Interpretacja indywidualna z dnia 12 marca 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0114-KDIP3-2.4011.29.2026.2.BM
Ugoda mediacyjna dotycząca unieważnienia kredytu frankowego oznacza otrzymanie nienależnie uiści i, co nie generuje przychodu w znaczeniu podatkowym. Jednak zwrot odsetek uprzednio odliczanych w ramach ulgi może skutkować koniecznością doliczenia tej kwoty do dochodu w roku podatkowym, w którym zwrot nastąpił.
Interpretacja indywidualna – stanowisko w części prawidłowe i w części nieprawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest:
- prawidłowe – w zakresie pytania nr 1 oraz
- nieprawidłowe – w zakresie pytania nr 2.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
8 stycznia 2026 r. wpłynął Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej z 2 stycznia 2026 r. Uzupełnili go Państwo pismem z 27 stycznia 2026 r. (wpływ
27 stycznia 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie.
Zainteresowani, którzy wystąpili z wnioskiem
1)Zainteresowany będący stroną postępowania:
A.A.
2)Zainteresowana niebędąca stroną postępowania:
B.B.
Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
Pan (A.A.) i Pana żona (B.B.) w dniu 25 lipca 2006 r. zawarliście z bankiem umowę o kredyt mieszkaniowy indeksowany kursem CHF o numerze (…) - przeznaczony na zakup docelowego mieszkania dla Państwa rodziny.
W ramach tego kredytu kwota 498.800 PLN stanowiła ceną za mieszkanie w stanie surowym deweloperskim zapłaconą Deweloperowi (firma (…)), natomiast 200.000 PLN stanowiła kwota na wykończenie tej nieruchomości (w celu możliwości zamieszkania w zakupionym domu) oraz kwota 84.000 PLN na spłatę kredytu mieszkaniowego (w którym mieszkaliście Państwo z dzieckiem do czasu wprowadzenia do docelowego mieszkania) a sam wymóg spłaty posiadanego kredytu mieszkaniowego był niezbędnym warunkiem do zawarcia umowy kredytu CHF o numerze (…).
Łącznie wypłacona kwota kredytu przez bank dla Państwa wyniosła 782.800,05 PLN. Ze względu na fakt, że Państwa umowa o numerze (…) zawierała klauzule abuzywne złożyliście Państwo w dniu 19 marca 2021 r. do sądu pozew wobec banku (...) (następca prawny (…) w Polsce). Sprawa była rozpatrywana w Sądzie Okręgowym w (…) pod sygnaturą akt (…) i została pozytywnie rozstrzygnięta na Państwa korzyść wyrokiem sądowym z dnia 14 lutego 2024 r.
W treści podjętego wyroku sądu - sąd unieważnił Państwa umowę, zasądził koszty procesu, które w całości obciążyły bank oraz zasądził na Państwa rzecz odsetki ustawowe od banku.
W ramach wyroku sąd podał również datę wymagalności, po której powinien zostać rozliczony kredyt z bankiem tj. po kursie średnim NBP z dnia 14 kwietnia 2023 r. - Tabela nr (…) z dnia 2023-04-14 CHF = 4,7334 PLN za 1 CHF. Oznacza to, że łączna kwota w PLN wpłacona przez Państwa do Banku od początku trwania kredytu wyniosła finalnie – 976.267,48 PLN. (wpłaciliście Państwo do banku kwoty: 193.592,55 PLN oraz 165.351,53 CHF - co przy kursie rozliczenia kredytu, wskazanym przez Sąd daje kwotę 782.674,93 PLN).
Bank wystąpił z apelacją do Sądu Apelacyjnego (2 instancji) w (...) i obecnie sprawa jest w toku, czekacie Państwo na wyrok sądu 2-giej instancji. W ramach promowanego przez rząd w Polsce procesu odciążania systemu sądowniczego z dużej liczby spraw frankowych (tj. polubownego zakończenia sporu i nie przedłużania spraw sądowych z tytułu zawarcia umów kredytu hipotecznego niezgodnych z prawem), sąd prowadzący Państwa sprawę wydał postanowienie o skierowaniu jej do mediacji sądowej. Mediację prowadzi (…) - pod numerem sprawy (mediacja (…)). W wyniku przeprowadzonej mediacji Bank przygotował ugodę, której treść znajduje się poniżej.
W celu szybkiego zakończenia Państwa sporu - bank na podstawie wyroku sądu 1 instancji oraz porównania kwoty wypłaconego kredytu (782.800,05 PLN) z łączną kwotą wpłaconych przez Państwa do banku środków z tytułu tego kredytu (976.267,48 PLN) - których różnica wynosi 193.467,43 PLN nadpłaconych przez Państwa do banku środków - zaproponował ugodę, w której zwraca świadczenia nienależne (zgodnie z decyzją sądu) w postaci: umorzenia aktualnego zadłużenia kredytu oraz oddania kwoty 164.597,05 PLN w ramach pełnego i ostatecznego rozliczenia roszczeń stron wynikających z Umowy lub w związku z nią. Finalnie bank w ramach zaproponowanej ugody deklaruje, że zwróci Państwu mniejszą kwotę, niż wpłaciliście Państwo do banku z tytułu realizacji tej umowy kredytu mieszkaniowego o 28.870,38 PLN (czyli to będzie kwota straty jaką w wyniku tej Ugody Państwo poniesiecie).
Podkreślacie Państwo, że:
- kredyt był zaciągnięty na własne cele mieszkaniowe,
- w Państwa docelowym mieszkaniu uzyskanemu dzięki temu kredytowi – mieszkacie Państwo od kilkunastu lat z Państwa rodziną i wykorzystujecie go tylko do celów mieszkalnych
- wcześniej nie korzystaliście Państwo z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej inwestycji mieszkaniowej.
Treść Ugody przygotowanej przez bank:
UGODA MEDIACYJNA do umowy, dla której zadłużenie jest ewidencjonowane na numerze rachunku (…) w sprawie o sygn. akt (…) prowadzonej przed Sądem (…). Ta ugoda ("Ugoda"), sporządzona w dniu 1 grudnia 2025 r., została zawarta w dniu (…) 2025 roku przed mediatorem (…) pomiędzy: Bankiem (…) z siedzibą w (…), w całości wpłacony („Bank”), reprezentowaną przez: 1. (…) zwanymi dalej, zarówno razem jak i z osobna także „Klientem”, Bank oraz Klient zwani będą łącznie „Stronami” bądź każdy z nich osobno „Stroną”.
