Interpretacja indywidualna z dnia 20 marca 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0113-KDIPT2-3.4011.56.2026.4.JŚ 0111-KDIB2-3.4015.30.2026.5.MD

Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w zakresie:

·podatku dochodowego od osób fizycznych – jest prawidłowe,

·podatku od spadków i darowizn – jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

21 stycznia 2026 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku dochodowego od osób fizycznych oraz podatku od spadków i darowizn. Uzupełniła go Pani o brakującą opłatę. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

Wnioskodawczyni od 2008 r. do 2025 r. pozostawała w nieformalnym związku partnerskim z X Partnerzy prowadzili w tym czasie wspólne gospodarstwo domowe. Zamieszkiwali w nieruchomości stanowiącej własność partnera Wnioskodawczyni. W owym czasie zarówno Wnioskodawczyni, jak i Jej partner byli aktywni zawodowo, wykonując pracę zarobkową między innymi na podstawie umowy o pracę.

Od 2019 r. w ramach konkubinatu Wnioskodawczyni wraz z partnerem wychowywali wspólne dziecko – syna. W tym czasie podjęli zgodną decyzję, że Wnioskodawczyni ograniczy swoją aktywność zawodową, skupiając się na opiece nad synem i prowadzeniem gospodarstwa domowego. To wycofanie zawodowe trwało około 1,5 roku. Z kolei partner Wnioskodawczyni w dalszym ciągu pracował, zarabiając na utrzymanie konkubentów.

W trakcie trwania związku partner Wnioskodawczyni nabył kolejną nieruchomość lokalową, w której rodzina zamieszkała. W planie Wnioskodawczyni i jej partnera było, by ostatecznie sformalizować związek poprzez zawarcie ślubu. Przez czas trwania konkubinatu Wnioskodawczyni wydatkowała na utrzymanie swoje i partnera, a począwszy od 2019 r. także syna, znaczne środki pieniężne, między innymi tytułem zakupów spożywczych na potrzeby wspólnego gospodarstwa domowego, a także utrzymania mieszkania (stanowiącego wyłączną własność partnera), jak również koszty wspólnego dziecka stron (wynikające z konieczności nabycia odzieży, środków higienicznych, wizyt lekarskich i zajęć dodatkowych). Łączna kwota tych wydatków w okresie od 2019 r. do chwili obecnej wyniosła … zł. Wszystkie te wydatki zostały udokumentowane w historii rachunku bankowego Wnioskodawczyni.

Z kolei w tym samym przedziale czasowym partner Wnioskodawczyni pokrywał wydatki wspólnego gospodarstwa domowego związane głównie z utrzymaniem zamieszkiwanej wspólnie nieruchomości, która była wyłączną własnością partnera Wnioskodawczyni (to jest wydatki na dostawę mediów - energię elektryczną, ogrzewanie, wodę – oraz czynsz do wspólnoty mieszkaniowej). W rzeczonym okresie rozliczeniowym te wydatki partnera Wnioskodawczyni wyniosły … zł. Te wydatki również zostały udokumentowane w historii rachunku bankowego partnera Wnioskodawczyni.

Niestety, w grudniu 2025 r. plany życiowe konkubentów uległy zmianie i doszło do zakończenia trwania tego nieformalnego związku. W związku z tym, Wnioskodawczyni wraz z partnerem dobrowolnie podjęli działanie mające na celu rozwiązać sytuację finansową związku – w tym rozliczyć czynione wydatki i dokonać rekompensaty – wyrównania wkładu niematerialnego Wnioskodawczyni w postaci obowiązku prowadzenia domu i wychowania oraz opieki nad wspólnym, małoletnim zstępnym. W związku z przejęciem przez Wnioskodawczynię w pełni obowiązku prowadzenia domu od 2019 r. i opieki nad synem, partner nie musiał rezygnować ze swojego życia zawodowego. Kontynuował zarabianie jako członek zarządu w prowadzonej spółce kapitałowej i jego sytuacja finansowa okazała się przez to lepsza niż gdyby część z tego czasu w godzinach pracy musiał zajmować się wspólnym dzieckiem.

