Interpretacja indywidualna z dnia 26 marca 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0115-KDIT1.4011.985.2025.2.AS

Interpretacja indywidualna

– stanowisko prawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

12 grudnia 2025 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełniła go Pani 2 marca 2026 r. (pismem z 26 lutego 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

Wnioskodawczynią jest A.A, osoba fizyczna nieprowadząca działalności gospodarczej, będąca polskim rezydentem podatkowym, niebędąca podatnikiem VAT. Wszelkie przychody, które osiąga Wnioskodawczyni pochodzą ze stosunku pracy (umowa o pracę).

9 grudnia 2016 r. Wnioskodawczyni nabyła w drodze umowy sprzedaży, zawartej w formie aktu notarialnego Repertorium A numer (...), nieruchomość stanowiącą lokal mieszkalny, położony przy ulicy A1 w B (do lokalu przynależała komórka lokatorska) oraz część (1/49) lokalu niemieszkalnego, garażu 1, znajdującego się w budynku przy ul. A1 w B. Wnioskodawczyni w chwili nabycia była stanu wolnego (NIERUCHOMOŚĆ A).

Ww. nieruchomość (A) stanowiącą lokal mieszkalny, położony przy ulicy A1 w B (do lokalu przynależała komórka lokatorska) oraz część (1/49) lokalu niemieszkalnego, garażu 1, znajdującego się w budynku przy ul. A1 w B, Wnioskodawczyni następnie darowała swoim rodzicom: B i C.B (umowa darowizny, Akt Notarialny Repertorium A numer (...) z (...) 2017 r.). Wartość darowizny na rzecz rodziców określono na kwotę 298.000 zł (lokal mieszkalny wraz z komórką lokatorską) oraz 16.500 zł – udział w garażu.

7 kwietnia 2020 r. Wnioskodawczyni, będąc już w związku małżeńskim z D.A, dokonała nabycia w drodze Aktu Notarialnego Repertorium A nr (...) lokalu mieszkalnego, położonego przy ul. X1 oraz 1/30 części lokalu niemieszkalnego (parkingu wielostanowiskowego położonego w budynku przy ul. X1). Wskazane nieruchomości zostały nabyte przez małżonków do majątku wspólnego (NIERUCHOMOŚĆ B).

(...) 2022 r. zmarł tata Wnioskodawczyni (współwłaściciel nieruchomości A na mocy darowizny od córki). (...) 2022 r. notariusz sporządził Protokół Dziedziczenia Repertorium A Numer (...) oraz Akt Poświadczenia Dziedziczenia Repertorium A Numer (...). Notariusz poświadczył tym samym, że na podstawie testamentu Wnioskodawczyni nabyła (niejako z powrotem) udział (1/2) we współwłasności nieruchomości, stanowiącej lokal mieszkalny przy ul. A1 wraz z udziałem wynoszącym 1/98 części nieruchomości stanowiącej lokal niemieszkalny (garaż 1), poł. w tym samym budynku.

Właścicielem drugiej części ww. nieruchomości (A) w dalszym ciągu pozostawała matka Wnioskodawczyni.

19 grudnia 2024 r. matka Wnioskodawczyni darowała Wnioskodawczyni (swojej córce) ½ części nieruchomości, tj. lokalu mieszkalnego poł. przy ul. A1 w B, do którego przynależała komórka lokatorska oraz 1/98 części lokalu niemieszkalnego (garażu 1) poł. w budynku przy ul. A1. Umowa darowizny zawarta została w formie Aktu Notarialnego Rep. A numer (...). W związku z powyższym Wnioskodawczyni, niejako „z powrotem”, nabyła nieruchomość poł. przy ul. A1 w B w całości (½ w związku z dziedziczeniem po ojcu, ½ w związku z darowizną od matki). Nieruchomość w całości nabyła do majątku osobistego. Na tym etapie Wnioskodawczyni była właścicielką nieruchomości położonej przy ul. A1 w całości i w całości stanowiła ona jej majątek osobisty (NIERUCHOMOŚĆ A).

Wnioskodawczyni była również właścicielką (wraz ze swoim małżonkiem) nieruchomości położonej przy ul. X1 w B, na zasadach wspólności majątkowej małżeńskiej (NIERUCHOMOŚĆ B)).

(...) 2025 r. Sąd Okręgowy w (...), lll Wydział Cywilny Rodzinny rozwiązał związek małżeński A.A, z domu B, z D.A (sygnatura akt (...)). Małżeństwo zostało prawomocnie rozwiązane przez rozwód, małżonkowie nie złożyli wówczas wniosku o sądowy podział majątku wspólnego, nie doszło do ustalenia nierównych udziałów w majątku wspólnym.

Wnioskodawczyni (...) 2025 r. zawarła z byłym małżonkiem umowę o podział majątku wspólnego (Akt notarialny Repertorium A Nr (...)), dalej: „akt”, „umowa”. Z treści tego aktu wynika, jak opisano powyżej, że małżeństwo zostało prawomocnie rozwiązane przez rozwód wyrokiem z (...) 2025 r., sygn. akt. (...), małżonkowie nie złożyli wówczas wniosku o sądowy podział majątku wspólnego, nie doszło do ustalenia nierównych udziałów w majątku wspólnym, a więc przysługujące im udziały w tym majątku wynoszą po ½ części.

W wyżej przywołanej umowie Wnioskodawczyni oraz jej były małżonek oświadczyli, że w skład ich majątku wspólnego wchodziły:

1.nabyty na podstawie umowy sprzedaży z 7 kwietnia 2020 r. lokal mieszkalny nr 1 w budynku przy ul. X1 w B (dla opisanego lokalu mieszkalnego Sąd Rejonowy (...) w (...) X Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi KW nr (...), w dziale II jako właściciele na prawie wspólności ustawowej są ujawnieni A.A i D.A, w dziale IV jest wpisana hipoteka umowna łączna do kwoty 853.740 zł);

2.nabyty na podstawie umowy sprzedaży z 7 kwietnia 2020 r. udział wynoszący 1/30 część lokalu niemieszkalnego (parkingu wielostanowiskowego) w budynku przy ul. X1 w B (dla opisanego lokalu parkingowego Sąd Rejonowy (...) w (...) X Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi KW nr (...), w dziale Il jako współwłaściciele na prawie wspólności ustawowej w 1/30 części są ujawnieni A.A i D.A (udział nr (...)), w dziale IV wpisane są hipoteki obciążające udziały innych współwłaścicieli, jak również wpisana jest, obciążająca udział małżonków A, hipoteka umowna łączna do kwoty 853.740 zł) – NIERUCHOMOŚĆ B.