PREAMBUŁA DO UGODY: 1. Bank oraz Klient zawarli umowę kredytu, który jest przypisany do rachunku, którego ostatnie 12 cyfr to (…) (“Umowa”). 2. Pomiędzy Stronami istnieje spór co do ważności Umowy (i jej postanowień). Klient stoi na stanowisku, że Umowa zawiera postanowienia abuzywne (niedozwolone), skutkujące jej nieważnością. Klient złożył w Sądzie (…) pozew o ustalenie nieważności Umowy i ewentualnie zapłatę. Postępowanie przed Sądem I instancji toczyło się pod sygn. akt (…). Bank wniósł apelację do Sądu (…). Na dzień sporządzenia ugody, sprawie nie nadano sygnatury w postępowaniu przed Sądem II instancji ("Postępowanie z powództwa Klienta"). Bank stoi na stanowisku, że Umowa (i jej postanowienia) jest ważna. Niezależnie od tego, Bank złożył w Sądzie (…) pozew o zapłatę tytułem zwrotu kapitału wypłaconego na podstawie Umowy. Postępowanie toczy się pod sygn. akt (…) ("Postępowanie z powództwa Banku"). 3. Klient jest świadomy, że rozstrzygnięcie przez sąd w Postępowaniu z powództwa Klienta może być inne niż rozliczenia zawarte w tej Ugodzie (w tym wynik tego postępowania może być korzystniejszy dla Klienta niż rozliczenia wskazane w tej Ugodzie). Klient świadomie i dobrowolnie zdecydował się na zawarcie tej Ugody w celu: całkowitego umorzenia pozostałej do spłaty kwoty kapitału kredytu wynikającej z Umowy; b. pełnego i ostatecznego uregulowania roszczeń Stron poprzez zapłatę przez Bank na rzecz Klienta kwoty uzgodnionej w Ugodzie; c. zrzeczenia się przez Klienta roszczeń wobec Banku w związku z zawarciem i wykonywaniem Umowy (na dotychczasowych warunkach; d. cofnięcia przez Klienta pozwu w Postępowaniu z powództwa Klienta, a także zrzeczenia się przez Klienta roszczeń wobec Banku w związku z zawarciem i wykonywaniem Umowy (na dotychczasowych warunkach), e. umorzenia postępowania z powództwa Banku na skutek zawarcia ugody mediacyjnej, a także zrzeczenie się przez Bank wszelkich dalszych roszczeń w związku z zawarciem i wykonywaniem Umowy.
W ZWIĄZKU Z POWYŻSZYM, STRONY CZYNIĄC SOBIE WZAJEMNE USTĘPSTWA, POSTANOWIŁY DOBROWOLNIE ZAWRZEĆ UGODĘ O NASTĘPUJĄCEJ TREŚCI:
§ 1 DOBROWOLNY CHARAKTER UGODY. OŚWIADCZENIA I ZAPEWNIENIA KLIENTA. 1. Klient oświadcza i zapewnia Bank, że: a. podjął decyzję o zawarciu Ugody dobrowolnie, niezależnie i z własnej woli, nie działając pod żadnym przymusem (w tym ekonomicznym), pod wpływem błędu, groźby, ani też dla pozoru; b. przed zawarciem Ugody zapoznał się starannie z Ugodą oraz załącznikami do niej (w tym z Informacją dla Klienta dotyczącą klauzul niedozwolonych (Załącznik A do Ugody)) oraz w całości rozumie te dokumenty i jest świadomy roszczeń, jakie mogłyby mu przysługiwać w związku z treścią postanowień Umowy w dotychczasowym brzmieniu lub w odniesieniu do rzekomo niepełnego lub nieodpowiedniego poinformowania konsumenta o ryzyku walutowym (w szczególności jego nieograniczonym charakterze); c. przed zawarciem Ugody nie przeniósł, ani nie zobowiązał się do przeniesienia na rzecz jakiejkolwiek osoby trzeciej jakiegokolwiek roszczenia lub prawa dotyczącego lub związanego z Umową i nie zrobi tego do dnia wejścia w życie Ugody ani w późniejszym czasie; d. żadne z postanowień Ugody nie zostało narzucone Klientowi przez Bank, cała treść Ugody odzwierciedla intencje Klienta i jest z nimi zgodna, a zawarcie Ugody zostało indywidualnie uzgodnione przez Strony; e. na dzień zawarcia Ugody nie została ogłoszona jego upadłość ani nie toczy się względem niego postępowanie dot. ogłoszenia jego upadłości. 2. Klient jest w pełni świadomy tego, że: a. Umowa zawiera postanowienia, które są podobne lub identyczne z postanowieniami uznawanymi przez sądy powszechne za postanowienia abuzywne (niedozwolone) (na podstawie art. 3851 i następnych Kodeksu cywilnego) albo nieważne (na podstawie ogólnych przepisów prawa polskiego), lub w odniesieniu do których kierowane są takie zarzuty, w tym przez organy administracji publicznej (w szczególności Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów).
Obejmuje to postanowienia dotyczące indeksacji/denominacji kredytu w walucie obcej, sposobu ustalania przez bank kursów walut, stosowania spreadu walutowego, zabezpieczeń kredytu, oprocentowania kredytu lub dotyczące ubezpieczeń (w tym opłaty z tytułu udzielenia kredytu z niskim wkładem własnym). Lista takich przykładowych postanowień została przedstawiona w Załączniku A do Ugody; b. zgodnie z prawem polskim i unijnym, postanowienia abuzywne nie wiążą konsumenta, chyba że konsument, będąc świadomym ich abuzywnego charakteru i wynikających z tego konsekwencji wyrazi zgodę na związanie tymi postanowieniami w drodze wyraźnej, świadomej i dobrowolnej zgody; c. zgodnie z uchwałą pełnego składu Izby (…) z dnia 25 kwietnia 2024 roku (…), w razie uznania, że postanowienie umowy kredytu indeksowanego lub denominowanego odnoszące się do sposobu określania kursu waluty obcej stanowi niedozwolone postanowienie umowne i nie jest wiążące, w obowiązującym stanie prawnym nie można przyjąć, że miejsce tego postanowienia zajmuje inny sposób określenia kursu waluty obcej wynikający z przepisów prawa lub zwyczajów. W razie niemożliwości takiego ustalenia umowa nie wiąże także w pozostałym zakresie i jest nieważna (trwale bezskuteczna); d. w sądach powszechnych podnoszone są zarzuty, że przed zawarciem umów kredytowych klienci otrzymywali od Banku niepełną lub nieodpowiednią informację o ryzyku walutowym (w szczególności o jego nieograniczonym charakterze) związanym z zawarciem i wykonywaniem umów kredytowych; na tej podstawie konsumenci mogliby podnosić roszczenia, na przykład w celu unieważnienia umów kredytowych lub uzyskania odszkodowania ze strony Banku. Lista takich przykładowych roszczeń oraz rozstrzygnięć sądowych z tego tytułu została przedstawiona w Załączniku A do Ugody, e. ewentualne rozstrzygnięcie o roszczeniach zgłoszonych przez Klienta w Postępowaniu z powództwa Klienta przez sąd (lub innych roszczeniach, o których mowa w Załączniku A do Ugody), może być korzystniejsze dla Klienta niż rozliczenia wskazane w tej Ugodzie, zaś Postępowanie z powództwa Banku mogłoby doprowadzić do zasądzenia na rzecz Banku od Klienta zwrotu kwoty kapitału kredytu (która została określona w Umowie i na wniosek Klienta wypłacona, w wysokości 782.800,05 PLN), wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie. Sąd mógłby jednak oddalić takie roszczenie (w tym z powodu przedawnienia); Jednocześnie: i. Klient mógłby uzyskać zabezpieczenie poprzez zawieszenie obowiązku spłaty rat kapitałowych i odsetkowych do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia postępowania sądowego; ii. z uchwały pełnego składu Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z dnia 25 kwietnia 2024 roku (…) wynika, że jeżeli umowa nie wiąże stron, a w wykonaniu tej umowy bank wypłacił kredytobiorcy całość lub część kwoty kredytu, zaś kredytobiorca dokonywał spłat kredytu, powstają samodzielne roszczenia o zwrot nienależnego świadczenia na rzecz każdej ze stron; iii. z wytycznych Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej zawartych w wyroku z dnia 19 czerwca 2025 r. w sprawie C-396/24 wynika, że bank nie może żądać od konsumenta zwrotu całej kwoty udzielonego kredytu, niezależnie od kwoty spłat dokonanych przez konsumenta w wykonaniu tej umowy i niezależnie od pozostałej do spłaty kwoty; iv. zgodnie z uchwałą pełnego składu Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z dnia 25 kwietnia 2024 roku (…), jeżeli umowa kredytu nie wiąże z powodu niedozwolonego charakteru jej postanowień, nie ma podstawy prawnej do żądania przez którąkolwiek ze stron odsetek lub innego wynagrodzenia z tytułu korzystania z jej środków pieniężnych w okresie od spełnienia nienależnego świadczenia do chwili popadnięcia w opóźnienie co do zwrotu tego świadczenia. f. w przyszłości mogą nastąpić zdarzenia, które mogłyby przynieść Klientowi rozwiązania korzystniejsze od rozliczeń zawartych w tej Ugodzie, na przykład: (i) może nastąpić zmiana stanu prawnego, w tym może zostać uchwalona i wejść w życie ustawa, która mogłaby zobowiązywać banki do zaoferowania korzystniejszych rozliczeń kredytobiorcom, (ii) może nastąpić zmiana orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej lub Sądu Najwyższego, (iii) organy administracji (w szczególności Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów) mogą wydać decyzje korzystne dla klientów, którzy zawarli umowy o kredyty indeksowane lub denominowane w walutach obcych, w szczególności poprzez zobowiązanie banków do świadczenia na rzecz klientów określonych korzyści; g. inni klienci, którzy również zawarli w przeszłości lub zawrą w przyszłości podobne ugody z Bankiem, mogli lub mogą wynegocjować ugodę z Bankiem na innych warunkach ekonomicznych, w tym takich, które mogą być korzystniejsze niż warunki tej Ugody. 3. Klient - świadomy powyższego - zdecydował się zawrzeć tę Ugodę, aby dobrowolnie i polubownie uregulować w sposób pełny i ostateczny wszelkie roszczenia Stron wynikające z i związane z Umową.
§ 2 ZRZECZENIE SIĘ ROSZCZEŃ PRZEZ KLIENTA. UMORZENIE POSTĘPOWANIA SĄDOWEGO Z POWÓDZTWA BANKU ORAZ Z POWÓDZTWA KLIENTA. 1. Klient wyraźnie, świadomie i dobrowolnie wyraża zgodę na związanie go postanowieniami Umowy w ich dotychczasowym brzmieniu – w szczególności tymi, o których mowa w § 1 ust. 2a powyżej, sprzeciwia się ich wyłączeniu z Umowy i przywróceniu sytuacji, w której znalazłby się, gdyby te postanowienia nie zostały zawarte w Umowie, a także przywraca im skuteczność z mocą wsteczną (tj. od daty zawarcia Umowy). 2. Klient wyraźnie, świadomie i dobrowolnie, w pełni zrzeka się, odstępuje od i rezygnuje z: a. powoływania się na niedozwolony charakter jakichkolwiek postanowień Umowy lub jej nieważność, w tym w zakresie wynikającym z wyroku sądu I instancji wydanym w Postępowaniu z powództwa Klienta; b. skierowania ewentualnego wyroku wydanego w Postępowaniu z powództwa Klienta do egzekucji, w tym w szczególności w zakresie ewentualnych kwot zasądzonych przez sąd I instancji od Banku na rzecz Klienta: c. dochodzenia innych roszczeń pieniężnych wynikających z lub związanych z zawarciem Umowy oraz zakresem informacji, jakie Klient otrzymał od Banku przed zawarciem Umowy (w tym dotyczących ryzyka kursowego), obejmujących w szczególności roszczenia o zapłatę kwot innych niż te już zasądzone na rzecz Klienta przez sąd I instancji w Postępowaniu z powództwa Klienta (w tym roszczenia o (i) wynagrodzenie za korzystanie przez Bank ze środków pieniężnych wpłaconych przez Klienta, (ii) odszkodowanie lub zadośćuczynienie za szkodę majątkową i/lub niemajątkową poniesioną przez Klienta i/lub (iii) waloryzację środków pieniężnych wpłaconych przez Klienta). 3. W związku z zawarciem Ugody, Strony zgodnie wnoszą o umorzenie Postępowania z powództwa Banku. 4. W celu umorzenia Postępowania z powództwa Klienta, Strony podejmą następujące działania: i. W terminie 14 dni kalendarzowych od daty zawarcia Ugody Klient złoży pismo procesowe, w którym cofnie pozew (wraz ze zrzeczeniem się roszczeń) z uwagi na zawartą Ugodę oraz prześle odpis tego pisma procesowego do pełnomocnika Banku (wraz z potwierdzeniem nadania do Sądu); ii. W terminie 14 dni kalendarzowych od otrzymania pisma procesowego Klienta dotyczącego cofnięcia pozwu, Bank złoży pismo procesowe, w którym cofnie wniosek o zasądzenie kosztów. 5. Każda ze Stron poniesie koszty związane z Postępowaniem z powództwa Banku we własnym zakresie. W celu uniknięcia wątpliwości, każda ze Stron zrzeka się wszelkich roszczeń, jakie może mieć względem drugiej Strony w związku z kosztami Postępowania z powództwa Banku, w tym kosztami zastępstwa procesowego. Każda ze Stron zobowiązuje się nie dochodzić takich kosztów od drugiej Strony, nawet w przypadku zasądzenia ich na rzecz którejkolwiek ze Stron przez Sąd. 6. Bank poniesie koszty związane z Postępowaniem z powództwa Klienta, w tym koszty zastępstwa procesowego Klienta w wysokości do jednokrotności stawki minimalnej określonej w Rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie lub Rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych w kwocie 10.800,00 PLN oraz zwróci opłatę od pozwu w kwocie 1.000,00 PLN na rachunek bankowy o nr (...) należący do (...), w terminie 14 dni kalendarzowych od dnia otrzymania pisma procesowego Klienta dotyczącego cofnięcia pozwu w Postępowaniu z powództwa Klienta. 7. W celu uniknięcia wątpliwości, każda ze Stron zrzeka się wszelkich roszczeń, jakie może mieć względem drugiej Strony w związku z kosztami Postępowania z powództwa Klienta, w tym kosztami zastępstwa procesowego, ponad koszty uzgodnione w zdaniu pierwszym. Każda ze Stron zobowiązuje się nie dochodzić takich kosztów od drugiej Strony, nawet w przypadku zasądzenia ich na rzecz którejkolwiek ze Stron przez Sąd. 8. Klient i Bank zgodnie postanawiają, że treść tej Ugody wyczerpuje wszystkie roszczenia Klienta i Banku związane z zawarciem i wykonywaniem Umowy, zaś zapłata przez Bank na rzecz Klienta kwoty określonej w § 3 ust. 4 poniżej i całkowite umorzenie pozostałego zadłużenia Klienta wynikającego z Umowy będą skutkować całkowitym rozliczeniem udzielonego kredytu oraz wygaśnięciem Umowy, a tym samym zakończeniem jakiegokolwiek stosunku prawnego pomiędzy Klientem a Bankiem w odniesieniu do kredytu, a także umorzeniem Postępowania z powództwa Klienta (wobec cofnięcia przez Klienta pozwu) i umorzeniem Postępowania z powództwa Banku (wobec cofnięcia przez Banku pozwu).