W wykonaniu tych ustaleń, w dniu 30 grudnia 2025 r. Wnioskodawczyni wraz z partnerem podpisali porozumienie – którego przedmiotem było rozliczenie konkubinatu, w oparciu o art. 410 § 2 k.c. (tj. zwrocie nienależnego świadczenia ze względu na nieosiągnięcie celu zamierzonego pierwotnie stroną owego nieformalnego związku). Zgodnie z treścią tegoż porozumienia, Wnioskodawczyni w toku trwania związku konkubenckiego poniosła wydatki i nakłady opisane w Załączniku nr 1 - Tabeli rozliczeniowej, stanowiącej integralny załącznik do przedmiotowego porozumienia, w kwocie łącznej .... zł. Wydatki i nakłady te obejmowały utrzymanie Stron i ich zstępnego w czasie trwania związku konkubenckiego, w tym w szczególności wydatki na wyżywienie, koszty utrzymania domu i wspólnego dziecka Stron, a także koszty związane z podróżami (tj. paliwo) w toku trwania konkubinatu.

Z kolei partner Wnioskodawczyni w toku trwania związku konkubenckiego poniósł wydatki i nakłady opisane w Załączniku nr 2 - Tabeli rozliczeniowej, stanowiącym integralny załącznik do przedmiotowego porozumienia, w kwocie łącznej … zł. Wydatki i nakłady te obejmowały utrzymanie stron i ich zstępnego w czasie trwania związku konkubenckiego, w tym w szczególności wydatki na mieszkanie (tj. czynsz, prąd, ogrzewanie) stanowiące wyłączną własność X, w którym to jednak lokalu strony wspólnie zamieszkiwały. Dodatkowo, w § 1 pkt. d) ww. porozumienia strony zgodnie ustaliły, że w związku z narodzinami syna Wnioskodawczyni przejęła obowiązki prowadzenia domu i opieki nad wspólnym zstępnym, wobec czego jej partner nie musiał rezygnować ze swojego życia zawodowego, w związku z czym strony ww. porozumienia ustalają obecnie konieczność wyrównania tego wkładu niematerialnego Wnioskodawczyni we wspólne życie, wychowanie syna i prowadzenie domu na kwotę … zł.

Na mocy § 2 ust. 2 ww. porozumienia dokonano wzajemnych rozliczeń stron w związku z zakończeniem konkubinatu, mając na uwadze art. 410 § 1 i § 2 k.c. W szczególności przyjęto, że w ramach rozliczenia roszczeń wynikłych ze związku konkubenckiego o: zwrot świadczenia nienależnego, a także w ramach wyrównania wkładu niematerialnego Wnioskodawczyni we wspólne życie konkubentów i ich syna, partner zapłaci na rzecz Wnioskodawczyni łączną kwotę … zł w terminie do dnia 30 czerwca 2026 r., w całości na rachunek bankowy Wnioskodawczyni. Z tej sumy płatność kwoty … zł wynika z wyrównania wkładu niematerialnego Wnioskodawczyni we wspólne życie konkubentów, natomiast kwota … zł stanowi rozliczenie zwrot świadczenia nienależnego.

Pytania

1.Czy Wnioskodawczyni powinna płacić podatek dochodowy od przelewu otrzymanego od byłego partnera kwoty … zł, tytułem zwrotu poniesionych nakładów i wydatków powstałych w toku konkubinatu oraz tytułem wyrównania przez byłego partnera jej wkładu we wspólne gospodarstwo domowe, w tym z tytułu wychowania wspólnego syna i prowadzenia domu?

2.Czy Wnioskodawczyni powinna płacić podatek od spadków i darowizn od przelewu na kwotę … zł, tytułem zwrotu poniesionych nakładów i wydatków powstałych w toku konkubinatu oraz tytułem wyrównania przez byłego partnera jej wkładu we wspólne gospodarstwo domowe, w tym z tytułu wychowania wspólnego syna i prowadzenia domu?

