Interpretacja indywidualna z dnia 24 marca 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0114-KDWP.4011.7.2026.2.AS1
Dochody uzyskane z działalności gospodarczej zarejestrowanej w Serbii, lecz wykonywanej na terytorium Polski od 23 listopada 2025 r., podlegają opodatkowaniu w Polsce jako dochody nieograniczonego obowiązku podatkowego Wnioskodawcy.
Interpretacja indywidualna - stanowisko w części prawidłowe i w części nieprawidłowe
Szanowny Panie,
stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest:
- nieprawidłowe w zakresie opodatkowania dochodów uzyskanych przez Pana w okresie od 23 listopada 2025 r. do 31 grudnia 2025 r., z tytułu działalności zarejestrowanej w Serbii, ale wykonywanej w Polsce, w sposób zdalny,
- prawidłowe w pozostałym zakresie.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
23 lutego 2026 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnił go Pan pismem z 13 marca 2026 r. (wpływ 16 marca 2026 r.) - w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
Wnioskodawca jest obywatelem Federacji Rosyjskiej. Jest żonaty z obywatelką Rzeczypospolitej Polskiej.
W okresie od stycznia do 10 maja 2025 r. Wnioskodawca zamieszkiwał na terytorium Polski, gdzie prowadził jednoosobową działalność gospodarczą opodatkowaną ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych. Działalność ta została zamknięta.
W dniu 10 maja 2025 r. Wnioskodawca opuścił terytorium Polski w związku z odmową udzielenia mu zezwolenia na pobyt czasowy oraz wydaniem decyzji zobowiązującej do opuszczenia kraju.
W okresie od 10 maja do 21 listopada 2025 r. Wnioskodawca zamieszkiwał na terytorium Republiki Serbii, gdzie:
- uzyskał zezwolenie na pobyt czasowy (boravišna dozvola),
- zarejestrował jednoosobową działalność gospodarczą (preduzetnik),
- prowadził działalność gospodarczą i odprowadzał podatki w Serbii w formie ryczałtu (paušalno oporezivanje),
- zamieszkiwał tam wspólnie z żoną.
W dniu 23 listopada 2025 r. Wnioskodawca powrócił na terytorium Polski na podstawie wizy krajowej typu D. Żona Wnioskodawcy powróciła do Polski razem z nim. Aktualnie Wnioskodawca oczekuje na rozpatrzenie wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy w Polsce.
Wnioskodawca nie posiada na terytorium Polski nieruchomości. Zamieszkuje wraz z żoną w wynajmowanym lokalu.
Na dzień składania wniosku:
- Wnioskodawca nie posiada prawa do wykonywania pracy na terytorium Polski,
- nie osiąga żadnych dochodów na terytorium Polski,
- nadal prowadzi działalność gospodarczą w Serbii (status preduzetnika jest aktywny),
- odprowadza podatki wyłącznie w Serbii.
Uzupełnienie opisu stanu faktycznego
Data pierwszego przyjazdu do Polski:
Po raz pierwszy Wnioskodawca przyjechał do Polski w dniu 29 kwietnia 2019 r. w celach turystycznych. Z zamiarem stałego zamieszkania Wnioskodawca przyjechał do Polski w dniu 16 czerwca 2023 r.
Data likwidacji działalności gospodarczej w Polsce:
Działalność gospodarcza zarejestrowana w Polsce (CEIDG) została zlikwidowana z dniem (…) maja 2025 r. Data skreślenia z rejestru CEIDG: (…) maja 2025 r. Data skreślenia z rejestru REGON: (…) maja 2025 r.
Data rejestracji działalności gospodarczej w Serbii:
Działalność gospodarcza w Serbii (jako przedsiębiorca indywidualny - Preduzetnik) została zarejestrowana w dniu 21 maja 2025 r. Potwierdzenie rejestracji podatkowej (Potvrda o izvršenoj registraciji) zostało wydane przez Poreska uprava w dniu 3 czerwca 2025 r. (…).
Przedmiot działalności gospodarczej zarejestrowanej w Serbii:
Przedmiotem działalności gospodarczej zarejestrowanej w Serbii jest tworzenie i rozwój oprogramowania komputerowego (usługi IT - software development). Usługi świadczone były zdalnie na rzecz zagranicznego zleceniodawcy z siedzibą na Cyprze.
Data wydania decyzji zobowiązującej do opuszczenia Polski:
Decyzja zobowiązująca do opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej została wydana w dniu (…) stycznia 2025 r.
Data/termin opuszczenia Polski wskazany w decyzji:
W decyzji był wskazany termin opuszczenia terytorium Polski - w ciągu 30 dni od dnia doręczenia decyzji. Decyzja została doręczona Wnioskodawcy w dniu 11 kwietnia 2025 r. Terytorium Rzeczypospolitej Polskiej Wnioskodawca opuścił w dniu 10 maja 2025 r., tj. w terminie wskazanym w decyzji.
Okres zakazu powrotu do Polski wskazany w decyzji:
W decyzji zobowiązującej do opuszczenia Polski nie był wskazany żaden zakaz powrotu ani okres, po upływie którego Wnioskodawca mógłby wrócić i ponownie zamieszkać w Polsce. Decyzja nie zawierała zakazu wjazdu na terytorium RP.
Certyfikat rezydencji podatkowej za rok 2025:
W roku 2025 Wnioskodawca nie posiadał certyfikatu rezydencji podatkowej wydanego przez organy podatkowe Serbii ani żadnego innego państwa. Wnioskodawca posiadał jedynie Potvrda o izvršenoj registraciji (potwierdzenie rejestracji podatkowej) wydane przez serbską Poreska uprava w dniu 3 czerwca 2025 r., które potwierdza rejestrację jako podatnik w Serbii (…), lecz nie stanowi certyfikatu rezydencji podatkowej w rozumieniu przepisów podatkowych.
Miejsce pobytu w dniu 22 listopada 2025 r.:
W dniu 22 listopada 2025 r. rano Wnioskodawca wyjechał z Serbii samochodem do Węgier, gdzie zatrzymał się na nocleg. W dniu 23 listopada 2025 r. Wnioskodawca kontynuował podróż przez terytorium Węgier oraz Słowacji i przybył do Polski.
Nieograniczony obowiązek podatkowy w Polsce w okresie pobytu w Polsce od 1 stycznia 2025 r. do 10 maja 2025 r.:
W okresie od 1 stycznia 2025 r. do 10 maja 2025 r. Wnioskodawca posiadał na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej centrum interesów osobistych i gospodarczych (ośrodek interesów życiowych) - Wnioskodawca zamieszkiwał w Polsce wraz z żoną, posiadał zarejestrowaną działalność gospodarczą (CEIDG) oraz miejsce zamieszkania. W tym okresie Wnioskodawca podlegał na terytorium RP nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu zgodnie z art. 3 ust. 1 oraz ust. 1a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Wnioskodawca w odniesieniu do pobytu w Serbii w okresie od 10 maja 2025 r. do 21 listopada 2025 r. wskazał, że:
Miejsce zamieszkania dla celów podatkowych w Serbii:
W tym okresie Wnioskodawca posiadał zarejestrowaną działalność gospodarczą w Serbii (…) oraz był zameldowany pod adresem: (…). Zgodnie z serbskim prawem podatkowym, Wnioskodawca był traktowany jako podatnik zarejestrowany w Serbii. Formalnego certyfikatu rezydencji podatkowej Serbii za ten okres Wnioskodawca nie posiada.
Stałe miejsce zamieszkania:
W powyższym okresie stałe miejsce zamieszkania Wnioskodawca posiadał w Serbii - zamieszkiwał na podstawie umowy najmu zawartej na okres 1 roku pod adresem (…). W Polsce umowa najmu mieszkania obowiązywała do dnia 30 czerwca 2025 r., jednak faktycznie Wnioskodawca nie zamieszkiwał w Polsce od dnia 10 maja 2025 r. Po wygaśnięciu umowy najmu w dniu 30 czerwca 2025 r. Wnioskodawca nie posiadał w Polsce żadnego miejsca zamieszkania.
