Interpretacja indywidualna z dnia 3 marca 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0114-KDIP3-2.4011.1104.2025.2.JM

Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

16 grudnia 2026 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełniła go Pani – na wezwania – pismem z 26 stycznia 2026 r. (data wpływu 29 stycznia 2026 r.) oraz pismem z 26 stycznia 2026 r. (data wpływu 4 lutego 2026 r.).

Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego

Jest Pani (dalej „Kredytobiorca”) osobą fizyczną, która zawarła jako konsument w rozumieniu art. 22 ustawy Kodeks cywilny, umowę nr (…) o kredyt hipoteczny dla osób fizycznych „…” waloryzowany kursem CHF z 3 września 2008 r. (dalej „Umowa” lub „Kredyt”). Umowa została przez Panią zawarta z (…), obecnie (…) (dalej „…” lub „Bank”).

Bank jest bankiem krajowym w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe i podlega w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w podatku dochodowym od osób prawnych.

Podstawowym przedmiotem działalności gospodarczej Banku jest działalność bankowa, która prowadzona jest na podstawie i zgodnie z wymogami Prawa bankowego oraz regulacji Komisji Nadzoru Finansowego. Działalność gospodarcza Banku obejmuje świadczenie usług bankowych i konsultacyjno – doradczych w sprawach finansowych, w tym m.in. prowadzenie rachunków bankowych, przyjmowanie wkładów pieniężnych, udzielanie kredytów oraz świadczenie usług powierniczych.

W przeszłości, w ramach prowadzonej działalności bankowej, Bank zawierał (m.in. z Panią) z osobami fizycznymi nieprowadzącymi działalności gospodarczej umowy o pożyczkę hipoteczną lub umowy o kredyt hipoteczny, waloryzowane (denominowane/indeksowane) kursem waluty obcej, w tym kursem franka szwajcarskiego.

Pozwem z 4 marca 2024 r. wniosła Pani m.in. o ustalenie, że umowa nr (...) o kredyt hipoteczny dla osób fizycznych „…” waloryzowany kursem CHF z 3 września 2008 r. z późniejszymi zmianami jest nieważna ze skutkiem ex tunc. Sprawa zawisła przed Sądem Okręgowym (…). Na dzień złożenia niniejszego wniosku sprawa pozostaje w toku i nie rozstrzygnięta.

Jednocześnie Bank wytoczył przeciwko Pani pozew wzajemny w sprawie o zapłatę kwoty 350.325,00 PLN która odpowiada wypłaconemu przez Bank kapitałowi na podstawie Umowy. Postępowanie zainicjowane pozwem wzajemnym Banku toczy się również przed Sądem Okręgowym (…). Na dzień złożenia niniejszego wniosku również ta sprawa pozostaje w toku i nie rozstrzygnięta.

W toku ww. postępowań sądowych pozwany Bank wystąpił wobec Pani z propozycją zawarcia ugody i polubownego zakończenia wszelkich sporów. Otrzymała Pani projekt ugody nr (…) (dalej „Ugoda”).

Jak wynika z treści projektu Ugody rozlicza ona wzajemne roszczenia Stron, tj. Banku w kwocie 350.325,00 PLN z tytułu kwoty wypłaconego kredytu oraz Pani w kwocie 348.705,17 PLN z tytułu spłaconych dotychczas na rzecz Banku przez Kredytobiorcę rat kapitałowo-odsetkowych, składek na poczet ubezpieczenia oraz opłat i prowizji.

Rozliczenie ww. wierzytelności Stron (wszelkich wzajemnych wierzytelności Stron związanych z Umową), jak należy wywodzić z treści projektu Ugody następuje w drodze potrącenia wzajemnych wymagalnych roszczeń, aczkolwiek co istotne projekt Ugody nie posługuje się sformułowaniem „potrącenie” lub podobnym.

Jak wynika z projektu Ugody – wzajemne wymagalne roszczenia Stron ulegają rozliczeniu do wysokości wierzytelności niższej, w związku z czym Pani jako Kredytobiorca musi jeszcze uiścić na rzecz Banku kwotę 1.619,83 PLN.

Ugoda nie przewiduje umorzenia jakichkolwiek kwot z Umowy należnych od Kredytobiorcy na rzecz Banku ani na dzień zawarcia Ugody, ani w przyszłości, tj. gdyby Umowa była kontynuowana.

Ugoda nie potwierdza nieważności Umowy.