§ 3 ZWOLNIENIE KLIENTA Z DŁUGU. 1. Strony zgodnie potwierdzają, że w wykonaniu Umowy, Bank wypłacił na rzecz Klienta kwotę 782.800,05 PLN, a na dzień sporządzenia Ugody, Klient zapłacił na rzecz Banku kwotę 193.592,55 PLN i/lub 165.351,53 CHF. Klient uznaje uprawnienie Banku do otrzymania tych kwot i nie zgłasza żadnych roszczeń względem tych kwot. 2. Zgodnie z informacją zawartą w księgach rachunkowych Banku, na dzień sporządzenia Ugody aktualne zadłużenie Klienta wobec Banku na podstawie Umowy wyrażone jest w CHF i wynosi łącznie 186.562,14 CHF ("Aktualne Zadłużenie"), na którą to kwotę składają się: a. kapitał kredytu pozostający do spłaty: 181.059,89 CHF, b. odsetki umowne od kapitału kredytu: 5.502,25 CHF, 3. Wartość Aktualnego Zadłużenia w PLN, po przeliczeniu go według średniego kursu CHF Narodowego Banku Polskiego opublikowanego w dniu 28.11.2025 r. w wysokości 4,5416 PLN/CHF, wynosi łącznie: 847.290,62 PLN. 4. W ramach pełnego i ostatecznego rozliczenia roszczeń stron wynikających z Umowy lub w związku z nią, Bank zobowiązuje się do zapłaty na rzecz Klienta kwoty 164.597,05 PLN w terminie 30 dni kalendarzowych od wystąpienia ostatniego ze zdarzeń: (i) zawarcia Ugody, lub (ii) otrzymania przez Bank pisma procesowego Klienta dotyczącego cofnięcia pozwu w Postępowaniu z powództwa Klienta (z potwierdzeniem nadania do Sądu), lub (iii) otrzymania przez Bank pisemnej dyspozycji Klienta dotyczącej wypłaty. Formularz dyspozycji wypłaty stanowi Załącznik D do Ugody. 5. Z dniem zawarcia Ugody: a. Bank w całości zwalnia Klienta z długu (tj. umarza Aktualne Zadłużenie Klienta) oraz zrzeka się wszelkich dalej idących roszczeń wynikających z Umowy lub w związku z nią, b. Klient oświadcza i zgadza się, że przyjmuje to zwolnienie z długu. 6. Bank w ciągu 30 dni kalendarzowych od wystąpienia ostatniego ze zdarzeń: (i) zawarcia Ugody, lub (ii) otrzymania przez Bank pisma procesowego Klienta dotyczącego cofnięcia pozwu w Postępowaniu z powództwa Klienta (z potwierdzeniem nadania do Sądu), lub (ii) otrzymania przez Bank pisemnej dyspozycji Klienta dotyczącej wypłaty, wystawi i wyśle do Klienta dokumenty zwalniające zabezpieczenie wierzytelności wynikających z Umowy, w tym pozwalające na wykreślenie hipoteki wpisanej na rzecz Banku. 7. Spłaty dokonane przez Klienta (w części odpowiadającej spłacie rat kapitałowych i odsetkowych) w okresie pomiędzy dniem sporządzenia tej Ugody (tj. dniem 1 grudnia 2025 r.) a datą rozliczenia Ugody zostaną zwrócone przez Bank na ostatni znany Bankowi rachunek bankowy Klienta, z którego wpłynęły środki pieniężne. W razie wątpliwości co do prawidłowości aktualnego numeru rachunku Klienta Bank zastrzega możliwość kontaktu telefonicznego z Klientem celem potwierdzenia sposobu rozliczenia. Ewentualna nadpłata dokonana w walucie CHF zostanie zwrócona w walucie PLN, po jej przeliczeniu według kursu średniego Narodowego Banku Polskiego z dnia dokonania przez Klienta określonej wpłaty. W przypadku wskazania przez Klienta rachunku prowadzonego w walucie CHF, Bank zwróci ewentualną nadpłatę w tej walucie. 8. Klient oświadcza, że został poinformowany przez Bank o wystąpieniu po jego stronie przychodu do opodatkowania w kwocie, o której mowa w § 3 ust. 5 lit. a powyżej, w związku ze zwolnieniem z długu (umorzeniem) w zakresie części kredytu oraz o możliwości skorzystania z zaniechania poboru podatku od tego przychodu na podstawie Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (Dz. U. z 2022 r., poz. 592 ze zm. wprowadzoną Rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 20 grudnia 2024 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe, Dz.U. 2024 poz. 1912). W razie spełnienia warunków dla zaniechania poboru podatku określonych w rozporządzeniu, Klient zobowiązuje się do złożenia oświadczenia stanowiącego Załącznik B do Ugody. Niezłożenie oświadczenia zostanie uznane przez Bank za niespełnienie warunków dla zaniechania poboru podatku. W takiej sytuacji Bank wystawi Klientowi informację PIT-11. Jednocześnie Bank zastrzega sobie prawo do wystawienia Klientowi informacji PIT-11 również w razie zidentyfikowania przez Bank, że informacje wskazane przez Klienta w oświadczeniu są nieprawdziwe. 9. Klient oświadcza ponadto, że został poinformowany przez Bank o możliwości wystąpienia po jego stronie przychodu do opodatkowania w związku z zapłatą na jego rzecz przez Bank części kwoty, o której mowa w § 3 ust. 4 powyżej. W takiej sytuacji Bank wystawi Klientowi informację PIT-11.