Powiązania osobiste z Polską i Serbią:
Z Serbią: Wnioskodawca zamieszkiwał w Serbii, prowadził tam działalność gospodarczą. Żona przebywała z Wnioskodawcą w Serbii przez większość tego okresu - przyjechała wraz z Wnioskodawcą w dniu 10 maja 2025 r., następnie wyjechała do Polski na krótki czas w celu załatwienia spraw, po czym ostatecznie wróciła do Wnioskodawcy w Serbii swoim samochodem i pozostała Wnioskodawcą do końca tego okresu. Centrum interesów osobistych znajdowało się w Serbii.
Z Polską: Poza żoną Wnioskodawca nie posiadał innych istotnych powiązań osobistych z Polską w tym okresie.
Powiązania majątkowe z Polską:
W tym okresie Wnioskodawca posiadał rachunki bankowe w polskim banku oraz lokaty, z których uzyskiwał odsetki. Poza odsetkami Wnioskodawca nie uzyskiwał innych przychodów z Polski - dokonywał jedynie wydatków oraz zarządzał lokatami. Wnioskodawca nie posiadał w Polsce nieruchomości, umowy o pracę, zlecenia ani innych źródeł dochodów.
Powiązania majątkowe z Serbią:
Wnioskodawca posiadał rachunek bankowy w serbskim banku (…). Wnioskodawca wynajmował mieszkanie na podstawie formalnej umowy najmu. Dochody Wnioskodawca uzyskiwał wyłącznie z działalności gospodarczej zarejestrowanej w Serbii (usługi IT). Wnioskodawca nie posiadał innych źródeł dochodów, nieruchomości ani inwestycji w Serbii.
Aktywność społeczna, polityczna, kulturalna:
W powyższym okresie Wnioskodawca nie prowadził aktywności społecznej, politycznej ani kulturalnej ani w Polsce, ani w Serbii. Wnioskodawca nie należał do żadnych organizacji ani klubów.
Kraj zwykłego pobytu:
W powyższym okresie Wnioskodawca zazwyczaj przebywał w Serbii.
Obywatelstwo:
Wnioskodawca posiada obywatelstwo Federacji Rosyjskiej.
Klienci w Polsce:
W ramach działalności gospodarczej zarejestrowanej w Serbii Wnioskodawca nie szukał klientów w Polsce i nie oferował swoich usług na rynku polskim. Usługi Wnioskodawca świadczył wyłącznie na rzecz jednego zleceniodawcy zagranicznego z siedzibą na Cyprze.
Placówka działalności w Polsce:
W ramach działalności gospodarczej zarejestrowanej w Serbii Wnioskodawca nie posiadał w Polsce żadnej placówki działalności gospodarczej, tj. pomieszczenia, biura, maszyn, urządzeń ani żadnej innej stałej placówki.
Place budowy w Polsce:
Wnioskodawca nie posiadał w Polsce placu budowy ani nie prowadził prac budowlanych ani instalacyjnych.
Prowadzenie działalności za pośrednictwem stałej placówki w Polsce:
Wnioskodawca nie prowadził działalności za pośrednictwem stałej placówki w Polsce. Wszelkie dochody były uzyskiwane za pośrednictwem działalności prowadzonej w Serbii.
Kraj faktycznego wykonywania działalności:
Działalność gospodarcza była faktycznie wykonywana na terytorium Serbii.
Sposób wykonywania działalności:
Działalność gospodarcza była wykonywana zdalnie z wynajmowanego mieszkania w (…), przy użyciu prywatnego laptopa. Wnioskodawca nie wynajmował biura ani innych pomieszczeń na potrzeby działalności.
Wnioskodawca w odniesieniu do pobytu w Polsce w okresie od 23 listopada 2025 r. do 31 grudnia 2025 r. wskazał, że:
Rezydencja podatkowa w Serbii:
W powyższym okresie działalność gospodarcza zarejestrowana w Serbii była nadal aktywna. W tym okresie Wnioskodawca posiadał miejsce zamieszkania dla celów podatkowych w Serbii i był traktowany jako rezydent podatkowy Serbii zgodnie z wewnętrznym prawem tego państwa.
Stałe miejsce zamieszkania:
Po powrocie do Polski w dniu 23 listopada 2025 r. Wnioskodawca zamieszkał w Polsce wraz z żoną. Wnioskodawca wjechał na terytorium RP na podstawie wizy. Wnioskodawca oczekuje na udzielenie zezwolenia na pobyt - stosowne dokumenty zostały złożone. W Serbii nie posiadał już stałego miejsca zamieszkania - umowa najmu została rozwiązana przed wyjazdem.
Cel powrotu do Polski:
Celem powrotu do Polski było zamieszkanie wraz z żoną, obywatelką polską.
Charakter pobytu w Polsce:
Pobyt w Polsce od 23 listopada 2025 r. miał charakter stały.
Powiązania osobiste z Polską i Serbią:
Z Polską: Wnioskodawca zamieszkiwał wraz z żoną (obywatelką polską).
Z Serbią: Wnioskodawca posiadał nadal zarejestrowaną działalność gospodarczą, jednak nie posiadał już miejsca zamieszkania w Serbii.
Powiązania majątkowe z Polską:
Wnioskodawca posiadał rachunki bankowe w polskim banku oraz lokaty, z których uzyskiwał odsetki. Wnioskodawca zamieszkiwał w Polsce. Wnioskodawca był objęty ubezpieczeniem społecznym w ZUS jako członek rodziny żony. Wnioskodawca nie posiadał innych źródeł dochodów z Polski.
Powiązania majątkowe z Serbią:
Wnioskodawca posiadał rachunek bankowy w serbskim banku (…) oraz zarejestrowaną działalność gospodarczą w Serbii. Dochody z tytułu usług IT nadal były uzyskiwane w ramach serbskiej działalności gospodarczej na rzecz cypryjskiego zleceniodawcy. Wnioskodawca nie posiadał w Serbii nieruchomości ani nie wynajmował mieszkania.
Aktywność społeczna:
W powyższym okresie Wnioskodawca nie prowadził aktywności społecznej, politycznej ani kulturalnej ani w Polsce, ani w Serbii.
Kraj zwykłego pobytu:
W powyższym okresie Wnioskodawca zazwyczaj przebywał w Polsce.
Obywatelstwo:
Wnioskodawca posiada obywatelstwo Federacji Rosyjskiej.
Klienci w Polsce:
W ramach działalności gospodarczej zarejestrowanej w Serbii Wnioskodawca nie szukał klientów w Polsce i nie oferował swoich usług na rynku polskim. Usługi Wnioskodawca nadal świadczył wyłącznie na rzecz zagranicznego zleceniodawcy z siedzibą na Cyprze.
Placówka działalności w Polsce:
Wnioskodawca nie posiadał w Polsce żadnej placówki działalności gospodarczej.
Place budowy w Polsce:
Wnioskodawca nie posiadał w Polsce placu budowy ani nie prowadził prac budowlanych ani instalacyjnych.
Prowadzenie działalności za pośrednictwem stałej placówki w Polsce:
Wnioskodawca nie prowadził działalności za pośrednictwem stałej placówki w Polsce. Dochody były uzyskiwane w ramach działalności zarejestrowanej w Serbii.
Kraj faktycznego wykonywania działalności:
Działalność gospodarcza zarejestrowana była w Serbii, jednak faktycznie była wykonywana zdalnie z terytorium Polski (miejsce fizycznego świadczenia usług: Polska).
Sposób wykonywania działalności:
Działalność była wykonywana zdalnie z wynajmowanego mieszkania w Polsce przy użyciu prywatnego laptopa. Wnioskodawca nie wynajmował biura ani innych pomieszczeń na potrzeby działalności.