Dodatkowo Wnioskodawczyni oświadczyła w umowie (akcie), że jest właścicielką:

1.lokalu mieszkalnego nr 2 w budynku przy ul. A1 w B (dla którego Sąd Rejonowy (...) w (...) X Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi KW nr (...), w dziale Il jako właścicielka jest ujawniona A.A, w dziale IV jest wpisana hipoteka umowna łączna do kwoty 466.230 zł) wraz z przynależną komórką lokatorską i udziałem w nieruchomości wspólnej i dodatkowego pomieszczenia nr 3;

2.współwłaścicielką w 1/49 części lokalu niemieszkalnego (garażu nr 1) w budynku przy ul. X1 w B (dla którego (...) w (...) X Wydział KW prowadzi KW nr (...), w dziale II jako współwłaścicielka w łącznie 1/49 części jest ujawniona A.A (udziały nr (...) i nr (...)), w dziale IV wpisane są hipoteki umowne obciążające udziały innych współwłaścicieli, jak również wpisana jest, obciążająca udziały A.A, hipoteka umowna łączna do kwoty 466.230) – NIERUCHOMOŚĆ A.

Wnioskodawczyni nabyła nieruchomość A, to jest: lokal mieszkalny przy ul. A1 oraz udział 1/49 w garażu nr 1, na podstawie zapisu windykacyjnego dokonanego przez jej ojca B.B, zmarłego (...) 2022 r. oraz umowy darowizny od swojej matki w 2024 r. Tym samym, odpowiednio w latach 2022 oraz 2024, opisany wyżej lokal mieszkalny i udziały we współwłasności opisanego lokalu garażowego (nieruchomość A) weszły w skład majątku osobistego Wnioskodawczyni.

Strony umowy, Wnioskodawczyni oraz jej były małżonek, zgodnie oświadczyły w treści umowy, że były małżonek dokonał ze swojego majątku osobistego następujących nakładów:

a.w kwocie 60.000 złotych – na zakup lokalu mieszkalnego nr 2 przy ulicy X1 w B oraz udziału wynoszącego 1/30 część lokalu niemieszkalnego (parkingu wielostanowiskowego) w budynku przy ulicy X1 w B, nakład został dokonany na majątek wspólny Stron (nieruchomość B),

b.w kwocie 110.000 złotych – na zakup przez A.A 9 grudnia 2016 r. (przed zawarciem związku małżeńskiego) lokalu mieszkalnego nr 1 przy ulicy A1 w B oraz garażu nr 1 (nieruchomość A). Nakład został dokonany na majątek osobisty A.A.

W drodze umowy o podział majątku Wnioskodawczyni wraz z byłym małżonkiem dokonali podziału ich majątku wspólnego w ten sposób, że Wnioskodawczyni nabyła w całości (1/1) pozostający w ich majątku wspólnym:

•lokal mieszkalny przy ulicy X1 w B wraz z udziałem w nieruchomości wspólnej oraz

•udział wynoszący 1/30 część lokalu niemieszkalnego (parkingu wielostanowiskowego) – to jest NIERUCHOMOŚĆ B.

Strony określiły łączną wartość ww. przedmiotów na kwotę 697.200 złotych.

Umowa o podział majątku wspólnego przewidywała obowiązek dokonania przez Wnioskodawczynię na rzecz byłego małżonka:

a.spłaty w kwocie 348.600 złotych (1/2 z 697.200 zł);

b.zwrotu zwaloryzowanej kwoty nakładów dokonanych z majątku osobistego na majątek wspólny – w kwocie 35.000 złotych;

c.zwrotu kwoty nakładów dokonanych z majątku osobistego na majątek osobisty Wnioskodawczyni – w kwocie 110.000 złotych.

Razem kwota określonych wyżej należności pieniężnych od Wnioskodawczyni na rzecz byłego małżonka została określona w wysokości 493.600 złotych.

Strony umowy o podział majątku postanowiły, że wymieniona wierzytelność byłego małżonka zostanie zaspokojona poprzez przeniesienie na jego rzecz własności lokalu mieszkalnego przy ulicy A1 w B wraz z przynależną komórką lokatorską i udziałem w nieruchomości wspólnej, udziału wynoszącego 1/49 część lokalu niemieszkalnego (garażu nr 1) – NIERUCHOMOŚĆ A (stanowiąca majątek osobisty Wnioskodawczyni).

Wnioskodawczyni oświadczyła w Akcie, że w celu zwolnienia się ze zobowiązania pieniężnego (długu) w kwocie 493.600 złotych przenosi na byłego małżonka własność lokalu mieszkalnego przy ulicy A1 w B wraz z przynależną komórką lokatorską i udziałem w nieruchomości wspólnej – o wartości 453.600 złotych, w tym wartość lokalu 439.920 złotych i wartość komórki 13.680 złotych, udział wynoszący 1/49 część lokalu niemieszkalnego (garażu nr 1) i dodatkowego pomieszczenia nr (...) – o wartości 40.000 złotych – NIERUCHOMOŚĆ A (majątek osobisty Wnioskodawczyni), a wierzyciel – D.A – wyraził na to zgodę.

Strony ponadto oświadczyły, że poza opisanymi roszczeniami nie mają względem siebie żadnych innych roszczeń o zwrot nakładów z majątków osobistych na majątek wspólny, ani z majątków osobistych na majątki osobiste.

Ostatecznie 9 czerwca 2025 r. Wnioskodawczyni, w celu zwolnienia się z długu (spłaty byłego męża) przeniosła na byłego małżonka prawo własności nieruchomości A (ul. A1), która to nieruchomość w czasie trwania małżeństwa pozostawała w jej majątku osobistym (nabycie tej nieruchomości przez Wnioskodawczynię odpowiednio w latach 2022 i 2024 r. – zapis windykacyjny od ojca i darowizna od matki).

Jednocześnie Wnioskodawczyni nabyła w całości (1/1) prawo własności nieruchomości B (składnik majątku wspólnego w trakcie trwania małżeństwa), z obowiązkiem spłaty. W celu zwolnienia się z obowiązku spłaty byłego małżonka przeniosła na niego, jak wskazano powyżej, prawo własności nieruchomości A w całości (1/1).

Obecnie Wnioskodawczyni zamieszkuje na stałe w NIERUCHOMOŚCI B i tutaj realizuje swoje własne cele mieszkaniowe. Dzięki temu, że Wnioskodawczyni nabyła udział w tej nieruchomości po byłym małżonku, spłacając go poprzez przekazanie mu swojej nieruchomości A w ramach spłaty długu, może w NIERUCHOMOŚCI B realizować potrzeby zapewnienia sobie tzw. „dachu nad głową” i tak też czyni.