§ 4 KLAUZULA POUFNOŚCI. 1. Strony zobowiązują się nie ujawniać treści Ugody oraz informacji uzyskanych w toku negocjacji Ugody innym osobom, w tym w mediach społecznościowych, prasie, telewizji, radiu, innym kredytobiorcom itp. ani nie wykorzystywać tych informacji w sposób niezwiązany z celem Ugody. 2. Powyższe nie dotyczy sytuacji, gdy: a. ujawnienie informacji następuje w ramach konsultacji z doradcami prawnymi lub podatkowymi Stron; b. ujawnienie informacji jest wymagane na podstawie bezwzględnie obowiązujących przepisów prawa (w tym orzeczenia sądu lub organu administracji); a. ujawnienie informacji następuje w toku postępowania sądowego w zakresie niezbędnym do należytej ochrony interesów Klienta lub Banku, a także umorzenia Postępowania z powództwa Klienta lub Postępowania z powództwa Banku; c. ujawnienie informacji przez Bank będzie niezbędne w normalnym toku działalności Banku (m.in. ujawnienie informacji audytorowi, doradcom prawnym, Komisji Nadzoru Finansowego);
§ 5 POSTANOWIENIA KOŃCOWE. 1. Ugoda wchodzi w życie z dniem jej zawarcia. 2. Strony wyrażają zgodę co do treści zamieszczonej w niniejszej Ugodzie, jest ona dla nich zrozumiała i nie wnoszą do niej żadnych zastrzeżeń. 3. Strony oświadczają, że znane jest im brzmienie art. 18315 § 1 k.p.c., a tym samym mają świadomość, że ugoda zawarta przed mediatorem, po jej zatwierdzeniu przez Sąd, ma moc prawną ugody zawartej przed Sądem, zaś ugoda zawarta przed mediatorem, którą zatwierdzono przez nadanie jej klauzuli wykonalności, jest tytułem wykonawczym. 4. Strony zawierając niniejszą Ugodę, składają tym samym wniosek do Sądu Okręgowego w (...) o przeprowadzenie w sprawie o sygn. akt (...) postępowania co do zatwierdzenia ugody zawartej przed mediatorem zgodnie z art. 18314 § 1 k.p.c. w zw. z art. 18312 § 21 k.p.c. 5. Strony zgodnie wnoszą o umorzenie postępowania stosownie do treści art. 355 k.p.c.” 6. W sprawach nieuregulowanych Ugodą, zastosowanie będą nadal znajdować postanowienia Umowy ze zmianami wprowadzonymi ewentualnymi aneksami, a także przepisy powszechnie obowiązującego prawa. 7. Jeżeli jakiekolwiek postanowienie Ugody okaże się lub stanie się nieważne albo niewiążące, pozostanie to bez wpływu na ważność pozostałych postanowień Ugody, chyba że bez tych postanowień Strony nie zawarłyby Ugody, a nie jest możliwa zmiana lub uzupełnienie Ugody. 8. Ugoda stanowi całość uzgodnień między Stronami w sprawie nią objętej i zastępuje wszelkie wcześniejsze ustalenia, bądź porozumienia, wyrażone w formie pisemnej lub ustnej pomiędzy Stronami w odniesieniu do Ugody. 9. Integralną częścią Ugody są preambuła oraz załączniki: a. Informacja dla Klienta dotycząca klauzul niedozwolonych (Załącznik A); b. Oświadczenie o spełnieniu warunków dla zaniechania poboru podatku (Załącznik B); c. Informacja dla Klienta na temat zasad składania reklamacji oraz rozstrzygania sporów (Załącznik C); d. Oświadczenie dyspozycji wypłaty środków przez Bank (Załącznik D); Oświadczam, że Ugoda została podpisana przez wyżej wymienione osoby w mojej obecności i tożsamość osób podpisujących sprawdziłem/am na podstawie okazanych dokumentów tożsamości.
Uzupełnienie opisu zdarzenia przyszłego
Na pytanie, czy zgodnie z zawartą umową kredytową wszyscy kredytobiorcy odpowiadali za spłatę kredytu solidarnie, tj. do pełnej wysokości odpowiedzieli Państwo – tak, związek małżeński zawarliście Państwo przed dniem podpisania umowy kredytowej, umowę kredytową zawarliście Państwo razem jako jedyni współkredytobiorcy oraz razem ją od początku kredytu spłacaliście. Od początku umowy kredytu mieszkaniowego do dnia dzisiejszego nie posiadacie Państwo rozdzielności majątkowej.
Bank zwraca kwotę 164.597,05 zł tytułem z Ugody - cyt. „W ramach pełnego i ostatecznego rozliczenia roszczeń stron wynikających z Umowy lub w związku z nią, Bank zobowiązuje się do zapłaty na rzecz Klienta kwoty 164.597,05 PLN” - i jest to kwota mniejsza, niż kwota nadpłaconych przez Państwa (Pana i Pana żonę) rat kredytowych do banku, od dnia zawarcia umowy do dnia dzisiejszego - ponad kwotę zaciągniętego przez Państwa kredytu mieszkaniowego. Jest to kwota 28.870,38 PLN i jesteście Państwo skłonni zaakceptować Państwa stratę w ramach decyzji o podpisaniu z bankiem tej Ugody (po weryfikacji wymogów podatkowych Państwa decyzji).
Wypłata, będzie miała charakter - zwrotu środków, które zostały wpłacone do banku tytułem spłaty rat kredytowo-odsetkowych, a które w wyniku ponownego przeliczenia zobowiązań kredytowych według kursów waluty przyjętych w ugodzie zostały uznane za nadpłatę kredytu
Korzystali Państwo z ulgi odsetkowej w latach 2006 – 2023.
Pierwszego odliczenia odsetek dokonali Państwo w 2008 roku.
Odsetki z tytułu ulgi odsetkowej nie zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodów lub zwrócone w jakiejkolwiek formie.
Odsetki z tytułu ulgi odsetkowej nie zostały odliczone od przychodu na podstawie ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym.
Na pytanie, czy w wyniku dokonanego przez bank zwrotu otrzymają Państwo również zwrot odsetek od kredytu, które odliczali Państwo w ramach ulgi odsetkowej, odpowiedzieliście Państwo, że brak jest możliwości stwierdzenia tego faktu, ponieważ w Ugodzie bank nie doprecyzowuje jakiej części wpłat do banku ponad kwotę kapitału kredytu jaki zaciągnęliście Państwo nie zwraca - i jest to kwota (dla Państwa kwota straty) w wysokości 28.870,38 PLN - i można założyć, że jest to kwota odsetek wpłaconych przez Państwa do banku. Dodatkowo wskazaliście Państwo że nie ma informacji w Ugodzie dotyczącej za jakie lata otrzymaliście Państwo zwrot odsetek od kredytu, które odliczaliście Państwo w ramach ulgi odsetkowej.
Pytania (ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu wniosku)
1.Czy zawarcie Ugody sądowej z bankiem w Państwa konkretnej sprawie oraz zgodnie z zapisami treści Ugody z uwagi na formułę rozliczenia wzajemnego roszczeń, w której otrzymujecie Państwo zwrotnie od banku kwotę mniejszą, niż wpłacona przez Państwa do banku w ramach realizacji umowy o kredyt mieszkaniowy - powoduje powstanie zobowiązania podatkowego i jaka będzie konkretna kwota takiego podatku jaki powinniście Państwo zapłacić w Państwa indywidualnej sprawie (za rok podatkowy, w którym podpiszecie Państwo Ugodę)?