Rejestracja działalności w Polsce po powrocie:
Po powrocie do Polski w dniu 23 listopada 2025 r. Wnioskodawca nie zarejestrował działalności gospodarczej w Polsce, ponieważ nie posiada jeszcze tytułu pobytowego uprawniającego do prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium RP. Wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy jest w trakcie rozpatrywania.
Forma opodatkowania działalności w Polsce:
Wnioskodawca nie wybrał formy opodatkowania dla działalności gospodarczej prowadzonej na terytorium Polski, gdyż nie zarejestrował działalności w Polsce.
Pytanie
Czy w związku z opisanym stanem faktycznym na Wnioskodawcy ciąży obowiązek zapłaty podatku dochodowego w Polsce od dochodów uzyskanych z tytułu działalności gospodarczej prowadzonej w Serbii w roku podatkowym 2025, a także czy Wnioskodawca jest zobowiązany do wykazania tych dochodów w zeznaniu rocznym składanym w Polsce za rok 2025?
Pana stanowisko w sprawie
Zdaniem Wnioskodawcy, nie ciąży na nim obowiązek zapłaty podatku dochodowego w Polsce od dochodów uzyskanych z działalności gospodarczej prowadzonej w Serbii w roku 2025, ani obowiązek wykazania tych dochodów w zeznaniu rocznym składanym w Polsce.
Uzasadnienie:
1.W okresie od 10 maja do 21 listopada 2025 r. Wnioskodawca nie posiadał miejsca zamieszkania dla celów podatkowych w Polsce w rozumieniu art. 3 ust. 1a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W tym okresie Wnioskodawca opuścił Polskę na podstawie decyzji administracyjnej zobowiązującej go do wyjazdu, przeniósł centrum interesów osobistych (wspólne zamieszkiwanie z żoną w Serbii) i gospodarczych (prowadzenie działalności, uzyskiwanie dochodów, odprowadzanie podatków) na terytorium Serbii oraz uzyskał tam zezwolenie na pobyt czasowy. W związku z tym Wnioskodawca był w tym okresie nierezydentem podatkowym w Polsce i posiadał jedynie ograniczony obowiązek podatkowy obejmujący wyłącznie dochody osiągnięte na terytorium Polski. Dochody z działalności w Serbii nie podlegają zatem opodatkowaniu ani wykazaniu w Polsce za ten okres.
2.Nawet gdyby uznać, że od 23 listopada 2025 r. Wnioskodawca ponownie stał się polskim rezydentem podatkowym (ze względu na fizyczną obecność w Polsce i zamieszkiwanie z żoną będącą obywatelką polską), to dochody z działalności gospodarczej prowadzonej w Serbii przez zakład (zarejestrowane przedsiębiorstwo - preduzetnik) podlegają zwolnieniu od podatku w Polsce na podstawie metody wyłączenia z progresją, zgodnie z art. 7 i art. 24 Umowy między Rządem RP a Federalnym Rządem Federalnej Republiki Jugosławii o unikaniu podwójnego opodatkowania oraz art. 27 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Ponieważ Wnioskodawca nie osiąga w tym okresie żadnych dochodów podlegających opodatkowaniu w Polsce według skali podatkowej, nie ma obowiązku zapłaty podatku ani składania zeznania rocznego w odniesieniu do dochodów z Serbii.
Podsumowując, w żadnym z okresów roku podatkowego 2025 dochody Wnioskodawcy z działalności gospodarczej w Serbii nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym w Polsce.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest w części prawidłowe i w części nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Nieograniczony i ograniczony obowiązek podatkowy - przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych
Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):
Osoby fizyczne, jeżeli mają miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podlegają obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów (przychodów) bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów (nieograniczony obowiązek podatkowy).
Natomiast stosownie do art. 3 ust. 1a cyt. ustawy:
Za osobę mającą miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uważa się osobę fizyczną, która:
1) posiada na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych) lub
2) przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dłużej niż 183 dni w roku podatkowym.
W świetle art. 3 ust. 2a ustawy:
Osoby fizyczne, jeżeli nie mają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej miejsca zamieszkania, podlegają obowiązkowi podatkowemu tylko od dochodów (przychodów) osiąganych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (ograniczony obowiązek podatkowy).
Zgodnie z art. 3 ust. 2b. tej ustawy:
Za dochody (przychody) osiągane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez podatników, o których mowa w ust. 2a, uważa się w szczególności dochody (przychody) z:
1) pracy wykonywanej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy, bez względu na miejsce wypłaty wynagrodzenia;
2) działalności wykonywanej osobiście na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, bez względu na miejsce wypłaty wynagrodzenia;
3) działalności gospodarczej prowadzonej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w tym poprzez położony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej zagraniczny zakład;
4) położonej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nieruchomości lub praw do takiej nieruchomości, w tym ze zbycia jej w całości albo w części lub zbycia jakichkolwiek praw do takiej nieruchomości;
5) papierów wartościowych oraz pochodnych instrumentów finansowych niebędących papierami wartościowymi, dopuszczonych do publicznego obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w ramach regulowanego rynku giełdowego, w tym uzyskane ze zbycia tych papierów albo instrumentów oraz z realizacji praw z nich wynikających ;
5a) umorzenia, odkupienia, wykupienia i unicestwienia w inny sposób tytułów uczestnictwa w funduszach kapitałowych utworzonych na podstawie przepisów obowiązujących w Rzeczypospolitej Polskiej oraz odpłatnego zbycia tych tytułów uczestnictwa;
6) tytułu przeniesienia własności udziałów (akcji) w spółce, ogółu praw i obowiązków w spółce niebędącej osobą prawną lub tytułów uczestnictwa w funduszu inwestycyjnym, instytucji wspólnego inwestowania lub innej osobie prawnej i praw o podobnym charakterze lub z tytułu należności będących następstwem posiadania tych udziałów (akcji), ogółu praw i obowiązków, tytułów uczestnictwa lub praw - jeżeli co najmniej 50% wartości aktywów tej spółki, spółki niebędącej osobą prawną, tego funduszu inwestycyjnego, tej instytucji wspólnego inwestowania lub osoby prawnej, bezpośrednio lub pośrednio, stanowią nie-ruchomości położone na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub prawa do takich nieruchomości;
6a) tytułu przeniesienia własności udziałów (akcji), ogółu praw i obowiązków, tytułów uczestnictwa lub praw o podobnym charakterze w spółce nieruchomościowej;
7) tytułu należności regulowanych, w tym stawianych do dyspozycji, wypłacanych lub potrącanych, przez osoby fizyczne, osoby prawne albo jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, mające miejsce zamieszkania, siedzibę lub zarząd na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, niezależnie od miejsca zawarcia umowy i wykonania świadczenia.
8) niezrealizowanych zysków, o których mowa w art. 30da.
W myśl art. 4a ww. ustawy:
Przepisy art. 3 ust. 1, 1a, 2a i 2b stosuje się z uwzględnieniem umów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania, których stroną jest Rzeczpospolita Polska.
Ustalenie miejsca zamieszkania podatnika decyduje o zakresie ciążącego na nim obowiązku podatkowego. Inaczej mówiąc, od miejsca zamieszkania zależy czy podatnik podlega nieograniczonemu, czy ograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Polsce.
Przepis art. 3 ust. 1a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wskazuje na dwa warunki, od spełnienia których uzależnia się kwalifikację danej osoby jako mającej miejsce zamieszkania w Polsce.
Jako pierwszy warunek pozwalający na uznanie osoby za mającą miejsce zamieszkania na terytorium RP przepis wskazuje posiadanie centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych). Przesłanka ta została skonstruowana w bardzo szeroki sposób, jeśli chodzi o zakreśloną grupę osób, które na potrzeby podatku dochodowego od osób fizycznych posiadają w Polsce ośrodek interesów życiowych. Wynikać może to z użycia w powołanym powyżej przepisie spójnika „lub” w sformułowaniu „centrum interesów osobistych lub gospodarczych” dla doprecyzowania kiedy uznaje się daną osobę za mającą miejsce zamieszkania na terytorium RP.