Podsumowując:

•Wnioskodawczyni nabyła NIERUCHOMOŚĆ A w 2016 r. (umowa sprzedaży), będąc stanu cywilnego wolnego, przed ślubem;

•w 2017 r. darowała NIERUCHOMOŚĆ A na rzecz swoich rodziców B i C.B (Rodzice nabyli NERUCHOMOŚĆ A);

•w 2020 r. Wnioskodawczyni wraz z mężem (po ślubie) nabyła NIERUCHOMOŚĆ B (do majątku wspólnego);

•po śmierci ojca Wnioskodawczyni w 2022 r. nabyła ½ NIERUCHOMOŚCI A w drodze spadku (zapis windykacyjny), po tym zmarłym ojcu (majątek osobisty);

•w 2024 r. nabyła ½ NIERUCHOMOŚCI A w drodze darowizny od matki (majątek osobisty);

•w 2025 r. nastąpił rozwód, a Wnioskodawczyni wraz z byłym już małżonkiem zawarli umowę o podział majątku, w ramach której Wnioskodawczyni przejęła na własność NIERUCHOMOŚĆ B w całości, a spłaty byłego małżonka w kwocie 453.000 zł dokonała poprzez przeniesienie na jego rzecz własności NIERUCHOMOŚCI A, tym samym zwalniając się z długu w kwocie 453.000 zł (datio in solutum);

•obecnie Wnioskodawczyni zamieszkuje na stałe w NIERUCHOMOŚCI B, realizuje w tej nieruchomości własne cele mieszkaniowe rozumiane jako „posiadanie dachu nad głową”.

Uzupełnienie wniosku

Wnioskodawczyni wyjaśnia, że obecnie, na etapie sporządzania uzupełnienia wniosku, zweryfikowała cały okres posiadania nieruchomości A i wskazuje, że w okresie posiadania Nieruchomości A – od momentu nabycia udziału w tej nieruchomości w drodze dziedziczenia po ojcu do momentu przeniesienia jej własności na byłego męża – nie ponosiła nakładów na tę nieruchomość, w szczególności nie ponosiła nakładów, które podwyższyłyby jej wartość. Nie ponosiła również innych wydatków mogących stanowić koszt uzyskania przychodu w rozumieniu art. 22 ust. 6d Ustawy.

W związku z dziedziczeniem udziału w nieruchomości A po ojcu Wnioskodawczyni korzystała ze zwolnienia od tego podatku na podstawie art. 4a ust. 1 Ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn, zgłaszając nabycie tego udziału w nieruchomości właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego we właściwym terminie.

W związku nabyciem udziału w nieruchomości A w drodze darowizny od matki Wnioskodawczyni korzystała ze zwolnienia od tego podatku na podstawie art. 4a ust. 4 pkt 2 Ustawy o podatku od spadków i darowizn (nabycie nastąpiło na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego Rep A nr (...) z 19 grudnia 2024 r.).

Pytania

1)Czy prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawczyni, zgodnie z którym dokonane przez Wnioskodawczynię przeniesienie na byłego męża (wierzyciela) prawa własności NIERUCHOMOŚCI A o wartości 453.000 zł, w zamian za zwolnienie się z długu w kwocie 453.000 zł (datio in solutum), stanowi dla Wnioskodawczyni przychód z odpłatnego zbycia nieruchomości w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a Ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U.2025.163, dalej: USTAWA PIT, u.p.d.o.f.) – w części ½, którą nabyła w drodze darowizny od matki w 2024 r. – z uwagi na brak upływu 5-letniego terminu, o którym mowa w ww. przepisie i będzie tym samym podlegać opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?

2)Czy prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawczyni, zgodnie z którym dokonane przez Wnioskodawczynię przeniesienie na byłego męża (wierzyciela) prawa własności NIERUCHOMOŚCI A o wartości 453.000 zł, w zamian za zwolnienie się z długu w kwocie 453.000 zł (datio in solutum), nie stanowi dla Wnioskodawczyni przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a Ustawy PIT, w części ½ nabytej w drodze spadku (zapisu windykacyjnego) od ojca w 2022 r., z uwagi na upływ 5-letniego okresu, zgodnie z art. 10 ust. 5 Ustawy PIT?

3)Czy prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawczyni, zgodnie z którym przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości (w ramach datio in solutum) będzie wartość NIERUCHOMOŚCI A wyrażona w cenie określonej w umowie (umowa o podział majątku z (...) 2025 roku Akt notarialny Repertorium A Nr (...)) w części 1/2 (odnoszącej się do 1/2 części otrzymanej w drodze darowizny od matki 2024 r.), tj. 226.800 zł, a dochodem będzie różnica pomiędzy kwotą 226.800 zł a ewentualnymi udokumentowanymi nakładami, które zwiększyły wartość nieruchomości, poczynionymi w czasie ich posiadania oraz kwotą zapłaconego podatku od spadków i darowizn, zgodnie z art. 22 ust. 6d Ustawy?

4)Czy prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawczyni, zgodnie z którym spłata kwoty 453.000 zł na rzecz byłego małżonka poprzez przeniesienie na jego rzecz NIERUCHOMOŚCI A, który był współwłaścicielem NIERUCHOMOŚCI B w trakcie trwania małżeństwa (która to nieruchomość B pozostanie teraz wyłącznie własnością Wnioskodawczyni po rozwodzie), ma na celu własny cel mieszkaniowy i przychód w kwocie 226.800 zł powstały z tytułu przeniesienia na rzecz byłego męża (wierzyciela) prawa własności nieruchomości A, w celu zwolnienia się z długu (datio in solutum), będzie wolny od podatku dochodowego, gdyż spłata byłego małżonka zostanie uznana za wydatek na własne cele mieszkaniowe, o którym mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 w związku z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy PIT?

Pani stanowisko w sprawie

Ad 1

W ocenie Wnioskodawczyni przeniesienie na byłego męża (wierzyciela) prawa własności NIERUCHOMOŚCI A o wartości 453.000 zł, w zamian za zwolnienie się z długu w kwocie 453.000 zł (datio in solutum), stanowi dla Wnioskodawczyni przychód z odpłatnego zbycia nieruchomości w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a Ustawy PIT – w części 1/2, którą nabyła w drodze darowizny od matki w 2024 roku – z uwagi na brak upływu pięcioletniego terminu, o którym mowa w ww. przepisie i będzie tym samym podlegać opodatkowaniu PIT.