Po wykonaniu Ugody Umowa wygasa oraz wygasają wszelkie wzajemne roszczenia Stron z Umowy, a Strony zobowiązują się do cofnięcia powództw wraz ze zrzeczeniem się roszczeń.

Dodatkowo, w ramach Ugody Bank zobowiązuje się również dokonać zwrotu na rzecz Kredytobiorcy kosztów procesu – kosztów zastępstwa procesowego (dalej „Zwrot kosztów procesu”). Taki zwrot ma nastąpić w określonej kwocie (10.800 PLN), nie większej niż kwota możliwa do zasądzenia, czyli kwota, która nie przekracza maksymalnych kosztów możliwych do zasądzenia na podstawie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r. poz. 1935). Kwota zwrotu kosztów procesu stanowi górną granicę odpowiedzialności Banku i wyczerpuje w całości roszczenia Kredytobiorcy z tego tytułu.

W § 4 projektowanej Ugody, Bank zawarł następującą klauzulę: „Klient przyjmuje do wiadomości, iż w związku z zawartą Ugodą Bank wystąpił do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej o wydanie indywidualnej interpretacji podatkowej w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wydał interpretację podatkową i potwierdził, że po stronie Klienta nie powstaje przychód podatkowy, a w związku z tym na Banku nie ciąży obowiązek informacyjny, tj. obowiązek przygotowania informacji PIT-11.

Uzupełnienie opisu sprawy

Wskazała Pani, że w ramach projektowanej ugody (projekt ugody nr (…), dalej „Ugoda”), Bank zobowiązał się zwrócić na Pani rzecz koszty zastępstwa procesowego w określonej kwocie – 10.800 PLN, nie większej niż kwota możliwa do zasądzenia, czyli kwota, która nie przekracza maksymalnych kosztów możliwych do zasądzenia na podstawie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r. poz. 1935). Kwota zwrotu kosztów procesu stanowi górną granicę odpowiedzialności Banku i wyczerpuje w całości roszczenia Kredytobiorcy z tego tytułu.

Wyżej wskazana kwota jest niższa niż kwota, którą Pani faktycznie poniesie w związku z koniecznością uiszczenia całości wynagrodzenia umownego na rzecz profesjonalnego pełnomocnika, który Panią reprezentuje w postępowaniu sądowym przed Sądem Okręgowym (…).

Pytanie

Czy w opisanym stanie faktycznym, po zawarciu projektowanej Ugody, po stronie Kredytobiorcy powstanie obowiązek zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych w związku ze zwrotem na rzecz Kredytobiorcy kwoty 10.800 zł tytułem zwrotu kosztów procesu lub w związku z potrąceniem wzajemnych roszczeń Stron Umowy kredytowej, tj. Banku w kwocie 350.325,00 PLN z tytułu kwoty wypłaconego kredytu oraz Kredytobiorcy w kwocie 348.705,17 PLN z tytułu spłaconych dotychczas na rzecz Banku przez Kredytobiorcę rat kapitałowo – odsetkowych, składek na poczet ubezpieczenia oraz opłat i prowizji, przy założeniu, że roszczenia te ulegają umorzeniu do kwoty roszczenia niższego, tj. do kwoty 1.619,83 zł, którą to kwotę Kredytobiorca winien następnie zwrócić na rzecz Banku i jednocześnie Bank nie dokonuje umorzenia jakichkolwiek kwot objętych Umową kredytu i potencjalnie należnych od Kredytobiorcy na rzecz Banku, gdyby nie doszło do zawarcia projektowanej Ugody lub gdyby nie doszło do unieważnienia Umowy przed sądem powszechnym lub w inny sposób?

Pani stanowisko w sprawie

W Pani ocenie – prawidłowe jest stanowisko, zgodnie z którym zwrot kosztów procesu na rzecz Kredytobiorcy nie stanowi przychodu podatkowego po stronie Kredytobiorcy i tym samym Bank nie jest zobowiązany do sporządzenia informacji o wysokości przychodów (PIT-11) i przesłania jej Kredytobiorcy jako podatnikowi oraz właściwemu urzędowi skarbowemu, zgodnie z art. 42a ust. 1 ustawy o PIT, tym bardziej w sytuacji gdy zwracane przez Bank w ramach Ugody koszty są mniejsze aniżeli faktycznie poniesione przez Kredytobiorcę w związku z obsługą postępowania prowadzonego przeciwko Bankowi z powództwa Kredytobiorcy o unieważnienie Umowy i zapłatę.

