Interpretacja indywidualna z dnia 30 marca 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0112-KDIL2-1.4011.206.2026.3.DJ

Interpretacja indywidualna – stanowisko w części prawidłowe i w części nieprawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest:

–nieprawidłowe – w odniesieniu do wskazanej przez Panią podstawy prawnej zwolnienia z opodatkowania renty z tytułu zwiększonych potrzeb;

–prawidłowe – w pozostałym zakresie.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

24 lutego 2026 r. wpłynął Pani wniosek z 24 lutego 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełniła go Pani pismami z 23 marca 2026 r. (wpływ 23 marca 2026 r.) oraz z 26 marca 2026 r. (data wpływu 26 marca 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwania. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

W (…) r. doszło do wypadku drogowego, w wyniku którego szkodę poniosła Wnioskodawczyni. Sprawca wypadku posiadał obowiązkowe ubezpieczenie OC wykupione w X Wobec sprawcy wypadku zapadł w (…) r. wyrok skazujący. W następstwie zdarzenia Wnioskodawczyni doznała obrażeń, które spowodowały rozstrój zdrowia i chorobę realnie zagrażającą życiu. X jako ubezpieczyciel samochodu, którym została Wnioskodawczyni wyrządzona szkoda, przyjął na siebie odpowiedzialność za powstałą szkodę. W (…) r. Wnioskodawczyni wytoczyła powództwo przeciwko X (ubezpieczyciel OC sprawcy wypadku).

W wyroku z dnia (…) 2025 r. Sądu (…) zasądzono na rzecz Wnioskodawczyni od X:

1)kwotę tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia (…) r. do dnia zapłaty,

2)kwotę tytułem zsumowanej na dzień (…) r. renty z tytułu zwiększonych potrzeb wraz ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia (…) r. do dnia zapłaty,

3)kwotę tytułem odszkodowania z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia (…) r. do dnia zapłaty.

Zasądzone wyrokiem kwoty wraz z odsetkami zostały zapłacone Wnioskodawczyni przez ubezpieczyciela sprawcy w 2025 r.

Ponadto w piśmie stanowiącym uzupełnienie wniosku doprecyzowała Pani opis sprawy o następujące informacje:

Kwoty zasądzone wyrokiem zostały wypłacone z umowy ubezpieczenia zawartej z X z tytułu ubezpieczeń majątkowych lub osobowych, tj. z OC sprawcy wypadku.

Zasądzone kwoty zostały Pani przyznane w oparciu o przepisy Kodeksu cywilnego, co prawda Sąd w swoim wyroku nie wskazał konkretnych przepisów Kodeksu cywilnego, na których oparł swoje rozstrzygnięcie (nie ma takiej praktyki), niemniej jednak wskazuje Pani stosowne przepisy:

a)kwota tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę - art. 445 § 1 kc,

b)kwota tytułem zsumowanej na dzień (...) r. renty z tytułu zwiększonych potrzeb - art. 444 § 2 kc,

c)kwota tytułem odszkodowania - art. 415 kc.

Kwotę tytułem zsumowanej na dzień (...) r. renty z tytułu zwiększonych potrzeb otrzymała Pani na podstawie przepisów prawa cywilnego w razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia, w związku z utratą przez Panią całkowicie lub częściowo zdolności do pracy zarobkowej, albo jeżeli zwiększyły się Pani potrzeby lub zmniejszyły widoki powodzenia na przyszłość.

Przyznane ww. należności nie zostały Pani wypłacone w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą lub prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej.

Wypłacona Pani kwota odszkodowania związana była ze szkodą rzeczywistą. Wskutek wypadku zniszczeniu uległy stanowiący Pani własność (…). Równowartość (…) została zasądzona tytułem odszkodowania. Związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy szkodą a wypłaconym odszkodowaniem jest oczywisty – jakby Pani nie została potrącona, nie uległby zniszczeniu (...), nie miałaby Pani roszczenia odszkodowawczego.

Przyznane Pani wyrokiem Sądu świadczenia nie obejmują utraconych korzyści, które mogłaby Pani osiągnąć, gdyby szkody Pani nie wyrządzono.

Pytanie

Czy kwoty, w tym odsetki wypłacone przez X, zgodnie z wyrokiem Sądu, ma Pani obowiązek uwzględnić w zeznaniu podatkowym rocznym i zapłacić od tego podatek?