Ad 2

W ocenie Wnioskodawczyni przeniesienie na byłego męża (wierzyciela) prawa własności NIERUCHOMOŚCI A o wartości 453.000 zł, w zamian za zwolnienie się z długu w kwocie 453.000 zł (datio in solutum), nie stanowi dla Wnioskodawczyni przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a Ustawy PIT – w części 1/2 nabytej w drodze spadku (zapisu windykacyjnego) od ojca w 2022 roku – z uwagi na upływ 5 letniego okresu, zgodnie z art. 10 ust 5 Ustawy PIT (licząc od końca roku 2017 r. kiedy to ojciec nabył tę nieruchomość).

Ad 3

W ocenie Wnioskodawczyni przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości (w ramach datio in solutum) będzie wartość NIERUCHOMOŚCI A wyrażona w cenie określonej w umowie (umowa o podział majątku z dnia (...) 2025 r. Akt notarialny Repertorium A Nr (...)) w części 1/2 (odnoszącej się do 1/2 części otrzymanej w drodze darowizny od matki 2024 r.), tj. 226.800 zł, a dochodem będzie różnica pomiędzy kwotą 226.800 zł a ewentualnymi udokumentowanymi nakładami, które zwiększyły wartość nieruchomości, poczynionymi w czasie ich posiadania oraz kwotą zapłaconego podatku od spadków i darowizn, zgodnie z art. 22 ust 6d Ustawy PIT.

Ad 4

W ocenie Wnioskodawczyni spłata kwoty 453.000 zł na rzecz byłego małżonka poprzez przeniesienie na jego rzecz NIERUCHOMOŚCI A, który był współwłaścicielem NIERUCHOMOŚCI B w trakcie trwania małżeństwa (która to nieruchomość B pozostanie teraz wyłącznie własnością Wnioskodawczyni po rozwodzie), ma na celu własny cel mieszkaniowy i przychód w kwocie 226.800 zł powstały z tytułu przeniesienia na rzecz byłego męża (wierzyciela) prawa własności nieruchomości A, w celu zwolnienia się z długu (datio in solutum), będzie wolny od podatku dochodowego, gdyż spłata byłego małżonka zostanie uznana za wydatek na własne cele mieszkaniowe, o którym mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 w związku z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy PIT.

Uzasdnienie

PRZENIESIENIE WŁASNOŚCI NIERUCHOMOŚCI W RAMACH DATIO IN SOLUTUM

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2025 r. poz. 163 z późn. zm.) opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

W myśl art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych źródłem przychodów jest odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2:

a) nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,

b) spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej

c) prawa wieczystego użytkowania gruntów,

d) innych rzeczy

- jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a-c – przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, a innych rzeczy – przed upływem pół roku, licząc od końca miesiąca, w którym nastąpiło nabycie; w przypadku zamiany okresy te odnoszą się do każdej z osób dokonującej zamiany.

Przepis art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy formułuje generalną zasadę, zgodnie z którą sprzedaż nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości oraz praw określonych w tym przepisie przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, jeżeli nie następuje w ramach wykonywania działalności gospodarczej, skutkuje powstaniem przychodu. Tym samym, jeżeli odpłatne zbycie nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości oraz ww. praw nastąpi po upływie pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie i nie następuje w ramach wykonywania działalności gospodarczej – nie jest źródłem przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a tym samym kwota uzyskana ze sprzedaży nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości oraz ww. praw w ogóle nie podlega opodatkowaniu.

Wnioskodawczyni w umowie o podział majątku wspólnego (Akt notarialny Repertorium A Nr (...)) oświadczyła, że w celu zwolnienia się ze zobowiązania pieniężnego (długu) w kwocie 493.600 złotych przenosi na byłego małżonka własność lokalu mieszkalnego (...) o wartości 453.600 NIERUCHOMOŚĆ A (majątek osobisty Wnioskodawczyni), a wierzyciel – D.A – wyraził na to zgodę. Strony ponadto oświadczyły, że poza opisanymi roszczeniami nie mają względem siebie żadnych innych roszczeń o zwrot nakładów z majątków osobistych na majątek wspólny, ani z majątków osobistych na majątki osobiste. Zatem 9 czerwca 2025 r. Wnioskodawczyni, w celu zwolnienia się z długu (spłaty byłego męża), przeniosła na byłego małżonka prawo własności nieruchomości A (ul. A1), która to nieruchomość w czasie trwania małżeństwa pozostawała w jej majątku osobistym (nabycie tej nieruchomości przez Wnioskodawczynię odpowiednio w latach 2022 i 2024 r. – zapis windykacyjny od ojca i darowizna od matki). Jednocześnie Wnioskodawczyni nabyła w całości (1/1) prawo własności nieruchomości B (składnik majątku wspólnego w trakcie trwania małżeństwa), z obowiązkiem spłaty. W celu zwolnienia się z obowiązku spłaty byłego małżonka przeniosła na niego, jak wskazano powyżej, prawo własności nieruchomości A w całości (1/1).

W tym miejscu należy rozważyć, czy dokonane przeniesienie prawa własności nieruchomości na rzecz wierzyciela w zamian za zwolnienie z długu będzie stanowić zbycie przez Wnioskodawczynię nieruchomości mieszkaniowej w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W tym miejscu należy wskazać, że moment przeniesienia prawa własności w prawie podatkowym określony jest zgodnie z normami prawa cywilnego. Zgodnie z art. 155 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 1061 z późn. zm.) umowa sprzedaży, zamiany, darowizny lub inna umowa zobowiązująca do przeniesienia własności rzeczy co do tożsamości oznaczonej przenosi własność na nabywcę, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej albo że strony inaczej postanowiły.

Podkreślić zatem należy, że użyty w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych termin „nabycie” oznacza każde przeniesienie na nabywcę własności rzeczy lub prawa w ramach spadku, innej jednostronnej czynności, na podstawie aktu prawnego, umowy sprzedaży, zamiany, darowizny lub innej umowy zobowiązującej do przeniesienia własności. Tak więc jednym ze sposobów nabycia nieruchomości lub praw majątkowych jest nabycie własności nieruchomości lub praw majątkowych w zamian za zwolnienie dłużnika z długu.