Jednocześnie wobec faktu, że to Kredytobiorca, a nie Bank będzie zobowiązany na mocy Ugody do zwrotu na rzecz Banku kwot objętych Umową, a także wobec faktu, że intencją Stron Ugody jest potrącenie wzajemnych roszczeń i zakończenie w ten sposób stosunku prawnego zainicjowanego zawarciem Umowy bez umarzania przez Bank jakichkolwiek wierzytelności, w tym przyszłych i hipotetycznych z Umowy — Bank w związku z dokonywanym potrąceniem również nie jest zobowiązany do sporządzenia informacji o wysokości przychodów (PIT-11) i przesłania jej Kredytobiorcy jako podatnikowi oraz właściwemu urzędowi skarbowemu, zgodnie z art. 42a ust. 1 ustawy o PIT.

Tym samym Kredytobiorca nie będzie zobowiązany do zapłaty jakichkolwiek kwot z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych w związku z otrzymaniem od Banku kwoty 10.800 zł tytułem zwrotu kosztów procesu lub w związku z wzajemnym potrąceniem roszczeń Stron Umowy kredytowej, tj. Banku w kwocie 350.325,00 PLN z tytułu kwoty wypłaconego kredytu oraz Kredytobiorcy w kwocie 348.705,17 PLN z tytułu spłaconych dotychczas na rzecz Banku przez Kredytobiorcę rat kapitałowo – odsetkowych, składek na poczet ubezpieczenia oraz opłat i prowizji.

Uzasadnienie Pani stanowiska w sprawie:

W myśl art. 42a ust. 1 ustawy o PIT, osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, osoby prawne i ich jednostki organizacyjne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które dokonują wypłaty należności lub świadczeń, o których mowa w art. 20 ust. 1, z wyjątkiem dochodów (przychodów) wymienionych w art. 21, art. 52, art. 52a i art. 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku, od których nie są obowiązane pobierać zaliczki na podatek lub zryczałtowanego podatku dochodowego, są obowiązane sporządzić informację według ustalonego wzoru o wysokości przychodów i przesłać ją podatnikowi oraz urzędowi skarbowemu, przy pomocy którego naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania podatnika wykonuje swoje zadania, a w przypadku podatników, o których mowa w art. 3 ust. 2a, urzędowi skarbowemu, przy pomocy którego naczelnik urzędu skarbowego właściwy w sprawach opodatkowania osób zagranicznych wykonuje swoje zadania.

Przywołany przepis nakłada obowiązek informacyjny na podmioty, które dokonują wypłat należności lub świadczeń, o których mowa w art. 20 ust. 1 ustawy o PIT – tj. należności lub świadczeń stanowiących dla podatników tzw. przychody z innych źródeł.

Obowiązek sporządzenia informacji o wysokości przychodów i przesłania jej podatnikowi oraz właściwemu urzędowi skarbowemu obejmuje przy tym, co do zasady, wszystkie podmioty dokonujące wypłat omawianych należności (świadczeń), z wyjątkiem osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej.

W celu ustalenia czy w analizowanej sytuacji na Banku spoczywa obowiązek informacyjny, o którym mowa w art. 42a ust. 1 ustawy o PIT, należy zweryfikować, czy Bank dokonuje zapłaty na rzecz Kredytobiorcy należności lub świadczeń, o których mowa w art. 20 ust. 1 ustawy o PIT.

Zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy o PIT, za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.

Mając na uwadze użycie przez ustawodawcę w przywołanym przepisie wyrażenia „w szczególności”, należy stwierdzić, że katalog przychodów z innych źródeł jest katalogiem o charakterze otwartym. Zarówno w orzecznictwie, jak i w doktrynie wskazuje się, że zalicza się do niego te przychody, które rodzą obowiązek podatkowy na gruncie ustawy o PIT, lecz nie mogą być przyporządkowane do żadnego innego ze źródeł przychodów wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1- 8b tej ustawy (tak np. W. Modzelewski, M. Słomka (red.), Komentarz do ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wyd. 17, Warszawa 2022).

W rezultacie w pierwszej kolejności należy ustalić, czy z tytułu zwrotu kosztów procesu na rzecz Kredytobiorcy dochodzi w ogóle do powstania po stronie Kredytobiorcy przychodu w rozumieniu przepisów ustawy o PIT.