Pani stanowisko w sprawie

W Pani ocenie, otrzymane kwoty tytułem: zadośćuczynienia, renty z tytułu zwiększonych potrzeb oraz odszkodowania wraz z odsetkami nie powinny być opodatkowane.

Różnego rodzaju świadczenia, w tym m.in. odszkodowania czy zadośćuczynienia, stanowią - co do zasady - przychód w rozumieniu cytowanego wyżej art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Nie oznacza to jednak, że wszystkie takie świadczenia, w tym odszkodowania i zadośćuczynienia, są opodatkowane. Niektóre z nich, wymienione w katalogu zwolnień, określonym w art. 21 ust. 1 cyt. ustawy, korzystają bowiem ze zwolnienia od podatku.

Na mocy art. 21 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: Wolne od podatku dochodowego są kwoty otrzymane z tytułu ubezpieczeń majątkowych i osobowych, z wyjątkiem:

a)odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą lub prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej, z których dochody są opodatkowane zgodnie z art. 27 ust. 1 lub art. 30c,

b)dochodu, o którym mowa w art. 24 ust. 15 i 15a.

W przepisie tym ustawodawca posługuje się zwrotem „kwoty otrzymane z tytułu ubezpieczeń”. W związku z tym, jeżeli świadczenie wypłacone zostało z tytułu ubezpieczeń majątkowych i osobowych, a nie mieści się ono w literach a) i b) przepisu, to takie świadczenie podlega zwolnieniu z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Przez kwoty otrzymane z tytułu ubezpieczeń, objęte dyspozycją ww. przepisu, rozumie się świadczenia, do wypłaty których zobowiązany jest ubezpieczyciel w związku z zawartą umową ubezpieczenia.

Z treści art. 805 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny wynika, że przez umowę ubezpieczenia ubezpieczyciel zobowiązuje się, w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa, spełnić określone świadczenie w razie zajścia przewidzianego w umowie wypadku, a ubezpieczający zobowiązuje się zapłacić składkę.

Zgodnie z art. 805 § 2 ww. Kodeksu: Świadczenie ubezpieczyciela polega w szczególności na zapłacie:

1)przy ubezpieczeniu majątkowym - określonego odszkodowania za szkodę powstałą wskutek przewidzianego w umowie wypadku;

2)przy ubezpieczeniu osobowym - umówionej sumy pieniężnej, renty lub innego świadczenia w razie zajścia przewidzianego w umowie wypadku w życiu osoby ubezpieczonej.

Otrzymane przez Panią od ubezpieczyciela, na podstawie wyroku sądu - kwoty z tytułu ubezpieczenia majątkowego, są wolne od podatku dochodowego od osób fizycznych - na mocy art. 21 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Nie zostały bowiem spełnione przesłanki negatywne, które wyłączałyby zastosowanie tegoż zwolnienia do tejże kwoty.

Z kolei instytucję prawną odsetek za zwłokę reguluje art. 481 § 1 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym: Jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.

Jednocześnie stosownie do art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: Wolne od podatku dochodowego są odsetki z tytułu nieterminowej wypłaty należności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym, wolnych od podatku dochodowego lub od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. Wprowadzając ww. przepis ustawodawca uregulował jednoznacznie m.in. kwestię opodatkowania odsetek z tytułu nieterminowej wypłaty należności wolnych od podatku dochodowego. Wypłacone Pani odsetki od kwot niepodlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym są zwolnione od opodatkowania na podstawie wyżej zacytowanego art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Podsumowując, nie ma Pani obowiązku zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych od wypłaconych przez ubezpieczyciela, na podstawie wyroku sądu, kwot z tytułu: zadośćuczynienia, renty z tytułu zwiększonych potrzeb oraz odszkodowania wraz z odsetkami.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest w części prawidłowe i w części nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z treścią art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu obowiązującym na dzień 31 grudnia 2024 r. (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 226 ze zm.):

Stosownie do art. 9 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Z ww. przepisów wynika, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlegają wszelkiego rodzaju dochody uzyskane przez podatnika, z wyjątkiem tych, które zostały enumeratywnie wymienione w katalogu zwolnień przedmiotowych, zawartym w ww. ustawie, bądź od których zaniechano poboru podatku.

Ogólne pojęcie przychodu zostało wyjaśnione w art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie z tym przepisem:

Jednym ze źródeł przychodów wymienionych w art. 10 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych są wskazane w pkt 9 tego przepisu inne źródła.