Nawiązując do pojęcia „odpłatnego zbycia” (o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy) oznacza ono każde przeniesienie prawa własności lub praw majątkowych w zamian za korzyść majątkową. Termin ten obejmuje zatem szeroki zakres umów i pozostaje bez znaczenia, czy do odpłatnego zbycia dochodzi w drodze zniesienia współwłasności, działu spadku, umowy zamiany lub sprzedaży, czy też – jak to ma miejsce w omawianym przypadku – w drodze przeniesienia na rzecz spółki z o.o., tj. wierzyciela, prawa własności nieruchomości w zamian za zwolnienie z obowiązku zwrotu wymagalnych wierzytelności. „Płatność” bowiem nie musi mieć charakteru pieniężnego w postaci konkretnego przepływu gotówkowego, może oznaczać także uzyskanie świadczenia wzajemnego w postaci zapłaty w naturze (otrzymanie w zamian innych rzeczy lub praw), działania, zaniechania lub znoszenia. Innymi słowy, pod pojęciem płatności nie należy rozumieć wyłącznie zapłaty w pieniądzu, płatnością może także być zwolnienie z długu czy potrącenie wzajemnych, wymagalnych wierzytelności (zmniejszenie pasywów zbywcy).

Zatem do stwierdzenia powstania przychodu warunkiem koniecznym jest uzyskanie przysporzenia majątkowego. Wskazać należy w tym miejscu na definicję przywołaną w komentarzu do ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a wywiedzioną przez Adama Bartosiewicza, który definiuje odpłatne zbycie jako: „przeniesienie prawa własności rzeczy lub praw, o których mowa, na inną osobę za wynagrodzeniem. Podstawową formą odpłatnego zbycia będzie sprzedaż oraz zamiana. Zgodnie z zasadą swobody umów odpłatne zbycie może nastąpić także w innej formie”, po czym dodaje: „cena odpłatnego zbycia wyrażona w umowie nie musi być wyrażona w pieniądzu (wartościach pieniężnych). Nie jest bowiem wykluczone, że zapłatą za przeniesienie własności rzeczy lub przeniesienie praw będzie inna forma przysporzenia majątkowego” (A. Bartosiewicz, R. Kubacki, Podatek dochodowy od osób fizycznych. Komentarz, Lex, 2010, wyd. II).

Tym samym wynagrodzenie można określić nie tylko w pieniądzu, ale także poprzez inne określenie jego wartości, np. zwolnienie z długu czy potrącenie wzajemnych wymagalnych wierzytelności.

Natomiast zgodnie z art. 453 Kodeksu cywilnego, jeżeli dłużnik w celu zwolnienia się z zobowiązania spełnia za zgodą wierzyciela inne świadczenie, zobowiązanie wygasa. Jednakże, gdy przedmiot świadczenia ma wady, dłużnik obowiązany jest do rękojmi według przepisów o rękojmi przy sprzedaży.

Umowa oparta na cywilnoprawnej konstrukcji świadczenia w miejsce wykonania (datio in solutum) – określana również jako świadczenie w miejsce wypełnienia – jest formą umowy uregulowanej w art. 453 ustawy Kodeks cywilny. Zgodnie z tym przepisem (zdanie pierwsze), jeżeli dłużnik w celu zwolnienia się z zobowiązania spełnia za zgodą wierzyciela inne świadczenie, zobowiązanie wygasa.

Celem datio in solutum jest zatem wygaśnięcie istniejących pomiędzy stronami zobowiązań poprzez spełnienie przez dłużnika świadczenia innego niż określone w treści pierwotnej umowy. Zobowiązanie wówczas wygasa tak, jakby wygasło przez zwykłe wykonanie (np. przez zapłatę uzgodnionej pierwotnie kwoty), przy czym konieczną przesłanką wygaśnięcia zobowiązania – poza umową stron – jest rzeczywiste spełnienie świadczenia przez dłużnika.

Uregulowana w tym przepisie instytucja świadczenia w miejsce wypełnienia/wykonania (datio in solutum) stanowi jeden z wyjątków od zasady realnego wykonywania zobowiązań cywilnych, znajdujący podstawę w zasadzie swobody umów. Wskutek zawarcia umowy o świadczenie w miejsce wypełnienia dłużnik uzyskuje upoważnienie przemienne (facultas alternativa), umożliwiające mu wykonanie zobowiązania przez spełnienie świadczenia innego niż pierwotne. Z chwilą wypełnienia świadczenia zastępczego następuje wykonanie umowy datio in solutum, a zarazem wykonanie istniejącego zobowiązania, co prowadzi do jego wygaśnięcia. Roszczenie wierzyciela wynikające z umowy zobowiązaniowej zostaje zaspokojone wskutek spełnienia przed dłużnika na jego rzecz świadczenia zastępczego.

W omawianej sprawie nabycie przez Wnioskodawczynię NIERUCHOMOŚCI A nastąpiło w odpowiednio w latach: 2022 r. (spadek po zmarłym ojcu w części 1/2) oraz w 2024 (darowizna od matki w części 1/2).

Zatem przeniesienie prawa własności nieruchomości nastąpi:

•w części ½ NIERUCHOMOŚCI A, nabytej w spadku po zmarłym ojcu w 2022 r. – po upływie 5 lat od dnia jej nabycia, na podstawie art. 10 ust. 1 pkt 8 w związku z art. 10 ust. 5 Ustawy PIT (nabycie przez ojca nastąpiło w 2017 r., a więc upływ 5-letniego okresu nastąpił 31 grudnia 2024 r.);

•w części ½ NIERUCHOMOŚCI A, nabytej w darowiźnie od matki w 2024 r. – przed upływem 5 lat od dnia jej nabycia w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 UPIT.

Wobec powyższego należy stwierdzić, że w zamian za przeniesienie na rzecz wierzyciela prawa własności nieruchomości Wnioskodawczyni otrzymała świadczenie wzajemne polegające na zwolnieniu z ciążącego na niej długu z tytułu spłaty byłego małżonka. Innymi słowy, Wnioskodawczyni dokonała zbycia prawa własności nieruchomości mieszkaniowej za zwolnienie z długu. Zwolnienie z długu ma więc w niniejszej sytuacji dla Wnioskodawczyni określoną wartość majątkową, gdyż w jego wyniku przestanie ona być zobowiązana wobec wierzyciela do zapłaty określonej kwoty pieniężnej.

W konsekwencji dokonane przez Wnioskodawczynię przeniesienie na wierzyciela (byłego męża) własności nieruchomości mieszkaniowej stanowić będzie dla Wnioskodawczyni źródło przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z uwagi na brak upływu pięcioletniego terminu, o którym mowa w ww. przepisie i podlegać będzie opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych – w odniesieniu do tej części nieruchomości (½), którą Wnioskodawczyni nabyła w 2024 r. (darowizna od matki).

