nabywcy pogrzebu odpowiadającego zwyczajom miejscowym (art. 908 § 1 Kodeksu cywilnego).

Przeniesienie własności nieruchomości na podstawie umowy o dożywocie następuje z jednoczesnym obciążeniem tej nieruchomości prawem dożywocia, do którego to obciążenia stosuje się odpowiednio przepisy o prawach rzeczowych ograniczonych (art. 910 § 1 Kodeksu cywilnego). Z istoty prawa dożywocia jako prawa do uzyskania przez dożywotnika (zbywcy nieruchomości lub osoby mu bliskiej) dożywotniego utrzymania wynika, iż zakres związanych z tym obowiązków nabywcy powinien sięgać tak daleko, aby uprawniony nie był zmuszony poszukiwać dodatkowo środków utrzymania z innych źródeł. Oznacza to, że w zamian za przeniesienie własności nieruchomości dożywotnik w ramach dożywotniego utrzymania otrzymuje określone świadczenia także o charakterze majątkowym mające zaspokoić jego potrzeby życiowe. W tym znaczeniu zbycie nieruchomości w drodze dożywocia jest zbyciem na podstawie umowy nie tylko wzajemnej, ale także odpłatnej (ekwiwalentnej), przy którym otrzymywane przez dożywotnika (zbywcę lub osobę mu bliską) środki utrzymania stanowią odpłatę za zbytą nieruchomość. Z kolei odpłatne czynności prawne charakteryzują się tym, że każda ze stron uzyskuje jakąś korzyść majątkową, niekoniecznie w postaci pieniężnej: mogą to być także świadczenia innego rodzaju (usługi, rzeczy, wierzytelności, inne prawa), byleby dały się określić w pieniądzu.

W piśmiennictwie przyjęło się traktować umowę dożywocia za umowę nazwaną, odpłatną, konsensualną, zobowiązującą, kauzalną, przysparzającą, dwustronnie zobowiązującą, wzajemną, o charakterze losowym. Odpłatność takiej umowy nie powinna budzić wątpliwości (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 20 maja 2010 r., I SA/Gd 825/09).

Dla ustalenia charakteru umowy o dożywocie istotne są dalsze regulacje kodeksowe tej instytucji, a mianowicie art. 913 Kodeksu cywilnego:

Potwierdzają bowiem one odpłatność umów o dożywocie. Stanowią, że jeżeli z jakichkolwiek powodów wytworzą się między dożywotnikiem a zobowiązanym takie stosunki, że nie można wymagać od stron, żeby pozostawały nadal w bezpośredniej ze sobą styczności, sąd na żądanie jednej z nich zamieni wszystkie lub niektóre uprawnienia objęte treścią prawa dożywocia na dożywotnią rentę odpowiadającą wartości tych uprawnień.

Ustawodawca w art. 913 Kodeksu cywilnego przewidział w określonych sytuacjach możliwość modyfikacji przez sąd uprawnień objętych treścią dożywocia, włącznie z rozwiązaniem w wyjątkowych przypadkach umowy o dożywocie.

W tym miejscu należy zwrócić uwagę na treść art. 353¹ Kodeksu cywilnego:

Zasada swobody umów wynikająca z tej regulacji pozwala podmiotom kształtować stosunki cywilnoprawne według własnych decyzji, do których należy także zaliczyć prawo stron do rozwiązania zawartej umowy. Przepisy Kodeksu cywilnego nie określają bezpośrednio rzeczowych skutków rozwiązania umowy o dożywocie, nawet w sytuacji, o której mowa w art. 913 Kodeksu cywilnego pozwalającego stronom umowy dożywocia na zmianę lub rozwiązanie umowy w szczególnych okolicznościach, gdy charakter stosunków, jakie wytwarzają się między stronami po ustanowieniu prawa, wskazuje na trudne lub wręcz niemożliwe utrzymywanie stosunku dożywocia. Jednak podkreślić należy, że w przypadku zmian dobrowolnie dokonanych przez strony, włącznie z rozwiązaniem umowy, zmiany te pozostają poza dyspozycją art. 913 Kodeksu cywilnego.

Rzeczowe skutki rozwiązania umowy o dożywocie należy wobec tego ocenić kierując się treścią regulacji Tytułu XXXIV, Działu II Kodeksu cywilnego. Skoro zawarcie umowy o dożywocie powoduje przeniesienie własności nieruchomości z jednoczesnym obciążeniem nieruchomości prawem dożywocia, to niewątpliwie w takim przypadku dochodzi do zbycia nieruchomości. Z takim samym skutkiem mamy do czynienia w sytuacji odwrotnej, gdy następuje rozwiązanie umowy o dożywocie, wówczas z jednej strony następuje przeniesienie własności nieruchomości z powrotem na dożywotnika, a z drugiej strony ma miejsce wygaśnięcie prawa dożywocia.

Rozwiązanie umowy rodzi więc skutek rzeczowy w postaci przeniesienia własności nieruchomości na dożywotnika (tj. w niniejszej sprawie Pani), co niewątpliwie należy potraktować jako nabycie przez dożywotnika (Panią) nieruchomości. Przy czym w okolicznościach niniejszej sprawy, gdy dochodzi do ponownego nabycia nieruchomości przez Panią jako dożywotnika na skutek rozwiązania umowy o dożywocie nie mamy do czynienia z czynnością podlegającą opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Zatem, samo ponowne nabycie prawa do nieruchomości nie stanowi dla Pani źródła przychodu w świetle przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W konsekwencji, mając na uwadze wyżej przywołane przepisy prawa należy stwierdzić, że w wyniku rozwiązania umowy dożywocia w drodze swobody umów po stronie Pani, na rzecz której zostanie zwrotnie przeniesiona własność nieruchomości, nie powstanie przychód na gruncie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W konsekwencji, nie będzie Pani zobowiązana do zapłaty podatku dochodowego z tego tytułu.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Ta interpretacja nie przesądza czy planowane notarialne rozwiązanie umowy o dożywocie będzie skuteczne w świetle przepisów niepodatkowych. Interpretacja ta rozstrzyga jedynie o skutkach podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych rozwiązania takiej umowy.

Nadmieniam również, że interpretacja stanowi ocenę Pani stanowiska wyłącznie w zakresie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W zakresie podatku od czynności cywilnoprawnych oraz podatku od spadków i darowizn wydane zostaną odrębne rozstrzygnięcia.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.

·Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.