Stosownie do art. 11 ust. 1 ustawy o PIT, przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Zgodnie z definicją zawartą w ustawie o PIT przychodami są zatem: a) w przypadku pieniędzy i wartości pieniężnych – kwoty i wartości otrzymane, czy też postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym; b) w przypadku otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń - wartości otrzymanych świadczeń (J. Marciniuk (red.), Podatek dochodowy od osób fizycznych. Komentarz, Wyd. 18, Warszawa 2017).

W orzecznictwie, praktyce interpretacyjnej i doktrynie wskazuje się, że elementem istotnym dla uznania danego świadczenia za przychód podatkowy jest uzyskanie przez podatnika realnego przysporzenia majątkowego. O uzyskaniu przychodu można mówić zatem jedynie w sytuacji, gdy podatnik uzyskuje rzeczywistą korzyść majątkową – czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych zwiększających jego aktywa (pieniędzy, wartości pieniężnych, świadczeń w naturze lub innych nieodpłatnych świadczeń), czy też w rezultacie określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów.

Powyższe oznacza, że nie każda otrzymana przez podatnika kwota i nie każde uzyskane przez niego świadczenie prowadzi do powstania po jego stronie przychodu podatkowego dla celów PIT. Dla rozpoznania przychodu podatkowego w rozumieniu ustawy o PIT nie jest bowiem wystarczające zidentyfikowanie strumienia pieniężnego, który płynie w kierunku podatnika lub świadczenia niepieniężnego, które jest przez niego otrzymywane. Konieczne jest przy tym również ustalenie, że mamy do czynienia ze świadczeniem, które powoduje rzeczywiste wzbogacenie się podatnika (przyrost w jego majątku).

W szczególności, do powstania przychodu podatkowego skutkującego realnym przysporzeniem majątkowym nie prowadzi zwrot wydatków poniesionych pierwotnie przez podatnika i następnie mu zwróconych. W takiej sytuacji koszty są w pierwszej kolejności ponoszone (finansowane) z własnych środków podatnika, a następnie zwracane na jego rzecz – a w konsekwencji po jego stronie nie powstaje przysporzenie majątkowe, lecz jedynie „wyrównanie”, w całości lub w części, wcześniejszego uszczuplenia jego majątku.

Z opisu sprawy wynika, że w ramach Ugody Bank zobowiązuje się dokonać zwrotu na rzecz Kredytobiorcy kosztów procesu – kosztów zastępstwa w wysokości 10.800 PLN. Taki zwrot ma zatem nastąpić w określonej kwocie, nie większej niż kwota możliwa do zasądzenia, czyli kwota, która nie przekracza maksymalnych kosztów możliwych do zasądzenia na podstawie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych.

W tym kontekście wskazać należy, że stosownie do art. 98 § 2 ustawy z 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r. poz. 1550 z późn. zm.): Do niezbędnych kosztów procesu prowadzonego przez stronę osobiście lub przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem, radcą prawnym lub rzecznikiem patentowym, zalicza się poniesione przez nią koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu strony lub jej pełnomocnika oraz równowartość zarobku utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie. Suma kosztów przejazdów i równowartość utraconego zarobku nie może przekraczać wynagrodzenia jednego adwokata wykonującego zawód w siedzibie sądu procesowego.

Z kolei w myśl art. 98 § 3 Kodeksu cywilnego – Do niezbędnych kosztów procesu strony reprezentowanej przez adwokata zalicza się wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony.

Zgodnie z art. 98 § 4 Kodeksu postępowania cywilnego – Wysokość kosztów sądowych, zasady zwrotu utraconego zarobku lub dochodu oraz kosztów stawiennictwa strony w sądzie, a także wynagrodzenie adwokata, radcy prawnego i rzecznika patentowego regulują odrębne przepisy.

Jednocześnie koszty faktycznie poniesione przez Kredytobiorcę w związku z obsługą sporu z Bankiem przez zatrudnionego na podstawie odrębnej umowy zlecenia profesjonalnego pełnomocnika przekraczają kwoty proponowane do zwrotu przez Bank.

Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, że zwrot kosztów procesu – kosztów zastępstwa, w ramach zawartej projektowanej Ugody, nie powoduje/nie będzie powodował powstania po stronie Kredytobiorcy przychodu, w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, o ile zwracana przez Bank kwota nie przewyższa/nie będzie przewyższała poniesionych przez Kredytobiorcę wydatków z tego tytułu.