Natomiast w odniesieniu do tej części nieruchomości (1/2), którą Wnioskodawczyni nabyła w spadku po zmarłym ojcu w 2022 r. (podczas gdy Ojciec nabył nieruchomość w 2017 r.), przeniesienie na wierzyciela (byłego męża) własności tej nieruchomości nie będzie dla Wnioskodawczyni stanowiło źródła przychodu na podstawie art. 10 ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 10 ust. 5 Ustawy PIT.

OPODATKOWANIE, TZW. ULGA MIESZKANIOWA

W myśl art. 30e ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c podatek dochodowy wynosi 19% podstawy obliczenia podatku.

Stosownie do art. 30e ust. 2 ww. ustawy podstawą obliczenia podatku, o której mowa w ust. 1, jest dochód stanowiący różnicę pomiędzy przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw określonym zgodnie z art. 19, a kosztami ustalonymi zgodnie z art. 22 ust. 6c i 6d, powiększoną o sumę odpisów amortyzacyjnych, o których mowa w art. 22h ust. 1 pkt 1, dokonanych od zbywanych nieruchomości lub praw.

W myśl art. 22 ust. 6d Ustawy PIT za koszty uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c, nabytych w drodze spadku, darowizny lub w inny nieodpłatny sposób, uważa się udokumentowane nakłady, które zwiększyły wartość rzeczy i praw majątkowych, poczynione w czasie ich posiadania oraz kwotę zapłaconego podatku od spadków i darowizn w takiej części, w jakiej wartość zbywanej rzeczy lub prawa przyjęta do opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn odpowiada łącznej wartości rzeczy i praw majątkowych przyjętej do opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn. Do kosztów uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości i praw, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c, nabytych w drodze spadku zalicza się również udokumentowane koszty nabycia lub wytworzenia poniesione przez spadkodawcę oraz przypadające na podatnika ciężary spadkowe, w takiej części, w jakiej wartość zbywanej rzeczy lub zbywanego prawa odpowiada łącznej wartości rzeczy i praw majątkowych nabytych przez podatnika. Przez ciężary spadkowe, o których mowa w zdaniu drugim, rozumie się spłacone przez podatnika długi spadkowe, zaspokojone roszczenia o zachowek oraz wykonane zapisy zwykłe i polecenia, również w przypadku, gdy podatnik spłacił długi spadkowe, zaspokoił roszczenia o zachowek lub wykonał zapisy zwykłe i polecenia po dokonaniu odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c.

Przedmiotową nieruchomość Wnioskodawczyni nabyła nieodpłatnie. Przeniesienie własności nieruchomości na byłego męża, w celu jego spłaty po rozwodzie i podziale majątku, odbyło się w trybie art. 453 Kodeksu cywilnego jako świadczenie w miejsce wykonania (datio in solutum).

Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 131 UPIT wolne od podatku dochodowego są dochody z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, o których mowa w art. 30e, w wysokości, która odpowiada iloczynowi tego dochodu i udziału wydatków poniesionych na własne cele mieszkaniowe w przychodzie z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, jeżeli począwszy od dnia odpłatnego zbycia, nie później niż w okresie trzech lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie, przychód uzyskany ze zbycia tej nieruchomości lub tego prawa majątkowego został wydatkowany na własne cele mieszkaniowe; udokumentowane wydatki poniesione na te cele uwzględnia się do wysokości przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych.

W myśl art. 21 ust. 25 Ustawy PIT za wydatki poniesione na cele, o których mowa w ust. 1 pkt 131, uważa się:

1) wydatki poniesione na:

a) nabycie budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w takim budynku, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu, a także na nabycie gruntu lub udziału w gruncie albo prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, związanych z tym budynkiem lub lokalem,

b) nabycie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie, prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziału w takim prawie,

c) nabycie gruntu pod budowę budynku mieszkalnego lub udziału w takim gruncie, prawa użytkowania wieczystego takiego gruntu lub udziału w takim prawie, w tym również z rozpoczętą budową budynku mieszkalnego, oraz nabycie innego gruntu lub udziału w gruncie, prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, jeżeli w okresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 131, grunt ten zmieni przeznaczenie na grunt pod budowę budynku mieszkalnego,

d) budowę, rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub remont własnego budynku mieszkalnego, jego części lub własnego lokalu mieszkalnego,

e) rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub adaptację na cele mieszkalne własnego budynku niemieszkalnego, jego części, własnego lokalu niemieszkalnego lub własnego pomieszczenia niemieszkalnego

- położonych w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo w Konfederacji Szwajcarskiej;

2) wydatki poniesione na:

a) spłatę kredytu (pożyczki) oraz odsetek od tego kredytu (pożyczki) zaciągniętego przez podatnika przed dniem uzyskania przychodu z odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c, na cele określone w pkt 1,

b) spłatę kredytu (pożyczki) oraz odsetek od tego kredytu (pożyczki) zaciągniętego przez podatnika przed dniem uzyskania przychodu z odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c, na spłatę kredytu (pożyczki), o którym mowa w lit. a,

c) spłatę każdego kolejnego kredytu (pożyczki) oraz odsetek od tego kredytu (pożyczki) zaciągniętego przez podatnika przed dniem uzyskania przychodu z odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c, na spłatę kredytu (pożyczki), o których mowa w lit. a lub b

- w banku lub w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, mających siedzibę w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo w Konfederacji Szwajcarskiej, z zastrzeżeniem ust. 29 i 30;

3) wartość otrzymanego w ramach odpłatnego zbycia w drodze zamiany znajdującego się w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo w Konfederacji Szwajcarskiej:

a) budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w takim budynku, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu, lub

b) spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziału w tych prawach, lub

c) gruntu lub udziału w gruncie, prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie przeznaczonych pod budowę budynku mieszkalnego, w tym również gruntu lub udziału w gruncie albo prawa wieczystego użytkowania gruntu lub udziału w takim prawie z rozpoczętą budową budynku mieszkalnego, lub

d) gruntu, udziału w gruncie albo prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, związanych z budynkiem lub lokalem wymienionym w lit. a.