Powyższe znajduje potwierdzenie w treści Objaśnień podatkowych z 29 kwietnia 2021 r. wydanych przez Ministerstwo Finansów, które dotyczą zasad ustalania miejsca zamieszkania dla celów podatkowych (rezydencji podatkowej) osób fizycznych w Polsce zgodnie z art. 3 ust. 1a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej: ustawa PIT) oraz zakresu obowiązku podatkowego osób fizycznych, o którym mowa w art. 3 ust. 1 i 2a ustawy PIT. Celem objaśnień jest przedstawienie sposobu prawidłowego wypełnienia obowiązków podatkowych przez osoby fizyczne w Polsce, bowiem rezydencja podatkowa nie ma charakteru deklaratywnego, lecz związana jest z oceną całokształtu faktów i okoliczności.
Centrum, czyli „skoncentrowanie” interesów osobistych, należy rozumieć jako miejsce, z którym podatnik posiada ścisłe powiązania osobiste. Powiązania osobiste to występowanie więzi rodzinnych, towarzyskich, podejmowanie aktywności społecznej, kulturalnej, sportowej, politycznej, itp. W praktyce, czynnikiem branym najczęściej pod uwagę jest obecność w Polsce współmałżonka, partnera lub małoletnich dzieci.
W przypadku osób żyjących samodzielnie należy w szczególności uwzględnić, w którym państwie prowadzone jest samodzielne gospodarstwo domowe i w którym państwie podatnik uczestniczy w życiu towarzyskim, kulturalnym lub politycznym.
W zakresie centrum interesów gospodarczych Objaśnienia wskazują, że w praktyce chodzi o miejsce, z którym dana osoba ma ścisłe powiązania ekonomiczne. W tym względzie należy wziąć pod uwagę przede wszystkim związki ekonomiczne osoby fizycznej z danym państwem, wśród których istotne są miejsce wykonywania działalności zarobkowej, główne źródła dochodów podatnika, posiadane inwestycje, majątek nieruchomy i ruchomy, zaciągnięte kredyty, konta bankowe, miejsce, z którego osoba zarządza swoim mieniem itd.
Za osobę mającą miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej uważa się również osobę fizyczną, która przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dłużej niż 183 dni w roku podatkowym. W świetle art. 3 ust. 1a analizowany warunek stanowi samodzielną podstawę do uznawania określonej kategorii osób za rezydentów, niezależną od omówionego powyżej posiadania na terytorium RP centrum interesów życiowych.
Ponadto jak wskazano w ww. Objaśnieniach, zmiana państwa rezydencji podatkowej może nastąpić w trakcie roku podatkowego.
Co istotne, posiadanie miejsca zamieszkania dla celów podatkowych w Polsce w świetle ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jest ściśle związane ze spełnieniem ww. przesłanek.
Powyższe przepisy w zakresie rezydencji podatkowej stosuje się z uwzględnieniem zawartych przez Polskę umów o unikaniu podwójnego opodatkowania.
Miejsce zamieszkania w rozumieniu umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania
Z opisu zdarzenia wynika, że w okresie od stycznia do 10 maja 2025 r. zamieszkiwał Pan na terytorium Polski. W dniu 10 maja 2025 r. opuścił Pan terytorium Polski w związku z odmową udzielenia Panu zezwolenia na pobyt czasowy oraz wydaniem decyzji zobowiązującej do opuszczenia kraju. W okresie od 10 maja do 21 listopada 2025 r. zamieszkiwał Pan na terytorium Republiki Serbii. W dniu 23 listopada 2025 r. powrócił Pan na terytorium Polski.
Zatem, w przedmiotowej sprawie zastosowanie znajdą przepisy zawarte w Umowie między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Federalnym Rządem Federalnej Republiki Jugosławii w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku, sporządzonej w Warszawie w dniu 12 czerwca 1997 r. (Dz. U. z 2001 r. Nr 104 poz. 1137 ze zm., dalej umowa polsko-jugosłowiańska), zmodyfikowanej przez Konwencję wielostronną implementującą środki traktatowego prawa podatkowego mające na celu zapobieganie erozji podstawy opodatkowania i przenoszeniu zysku, sporządzoną w Paryżu 24 listopada 2016 r., podpisaną w Paryżu 7 czerwca 2017 r. (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1369, dalej: „Konwencja MLI”).
Stosownie do art. 4 ust. 1 Umowy:
W rozumieniu niniejszej umowy określenie „osoba mająca miejsce zamieszkania lub siedzibę w Umawiającym się Państwie” oznacza każdą osobę, która zgodnie z prawem tego Państwa podlega tam opodatkowaniu z uwagi na miejsce jej stałego zamieszkania, miejsce pobytu, miejsce zarejestrowania, miejsce zarządu albo inne kryterium o podobnym charakterze. Jednakże takie określenie nie obejmuje jakiejkolwiek osoby, która podlega opodatkowaniu w tym Państwie tylko z tytułu dochodu ze źródeł położonych w tym Państwie lub majątku w nim położonego.
W świetle art. 4 ust. 2 ww. Umowy:
Jeżeli stosownie do postanowień ustępu 1 tego artykułu osoba fizyczna ma miejsce zamieszkania w obu Umawiających się Państwach, to jej status określa się w sposób następujący:
1)osobę uważa się za mającą miejsce zamieszkania w tym Państwie, w którym ma ona stałe miejsce zamieszkania; jeżeli ma ona stałe miejsce zamieszkania w obu Umawiających się Państwach, to uważa się, że ma miejsce zamieszkania w tym Państwie, z którym ma ona silniejsze powiązania osobiste i gospodarcze (ośrodek interesów życiowych ),
2)jeżeli nie można ustalić, w którym Państwie osoba ma ośrodek interesów życiowych albo jeżeli nie posiada ona stałego miejsca zamieszkania w żadnym z Państw, to uważa się, że ma ona miejsce zamieszkania w tym Państwie, w którym zwykle przebywa,
3)jeżeli przebywa ona zazwyczaj w obydwu Państwach lub nie przebywa zazwyczaj w żadnym z nich, to uważa się, że ma ona miejsce zamieszkania w tym Umawiającym się Państwie, którego jest obywatelem,
4)jeżeli jest ona obywatelem obydwu Państw lub jeżeli nie posiada obywatelstwa żadnego z nich, to właściwe władze Umawiających się Państw rozstrzygną tę sprawę w drodze wzajemnego porozumienia.
Definicja „osoby mającej miejsce zamieszkania w Umawiającym się Państwie” odnosi się bezpośrednio do określenia „miejsca zamieszkania” przyjętego w ustawodawstwach wewnętrznych państw i uwzględnia różne formy więzi osobistej z państwem, które we własnym ustawodawstwie ustala podstawę do nieograniczonego obowiązku podatkowego.
Dla potrzeb dokonania interpretacji ww. przepisu, należy sięgnąć do Komentarza do Modelowej Konwencji OECD. Przedtem, jednak wyjaśnienia wymaga, że głównym celem Modelowej Konwencji OECD jest umożliwienie rozwiązywania w sposób jednolity najczęściej występujących problemów w zakresie międzynarodowego prawnego podwójnego opodatkowania. Zgodnie z zaleceniami Rady OECD, państwa członkowskie przy zawieraniu lub rewizji dwustronnych konwencji powinny stosować się do Modelowej Konwencji i do interpretacji zawartej w Komentarzu do tej Konwencji. Postanowienia Konwencji zyskały powszechne (światowe) uznanie wyrażające się włączaniem ich do większości dwustronnych umów. Wiele umów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania, które zawarła Polska z innymi krajami została sporządzona w zgodzie z postanowieniami Modelowej Konwencji OECD.