2.Czy zawarcie Ugody sądowej w Państwa konkretnej sprawie oraz zgodnie z zapisami treści Ugody powoduje potrzebę zwrotu ulgi odsetkowej, z której korzystaliście Państwo w ramach zawartej umowy o kredyt mieszkaniowy indeksowany CHF z bankiem oraz za ile lat korzystania z tej ulgi wstecz, licząc od 2026r. - jeżeli wspólnie z żoną zdecydowalibyście się Państwo podpisać Ugodę z bankiem w 2026 r.?
Państwa stanowisko w sprawie
Ad. 1
Państwa zdaniem podpisanie treści Ugody z bankiem nie powoduje powstania zobowiązania podatkowego PIT dla Pana i dla Pana żony, ponieważ w ramach tej Ugody otrzymujecie Państwo zwrot mniejszej kwoty środków od banku, niż ta wpłacona przez Państwa do banku w ramach realizacji umowy o kredyt hipoteczny - od momentu podpisania umowy kredytu mieszkaniowego do dnia dzisiejszego (zgadzacie się Państwo na stratę finansową z tego tytułu po Państwa stronie).
Ad. 2
Państwa zdaniem podpisanie treści Ugody z bankiem nie powoduje powstania potrzeby zwrotu ulgi odsetkowej, ponieważ w ramach tej Ugody otrzymujecie Państwo zwrot mniejszej kwoty środków, niż ta wpłacona do banku w ramach realizacji umowy o kredyt hipoteczny oraz wzajemne rozliczenie roszczeń w Ugodzie przygotowanej przez bank nie precyzuje czego konkretnie dotyczą częściowo zwracane kwoty przez bank, więc można założyć, że bank nie zwrócił Państwu wpłacanych odsetek (zgadzacie się Państwo na stratę finansową z tego tytułu po Państwa stronie).
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawiliście Państwo we wniosku jest w części prawidłowe i w części nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Reguły dotyczące opodatkowania
Zgodnie z treścią art. 9 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Stosownie do art. 9 ust. 2 ww. ustawy:
Dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 23o, art. 23u, art. 24-24b, art. 24c, art. 24e, art. 30ca, art. 30da oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.
Jak stanowi art. 11 ust. 1 cytowanej ustawy:
Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
Jak wynika z powołanego przepisu, ustawodawca przyjął zasadę, że przychodem są:
- pieniądze i wartości pieniężne, które zostały otrzymane przez podatnika – tj. takie pieniądze i wartości pieniężne, które podatnik rzeczywiście „dostał, odebrał, zainkasował, objął w posiadanie”;
- pieniądze i wartości pieniężne, które zostały postawione do dyspozycji podatnika – tj. takie przysporzenia, które zostały mu faktycznie udostępnione/przekazane do odbioru; takie pieniądze i środki pieniężne, które podatnik ma możliwość włączyć do swojego władztwa, a więc ma możliwość skorzystania z tychże pieniędzy i wartości pieniężnych i nie jest to uzależnione od dodatkowej zgody osoby stawiającej określone pieniądze i wartości pieniężne do dyspozycji podatnika.
Pojęcie przychodu wiąże się zatem z przysporzeniem majątkowym po stronie podatnika, z wartością wchodzącą do jego majątku. Przychodami w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych mogą być tylko takie świadczenia, które nie mają charakteru zwrotnego. Skoro bowiem przychód jest określonym przyrostem majątkowym po stronie podatnika jego otrzymanie musi mieć charakter definitywny.
Za przychody należy zatem uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno formę pieniężną jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez podatnika.
Dla celów podatkowych przyjmuje się, że nieodpłatne świadczenie obejmuje każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności podmiotów, których skutkiem jest przysporzenie majątku innej osoby, mające konkretny wymiar finansowy.
Ustawodawca tworząc system opodatkowania dochodów osób fizycznych miał na względzie, że przysporzenia uzyskiwane przez osoby fizyczne mogą być skutkiem różnych rodzajów czynności i zdarzeń. Stworzył więc klasyfikację tych przysporzeń w oparciu o kryterium źródła przychodów i system ich opodatkowania uwzględniający specyfikę poszczególnych źródeł przychodów. W języku powszechnym mianem „źródła” określane jest „to, co stanowi początek czegoś”, „przyczyna czegoś”, a synonimami tego pojęcia są m.in. czynnik sprawczy, powód, pochodzenie.
Źródła przychodów
W myśl art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Źródłami przychodów są inne źródła.
Stosownie do art. 20 ust. 1 ww. ustawy:
Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.
Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności”, wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.
Planujecie Państwo zawrzeć z bankiem ugodę i powzięliście Państwo wątpliwość, jakie będą dla Państwa skutki podatkowe z tytułu zawarcia tej ugody.
Ocena skutków podatkowych Państwa sytuacji
Z analizy przedstawionego przez Państwa opisu zdarzenia wynika w szczególności, że 25 lipca 2006 r. zawarliście Państwo z (...) Bank umowę o kredyt mieszkaniowy indeksowany kursem CHF o numerze (...) - przeznaczony na zakup docelowego mieszkania dla Państwa rodziny.
Państwa umowa o kredyt zawierała klauzule abuzywne. Złożyliście Państwo w dniu 19 marca 2021 r. do sądu pozew wobec banku. Sprawa została pozytywnie rozstrzygnięta na Państwa korzyść wyrokiem sądowym z dnia 14 lutego 2024 r.
W treści podjętego wyroku sądu - sąd unieważnił Państwa umowę, zasądził koszty procesu, które w całości obciążyły bank oraz zasądził na Państwa rzecz odsetki ustawowe od banku.
Bank wystąpił z apelacją do Sądu Apelacyjnego (2 instancji) w (...) i obecnie sprawa jest w toku, czekacie Państwo na wyrok sądu drugiej instancji.
W celu szybkiego zakończenia Państwa sporu bank zaproponował ugodę, w której zwraca świadczenia nienależne (zgodnie z decyzją sądu) w postaci: umorzenia aktualnego zadłużenia kredytu oraz oddania kwoty 164.597,05 PLN w ramach pełnego i ostatecznego rozliczenia roszczeń stron wynikających z Umowy lub w związku z nią. Finalnie bank w ramach zaproponowanej ugody deklaruje, że zwróci Państwu mniejszą kwotę, niż wpłaciliście Państwo do banku z tytułu realizacji tej umowy kredytu mieszkaniowego o 28.870,38 PLN (czyli to będzie kwota straty jaką w wyniku tej Ugody Państwo poniesiecie)
Wypłata, będzie miała charakter - zwrotu środków, które zostały wpłacone do banku tytułem spłaty rat kredytowo-odsetkowych, a które w wyniku ponownego przeliczenia zobowiązań kredytowych według kursów waluty przyjętych w ugodzie zostały uznane za nadpłatę kredytu.
Powzięli Państwo wątpliwość, czy wypłacone przez Bank – na podstawie zawartej ugody – środki pieniężne stanowią przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych i podlegają wykazaniu w zeznaniu rocznym.