W konsekwencji, Bank nie jest/nie będzie zobowiązany z tego tytułu do sporządzenia Informacji o przychodach z innych źródeł oraz o dochodach i pobranych zaliczkach na podatek dochodowy (PIT-11) i przesłania jej Kredytobiorcy jako podatnikowi oraz właściwemu urzędowi skarbowemu, zgodnie z art. 42a ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Jeśli chodzi o kwestie związane z odpowiedzią na pytanie, czy Kredytobiorca nie będzie obowiązany do zapłaty jakichkolwiek innych kwot podatku dochodowego od osób fizycznych związanych np. z przyszłymi ratami kapitałowo – odsetkowymi wynikającymi z Umowy i których zapłaty Bank mógłby się domagać od Kredytobiorcy gdyby ten nie zawarł Ugody, a które nie zostały formalnie i wprost umorzone w treści projektu Ugody to również wskazać należy, że zawarcie projektowanej Ugody nie będzie powodowało powstania po stronie Kredytobiorcy przychodu, w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu umorzenia spłaty przyszłych rat kapitałowo – odsetkowych kredytu objętego Umową, gdyż takie umorzenie w Ugodzie nie zachodzi, a Umowa wygasa na skutek potrącenia wzajemnych wszelkich roszczeń Stron projektowanej Ugody.

W konsekwencji, również w tym przypadku Bank nie jest/nie będzie zobowiązany z tego tytułu do sporządzenia Informacji o przychodach z innych źródeł oraz o dochodach i pobranych zaliczkach na podatek dochodowy (PIT-11) i przesłania jej Kredytobiorcy jako podatnikowi oraz właściwemu urzędowi skarbowemu, zgodnie z art. 42a ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Jak stanowi art. 917 Kodeksu cywilnego – Przez ugodę strony czynią sobie wzajemne ustępstwa w zakresie istniejącego między nimi stosunku prawnego w tym celu, aby uchylić niepewność co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnić ich wykonanie albo by uchylić spór istniejący lub mogący powstać.

Powołana definicja ugody pozwala wyróżnić elementy konstrukcyjne tej instytucji. Po pierwsze, zauważyć należy, że umowa ta może być zawarta wyłącznie w sytuacji, gdy między stronami stosunku prawnego istnieje niepewność albo spór, co do roszczeń wynikających z tego stosunku. Po drugie, celem zawarcia ugody jest uchylenie tej niepewności lub sporu. Wreszcie po trzecie, strony dążą do osiągnięcia celu przez wzajemne ustępstwa. Tak więc nieodłącznym elementem ugody są wzajemne ustępstwa stron. W literaturze przedmiotu podkreśla się, że z ustępstwem mamy do czynienia, gdy ktoś rezygnuje z jakiegoś warunku, wymagania, zmniejsza swoje żądania czy też odstępuje od nich. Ustępstwa mogą polegać m.in. na zrzeczeniu się uprawnień czy też zarzutów, zaciąganiu zobowiązań, obniżeniu świadczenia itp.

Zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie podkreśla się szczególną przyczynę prawną ugody. Oznacza to, że ugoda nie tworzy nowego stosunku prawnego, a jedynie odnosi się do istniejącego stosunku prawnego stanowiącego podstawę powództwa, a tym samym podstawę zawarcia ugody. W doktrynie prezentowany jest również pogląd, zgodnie z którym kauzalność ugody przejawia się w określeniu zarzutów, którymi mogą się posłużyć strony po zawarciu ugody. Tak więc ugoda jest czynnością, realizowaną w drodze wzajemnych ustępstw stron, zmierzającą do uchylenia niepewności co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnienia ich wykonania albo uchylenia sporu istniejącego lub mogącego powstać.

Z kolei instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r. poz. 2488 z późn. zm.).

Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy – Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.

Podkreślić należy, że otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, nie mające charakteru zwrotnego.

O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w każdej sytuacji, gdy podatnik, czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów, uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.

Zasady i skutki dokonywania kompensaty (potrącenia) reguluje przepis art. 498 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 1061). Zgodnie z tym przepisem - § 1. Gdy dwie osoby są jednocześnie względem siebie dłużnikami i wierzycielami, każda z nich może potrącić swoją wierzytelność z wierzytelności drugiej strony, jeżeli przedmiotem obu wierzytelności są pieniądze lub rzeczy tej samej jakości oznaczone tylko co do gatunku, a obie wierzytelności są wymagalne i mogą być dochodzone przed sądem lub przed innym organem państwowym. § 2. Wskutek potrącenia obie wierzytelności umarzają się nawzajem do wysokości wierzytelności niższej.