Na podstawie art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności” wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 tej ustawy. W związku z tym, każde świadczenie mające realną korzyść finansową, o ile nie stanowi konkretnej kategorii przychodu zaliczanego do jednego ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1-8b ww. ustawy, jest dla świadczeniobiorcy przychodem z innych źródeł.

Przychód jest określonym przyrostem majątkowym po stronie podatnika, realną korzyścią majątkową podatnika. Ustawodawca przyjął zasadę, że przychodami są:

1)pieniądze i wartości pieniężne, które:

a)zostały otrzymane przez podatnika – czyli takie pieniądze i wartości pieniężne, które podatnik rzeczywiście „dostał, odebrał, zainkasował, objął w posiadanie”;

b)zostały postawione do dyspozycji podatnika – czyli takie przysporzenia, które zostały mu faktycznie udostępnione/przekazane do odbioru; takie pieniądze i środki pieniężne, które podatnik ma możliwość włączyć do swojego władztwa, a więc ma możliwość skorzystania z tychże pieniędzy i wartości pieniężnych i nie jest to uzależnione od dodatkowej zgody osoby stawiającej określone pieniądze i wartości pieniężne do dyspozycji podatnika;

2)wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń – czyli takie przysporzenia majątkowe, które mają postać:

a)świadczeń w naturze (otrzymane rzeczy lub prawa);

b)nieodpłatnych świadczeń innych niż świadczenia w naturze (np. otrzymane usługi).

Różnego rodzaju świadczenia, w tym m.in. odszkodowania czy zadośćuczynienia, stanowią – co do zasady – przychód w rozumieniu cytowanego wyżej art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Nie oznacza to jednak, że wszystkie takie świadczenia, w tym odszkodowania i zadośćuczynienia, są opodatkowane. Niektóre z nich, wymienione w katalogu zwolnień, określonym w art. 21 ust. 1 cyt. ustawy, korzystają bowiem ze zwolnienia od podatku.

Podkreślam, że korzystanie z każdej preferencji podatkowej, w tym zwolnienia od podatku, jest możliwe wyłącznie w sytuacji, gdy spełnione są wszelkie przesłanki określone w przepisie stanowiącym podstawę prawną danej preferencji.

Na mocy art. 21 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Zgodnie z treścią art. 24 ust. 15 ww. ustawy:

W myśl art. 24 ust. 15a ustawy:

W przepisie art. 21 ust. 1 pkt 4 ustawodawca posługuje się zwrotem „kwoty otrzymane z tytułu ubezpieczeń”. W związku z tym, jeżeli świadczenie wypłacone zostało z tytułu ubezpieczeń majątkowych lub osobowych, a nie mieści się ono w literach a) i b) przepisu, to takie świadczenie podlega zwolnieniu z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

W żadnej z tych liter (traktujących o wyłączeniach ze zwolnienia) ustawodawca nie zawarł świadczeń dotyczących korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono. Natomiast przez kwoty otrzymane z tytułu ubezpieczeń, objęte dyspozycją ww. przepisu, rozumie się świadczenia, do wypłaty których zobowiązany jest ubezpieczyciel w związku z zawartą umową ubezpieczenia.

W myśl art. 415 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.):

Z art. 444 § 1 ww. ustawy wynika, że:

Stosowanie do art. 445 § 1 ww. Kodeksu:

Zgodnie z art. 805 § 1 cyt. Kodeksu:

Z kolei, w myśl z art. 805 § 2 ww. Kodeksu:

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, stwierdzam, że otrzymane przez Panią na podstawie wyroku Sądu świadczenia z tytułu zadośćuczynienia za doznaną krzywdę oraz odszkodowania, wypłacone Pani przez ubezpieczyciela sprawcy wypadku komunikacyjnego z ubezpieczenia OC sprawcy, jest wolne od podatku dochodowego na mocy art. 21 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Nie zostały bowiem spełnione przesłanki negatywne, które wyłączałyby zastosowanie tegoż zwolnienia do tychże kwot.

Wobec powyższego, Pani stanowisko w części dotyczącej skutków podatkowych otrzymania świadczeń z tytułu zadośćuczynienia za doznaną krzywdę oraz odszkodowania jest prawidłowe.