Przystępując do oceny Państwa sytuacji wyjaśniam, że art. 917 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1061 ze zm.) stanowi, że:
Przez ugodę strony czynią sobie wzajemne ustępstwa w zakresie istniejącego między nimi stosunku prawnego w tym celu, aby uchylić niepewność co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnić ich wykonanie albo by uchylić spór istniejący lub mogący powstać.
Powołana definicja ugody pozwala wyróżnić elementy konstrukcyjne tej instytucji. Po pierwsze, zauważyć należy, że umowa ta może być zawarta wyłącznie w sytuacji, gdy między stronami stosunku prawnego istnieje niepewność albo spór, co do roszczeń wynikających z tego stosunku. Po drugie, celem zawarcia ugody jest uchylenie tej niepewności lub sporu. Wreszcie po trzecie, strony dążą do osiągnięcia celu przez wzajemne ustępstwa. Tak więc nieodłącznym elementem ugody są wzajemne ustępstwa stron. W literaturze przedmiotu podkreśla się, że z ustępstwem mamy do czynienia, gdy ktoś rezygnuje z jakiegoś warunku, wymagania, zmniejsza swoje żądania czy też odstępuje od nich. Ustępstwa mogą polegać m.in. na zrzeczeniu się uprawnień czy też zarzutów, zaciąganiu zobowiązań, obniżeniu świadczenia itp. Zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie podkreśla się szczególną przyczynę prawną ugody. Oznacza to, że ugoda nie tworzy nowego stosunku prawnego, a jedynie odnosi się do istniejącego stosunku prawnego stanowiącego podstawę powództwa, a tym samym podstawę zawarcia ugody. W doktrynie prezentowany jest również pogląd, zgodnie z którym kauzalność ugody przejawia się w określeniu zarzutów, którymi mogą się posłużyć strony po zawarciu ugody. Tak więc ugoda jest czynnością, realizowaną w drodze wzajemnych ustępstw stron, zmierzającą do uchylenia niepewności co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnienia ich wykonania albo uchylenia sporu istniejącego lub mogącego powstać.
Z kolei instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1646 ze zm.). Zgodnie z art. 69 ust. 1 ustawy Prawo bankowe:
Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.
Z kolei art. 69 ust. 2 pkt 1-4 ustawy Prawo bankowe stanowi, że:
Umowa kredytu powinna być zawarta na piśmie i określać w szczególności:
1) strony umowy;
2) kwotę i walutę kredytu;
3) cel, na który kredyt został udzielony;
4) zasady i termin spłaty kredytu.
Podkreślam przy tym, że otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej jest obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek, gdyż wówczas kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe, czyli przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Przychód bowiem jest określonym przyrostem majątkowym po stronie podatnika, realną korzyścią majątkową podatnika. Ustawodawca przyjął zasadę, że przychodami są:
1)pieniądze i wartości pieniężne, które:
-zostały otrzymane przez podatnika – czyli takie pieniądze i wartości pieniężne, które podatnik rzeczywiście „dostał, odebrał, zainkasował, objął w posiadanie”;
-zostały postawione do dyspozycji podatnika – czyli takie przysporzenia, które zostały mu faktycznie udostępnione/przekazane do odbioru; takie pieniądze i środki pieniężne, które podatnik ma możliwość włączyć do swojego władztwa, a więc ma możliwość skorzystania z tychże pieniędzy i wartości pieniężnych i nie jest to uzależnione od dodatkowej zgody osoby stawiającej określone pieniądze i wartości pieniężne do dyspozycji podatnika;
2)wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń – czyli takie przysporzenia majątkowe, które mają postać:
-świadczeń w naturze (otrzymane rzeczy lub prawa);
-nieodpłatnych świadczeń innych niż świadczenia w naturze (np. otrzymane usługi).
O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w każdej sytuacji, gdy podatnik, czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów, uzyskuje określone przysporzenie majątkowe. Zatem przychodami w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych mogą być tylko takie świadczenia, które nie mają charakteru zwrotnego. Skoro bowiem przychód jest określonym przyrostem majątkowym po stronie podatnika, jego otrzymanie musi mieć charakter definitywny. Z uwagi na wyróżnienie przez ustawodawcę przychodów o charakterze niepieniężnym, uznaje się, że przychodem w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy jest nie tylko uzyskanie przez podatnika nowych aktywów, ale także zmniejszenie jego pasywów.
W analizowanej sprawie w ramach ugody pomiędzy Państwem i Bankiem dojdzie do zwrotu na Państwa rzecz kwoty w wysokości 164.597,05 PLN. Jak wskazali Państwo w opisie zdarzenia wskazana kwota stanowi zwrot części środków pieniężnych, które wcześniej na mocy umowy kredytowej przekazali Państwo na rzecz Banku, w szczególności w ramach spłaty rat kapitałowo-odsetkowych od otrzymanego kredytu.
W konsekwencji kwota ta nie spowoduje faktycznego przyrostu w Państwa majątku, a jedynie „wyrównanie” wcześniejszego zmniejszenia w Państwa majątku. Wobec tego, można uznać, że taka operacja nie spełnia celu przychodu jakim jest zwiększenie majątku podatnika – ani poprzez zwiększenie aktywów ani poprzez zmniejszenie jego pasywów, a tym samym po Państwa stronie jako kredytobiorców - nie powstanie przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Zatem, środki pieniężne, które zostaną wypłacone przez Bank na podstawie zawartej ugody, stanowiące zwrot świadczeń nienależnie uiszczonych przez Państwa tytułem spłaty rat kapitałowo-odsetkowych nie będą Państwa przychodem – są świadczeniem niepodlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym. Tym samym cała wypłacona przez Bank na podstawie ww. ugody kwota nie będzie podlegała wykazaniu w zeznaniu podatkowym, składanym za rok podatkowy w którym dojdzie do wypłaty ww. kwoty.
Państwa stanowisko w zakresie pyt. nr 1 jest prawidłowe.
Ulga odsetkowa
Zasady dokonywania odliczeń wydatków poniesionych na spłatę odsetek od kredytu udzielonego podatnikowi na sfinansowanie inwestycji mającej na celu zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych regulują przepisy art. 26b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2007 r.
Powołany wyżej przepis art. 26b ust. 1 ustawy stanowi, że:
Od podstawy obliczenia podatku, ustalonej zgodnie z art. 26 ust. 1, odlicza się, z zastrzeżeniem ust. 2-4, faktycznie poniesione w roku podatkowym wydatki na spłatę odsetek od kredytu (pożyczki) udzielonego podatnikowi, o którym mowa w art. 3 ust. 1, na sfinansowanie inwestycji mającej na celu zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych, związanej z:
1. budową budynku mieszkalnego albo
2. wniesieniem wkładu budowlanego lub mieszkaniowego do spółdzielni mieszkaniowej na nabycie prawa do nowo budowanego budynku mieszkalnego albo lokalu mieszkalnego w takim budynku, albo
3. zakupem nowo wybudowanego budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego w takim budynku od gminy albo od osoby, która wybudowała ten budynek w wykonywaniu działalności gospodarczej, albo
4. nadbudową lub rozbudową budynku na cele mieszkalne lub przebudową (przystosowaniem) budynku niemieszkalnego, jego części lub pomieszczenia niemieszkalnego na cele mieszkalne, w wyniku których powstanie samodzielne mieszkanie spełniające wymagania określone w przepisach prawa budowlanego.
W przepisie art. 26b ust. 4 pkt 1-2 ustawy ustawodawca określił wysokość dokonywanych odliczeń, gdyż są one limitowane.
Stosownie do art. 26b ust. 6 ww. ustawy:
Odsetki, o których mowa w ust. 4, zapłacone przed rokiem określonym w ust. 5, mogą być odliczone od podstawy obliczenia podatku za rok podatkowy, w którym podatnik po raz pierwszy odlicza odsetki.
Natomiast w myśl art. 26b ust. 7 tej ustawy:
Odsetki, o których mowa w ust. 4, zapłacone przed rokiem określonym w ust. 5 mogą być odliczone od podstawy obliczenia podatku również w roku podatkowym bezpośrednio następującym po roku, w którym podatnik po raz pierwszy odliczył odsetki; w tym przypadku odliczeniu podlega wyłącznie różnica między sumą odsetek przypadających do odliczenia a kwotą odsetek faktycznie odliczonych w roku, w którym podatnik dokonał pierwszego odliczenia.
Zgodnie z art. 26b ust. 8 cytowanej ustawy:
Odliczenia dotyczą zapłaconych łącznie przez oboje małżonków. Jeżeli małżonkowie podlegają odrębnemu opodatkowaniu – odliczeń dokonuje się zgodnie z wnioskami zawartymi w zeznaniach rocznych, bądź od dochodu każdego z małżonków, w proporcji wskazanej we wniosku, bądź od dochodu jednego z małżonków.
Pomimo uchylenia art. 26b ustawodawca zagwarantował korzystanie z ulgi odsetkowej w ramach praw nabytych.
Jak bowiem stanowi art. 9 ust. 1 ustawy z 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 217 poz. 1588) – w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2008 r.:
Podatnikowi, któremu w latach 2002 – 2006 został udzielony kredyt (pożyczka), o którym mowa w art. 26b ww. ustawy, w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2007 r., przysługuje na zasadach określonych w tej ustawie prawo odliczania wydatków na spłatę odsetek od tego kredytu (pożyczki), do upływu terminu spłaty określonego w umowie o kredyt (pożyczkę) zawartej przed dniem 1 stycznia 2007 r., nie dłużej jednak niż do dnia 31 grudnia 2027 r.
Rozliczenie z tytułu zwrotu odsetek, z którymi związana była ulga odsetkowa
Dla oceny skutków podatkowych Państwa sytuacji istotne jest, czy w wyniku wyroku, bank zwróci Państwu wartość odsetek, z którymi związane było Państwa prawo do korzystania z tej ulgi.
Samo unieważnienie kredytu frankowego nie ma wpływu na rozmiar zobowiązania podatkowego w momencie składania wcześniejszych zeznań podatkowych. Dopiero wzajemne rozliczenia między bankiem i kredytobiorcą mogą mieć wpływ na zastosowanie ulgi odsetkowej.
W przypadku zwrotu tych odsetek, ustawodawca przewidział rozwiązane dla tego rodzaju, szczególnych sytuacji. Stosownie do art. 45 ust. 3a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Jeżeli podatnik, obliczając podatek należny, dokonał odliczeń od dochodu, podstawy obliczenia podatku lub podatku, a następnie otrzymał zwrot odliczonych kwot (w całości lub w części), w zeznaniu podatkowym składanym za rok podatkowy, w którym otrzymał ten zwrot, dolicza odpowiednio kwoty poprzednio odliczone.
Z powyższego wynika, że rozliczenie z tytułu zwrotu odsetek powinno być dokonane w zeznaniu składanym za ten rok, w którym dojdzie do zwrotu tych odsetek.
Jeśli więc wynikiem ugody będzie m.in. zwrot odliczonych wcześniej odsetek, to w zeznaniu rocznym za rok wypłaty tej należności trzeba będzie ją doliczyć do podstawy opodatkowania (dochodu).
Zasadą podatku dochodowego jest zasada samoopodatkowania. Zatem to na podatniku spoczywa obowiązek prawidłowego ustalenia przychodów, uwzględnienia kosztów uzyskania przychodów w prawidłowej wysokości i obliczenia podatku.
W związku z powyższym, to na podatniku jest obowiązek ustalenia i udowodnienia, w jakiej wysokości zwrócone przez bank odsetki były uprzednio odliczone w ramach ulgi odsetkowej.
Powyższe oznacza, że w przypadku jeżeli, obliczając podatek należny, dokonali Państwo odliczeń od dochodu (podstawy obliczenia podatku lub podatku), a następnie otrzymali Państwo zwrot odliczonych kwot (w całości lub w części), w zeznaniu podatkowym składanym za rok podatkowy, w którym otrzymają ten zwrot powinni Państwo doliczyć odpowiednio kwoty poprzednio odliczone. Zwróconą kwotę odsetek (tę część odsetek zwróconych przez bank, która była odliczana w ramach ulgi odsetkowej niezależnie od roku ich odliczenia) winni Państwo wykazać w zeznaniu rocznym.
Dodatkowo wskazuję, że kwestia przedawnienia zobowiązań podatkowych za lata wcześniejsze nie ma znaczenia dla rozliczenia przez Państwa ulgi odsetkowej, gdyż zobowiązanie podatkowe dotyczące rozliczenia z tytułu zwrotu odsetek, z którymi była związana ulga odsetkowa, powstało dopiero w momencie otrzymania zwrotu odsetek.
Zatem Państwa stanowisko do pytania nr 2 jest nieprawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawiliście, i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Wyjaśnić również należy, że wydając interpretacje indywidualną tutejszy Organ nie dokonuje wyliczeń. Zgodnie bowiem z zasadą samoopodatkowania, obowiązującą w polskim systemie podatkowym, na podatniku spoczywa obowiązek dokonania oceny własnej sytuacji prawnopodatkowej, a po jej dokonaniu zachowania się zgodnie z przepisami prawa podatkowego, bowiem prawidłowość takiego wyliczenia podlega weryfikacji przez organ podatkowy w postępowaniu podatkowym. Dlatego też, tutejszy Organ nie odniósł się do kwot wskazanych we wniosku.
W interpretacji nie odnieśliśmy się do skutków podatkowych z tytułu umorzenia pozostałej do spłaty kwoty kredytu, gdyż nie było to przedmiotem Państwa zapytania.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
- Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Z funkcji ochronnej będą mogli skorzystać Ci z Państwa, którzy zastosują się do interpretacji.
- Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
- Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Pan – A.A. (Zainteresowany będący stroną postępowania – art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej) ma prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
- w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
- w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego.
Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 i art. 14r Ordynacji podatkowej.