Potrącenie wierzytelności jest jedną z form wygaśnięcia zobowiązania w wyniku wykonania świadczenia przez umorzenie wzajemnych wierzytelności między stronami. Wygaśnięcie zobowiązania przez potrącenie, czyli kompensata wierzytelności, następuje wówczas, jeżeli jedna strona jest w stosunku do drugiej dłużnikiem i jednocześnie wierzycielem, tj. ma zarówno wierzytelność, jak i zobowiązanie względem tej drugiej strony. Potrącenie, mimo że dotyczy świadczeń tego samego rodzaju (z reguły pieniężnych), prowadzi do zaliczenia jednej wierzytelności na poczet drugiej. Dochodzi w ten sposób do zaspokojenia wierzyciela i osiągnięcia tym samym celu zobowiązania. Na skutek potrącenia wierzytelności obydwu stron umarzają się nawzajem do wysokości wierzytelności niższej. Instytucja potrącenia jest substytutem świadczenia, dzięki któremu dłużnik płaci swój dług i zwalnia się z zobowiązania. W momencie potrącenia następuje faktyczne spełnienie świadczenia. Potrącenie jest więc formą wykonania zobowiązania, do którego, w myśl art. 503 Kodeksu cywilnego, stosuje się przepisy o zaliczeniu zapłaty.

Wprawdzie przez potrącenie strony nie otrzymują efektywnie należnych im świadczeń, ale wskutek zaliczenia wierzytelności jednej z nich na poczet wierzytelności drugiej każda ze stron zostaje zwolniona ze swego długu, co pozwala uznać ich długi za spłacone. Tym samym, potrącenie jako sposób wygaszenia stosunku zobowiązaniowego uznaje się za równoważny spełnieniu świadczenia (zapłacie).

W sytuacji, gdy dojdzie do umorzenia należności poprzez potrącenie wierzytelności, u stron nie wystąpi przychód podatkowy. Przychód podatkowy wystąpiłby wówczas, gdy doszłoby do częściowej kompensaty wierzytelności, a wierzyciel zwolniłby dłużnika z pozostałej części długu.

Jak wynika z opisu sprawy, roszczenia Kredytobiorcy w stosunku do Banku, które wynikają z wykonywania Umowy kredytu i zostają potwierdzone przez Strony w Ugodzie, obejmują zwrot świadczeń spełnionych przez Kredytobiorcę w wykonaniu Umowy kredytu, w szczególności: zwrot rat kapitałowo – odsetkowych, zwrot składek na poczet ubezpieczeń, zwrot opłat i prowizji związanych z kredytem.

W związku z wykonaniem Umowy (wypłatą kapitału kredytu) Bankowi przysługuje roszczenie w stosunku do Kredytobiorcy o zwrot kapitału kredytu. Na gruncie Ugody, o ile to możliwe, Strony dokonują potrącenia, o którym mowa w art. 498 Kodeksu cywilnego. Potrącenie dotyczy roszczeń Kredytobiorcy i roszczeń Banku. Wskutek potrącenia wierzytelności wynikające z tych roszczeń mają umorzyć się nawzajem do wysokości niższej z tych wierzytelności. Tym samym, w zależności od konkretnego przypadku, roszczenia Kredytobiorcy mogą podlegać uregulowaniu przez Bank w drodze potrącenia wierzytelności i/lub wypłaty środków pieniężnych (w pozostałej części) lub potrąceniu i zapłacie przez Kredytobiorcę określonej kwoty na rzecz Banku (tak jak ma to miejsce w przedmiotowej sprawie).

Wobec powyższego – w przypadku uregulowania przez Bank roszczenia Kredytobiorców w drodze potrącenia roszczenia Kredytobiorcy o wypłatę świadczenia głównego w związku z roszczeniem Banku o zwrot kapitału kredytu – skoro na podstawie projektowanej Ugody potrącają/będą potrącać wzajemne zobowiązania (potrącenia dotyczą/będą dotyczyć roszczeń Kredytobiorcy i roszczeń Banku) i wskutek potrącenia wierzytelności wynikające z roszczeń Kredytobiorcy i roszczeń Banku umarzają się/mają umorzyć się nawzajem do wysokości niższej z tych wierzytelności, to przedmiotowe potrącenie nie generuje/nie będzie generowało powstania po stronie Kredytobiorców przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Dodatkowo w projektowanej Ugodzie Bank nie dokonuje umorzenia jakichkolwiek innych należności Kredytobiorcy.

W konsekwencji, skoro w przypadku uregulowania przez Bank roszczenia Kredytobiorcy w drodze potrącenia roszczenia Kredytobiorcy o wypłatę świadczenia głównego w związku z roszczeniem Banku o zwrot kapitału kredytu, po stronie Kredytobiorcy nie powstaje przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, to tym samym Bank nie jest/nie będzie zobowiązany z tego tytułu do sporządzenia Informacji o przychodach z innych źródeł oraz o dochodach i pobranych zaliczkach na podatek dochodowy (PIT-11) i przesłania jej Kredytobiorcy jako podatnikowi oraz właściwemu urzędowi skarbowemu, zgodnie z art. 42a ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zwłaszcza, że w związku z potrąceniem – to na Kredytobiorcy ciąży obowiązek zwrotu na rzecz Banku określonej w Ugodzie kwoty stanowiącej różnicę pomiędzy kwotami, które uległy umorzeniu w wyniku dokonywanego potrącenia.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Reguły dotyczące opodatkowania

Zgodnie z treścią art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):

Stosownie do art. 9 ust. 2 ww. ustawy:

Jak stanowi art. 11 ust. 1 cytowanej ustawy:

Jak wynika z powołanego przepisu, ustawodawca przyjął zasadę, że przychodem są:

• pieniądze i wartości pieniężne, które zostały otrzymane przez podatnika – tj. takie pieniądze i wartości pieniężne, które podatnik rzeczywiście „dostał, odebrał, zainkasował, objął w posiadanie”;
• pieniądze i wartości pieniężne, które zostały postawione do dyspozycji podatnika – tj. takie przysporzenia, które zostały mu faktycznie udostępnione/przekazane do odbioru; takie pieniądze i środki pieniężne, które podatnik ma możliwość włączyć do swojego władztwa, a więc ma możliwość skorzystania z tychże pieniędzy i wartości pieniężnych i nie jest to uzależnione od dodatkowej zgody osoby stawiającej określone pieniądze i wartości pieniężne do dyspozycji podatnika.

Z przedstawionych przepisów wynika, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega – co do zasady – każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną.

Pojęcie przychodu wiąże się zatem z przysporzeniem majątkowym po stronie podatnika, z wartością wchodzącą do jego majątku. Przychodami w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych mogą być tylko takie świadczenia, które nie mają charakteru zwrotnego. Skoro bowiem przychód jest określonym przyrostem majątkowym po stronie podatnika jego otrzymanie musi mieć charakter definitywny.

Za przychody należy zatem uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno formę pieniężną jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez podatnika.

Dla celów podatkowych przyjmuje się, że nieodpłatne świadczenie obejmuje każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności podmiotów, których skutkiem jest przysporzenie majątku innej osoby, mające konkretny wymiar finansowy.

Ustawodawca tworząc system opodatkowania dochodów osób fizycznych miał na względzie, że przysporzenia uzyskiwane przez osoby fizyczne mogą być skutkiem różnych rodzajów czynności i zdarzeń. Stworzył więc klasyfikację tych przysporzeń w oparciu o kryterium źródła przychodów i system ich opodatkowania uwzględniający specyfikę poszczególnych źródeł przychodów. W języku powszechnym mianem „źródła” określane jest „to, co stanowi początek czegoś”, „przyczyna czegoś”, a synonimami tego pojęcia są m.in. czynnik sprawczy, powód, pochodzenie.

Źródła przychodów

W myśl art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Stosownie do art. 20 ust. 1 ww. ustawy:

Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności”, wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.

Skutki podatkowe potrącenia roszczeń

Instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1646 ze zm.). Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 tej ustawy:

Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Zasady i skutki dokonywania kompensaty (potrącenia) reguluje przepis art. 498 ustawy z 23 kwietnia 1964 r Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem:

Potrącenie wierzytelności jest jedną z form wygaśnięcia zobowiązania w wyniku wykonania świadczenia przez umorzenie wzajemnych wierzytelności między stronami. Wygaśnięcie zobowiązania przez potrącenie, czyli kompensata wierzytelności, następuje wówczas, jeżeli jedna strona jest w stosunku do drugiej dłużnikiem i jednocześnie wierzycielem, tj. ma zarówno wierzytelność, jak i zobowiązanie względem tej drugiej strony. Potrącenie, mimo że dotyczy świadczeń tego samego rodzaju (z reguły pieniężnych), prowadzi do zaliczenia jednej wierzytelności na poczet drugiej. Dochodzi w ten sposób do zaspokojenia wierzyciela i osiągnięcia tym samym celu zobowiązania. Na skutek potrącenia wierzytelności obydwu stron umarzają się nawzajem do wysokości wierzytelności niższej. Instytucja potrącenia jest substytutem świadczenia, dzięki któremu dłużnik płaci swój dług i zwalnia się z zobowiązania. W momencie potrącenia następuje faktyczne spełnienie świadczenia. Potrącenie jest więc formą wykonania zobowiązania, do którego, w myśl art. 503 Kodeksu cywilnego, stosuje się przepisy o zaliczeniu zapłaty.

Przez potrącenie strony nie otrzymują efektywnie należnych im świadczeń, ale wskutek zaliczenia wierzytelności jednej z nich na poczet wierzytelności drugiej każda ze stron zostaje zwolniona ze swego długu, co pozwala uznać ich długi za spłacone. Tym samym, potrącenie jako sposób wygaszenia stosunku zobowiązaniowego uznaje się za równoważny spełnieniu świadczenia (zapłacie).

W sytuacji, gdy dojdzie do umorzenia należności poprzez potrącenie wierzytelności, u stron nie wystąpi przychód podatkowy. Przychód podatkowy wystąpiłby wówczas, gdy doszłoby do częściowej kompensaty wierzytelności, a wierzyciel zwolniłby dłużnika z pozostałej części długu.

Jak wynika z opisu sprawy, proponowana ugoda rozlicza wzajemne roszczenia stron, tj. Banku w kwocie 350.325,00 PLN z tytułu kwoty wypłaconego kredytu oraz Pani w kwocie 348.705,17 PLN z tytułu spłaconych dotychczas na rzecz Banku rat kapitałowo – odsetkowych, składek na poczet ubezpieczenia oraz opłat i prowizji. Rozliczenia ww. wierzytelności Stron nastąpi w drodze potrącenia wzajemnych wymagalnych roszczeń. Wzajemne wymagalne roszczenia Stron ulegają rozliczeniu do wysokości wierzytelności niższej w związku z czym Pani jako Kredytobiorca musi jeszcze uiścić na rzecz Banku kwotę 1.619,83 zł. Ugoda nie przewiduje umorzenia jakichkolwiek kwot.

Takie rozliczenie w ramach ugody nie spełnia zatem celu przychodu jakim jest zwiększenie majątku podatnika – ani poprzez zwiększenie aktywów ani poprzez zmniejszenie jego pasywów. Po stronie Kredytobiorcy nie dochodzi do powstania przysporzenia majątkowego, bowiem ugoda nie zawiera postanowień, na podstawie których Bank miałby darować lub umorzyć jakiekolwiek wierzytelności Kredytobiorców. Bank otrzymuje kwotę, którą pierwotnie wypłacił Kredytobiorcom.

Wobec tego, skoro na podstawie ugody Strony potrącą  wzajemne roszczenie z tytułu zawartej umowy kredytowej, które umarzają się nawzajem do wysokości niższej z tych wierzytelności, to takie rozliczenie kredytu będzie więc dla Pani neutralne podatkowo. Po Pani stronie nie powstanie przychód w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym.

Tym samym, roszczenia przysługujące Pani wynikające ze świadczeń spełnionych w wykonaniu Umowy tytułem: rat kapitałowo – odsetkowych, składek ubezpieczenia oraz opłat i prowizji związane z kredytem, w przypadku kompensaty z roszczeniem banku nie stanowią przychodu podatkowego w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Skutki podatkowe zwrotu kosztów procesu

Stosownie do art. 98 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1568 ze zm.):

Z kolei w myśl art. 98 § 3 tej ustawy:

Zgodnie z art. 98 § 4 Kodeksu postępowania cywilnego:

Jak wynika z powyższych przepisów, koszty procesu (w tym zastępstwa procesowego) mają charakter zwrotu wydatków poniesionych przez stronę.

Tak więc zwrot kosztów procesu w ramach zawartej ugody – do wysokości poniesionych przez Panią wydatków, nie powoduje powstania przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Pani stanowisko jest prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy:

• stanu faktycznego, które Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązuje w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionych stanie faktycznym.
• zdarzenia przyszłego, które Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązuje w dacie wydania interpretacji.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

• Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.).

Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.

• Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

• Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA).

Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

• w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA),

albo

• w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego.

Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.