Z kolei odnosząc się do zasądzonej Pani na mocy wyroku Sądu zsumowanej na dzień (...) r. renty z tytułu zwiększonych potrzeb stwierdzić należy, że na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Zgodnie treścią art. 903 ustawy Kodeks cywilny:

Stosownie do art. 444 § 2 i § 3 ww. Kodeksu:

Zakresem zastosowania zwolnienia, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 3c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, objęte są zatem odszkodowania:

·mające postać renty;

·otrzymane na podstawie przepisów prawa cywilnego;

·otrzymane w przypadku uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia;

·otrzymane przez poszkodowanego, który utracił całkowicie lub częściowo zdolność do pracy zarobkowej, albo zwiększyły się jego potrzeby lub zmniejszyły widoki powodzenia na przyszłość.

W uzupełnieniu wniosku potwierdziła Pani, że kwotę tytułem zsumowanej na dzień (...) r. renty z tytułu zwiększonych potrzeb renty otrzymała Pani na podstawie przepisów prawa cywilnego w razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia, w związku z utratą przez Panią całkowicie lub częściowo zdolności do pracy zarobkowej, albo jeżeli zwiększyły się Pani potrzeby lub zmniejszyły widoki powodzenia na przyszłość.

Zatem, mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że wypłata Pani zasądzonej wyrokiem ww. renty przyznanej na podstawie przepisów prawa cywilnego z tytułu zwiększonych potrzeb, korzysta ze zwolnienia od opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (a nie jak Pani wskazała we własnym stanowisku z mocy art. 21 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy).

Zatem, ma Pani rację wskazując we własnym stanowisku w sprawie, że otrzymywana przez Panią zsumowana na dzień (...) r. renta z tytułu zwiększonych potrzeb korzysta ze zwolnienia od podatku dochodowego od osób fizycznych. Jednakże, skoro twierdzi Pani, że ww. świadczenie powinno podlegać zwolnieniu z art. 21 ust. 1 pkt 4 ustawy (a nie jak wywiodłem z art. 21 ust. 1 pkt 3c ustawy) – z tego względu Pani stanowisko w części dotyczącej wskazanej przez Panią podstawy prawnej zwolnienia z opodatkowania odnośnie ww. świadczenia uznałem za nieprawidłowe.

Z kolei, w odniesieniu do odsetek ustawowych za opóźnienie, wskazać należy, że instytucję prawną odsetek za zwłokę reguluje art. 481 § 1 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym:

Na podstawie art. 481 § 2 Kodeksu cywilnego:

Stosownie do art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Przepis art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zwalnia zatem z opodatkowania odsetki za opóźnienie wypłacone w związku ze świadczeniami, które są m.in. wolne od podatku dochodowego od osób fizycznych.

Skoro zatem – jak wywiodłem wyżej – zasądzone Pani wyrokiem Sądu:

-zadośćuczynienie za doznaną krzywdę oraz odszkodowanie, wypłacone Pani przez ubezpieczyciela sprawcy wypadku komunikacyjnego z ubezpieczenia OC sprawcy, są wolne od podatku dochodowego na mocy art. 21 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych,

-zsumowana na dzień (...) r. renta z tytułu zwiększonych potrzebkorzysta ze zwolnienia od opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych na postawie art. 21 ust. 1 pkt 3c cyt. ustawy,

to wypłacone od tych świadczeń zasądzone wyrokiem Sądu ustawowe odsetki za opóźnienie są zwolnione z opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 95b ww. ustawy.

Podsumowując:

-zadośćuczynienie za doznaną krzywdę oraz odszkodowanie, wypłacone Pani przez ubezpieczyciela sprawcy wypadku komunikacyjnego z ubezpieczenia OC sprawcy, są wolne od podatku dochodowego na mocy art. 21 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych,

-zsumowana na dzień (...) r. renta z tytułu zwiększonych potrzebkorzysta ze zwolnienia od opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych na postawie art. 21 ust. 1 pkt 3c cyt. ustawy,

-ustawowe odsetki za opóźnienie od ww. świadczeń zwolnione są z opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 95b tej ustawy.

Zatem, nie ma Pani obowiązku zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych od otrzymanych Pani kwot od ubezpieczyciela sprawcy wypadku na podstawie wyroku Sądu (tj. kwot z tytułu: zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, odszkodowania, zsumowanej na dzień (...) r. renty z tytułu zwiększonych potrzeb oraz odsetek ustawowych) i wykazywania ich w składanym rocznym zeznaniu podatkowym.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.

·Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.