Pani stanowisko w sprawie

W ocenie Wnioskodawczyni, nie powinna ona płacić jakiegokolwiek podatku od żadnego z otrzymanych przelewów.

Zgodnie bowiem z art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej jako: „u.p.d.o.f.”), przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Na potrzeby złożonego wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej istotne znaczenie ma prawidłowe zrozumienie powyższego przepisu, szczególnie w zakresie zwrotu „otrzymane (...) pieniądze”. W nauce prawa podatkowego wskazano, że: „w przypadku wartości pieniężnych istotne są te otrzymane lub chociaż pozostawione do dyspozycji w danym roku. Chodzi przy tym o świadczenia o charakterze definitywnym, bezzwrotnym, powodującym wzbogacenie podatnika” (vide: R. Kowalski, komentarz do art. 11 u.p.d.o.f. (w:) R. Kowalski. PIT. Komentarz do wybranych przepisów, LEX/el. 2020).

W ocenie Wnioskodawczyni, konstrukcja zwrotu świadczenia, z uwagi na bezpodstawne wzbogacenie przemawia za uznaniem kwot, które ma otrzymać od byłego partnera, za pieniądze, które nie powodują wzbogacenia podatnika. Wynika to z faktu, że te środki pieniężne wchodziły w skład majątku Wnioskodawczyni, a następnie zostały przetransferowane do majątku byłego partnera w toku trwania konkubinatu (tj. był on wzbogacony, albowiem nie musiał czynić wydatków na prowadzone gospodarstwo domowe z tytułu choćby zakupów wyżywienia i wszystkich innych wydatków na potrzeby utrzymania domu).

Dopiero aktualnie, z uwagi na treść przepisu art. 405 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny w zw. z art. 410 § 1 § i § 2 k.c., wydatkowane ówcześnie środki pieniężne mają wrócić do pierwotnego ich dysponenta – Wnioskodawczyni. Odpadło bowiem cel tych wydatków, jakim było prowadzenie wspólnego gospodarstwa domowego w toku związku konkubenckiego. W rezultacie, rozliczenie dokonane na mocy porozumienia nie powiększy majątku Wnioskodawczyni, lecz doprowadzi do odzyskania jego pierwotnego stanu, sprzed spełnienia świadczenia, które stało się nienależne w związku z zakończeniem konkubinatu.

Zgodnie z art. 405 ustawy - Kodeks cywilny, kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby, obowiązany jest do wydania korzyści w naturze, a gdyby to nie było możliwe, do zwrotu jej wartości.

W myśl art. 410 § 1 Kodeksu cywilnego, przepisy artykułów poprzedzających stosuje się w szczególności do świadczenia nienależnego.

Stosownie do treści art. 410 § 2 ww. ustawy, świadczenie jest nienależne, jeżeli ten, kto je spełnił, nie był w ogóle zobowiązany lub nie był zobowiązany względem osoby, której świadczył, albo jeżeli podstawa świadczenia odpadła lub zamierzony cel świadczenia nie został osiągnięty, albo jeżeli czynność prawna zobowiązująca do świadczenia była nieważna i nie stała się ważna po spełnieniu świadczenia.

Co przy tym istotne, stosowanie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu do stosunków pomiędzy byłymi konkubentami jest aprobowane w orzecznictwie, tak między innymi: wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 23 maja 2018 r., sygn. akt V ACa 724/17, w którym stwierdzono, że: „zerwanie konkubinatu stanowi odpadnięcie podstawy prawnej dokonanego przez powódkę świadczenia, które doprowadziło do wzbogacenia pozwanego, zatem uprawnione jest oparcie roszczenia na treści art. 410 k.c. Ustanie konkubinatu definitywnie uniemożliwia realizację wspólnego celu jakim było pozo­stawanie w związku, co pozwala odwołać się do konstrukcji świadczenia nienależnego, z uwagi na nieosiągnięcie zamierzonego przez strony celu świadczenia (condictio causa data causa non secuta)”.