Według Komentarza do Modelowej Konwencji OECD posiadanie stałego ogniska domowego oznacza, że osoba fizyczna urządziła je i zastrzegła dla swojego trwałego użytkowania, w przeciwieństwie do przebywania w konkretnym miejscu, ale w takich warunkach, z których wynika, że dany pobyt jest zamierzony na krótki czas.
Zgodnie z Komentarzem, istotnym czynnikiem jest trwałość zamieszkania, dbałość o ognisko domowe, co należy rozumieć, że osoba zainteresowana czyni wszystko, co jest niezbędne, aby mieć to mieszkanie do własnej dyspozycji w każdym czasie, w sposób ciągły, a nie od czasu do czasu, na pobyt, który z różnych względów może mieć charakter krótkotrwały.
Jeżeli osoba fizyczna posiada ognisko domowe w obu Umawiających się państwach, wówczas pierwszeństwo ma państwo, z którym osobiste i ekonomiczne powiązania danej osoby są ściślejsze. Przez takie powiązania, Komentarz nakazuje rozumieć ośrodek interesów życiowych, przy ustalaniu którego należy wziąć pod uwagę stosunki rodzinne i towarzyskie, zatrudnienie, działalność polityczną, kulturalną i wszelką inną, miejsce działalności gospodarczej i miejsce, z którego zarządza swoim mieniem.
W zakresie powiązań gospodarczych, wyjaśniam, że jest to miejsce, z którym dana osoba ma ścisłe powiązania ekonomiczne. W tym względzie należy wziąć pod uwagę przede wszystkim związki ekonomiczne osoby fizycznej z danym państwem, wśród których istotne są: miejsce wykonywania działalności zarobkowej, główne źródła dochodów podatnika, posiadane inwestycje, majątek nieruchomy i ruchomy, zaciągnięte kredyty, konta bankowe, miejsce, z którego osoba zarządza swoim mieniem itd.
Wszystkie te okoliczności należy rozważyć w całości, uwzględniając indywidualne postępowanie danej osoby. Jeśli miejsca zamieszkania nie można ustalić na podstawie tego kryterium, należy ustalić je biorąc pod uwagę przede wszystkim miejsce, w którym osoba fizyczna zwykle przebywa, a następnie obywatelstwo danej osoby.
Przy czym wyjaśnienia wymaga, że postanowienia art. 4 ww. umowy, mają zastosowanie wyłącznie w sytuacji, gdy w myśl postanowień ww. umowy, osoba fizyczna ma miejsce zamieszkania w obu Umawiających się Państwach, tzn. gdy zachodzi kolizja ustawodawstw wewnętrznych obu państw w kwestii dotyczącej ustalenia miejsca zamieszkania.
W konsekwencji, reguły kolizyjne, o których mowa w art. 4 ust. 2 umowy mają zastosowanie wyłącznie w sytuacji gdy podatnik w tym samym czasie ma miejsce zamieszkania w obu umawiających się państwach.
Ustalenie miejsca zamieszkania podatnika decyduje o zakresie ciążącego na nim obowiązku podatkowego. Inaczej mówiąc, od miejsca zamieszkania zależy, czy podatnik podlega nieograniczonemu, czy ograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Polsce. Nieograniczonym obowiązkiem podatkowym objęci są podatnicy, którzy w Polsce mają miejsce zamieszkania. Podlegają oni obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów (przychodów) bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów. Natomiast, jeśli podatnik będzie miał miejsce zamieszkania za granicą, to w Polsce będzie płacił podatek tylko od dochodów (przychodów) uzyskanych w danym roku podatkowym w Polsce (ograniczony obowiązek podatkowy).
Kluczowe dla rozstrzygnięcia, jest zatem określenie, w którym państwie ma Pan stałe miejsce zamieszkania, a następnie z którym państwem posiada Pan ściślejsze powiązania osobiste i gospodarcze.
Jak wynika z opisu sprawy jest Pana obywatelem Federacji Rosyjskiej. Jest Pan żonaty z obywatelką Rzeczypospolitej Polskiej.
W okresie od 1 stycznia do 10 maja 2025 r. zamieszkiwał Pan na terytorium Polski, gdzie prowadził jednoosobową działalność gospodarczą opodatkowaną ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych. Działalność ta została zlikwidowana z dniem (…) maja 2025 r. W okresie od 1 stycznia 2025 r. do 10 maja 2025 r. posiadał Pan na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej centrum interesów osobistych i gospodarczych (ośrodek interesów życiowych). W tym okresie podlegał Pan na terytorium RP nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu zgodnie z art. 3 ust. 1 oraz ust. 1a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W dniu 10 maja 2025 r. opuścił Pan terytorium Polski w związku z odmową udzielenia Panu zezwolenia na pobyt czasowy oraz wydaniem decyzji zobowiązującej do opuszczenia kraju.
W okresie od 10 maja do 21 listopada 2025 r. zamieszkiwał Pan na terytorium Republiki Serbii. W tym okresie:
- posiadał Pan zarejestrowaną działalność gospodarczą w Serbii (…) oraz był zameldowany pod adresem: (…);
- stałe miejsce zamieszkania posiadał Pan w Serbii - zamieszkiwał na podstawie umowy najmu zawartej na okres 1 roku pod adresem (…). W Polsce umowa najmu mieszkania obowiązywała do dnia 30 czerwca 2025 r., jednak faktycznie nie zamieszkiwał Pan w Polsce od dnia 10 maja 2025 r. Po wygaśnięciu umowy najmu w dniu 30 czerwca 2025 r. nie posiadał Pan w Polsce żadnego miejsca zamieszkania;
- Pana Żona przebywała z Panem w Serbii przez większość tego okresu - przyjechała wraz z Panem w dniu 10 maja 2025 r., następnie wyjechała do Polski na krótki czas w celu załatwienia spraw, po czym ostatecznie wróciła do Pana w Serbii swoim samochodem i pozostała z Panem do końca tego okresu. Centrum interesów osobistych znajdowało się w Serbii;
- posiadał Pan rachunki bankowe w polskim banku oraz lokaty, z których uzyskiwał odsetki. Poza odsetkami nie uzyskiwał Pan innych przychodów z Polski - dokonywał Pan jedynie wydatków oraz zarządzał lokatami. Nie posiadał Pan w Polsce nieruchomości, umowy o pracę, zlecenia ani innych źródeł dochodów;
- posiadał Pan rachunek bankowy w serbskim banku (…). Dochody uzyskiwał Pan wyłącznie z działalności gospodarczej zarejestrowanej w Serbii (usługi IT). Nie posiadał Pan innych źródeł dochodów, nieruchomości ani inwestycji w Serbii.
W dniu 22 listopada 2025 r. rano wyjechał Pan z Serbii samochodem do Węgier, gdzie zatrzymał się na nocleg. W dniu 23 listopada 2025 r. kontynuował Pan podróż przez terytorium Węgier oraz Słowacji i przybył do Polski. W dniu 23 listopada 2025 r. powrócił Pan wraz z żoną na terytorium Polski na podstawie wizy krajowej typu D. Celem powrotu do Polski było zamieszkanie wraz z żoną, obywatelką polską. Pobyt w Polsce od 23 listopada 2025 r. miał charakter stały.
W okresie od 23 listopada 2025 r. do 31 grudnia 2025 r.:
- zamieszkał Pan w Polsce wraz z żoną; W Serbii nie posiadał już stałego miejsca zamieszkania - umowa najmu została rozwiązana przed wyjazdem;
- posiadał Pan miejsce zamieszkania dla celów podatkowych w Serbii i był traktowany jako rezydent podatkowy Serbii zgodnie z wewnętrznym prawem tego państwa;
- posiadał Pan rachunki bankowe w polskim banku oraz lokaty, z których uzyskiwał odsetki;
- był Pan objęty ubezpieczeniem społecznym w ZUS jako członek rodziny żony;
- nie posiadał Pan innych źródeł dochodów z Polski;
- posiadał Pan rachunek bankowy w serbskim banku (…) oraz zarejestrowaną działalność gospodarczą w Serbii. Dochody z tytułu usług IT nadal były uzyskiwane w ramach serbskiej działalności gospodarczej na rzecz cypryjskiego zleceniodawcy.
- nie posiadał Pan w Serbii nieruchomości ani nie wynajmował Pan tam mieszkania.
Ponadto wskazał Pan, że w roku 2025 nie posiadał Pan certyfikatu rezydencji podatkowej wydanego przez organy podatkowe Serbii ani żadnego innego państwa.
Biorąc pod uwagę informacje przedstawione we wniosku, stwierdzam, że do momentu przyjazdu do Polski podlegał Pan w Polsce ograniczonemu obowiązkowi podatkowemu, o którym mowa w art. 3 ust. 2a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, tj. obowiązkowi podatkowemu tylko od dochodów uzyskanych na terytorium Polski.
Tym samym, przychody/dochody uzyskiwane z zarejestrowanej w Serbii z działalności, w okresie w którym nie przebywał Pan w Polsce, tj. od 10 maja 2025 r. do momentu przyjazdu do Polski nie podlegają opodatkowaniu w Polsce. Dochodów tych nie miał Pan obowiązku wykazywać w składanym zeznaniu podatkowym.
Zatem w tym zakresie Pana stanowisko należy uznać za prawidłowe.
Natomiast od momentu przyjazdu do Polski, tj. od 23 listopada 2025 r. podlega Pan w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu, o którym mowa w art. 3 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Oznacza to, że w Polsce podlegał Pan obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów (przychodów) bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów.
Opodatkowanie dochodów z działalności gospodarczej na gruncie polsko-jugosłowiańskiej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania
W zakresie opodatkowania Pana dochodów uzyskanych od momentu przyjazdu do Polski w dniu 23 listopada 2025 r. z działalności gospodarczej zarejestrowanej na terytorium Serbii, lecz prowadzonej zdalnie z terytorium Polski, wskazać należy, że zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 8 umowy polsko-jugosłowiańskiej:
określenia „przedsiębiorstwo jednego Umawiającego się Państwa” i „przedsiębiorstwo drugiego Umawiającego się Państwa” oznaczają odpowiednio przedsiębiorstwo prowadzone przez osobę mającą miejsce zamieszkania lub siedzibę w jednym Umawiającym się Państwie i przedsiębiorstwo prowadzone przez osobę mającą miejsce zamieszkania lub siedzibę w drugim Umawiającym się Państwie.
Oznacza to, że osobę fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą posiadającą miejsce zamieszkania w Polsce należy uznać za przedsiębiorstwo polskie, nawet jeżeli osoba ta zarejestrowała działalność gospodarczą za granicą.
Opodatkowanie dochodu z działalności gospodarczej następuje natomiast z uwzględnieniem art. 7 ust. 1 w związku z art. 5 umowy polsko-jugosłowiańskiej.
Na mocy art. 7 ust. 1 umowy polsko-jugosłowiańskiej:
Zyski przedsiębiorstwa Umawiającego się Państwa podlegają opodatkowaniu w tym Państwie, chyba że przedsiębiorstwo prowadzi działalność w drugim Umawiającym się Państwie przez zakład tam położony. Jeżeli przedsiębiorstwo prowadzi działalność w wyżej wymieniony sposób, to zyski przedsiębiorstwa mogą być opodatkowane w drugim Państwie, lecz tylko w takiej mierze, w jakiej mogą być przypisane temu zakładowi.
W myśl art. 7 ust. 2 Umowy:
Z zastrzeżeniem postanowień ustępu 3 tego artykułu, jeżeli przedsiębiorstwo Umawiającego się Państwa prowadzi działalność w drugim Umawiającym się Państwie przez położony tam zakład, to w każdym Umawiającym się Państwie należy przypisać temu zakładowi takie zyski, jakie mógłby on osiągnąć, gdyby wykonywał taką samą lub podobną działalność w takich samych lub podobnych warunkach jako samodzielne przedsiębiorstwo i był całkowicie niezależny w stosunkach z przedsiębiorstwem, którego jest zakładem.
Stosownie do art. 7 ust. 3 Umowy:
Przy ustalaniu zysków zakładu dopuszcza się odliczenie nakładów ponoszonych dla tego zakładu włącznie z kosztami zarządzania i ogólnymi kosztami administracyjnymi, niezależnie od tego, czy powstały w tym Państwie, w którym położony jest zakład, czy gdzie indziej.
Jak wynika z ust. 4 powyższego artykułu:
Jeżeli w Umawiającym się Państwie istnieje zwyczaj ustalania zysków zakładu przez podział całkowitych zysków przedsiębiorstwa na jego poszczególne części, żadne postanowienie ustępu 2 nie wyklucza ustalenia przez to Umawiające się Państwo zysku do opodatkowania według zwykle stosowanego podziału. Sposób podziału zysku musi być jednak taki, aby wynik był zgodny z zasadami zawartymi w tym artykule.
Zgodnie z art. 7 ust. 5 Umowy:
Nie można przypisać zakładowi zysku tylko z tytułu samego zakupu dóbr lub towarów przez ten zakład dla przedsiębiorstwa
Na podstawie art. 7 ust. 6 Umowy:
W rozumieniu poprzednich ustępów ustalenie zysków zakładu powinno być dokonywane każdego roku w ten sam sposób, chyba że istnieją uzasadnione powody, aby postąpić inaczej.
Zgodnie z art. 5a pkt 22 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Ilekroć w ustawie jest mowa o zagranicznym zakładzie oznacza to:
a)stałą placówkę, poprzez którą podmiot mający miejsce zamieszkania na terytorium jednego państwa wykonuje całkowicie lub częściowo działalność na terytorium innego państwa, a w szczególności oddział, przedstawicielstwo, biuro, fabrykę, warsztat albo miejsce wydobywania bogactw naturalnych,
b)plac budowy, budowę, montaż lub instalację, prowadzone na terytorium jednego państwa przez podmiot mający miejsce zamieszkania na terytorium innego państwa,
c)osobę, która w imieniu i na rzecz podmiotu mającego miejsce zamieszkania na terytorium jednego państwa działa na terytorium innego państwa, jeżeli osoba ta ma pełnomocnictwo do zawierania w jego imieniu umów i pełnomocnictwo to faktycznie wykonuje
- chyba że umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania, której stroną jest Rzeczpospolita Polska, stanowi inaczej.
Jak stanowi art. 5 ust. 1 Umowy:
W rozumieniu niniejszej umowy określenie „zakład” oznacza stałą placówkę, przez którą całkowicie lub częściowo prowadzona jest działalność gospodarcza przedsiębiorstwa.
Z ust. 2 tego przepisu wynika, że:
Określenie „zakład” obejmuje w szczególności:
1)miejsce zarządu,
2)filię,
3)biuro,
4)fabrykę,
5)warsztat oraz
6)kopalnię, źródło ropy naftowej lub gazu, kamieniołom albo każde inne miejsce wydobywania zasobów naturalnych.
Stosownie do art. 5 ust. 3 Umowy:
Plac budowy albo prace budowlane lub instalacyjne stanowią zakład tylko wtedy, gdy trwają dłużej niż osiemnaście miesięcy.
W świetle ust. 4 art. 5 Umowy:
Bez względu na poprzednie postanowienia tego artykułu określenie „zakład” nie obejmuje:
1)użytkowania urządzeń, które służą wyłącznie do składowania, wystawiania lub wydawania dóbr albo towarów należących do przedsiębiorstwa,
2)utrzymywania zapasów dóbr albo towarów należących do przedsiębiorstwa, wyłącznie w celu składowania, wystawiania lub wydawania,
3)utrzymywania zapasów dóbr albo towarów należących do przedsiębiorstwa wyłącznie w celu przerobu przez inne przedsiębiorstwo,
4)stałej placówki utrzymywanej wyłącznie w celu zakupu dóbr lub towarów albo w celu zbierania informacji dla przedsiębiorstwa,
5)utrzymywania stałej placówki wyłącznie dla celów reklamowych, zbierania informacji, prowadzenia badań naukowych lub podobnej działalności mającej dla przedsiębiorstwa charakter przygotowawczy lub pomocniczy,
6)utrzymywania stałej placówki wyłącznie w celu wykonywania jakiegokolwiek połączenia rodzajów działalności, o których mowa w punktach od 1 do 5), pod warunkiem jednak, że całkowita działalność tej placówki, wynikająca z takiego połączenia rodzajów działalności, posiada przygotowawczy lub pomocniczy charakter.
Dokonując interpretacji postanowień polsko - jugosłowiańskiej Umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania należy zwrócić uwagę na tekst Modelowej Konwencji stanowiącej wzór umów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania zawieranych przez Polskę, jak również brzmienie Komentarza do niej. Zatem, obowiązki podatkowe podmiotów z siedzibą w odrębnych państwach niż miejsce zamieszkania należy rozpatrywać z uwzględnieniem postanowień umowy w sprawie unikania podwójnego opodatkowania oraz Modelowej Konwencji OECD wraz z Komentarzem.
Zgodnie z Komentarzem do Konwencji Modelowej OECD (pkt 4 Komentarza do art. 3 ust. 1 fakt, czy działalność jest prowadzona w ramach przedsiębiorstwa powinien być interpretowany na podstawie ustawodawstwa wewnętrznego poszczególnych Państw. Termin „przedsiębiorstwo” należy przy tym rozumieć nie w znaczeniu podmiotowym, ale jako prowadzenie działalności handlowej lub przemysłowej przez rezydenta państwa będącego stroną umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania.
Z Komentarza do art. 5 Modelowej Konwencji wynika, że pojęcie „zakład” jest stosowane głównie w celu określenia prawa umawiającego się państwa do opodatkowania zysków przedsiębiorstwa drugiego umawiającego się państwa. Na mocy artykułu 7 umawiające się państwo nie może opodatkować zysków przedsiębiorstwa drugiego umawiającego się państwa, chyba że przedsiębiorstwo to prowadzi działalność gospodarczą za pośrednictwem zakładu położonego w pierwszym państwie.
Przepis art. 5 określa znaczenie pojęcia „zakład”, tj. podaje podstawowe elementy zakładu w rozumieniu konwencji. Określenie „zakład” oznacza „stałą placówkę, przez którą przedsiębiorstwo prowadzi całkowicie lub częściowo swoją działalność”. Definicja ta zawiera następujące warunki:
- istnieje placówka działalności gospodarczej, tj. pomieszczeń, a w pewnych okolicznościach maszyn i urządzeń (miejsce gdzie działalność jest prowadzona);
- placówka musi mieć charakter stały, tzn. musi być utworzona w określonym miejscu z pewnym stopniem trwałości;
- prowadzenie działalności przedsiębiorstwa za pośrednictwem tej stałej placówki, oznacza to, że osoby, które w taki lub inny sposób są zależne od przedsiębiorstwa, prowadzą działalność przedsiębiorstwa w państwie, w którym stała placówka jest położona.
Zasadniczo wszystkie wyżej wymienione przesłanki prowadzące do uznania, że dana osoba ma na terenie Polski stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej powinny być spełnione łącznie. Brak spełnienia któregokolwiek spośród wymienionych warunków oznacza, że nie powstanie zakład w postaci stałej placówki w rozumieniu właściwej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania.
Określenie „placówka” obejmuje każde pomieszczenie, środki lub urządzenia wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej, niezależnie od tego, czy są wykorzystywane wyłącznie w tym celu. Placówka - jako miejsce prowadzenia działalności gospodarczej - może istnieć również wtedy, gdy nie ma żadnych pomieszczeń lub gdy nie są one wymagane do prowadzenia działalności przedsiębiorstwa; wystarczy posiadanie pewnej przestrzeni do własnej dyspozycji. Nie ma znaczenia, czy przedsiębiorstwo jest właścicielem czy najemcą lokalu, środków lub urządzeń, czy dysponuje nimi w inny sposób.
Sam fakt, że przedsiębiorstwo ma do własnej dyspozycji pewną przestrzeń służącą jego działalności gospodarczej, wystarczy aby zaistniała stała placówka gospodarcza. Nie wymaga się, aby przedsiębiorstwo posiadało formalne prawo do dysponowania taką placówką.
Określenie „za pośrednictwem” należy interpretować w szerokim sensie, mającym zastosowanie do każdej sytuacji, w której działalność gospodarcza jest prowadzona w konkretnym pomieszczeniu, czy przestrzeni pozostającej w tym celu do dyspozycji przedsiębiorstwa. Aby placówka mogła stać się zakładem, przedsiębiorstwo musi prowadzić własną działalność całkowicie lub częściowo za jej pośrednictwem.
Zgodnie z definicją placówka musi być „stała”. Musi istnieć więź między placówką a określonym punktem geograficznym. Ponieważ placówka musi być stała, zakład może istnieć tylko wówczas, gdy placówka ma określony stopień trwałości, tzn. nie ma charakteru tymczasowego. Placówka może stanowić zakład nawet wówczas, gdy w rzeczywistości istnieje przez krótki okres, jeśli ze względu na szczególny rodzaj działalności jest prowadzona tylko przez bardzo krótki okres. Nawet jeżeli praktyka państw członkowskich nie jest jednolita, jeżeli chodzi o kryterium czasu, to jednak doświadczenie wskazuje, że zwykle nie uważa się, że zakład istnieje, jeżeli działalność była wykonywana w państwie za pośrednictwem stałej placówki utrzymywanej krócej niż sześć miesięcy.
Jednym z wyjątków od tej reguły jest sytuacja, gdy działalność ma charakter powtarzalny, w takim przypadku każdy okres, w którym placówka była użytkowana, powinien być brany pod uwagę w połączeniu z ilością wszystkich okresów, w których była użytkowana (okres może się rozciągnąć na wiele lat).
Inny wyjątek dotyczy działalności gospodarczej prowadzonej wyłącznie w danym państwie. W takiej sytuacji działalność gospodarcza może trwać krótko z uwagi na jej charakter, lecz ponieważ jest ona prowadzona całkowicie w tym państwie, to jej związek z tym państwem jest silniejszy.
Placówka gospodarcza, która miała być utrzymywana przez okres tak krótki, aby nie mogła stanowić zakładu, w rzeczywistości jednak jest utrzymywana przez okres, który nie może być uważany za tymczasowy, staje się zakładem od momentu jej utworzenia. Nie uważa się, że zakład istnieje, jeżeli działalność była wykonywana w państwie za pośrednictwem stałej placówki utrzymywanej krócej niż sześć miesięcy. Jednym z wyjątków od tej reguły jest sytuacja, gdy działalność ma charakter powtarzalny; w takim przypadku każdy okres, w którym placówka była użytkowana, powinien być brany pod uwagę w połączeniu z ilością wszystkich okresów, w których była użytkowana (okres może rozciągnąć się na wiele lat). Inny wyjątek dotyczy działalności gospodarczej prowadzonej wyłącznie w danym państwie; w takiej sytuacji działalność gospodarcza może trwać krótko z uwagi na jej charakter, lecz ponieważ jest ona prowadzona całkowicie w tym państwie, to jej związek z tym państwem jest silniejszy.
W opisie sprawy wskazał Pan, że działalność gospodarcza w Serbii (jako przedsiębiorca indywidualny - Preduzetnik) została zarejestrowana w dniu 21 maja 2025 r.
W odniesieniu do pobytu w Serbii w okresie od 10 maja 2025 r. do 21 listopada 2025 r. wskazał Pan, że w ramach działalności gospodarczej zarejestrowanej w Serbii nie szukał Pan klientów w Polsce i nie oferował swoich usług na rynku polskim (usługi świadczył Pan wyłącznie na rzecz jednego zleceniodawcy zagranicznego z siedzibą na Cyprze) i nie posiadał Pan w Polsce żadnej placówki działalności gospodarczej, tj. pomieszczenia, biura, maszyn, urządzeń ani żadnej innej stałej placówki. Wszelkie dochody były uzyskiwane za pośrednictwem działalności prowadzonej w Serbii. Działalność gospodarcza była faktycznie wykonywana na terytorium Serbii, zdalnie z wynajmowanego mieszkania w (…), przy użyciu prywatnego laptopa. Nie wynajmował Pan biura ani innych pomieszczeń na potrzeby działalności.
Jak już wcześniej wskazałem, w okresie od 10 maja 2025 r. do 22 listopada 2025 r. podlegał Pan w Polsce ograniczonemu obowiązkowi podatkowi, o którym mowa w art. 3 ust. 2a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, tj. wyłącznie od dochodów (przychodów) osiąganych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Oznacza to, że dochody osiągnięte w tym czasie w Serbii z tytułu prowadzonej tam działalności gospodarczej nie podlegały opodatkowaniu w Polsce.
Z kolei w odniesieniu do pobytu w Polsce w okresie od 23 listopada 2025 r. do 31 grudnia 2025 r. wskazał Pan, że w ramach działalności gospodarczej zarejestrowanej w Serbii nadal nie szukał Pan klientów w Polsce i nie oferował swoich usług na rynku polskim (usługi nadal świadczył Pan wyłącznie na rzecz zagranicznego zleceniodawcy z siedzibą na Cyprze). Działalność gospodarcza zarejestrowana była w Serbii, jednak faktycznie była wykonywana zdalnie z terytorium Polski. Działalność była wykonywana zdalnie z wynajmowanego mieszkania w Polsce przy użyciu prywatnego laptopa. Nie wynajmował Pan biura ani innych pomieszczeń na potrzeby działalności. Ponadto, po powrocie do Polski w dniu 23 listopada 2025 r. nie zarejestrował Pan działalności gospodarczej w Polsce i nie wybrał Pan formy opodatkowania dla działalności gospodarczej prowadzonej na terytorium Polski.
Zatem, działalność zarejestrowana w Serbii prowadzona przez Pana po powrocie do Polski w dniu 23 listopada 2025 r., w sposób zdalny na terytorium Polski nie stanowi zakładu na terytorium Serbii. W tym państwie ma Pan jedynie zarejestrowaną działalność gospodarczą.
Tym samym, Pana dochody jako polskiego rezydenta podatkowego osiągnięte w okresie od 23 listopada 2025 r. do 31 grudnia 2025 r., z tytułu działalności gospodarczej zarejestrowanej w Serbii, prowadzonej na terytorium Polski po powrocie do Polski w dniu 23 listopada 2025 r., będą podlegały w całości opodatkowaniu w Polsce. Przy czym, nie znajdzie zastosowania metoda unikania podwójnego opodatkowania przewidziana w umowie polsko-jugosławiańskiej.
W kwestii dotyczącej ujęcia dochodów z działalności zarejestrowanej w Serbii w zeznaniu podatkowym zauważam, co następuje.
Dochody z działalności gospodarczej to dochody ze źródła przychodów wskazanego w art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Zgodnie z art. 9a ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Dochody osiągnięte przez podatników ze źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3, są opodatkowane na zasadach określonych w art. 27, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3, chyba że podatnicy złożą właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego sporządzone na piśmie oświadczenie o zastosowaniu opodatkowania w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych określonego w ustawie o zryczałtowanym podatku dochodowym.
Stosownie zaś do art. 9a ust. 2 tej ustawy:
Podatnicy mogą wybrać sposób opodatkowania dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej na zasadach określonych w art. 30c. W tym przypadku są obowiązani do złożenia właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego sporządzonego na piśmie oświadczenia o wyborze tego sposobu opodatkowania do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym został osiągnięty pierwszy przychód z tego tytułu w roku podatkowym, albo do końca roku podatkowego, jeżeli pierwszy taki przychód został osiągnięty w grudniu tego roku podatkowego.
Z powyższych przepisów wynika, że podstawową formą opodatkowania podatkiem dochodowym z działalności gospodarczej jest opodatkowanie na tzw. zasadach ogólnych, czyli według skali podatkowej. Wymieniona forma opodatkowania przysługuje z mocy ustawy i podatnik nie musi składać oświadczenia o jej wyborze. Złożenie stosownego oświadczenia - w wymienionym w przepisach terminie - jest natomiast warunkiem koniecznym dla możliwości wyboru sposobu opodatkowania dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej podatkiem liniowym lub w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych.
Zgodnie z art. 44 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Podatnicy osiągający dochody z działalności gospodarczej, o której mowa w art. 14, są obowiązani bez wezwania wpłacać w ciągu roku podatkowego zaliczki na podatek dochodowy według zasad określonych w ust. 3, z zastrzeżeniem ust. 3f-3h.
Po zakończeniu roku podatkowego podatnicy mają obowiązek złożenia zeznania podatkowego o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty).
Stosownie bowiem do art. 45 ust. 1 ww. ustawy:
Podatnicy są obowiązani składać urzędom skarbowym zeznanie, według ustalonego wzoru, o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym, w terminie od dnia 15 lutego do dnia 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym. Zeznania złożone przed początkiem terminu uznaje się za złożone w dniu 15 lutego roku następującego po roku podatkowym.
W przypadku opodatkowania według zasad ogólnych (skala podatkowa) określonych w art. 27 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych dochody z działalności gospodarczej należy wykazać i opodatkować w zeznaniu podatkowym PIT-36.
Reasumując, dochody uzyskane przez Pana w okresie od 23 listopada 2025 r. do 31 grudnia 2025 r., z tytułu działalności zarejestrowanej w Serbii, ale wykonywanej w Polsce, w sposób zdalny należy opodatkować jako dochody z działalności gospodarczej uzyskane w Polsce - na formularzu PIT-36 wraz z załącznikiem PIT-B i opodatkować je według zasad ogólnych, określonych w art. 27 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W tym przypadku nie ma Pan obowiązku złożenia załącznika PIT-ZG.
Zatem nie mogę zgodzić się z Panem, że dochody z działalności gospodarczej prowadzonej w Serbii przez zakład (zarejestrowane przedsiębiorstwo - preduzetnik) podlegają zwolnieniu od podatku w Polsce na podstawie metody wyłączenia z progresją, zgodnie z art. 7 i art. 24 Umowy między Rządem RP a Federalnym Rządem Federalnej Republiki Jugosławii o unikaniu podwójnego opodatkowania oraz art. 27 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Pana stanowisko w tym zakresie jest nieprawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
Podkreślam, że procedura wydawania indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego nie podlega regułom przewidzianym dla postępowania podatkowego, czy kontrolnego. Organ wydający interpretacje opiera się wyłącznie na opisie stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku, nie prowadzi postępowania dowodowego. Przedmiotem interpretacji wydanej na podstawie art. 14b ustawy Ordynacja podatkowa, jest sam przepis prawa. Jeżeli zatem, przedstawiony we wniosku stan faktyczny będzie różnił się od występującego w rzeczywistości, wówczas wydana interpretacja nie będzie Pana chroniła w zakresie rzeczywiście zaistniałego stanu faktycznego. Należy też zauważyć, że to na podatniku spoczywa obowiązek udowodnienia w toku ewentualnego postępowania podatkowego okoliczności faktycznych, z których wywodzi on dla siebie korzystne skutki prawne.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
- Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.
- Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
- Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
- w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
- w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