Zakres ulgi zatem, zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt. 131 w zw. z art. 21 ust. 25 Ustawy PIT ustawy o PIT, obejmuje nie tylko zakup nowej nieruchomości, ale także wydatki związane z remontem, budową czy spłatą współmałżonka w zakresie jego części nieruchomości. Podobnie wydatek na spłatę kredytu (pożyczki), w tym kredytu konsolidacyjnego i refinansowego, oraz odsetek od tego kredytu (pożyczki), zaciągniętego na sfinansowanie wydatków związanych z nieruchomością będącą przedmiotem odpłatnego zbycia, mieści się w pojęciu wydatków na własne cele mieszkaniowe. Z ulgi można skorzystać również składając korektę, warunkiem jest jednak, że wydatek został poniesiony w odpowiednim czasie (przed upływem trzyletniego terminu), ale nie został odliczony.

Zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych spłata dokonana na rzecz byłego współmałżonka – w związku z przyznaniem podatnikowi w wyniku rozwodu na własność nieruchomości, która znajdowała się we wspólności małżeńskiej – może być uznana za wydatek na własne cele mieszkaniowe, o którym mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 w związku z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy PIT.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 24 listopada 2022 r. sygn. akt II FSK 724/20 wskazał, że zwolnienie z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy PIT jest normą celu społecznego, mającą ułatwić zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych. Także wykładnia celowościowa przemawia za przedstawionym rozumieniem użytego art. 21 ust. 1 pkt 25 lit. a i b ustawy PIT pojęcia nabycia udziału w nieruchomości lub prawie do lokalu.

W przypadku byłych małżonków zniesienie współwłasności nieruchomości mieszkalnej, nabytej w czasie trwania związku małżeńskiego, za spłatą jednego z nich powoduje, że zarówno małżonek, który dokonuje spłaty, jak i małżonek, którego udział został spłacony, mogą zaspokoić swoje potrzeby mieszkaniowe. Potwierdził to w piśmie z 6 listopada 2023 r. Szef KAS, DOP3.8222.133.2023.EILK. O prawie do skorzystania ze zwolnienia, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy PIT, decyduje wydatkowanie, nie później niż w okresie trzech lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło zbycie, przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości na własne cele mieszkaniowe.

A więc podatnik jest uprawniony do skorzystania ze zwolnienia na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT w związku z wydatkowaniem przychodu uzyskanego z odpłatnego zbycia nieruchomości na spłatę udziału w lokalu mieszkalnym, należącego do byłego małżonka, od którego nabył prawo własności w wyniku podziału majątku wspólnego i w którym zamierza on realizować własne cele mieszkaniowe.

Wydatkiem na cele mieszkaniowe jest także nabycie udziału w nieruchomości lub prawie do lokalu.

W ustawie podatkowej nie zdefiniowano pojęcia nabycia. W języku potocznym nabyć oznacza otrzymać coś na własność, zyskać coś lub zdobyć (por. Słownik języka polskiego PWN, https://sjp.pwn.pl/szukaj/nabycie.html). Zniesienie współwłasności poprzez przyznanie rzeczy jednemu ze współwłaścicieli z obowiązkiem spłaty pozostałych stanowi zatem uzyskanie udziału dotychczasowego współwłaściciela, a zatem jego nabycie.

Wnioskodawczyni wraz z byłym już małżonkiem nabyła współwłasność łączną lokalu mieszkalnego (NIERUCHOMOŚĆ B) poprzez zakup tego lokalu do majątku wspólnego małżonków. Następnie, w wyniku rozwodu, własność łączna lokalu stała się współwłasnością w częściach ułamkowych byłych małżonków. Wnioskodawczyni spłaciła byłego małżonka poprzez przeniesienie na jego rzecz prawa własności NIERUCHOMOŚCI A (jej majątek osobisty – z darowizny i spadku). Po spłacie byłego małżonka poprzez to przeniesienie (spłata równowartości jego udziału w lokalu NIERUCHOMOŚCI B, powiększona o poczynione przez niego wcześniej nakłady na tę nieruchomość) Wnioskodawczyni stała się jedynym właścicielem tej NIERUCHOMOŚCI B i jedyną osobą uprawnioną do korzystania z tego lokalu oraz zamierzała w nim zaspokajać swoje potrzeby mieszkaniowe. Tym samym zniesienie współwłasności poprzez spłatę byłego małżonka - współwłaściciela NIERUCHOMOŚCI B (spłata równowartości jego udziału, uzyskanie jego udziału poprzez przeniesienie na niego NIERUCHOMOŚCI A) miała na celu własny cel mieszkaniowy Wnioskodawczyni. Spełnione zatem zostały warunki, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131 i ust. 25 lit. a) i b) UPIT.

Stosownie do treści art. 30e ust. 4 ww. ustawy po zakończeniu roku podatkowego podatnik jest obowiązany w zeznaniu podatkowym, o którym mowa w art. 45 ust. 1a pkt 3, wykazać:

1) dochody uzyskane w roku podatkowym z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c i obliczyć należny podatek dochodowy od dochodu, do którego nie ma zastosowania art. 21 ust. 1 pkt 131, lub

2) dochody, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131.

W ocenie Wnioskodawczyni, w opisanym zdarzeniu, do przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości mieszkaniowej na rzecz wierzyciela, celem zaspokojenia całości wartości wierzytelności, będzie miał zastosowanie art. 21 ust. 1 pkt 131 w zw. z art. 21 ust. 25 Ustawy PIT.

Sądy wskazują, że zniesienie współwłasności poprzez spłatę byłego małżonka – współwłaściciela mieszkania ma na celu własny cel mieszkaniowy. Wydatkiem na cele mieszkaniowe jest także nabycie udziału w nieruchomości lub prawie do lokalu. Zniesienie współwłasności poprzez przyznanie rzeczy jednemu ze współwłaścicieli z obowiązkiem spłaty pozostałych stanowi zatem uzyskanie udziału dotychczasowego współwłaściciela, a zatem jego nabycie (tak Wyrok NSA z dnia 8 lutego 2023 r., sygn. II FSK 1613/20). Również w wyroku NSA z dnia 10 marca 2022 r., sygn. II FSK 1723/19 wskazano, że wydatek na spłatę zobowiązań wobec byłego małżonka jest wydatkiem na nabycie nieruchomości (udziału) w rozumieniu art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. a) ustawy o P'IT.

Z kolei w wyroku z dnia 24 listopada 202? r., sygn. II FSK 724/20 NSA podkreślił, że zwolnienie z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT jest normą celu społecznego, mającą ułatwić zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych. W konsekwencji NSA wskazał, że również wykładnia celowościowa przemawia za przyjęciem, że w przypadku byłych małżonków zniesienie współwłasności nieruchomości mieszkalnej, nabytej w czasie trwania związku małżeńskiego, za spłatą jednego z nich powoduje, że zarówno małżonek, który dokonuje spłaty, jak i małżonek, którego udział został spłacony, mogą zaspokoić swoje potrzeby mieszkaniowe.