W związku z powyższym nie budzi wątpliwości, że w przedstawionym stanie faktycznym Wnioskodawczyni ma roszczenie do byłego partnera o zapłatę w wysokości ściśle określonej w zawartym porozumieniu – swoistej ugodzie pozasądowej. Kompetencja do modyfikowania stosunków prawnych pomiędzy podmiotami prawa cywilnego wynika z art. 917 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym: „przez ugodę strony czynią sobie wzajemne ustępstwa w zakresie istniejącego między nimi stosunku prawnego w tym celu, aby uchylić nie-pewność co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnić ich wykonanie albo by uchylić spór istniejący lub mogący powstać”.

Bez wątpienia przy tym, przedmiotowe porozumienie nie zmienia charakteru wierzytelności Wnioskodawczyni (jako mającej podstawę w bezpodstawnym wzbogaceniu a także w wyrównaniu nakładów niepieniężnych w związku z opieką nad zstępnym synem), a jedynie konkretyzuje jej wysokość i termin zapłaty.

Tym samym, skoro otrzymane środki pieniężne od byłego partnera wynikają z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia i wyrównania nakładów niepieniężnych, to nie sposób stwierdzić, że po stronie Wnioskodawczyni powstał przychód (dochód) podlegający opodatkowaniu. Podobne stanowisko zostało zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 marca 2017 r. sygn. akt II FSK 164/15, w którym stwierdzono, co następuje: „o tym, że dokonany na podstawie art. 405 i art. 406 k.c. zwrot korzyści z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia nie może zostać zaliczony do przychodów z innych źródeł przychodów przesądza zwrotny charakter tego świadczenia. Skoro bowiem zwrot z tytułu bezpodstawnego świadczenia nie może zostać uznany za przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f., to odpada konieczność analizy, do którego ze źródeł przychodów powinien zostać zaliczony. (...) Ponownie podkreślić należy, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega dochód uzyskiwany w wyniku określonych czynności faktycznych i prawnych, w następstwie których mamy do czynienia z przyrostem mienia, osiągniętym przysporzeniem majątkowym mającym konkretny wymiar finansowy. Tym samym, podstawą uzyskania przychodów z innych źródeł mogą być tylko takie czynności, w wyniku których następu-je po stronie osoby fizycznej przysporzenie majątkowe. W tym wypadku brak tego rodzaju przysporzenia, a jedynie zwrot korzyści na rzecz zubożonego przez bezpodstawnie wzbogaconego, przesądza o tym, że do przychodów podlegających opodatkowaniu podatkiem do-chodowym nie zalicza się kwot uzyskanych z tytułu tego rodzaju zwrotu”.

Powyższe stanowisko potwierdził również Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w wydanej interpretacji indywidualnej z dnia 10 października 2019 r., Nr 0113-KDIPT3.4011.389.2019.1.ASZ.

Z kolei w zakresie rozliczenia otrzymanej kwoty jako zwrot bezpodstawnego wzbogacenia i jednocześnie wyrównania nierównych możliwości zarobkowych w czasie wychowywania i dbania o syna przez Wnioskodawczynie (tj. zwrot nakładów niepieniężnych) wskazać trzeba, że to rozliczenie również nie będzie podlegać podatkowi od spadków i darowizn.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 1837): Podatkowi od spadków i darowizn, zwanemu dalej „podatkiem”, podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem:

1)dziedziczenia, zapisu zwykłego, dalszego zapisu, zapisu windykacyjnego, polecenia testamentowego;

2)darowizny, polecenia darczyńcy;

3)zasiedzenia;

4)nieodpłatnego zniesienia współwłasności;

5)zachowku, jeżeli uprawniony nie uzyskał go w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny lub w drodze dziedziczenia albo w postaci zapisu;

6)nieodpłatnej: renty, użytkowania oraz służebności.

Podkreślić należy, że katalog tytułów nabycia podlegających opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn, określony w art. 1 ust. 1 i 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn, jest katalogiem zamkniętym. Wobec tego jedynie wymienione w nim tytuły nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych stanowią przypadki podlegające opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn. Tymczasem zawarte dobrowolnie porozumienie stanowi rozliczenie finansowe zakończonego związku konkubenckiego. Wnioskodawczyni otrzyma środki w związku ze zwrotem bezpodstawnego wzbogacenia, jak również z tytułu wyrównania Jej nakładów osobistych na prowadzone wspólnie gospodarstwo domowe. Wnioskodawczyni wraz z partnerem ustalili bowiem w 2019 r., że w związku z narodzinami wspólnego syna, to Wnioskodawczyni przejmie w pełni obowiązki prowadzenia domu i opieki nad synem, by partner nie musiał rezygnować ze swojego życia zawodowego, a więc mógł wciąż zarabiać tak jak wcześniej. To wyrównanie wkładu niematerialnego, który Wnioskodawczyni wniosła we wspólne życie, wychowywanie syna i prowadzenie domu, nastąpi w środkach pieniężnych, a kwota została ustalona na … zł.

W świetle powyższych okoliczności stwierdzić należy, że skoro w istocie przelewy jakie otrzyma Wnioskodawczyni do dnia 30 czerwca 2026 r. dokonane są tytułem pokrycia (tj. zwrotu) połowy Jej wydatków na prowadzone gospodarstwo domowe, jak i wyrównanie nakładów osobistych na to gospodarstwo domowe, to nie sposób uznać tych otrzymanych środków za darowizny w rozumieniu art. 888 Kodeksu cywilnego.

Jednocześnie zauważyć należy, że ustawa o podatku od spadków i darowizn nie zawiera pojęcia „darowizna”, dlatego w tym zakresie należy sięgnąć do odpowiednich przepisów usta-wy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 1061 z późn. zm.).

Zgodnie z art. 888 § 1 Kodeksu cywilnego, przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku.

Darowizna należy do czynności, których celem jest dokonanie aktu przysporzenia majątkowego bez ekwiwalentu i polega najczęściej na przesunięciu jakiegoś dobra majątkowego z majątku darczyńcy do majątku obdarowanego. Świadczenie ma charakter nieodpłatny, gdy druga strona umowy nie zobowiązuje się do jakiegokolwiek świadczenia w zamian za uczynioną darowiznę.

Darowizna jest więc czynnością, której celem jest dokonanie aktu przysporzenia majątkowego (świadczenie musi wzbogacić obdarowanego), a zobowiązanie darczyńcy musi być zamierzone jako nieodpłatne. Do zawarcia umowy darowizny, podobnie jak każdej innej umowy, niezbędne jest zgodne oświadczenie złożone przez obie strony umowy. Umowa darowizny dochodzi do skutku dopiero z chwilą złożenia oświadczenia obdarowanego o przyjęciu darowizny. Należy zaznaczyć, że ustawodawca nie wymaga żadnej szczególnej formy oświadczenia obdarowanego o przyjęciu darowizny.

W myśl art. 890 § 1 Kodeksu cywilnego, oświadczenie darczyńcy powinno być złożone w formie aktu notarialnego. Jednakże umowa darowizny zawarta bez zachowania tej formy staje się ważna, jeżeli przyrzeczone świadczenie zostało spełnione.

Reasumując powyższe, daną czynność można uznać za darowiznę, jeżeli posiada cechy tegoż zobowiązania, tzn. gdy zostanie złożone oświadczenie darczyńcy o przekazaniu darowizny oraz oświadczenie obdarowanego o jej przyjęciu, a ponadto czynność ta musi polegać na nieodpłatnym świadczeniu darczyńcy (kosztem jego majątku) na rzecz obdarowanego.

Mając na uwadze przedstawione zdarzenie oraz powołane wyżej przepisy należy wskazać, że otrzymane w formie przelewów od byłego partnera środki pieniężne tytułem zwrotu poniesionych wydatków na ówczesny związek konkubencki ponad przypadający udział na rzecz Wnioskodawczyni oraz tytułem wyrównania wkładu Wnioskodawczyni we wspólne gospodarstwo domowe nie skutkują powstaniem po stronie Wnioskodawczyni obowiązku podatkowego określonego w ustawie o podatku od spadków i darowizn, wobec czego nie wystąpi obowiązek zapłaty podatku od spadków i darowizn.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):

Z ogólnej definicji przychodów, zawartej w art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wynika, że:

Przepis art. 10 ust. 1 ww. ustawy zawiera katalog źródeł przychodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych źródłem przychodów są „inne źródła”.

Definicja ta, dla potrzeb opodatkowania dochodów uzyskiwanych z innych źródeł została uzupełniona w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, który stanowi, że:

Użycie w tym przepisie sformułowania „w szczególności” wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – o przychodzie podatkowym z innych źródeł należy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega zatem dochód uzyskiwany w wyniku określonych czynności faktycznych i prawnych, w następstwie których mamy do czynienia z przyrostem mienia, osiągniętym przysporzeniem majątkowym mającym konkretny wymiar finansowy. Tak więc podstawą uzyskania przychodów z innych źródeł mogą być tylko takie czynności, w wyniku których następuje po stronie osoby fizycznej przysporzenie majątkowe. Do przychodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym nie zalicza się natomiast kwot uzyskanych z tytułu różnego rodzaju zwrotów własnych nakładów poczynionych za inny podmiot, pod warunkiem, że ów zwrot rzeczywiście odpowiada kwocie uprzednio poniesionych kosztów.

Powyższe potwierdza również orzecznictwo, np. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 31 sierpnia 2017 r. sygn. akt II FSK 2253/15 oraz w wyroku z 31 sierpnia 2017 r. sygn. akt II FSK 2076/15 stwierdził, że:

Z opisu sprawy wynika, że od 2008 r. do 2025 r. pozostawała Pani w nieformalnym związku partnerskim. Prowadziła Pani w tym czasie z partnerem wspólne gospodarstwo domowe. Zamieszkiwała Pani z partnerem w nieruchomości stanowiącej własność Pani partnera. W owym czasie zarówno Pani, jak i Pani partner byliście aktywni zawodowo, wykonując pracę zarobkową między innymi na podstawie umowy o pracę. Od 2019 r. w ramach konkubinatu Pani wraz z partnerem wychowywali wspólne dziecko – syna. W tym czasie podjęli zgodną decyzję, że ograniczy Pani swoją aktywność zawodową, skupiając się na opiece nad synem i prowadzeniem gospodarstwa domowego. To wycofanie zawodowe trwało około 1,5 roku. Z kolei Pani partner w dalszym ciągu pracował, zarabiając na utrzymanie konkubentów. W trakcie trwania związku Pani partner nabył kolejną nieruchomość lokalową, w której Pani rodzina zamieszkała. Przez czas trwania konkubinatu wydatkowała Pani na utrzymanie swoje i Pani partnera, a począwszy od 2019 r. także syna, znaczne środki pieniężne, między innymi tytułem zakupów spożywczych na potrzeby wspólnego gospodarstwa domowego, a także utrzymania mieszkania (stanowiącego wyłączną własność partnera), jak również koszty wspólnego dziecka (wynikające z konieczności nabycia odzieży, środków higienicznych, wizyt lekarskich i zajęć dodatkowych). Łączna kwota tych wydatków w okresie od 2019 r. do chwili obecnej wyniosła … zł. Wszystkie te wydatki zostały udokumentowane w historii Pani rachunku bankowego. Z kolei w tym samym przedziale czasowym Pani partner pokrywał wydatki wspólnego gospodarstwa domowego związane głównie z utrzymaniem zamieszkiwanej wspólnie nieruchomości, która była wyłączna własnością Pani partnera (to jest wydatki na dostawę mediów - energię elektryczną, ogrzewanie, wodę – oraz czynsz do wspólnoty mieszkaniowej). W rzeczonym okresie rozliczeniowym te wydatki Pani partnera wyniosły … zł. Te wydatki również zostały udokumentowane w historii rachunku bankowego Pani partnera. W grudniu 2025 r. plany życiowe konkubentów uległy zmianie i doszło do zakończenia trwania tego nieformalnego związku. W związku z tym, Pani wraz z partnerem dobrowolnie podjęli działanie mające na celu rozwiązać sytuację finansową związku – w tym rozliczyć czynione wydatki i dokonać rekompensaty – wyrównania Pani wkładu niematerialnego w postaci obowiązku prowadzenia domu i wychowania oraz opieki nad wspólnym, małoletnim zstępnym. W ramach rozliczenia roszczeń wynikłych ze związku konkubenckiego o: zwrot świadczenia nienależnego, a także w ramach wyrównania wkładu niematerialnego Pani we wspólne życie konkubentów i ich syna, Pani były partner zapłaci na rzecz Pani łączną kwotę … zł w terminie do dnia 30 czerwca 2026 r., w całości na Pani rachunek bankowy. Z tej sumy płatność kwoty … zł wynika z wyrównania Pani wkładu niematerialnego we wspólne życie konkubentów, natomiast kwota … zł stanowi rozliczenie zwrot świadczenia nienależnego.

Kwestia zwrotu poniesionych nakładów i wydatków powstałych w toku konkubinatu oraz tytułem wyrównania przez byłego partnera Jej wkładu we wspólne gospodarstwo domowe, w tym z tytułu wychowania wspólnego syna i prowadzenia domu została ujęta w przepisach ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 poz. 1071 ze zm.; dalej: Kodeks cywilny).

Zgodnie z art. 405 Kodeksu cywilnego:

Zgodnie z art. 410 § 1 i § 2 Kodeksu cywilnego:

Jak wskazuje się powszechnie w doktrynie prawa cywilnego, roszczenie zwrotu z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia jest na gruncie Kodeksu cywilnego powszechnie akceptowanym mechanizmem rozliczeń między konkubentami (por. J. Ciszewski. P. Nazaruk (red). „Kodeks cywilny. Komentarz aktualizowany”, 2022).

Jak wskazano przykładowo w wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 23 maja 2018 r. sygn. akt V ACa 724/17:

Bezsporne jest to, że z uwagi na ponoszenie przez Panią nakładów i wydatków powstałych w toku konkubinatu Pani były partner się wzbogacił.

Jednocześnie, mając na względzie zawarte porozumienie w sprawie poniesionych nakładów po konkubinacie, doszło do skonkretyzowania się Pani wierzytelności względem Pani byłego partnera (Konkubenta). Na podstawie porozumienia, były partner dokona przelewu na Pani rzecz środków pieniężnych jako zwrot zwrotu poniesionych nakładów i wydatków powstałych w toku konkubinatu oraz tytułem wyrównania przez byłego partnera jej wkładu we wspólne gospodarstwo domowe, w tym z tytułu wychowania wspólnego syna i prowadzenia domu.

Tego rodzaju świadczenie nie skutkuje jakimkolwiek przysporzeniem majątkowym, gdyż ma charakter zwrotny.

Taka kwalifikacja zwrotu korzyści z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia znajduje również potwierdzenie na gruncie orzecznictwa sądów administracyjnych. Jak wskazał przykładowo Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 2 marca 2017 r. sygn. akt II FSK 164/15:

Zatem zwrot poniesionych nakładów jest formą rozliczenia pomiędzy dwiema stronami.

Mając na uwadze powyższe, stwierdzam, że środki pieniężne, które ma Pani otrzymać od byłego partnera na podstawie porozumienia, tytułem zwrotu poniesionych nakładów i wydatków powstałych w toku konkubinatu oraz tytułem wyrównania przez byłego partnera Pani wkładu we wspólne gospodarstwo domowe, w tym z tytułu wychowania wspólnego syna i prowadzenia domu, nie stanowią dla Pani przysporzenia majątkowego.

Tym samym nie spowodują u Pani powstania przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Pani stanowisko w podatku dochodowym od osób fizycznych jest zatem prawidłowe.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1837 ze zm.):

Na mocy art. 1 ust. 2 ww. ustawy:

Podkreślić należy, że katalog tytułów nabycia podlegających opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn, określony w art. 1 ust 1 i 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn, jest katalogiem zamkniętym. Wobec tego jedynie wymienione w nim tytuły nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych stanowią przypadki podlegające opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn.

Ustawa o podatku od spadków i darowizn nie zawiera pojęcia „darowizna”, stąd w tym zakresie należy sięgnąć do przepisów ustawy Kodeks cywilny.

Zgodnie z art. 888 §1 Kodeksu cywilnego:

Darowizna należy do czynności, których celem jest dokonanie aktu przysporzenia majątkowego bez ekwiwalentu i polega najczęściej na przesunięciu jakiegoś dobra majątkowego z majątku darczyńcy do majątku obdarowanego. Świadczenie ma charakter nieodpłatny, gdy druga strona umowy nie zobowiązuje się do jakiegokolwiek świadczenia w zamian za uczynioną darowiznę. Darowizna jest więc czynnością, której celem jest dokonanie aktu przysporzenia majątkowego (świadczenie musi wzbogacić obdarowanego), a zobowiązanie darczyńcy musi być zamierzone jako nieodpłatne.

Zatem daną czynność można uznać za darowiznę, jeżeli posiada cechy tegoż zobowiązania, tzn. gdy zostanie złożone oświadczenie darczyńcy o przekazaniu darowizny oraz oświadczenie obdarowanego o jej przyjęciu, a ponadto czynność ta musi polegać na nieodpłatnym świadczeniu darczyńcy (kosztem jego majątku) na rzecz obdarowanego.

W opisie zdarzenia wskazała Pani, że 30 grudnia 2025 r. podpisała Pani wraz z partnerem porozumienie, którego przedmiotem było rozliczenie konkubinatu w oparciu o art. 410 § 2 Kodeksu cywilnego. Na mocy § 2 ust. 2 ww. porozumienia dokonano wzajemnych rozliczeń stron w związku z zakończeniem konkubinatu, mając na uwadze art. 410 § 1 i § 2 Kodeksu cywilnego. W szczególności przyjęto, że w ramach rozliczenia roszczeń wynikłych ze związku konkubenckiego o: zwrot świadczenia nienależnego, a także w ramach wyrównania Pani wkładu niematerialnego we wspólne życie konkubentów i ich syna, partner zapłaci na Pani rzecz łączną kwotę … zł. Z tej sumy płatność kwoty … zł wynika z wyrównania Pani wkładu niematerialnego we wspólne życie konkubentów, natomiast kwota … zł stanowi rozliczenie zwrot świadczenia nienależnego.

Skoro więc podstawą otrzymania przez Panią środków jest porozumienie zawarte w oparciu o art. 410 § 1 i § 2 Kodeksu cywilnego i otrzymane przez Panią środki w istocie stanowią zwrot Pani wkładu materialnego i niematerialnego w Państwa nieformalny związek, to nie jest to świadczenie nieodpłatne, które mogłoby podlegać podatkowi od spadków i darowizn. W związku z powyższym, nie ciąży na Pani obowiązek podatkowy w podatku od spadków i darowizn, ponieważ nie otrzymała Pani środków pieniężnych od partnera żadnym z wymienionych w art. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn tytułów nieodpłatnego nabycia.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, które Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Wskazuję, że nie analizuję załączników dołączonych do wniosku. Analiza załączników nie mieści się w ramach określonych w art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, na wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). W związku z powyższym, załączone do wniosku dokumenty nie mogą być przedmiotem merytorycznej analizy.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.

·Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.