Podstawowym warunkiem zwolnienia jest przeznaczenie przychodu na własne cele mieszkaniowe podatnika, a spłata byłego małżonka w wyniku podziału majątku może być uznana za taki wydatek, jeśli prowadzi do uzyskania wyłącznej własności nieruchomości mieszkalnej.

W interpretacji Dyrektora KIS z 9 listopada 2023 r. 0114-KDIP3-2.4011.792.2023.2.AC wskazano, że „(...) wydatkowanie (...) przychodu uzyskanego ze sprzedaży lokalu mieszkalnego nabytego w darowiźnie na spłatę męża w wyniku podziału majątku wspólnego w zamian za udział w budynku mieszkalnym stanowi wydatek na własne cele mieszkaniowe i uprawnia (...) do skorzystania ze zwolnienia z opodatkowania, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131 w związku z art. 21 ust. 25 ww. ustawy”.

Podobnie w Interpretacji Dyrektora KIS z 17 grudnia 2024 r. 0114-KDWP.4011.162.2021.12.AS, zostało potwierdzone, że „(...) wydatkowanie (...) przychodu uzyskanego ze sprzedaży lokalu mieszkalnego na spłatę byłego męża w wyniku podziału majątku wspólnego w zamian za udział w nieruchomości stanowi wydatek na własne cele mieszkaniowe i uprawnia (...) do skorzystania ze zwolnienia z opodatkowania, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131 w związku z art. 21 ust. 25 ww. ustawy”.

Skoro zatem świadczenie w miejsce wypełnienia stanowi odpłatne zbycie nieruchomości (jak w omawianym przypadku), a jednocześnie spłata byłego małżonka może być przesłanką do skorzystania z tzw. ulgi mieszkaniowej, to w konsekwencji przychód uzyskany ze zbycia nieruchomości w ramach datio in solutum, w tej sytuacji jak opisana we wniosku, zdaniem Wnioskodawczyni może korzystać ze zwolnienia na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 131 w zw. z art. 21 ust. 25 Ustawy PIT.

Podsumowując, w ocenie Wnioskodawczyni przeniesienie na byłego męża (wierzyciela) prawa własności NIERUCHOMOŚCI A o wartości 453.000 zł, w zamian za zwolnienie się z długu w kwocie 453.000 zł (datio in solutum), stanowi dla Wnioskodawczyni przychód z odpłatnego zbycia nieruchomości w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a Ustawy PIT – w części 1/2, którą nabyła w drodze darowizny od matki w 2024 r. – z uwagi na brak upływu pięcioletniego terminu, o którym mowa w ww. przepisie i będzie tym samym podlegać opodatkowaniu PIT, natomiast nie stanowi tego przychodu – w części 1/2 nabytej w drodze spadku (zapisu windykacyjnego) od ojca w 2022 roku – z uwagi na upływ 5-letniego okresu, zgodnie z art. 10 ust. 5 Ustawy PIT (licząc od końca roku 2017 r., kiedy to ojciec nabył tę nieruchomość).

Zatem przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości (w ramach datio in solutum), będzie wartość NIERUCHOMOŚCI A wyrażona w cenie określonej w umowie (umowa o podział majątku z (...) 2025 r. Akt notarialny Repertorium A Nr (...)) w części 1/2 (odnoszącej się do ½ części otrzymanej w drodze darowizny od matki 2024 r.), tj. 226.800 zł. Druga część (1/2) NIERUCHOMOŚCI A bowiem została nabyta w drodze spadku od ojca (ojciec zaś nieruchomość tę nabył w 2017 r.)

Jednocześnie spłata kwoty 453.000 zł na rzecz byłego małżonka poprzez przeniesienie na jego rzecz NIERUCHOMOŚCI A, który był współwłaścicielem NIERUCHOMOŚCI B w trakcie trwania małżeństwa (a która to nieruchomość B pozostaje teraz wyłącznie własnością Wnioskodawczyni po rozwodzie i tam realizuje ona swój własny cel mieszkaniowy = dach nad głową), ma na celu własny cel mieszkaniowy. Zatem przychód w kwocie 226.800 zł powstały z tytułu przeniesienia na rzecz byłego męża (wierzyciela) prawa własności nieruchomości A w celu zwolnienia się z długu (datio in solutum) będzie wolny od podatku dochodowego, gdyż spłata byłego małżonka poprzez datio in solutum może zostać uznana, w ocenie Wnioskodawczyni, za wydatek na własne cele mieszkaniowe, o którym mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 w związku z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy PIT.

Nabycie części nieruchomości B od byłego męża nastąpiło przez Wnioskodawczynię celem zaspokojenia „własnych potrzeb mieszkaniowych” – zamieszkuje tam obecnie, tam posiada swój „dach nad głową”.

Podobnie w interpretacjach Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej:

•z 29 września 2025 r., nr 0113-KDIPT2-2.4011.649.2025.2.MK,

•z 29 lipca 2025 r., nr 0115-KDIT3.4011.590.2025.2.AD,

•z 27 maja 2025 r., nr 0115-KDIT3.4011.149.2025.3.KP.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe.

Odstępuję od uzasadnienia prawnego tej oceny.

Pani pytanie trzecie w części dotyczącej kosztów uzyskania przychodów jest bezprzedmiotowe, ponieważ nie poniosła Pani wydatków wskazanych w tym pytaniu. Pani stanowisko w tej części nie podlegało ocenie.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Odnosząc się do przywołanych przez Panią interpretacji indywidualnych informuję, że zostały one wydane w indywidualnych sprawach osadzonych w określonych stanach faktycznych/zdarzeniach przyszłych i tylko w tych sprawach rozstrzygnięcia w nich zawarte są wiążące.

Nie analizowałem wskazanych przez Panią we wniosku obliczeń. Ewentualne obliczenia, jakich należałoby dokonać, nie należą do mojej kompetencji. Zgodnie bowiem z zasadą samoopodatkowania, obowiązującą w polskim systemie podatkowym, na podatniku spoczywa obowiązek dokonania oceny własnej sytuacji prawnopodatkowej, a po jej dokonaniu zachowania się zgodnie z przepisami prawa podatkowego, bowiem prawidłowość takiego rozliczenia podlega weryfikacji przez organ podatkowy.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.

·Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

·Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

•w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

•w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.

Podstawą prawną dla odstąpienia od uzasadnienia interpretacji jest art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej.