Interpretacja indywidualna z dnia 1 kwietnia 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0113-KDIPT1-3.4012.77.2026.4.ALN

Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

27 stycznia 2026 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie podatku od towarów i usług, który dotyczy kwestii neutralności na gruncie VAT, zgodnie z art. 6 pkt 1 ustawy, przejęcia przez Panią przedsiębiorstwa w spadku oraz w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych. Uzupełniła go Pani – w odpowiedzi na wezwanie – pismem z 6 marca 2026 r. (wpływ 6 marca 2026 r.).

Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

Pani A jest wdową po zmarłym w 2024 roku B (dalej również jako: „Spadkodawca”), który przez wiele lat prowadził jednoosobową działalność gospodarczą pod firmą B (…). Działalność ta była zarejestrowana w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG) i była prowadzona w sposób ciągły aż do dnia śmierci B, tj. 11 lutego 2024 r.

Z chwilą śmierci B, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej oraz innych ułatwieniach związanych z sukcesją przedsiębiorstw (Dz.U. z 2021 r. poz. 170, dalej również jako: „ustawa o zarządzie sukcesyjnym”), powstało „przedsiębiorstwo w spadku”. Zgodnie z art. 2 ust. 1 tej ustawy, Przedsiębiorstwo w spadku obejmuje składniki niematerialne i materialne przeznaczone do wykonywania działalności gospodarczej, stanowiące mienie przedsiębiorcy w chwili jego śmierci. Wnioskodawczyni została ustanowiona zarządcą sukcesyjnym tego przedsiębiorstwa i kontynuowała działalność gospodarczą Spadkodawcy.

Wnioskodawczyni, posiada ze związku małżeńskiego z B troje dzieci: małoletnią córkę C oraz dwie pełnoletnie córki – D i E. W dniu 04 lipca 2024 r., notariusz (…) prowadząca kancelarię notarialną w (…) sporządziła protokół dziedziczenia – repertorium A nr 1 (dalej również jako: „Protokół dziedziczenia”). W Protokole dziedziczenia A działając w imieniu własnym oświadczyła, że przyjmuje z dobrodziejstwem inwentarza przypadający jej z ustawy spadek po zmarłym mężu. Wnioskodawczyni działając w imieniu i na rzecz małoletniej córki C oświadczyła, że odrzuca przypadający jej spadek po ojcu. Natomiast D oświadczyła, że przyjmuje z dobrodziejstwem inwentarza przypadający jej po zmarłym ojcu spadek, a E oświadczyła, że odrzuca przypadający jej spadek po zmarłym ojcu.

Tym samym osobami, które przyjęły spadek po Spadkodawcy z dobrodziejstwem inwentarza są Wnioskodawczyni wraz z pełnoletnią córką D.

W Protokole dziedziczenia wskazano, że w skład spadku wchodzi przedsiębiorstwo objęte zarządem sukcesyjnym pod nazwą: B (…) w spadku.

Ponadto w skład działu spadku weszły udziały w nieruchomości, dla której Sąd Rejonowy w (...) Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgi wieczyste nr 1, 2 i 3 oraz udział w nieruchomości, dla której Sąd Rejonowy w (…) Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą o nr 4.

Z uwagi na fakt, iż przedmiotowy Protokół dziedziczenia stanowi tylko pierwszą fazę postępowania spadkowego wskazującą jedynie krąg spadkobierców – w którym znaleźli się Wnioskodawczyni wraz z córkami, oraz składniki niematerialne i materialne przeznaczone do wykonywania działalności gospodarczej, Wnioskodawczyni planuje również przeprowadzić notarialny podział spadku. W ramach częściowego działu spadku, który Wnioskodawczyni zamierza przeprowadzić w najbliższym czasie przed notariuszem, z masy spadkowej po zmarłym mężu przypadnie Wnioskodawczyni zorganizowane przedsiębiorstwo obejmujące zespół składników majątkowych i niemajątkowych przeznaczonych do prowadzenia działalności gospodarczej.

Z uwagi na upływ czasu w jakim można kontynuować działalność za zmarłego przedsiębiorcę, w najbliższym okresie ustanie zarząd sukcesyjny przedsiębiorstwa, dlatego też przedsiębiorstwo w spadku przestanie funkcjonować jako odrębny byt prawny.

Wnioskodawczyni – po wygaśnięciu zarządu sukcesyjnego – planuje kontynuację działalności we własnym imieniu i na własny rachunek. W tym celu po dokonaniu częściowego działu spadku zamierza zarejestrować nową działalność gospodarczą w CEIDG i dokonać rejestracji jako czynny podatnik VAT. Dalsze prowadzenie działalności gospodarczej będzie natomiast odbywać się z wykorzystaniem składników przedsiębiorstwa odziedziczonych w całości po zmarłym mężu – zarówno rzeczowych, jak i niematerialnych, przy zachowaniu kontynuacji działalności w rozumieniu przepisów podatkowych (ustawy o PIT oraz ustawy o VAT). Przy czym Wnioskodawczyni odziedziczy po mężu wszystkie składniki materialne i niematerialne składające się na przedsiębiorstwo w spadku. W skład, którego wchodzą m.in. umowy z kontrahentami, renoma, składniki materialne w postaci pojazdu ciężarowego i maszyn, które dotychczas były wykorzystywane w ramach przedsiębiorstwa w spadku.

W związku z planowanym wykorzystaniem składników materialnych i niematerialnych stanowiących przedsiębiorstwo odziedziczonych w całości po zmarłym mężu w ramach nowo zarejestrowanej działalności gospodarczej, Wnioskodawczyni powzięła wątpliwości co do skutków podatkowych związanych z ich dalszym wykorzystywaniem – w szczególności w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych oraz podatku od towarów i usług.

Wątpliwości te dotyczą m.in. następstwa podatkowego, ewentualnego powstania przychodu podatkowego z tytułu nabycia majątku spadkowego, kontynuacji amortyzacji środków trwałych oraz obowiązku sporządzenia spisu z natury po wygaśnięciu zarządu sukcesyjnego.

Dlatego też Wnioskodawczyni wnosi o potwierdzenie poprawności swojego stanowiska w odniesieniu do niżej wskazanych pytań.

W uzupełnieniu wniosku wskazał Pani:

1)Czy Spadkodawca był czynnym podatnikiem podatku VAT?

Tak, spadkodawca był czynnym podatnikiem podatku VAT.

2)Czy przedsiębiorstwo w spadku ma status czynnego zarejestrowanego podatnika VAT?

Tak.

3)Czy przedsiębiorstwo w spadku stanowi przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 55¹ ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny?

W skład przedsiębiorstwa w spadku wchodzą:

a)nazwa przedsiębiorstwa: (...) oraz określenie (...), pod którą przedsiębiorstwo jest rozpoznawane na rynku,

b)ruchomości będące środkami trwałymi,

c)środki pieniężne na rachunku bankowym przedsiębiorstwa,

d)wierzytelności wynikające z zawartych przez przedsiębiorstwo umów,

e)wierzytelności z umowy leasingu,

f)prawa z zezwoleń i innych decyzji administracyjnych,

g)księgi i dokumenty związane z prowadzeniem działalności przedsiębiorstwa,

zatem przedsiębiorstwo w spadku stanowi przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 55¹ ustawy Kodeks cywilny.

4)Czy w oparciu o przedsiębiorstwo w spadku będzie Pani prowadziła działalność gospodarczą?

Tak, Wnioskodawczyni zamierza prowadzić działalność gospodarczą na własny rachunek.

5)Czy w Pani małżeństwie obowiązywał ustrój wspólności majątkowej małżeńskiej?

W małżeństwie Wnioskodawczyni obowiązywała małżeńska wspólność majątkowa.

6)Czy wskazane we wniosku przedsiębiorstwo należało – w całości - do majątku wspólnego Pani i spadkodawcy? Czy stanowiło majątek osobisty spadkodawcy?

Przedsiębiorstwo prowadzone przez męża Wnioskodawczyni należało do majątku wspólnego Wnioskodawczyni i jej zmarłego męża.

7)Czy zakres Pani działalności gospodarczej będzie tożsamy z przedmiotem działalności gospodarczej prowadzonej przez Pani męża (spadkodawcy)?

Tak.

8)Jaka będzie forma opodatkowania prowadzonej przez Panią działalności gospodarczej?

Zasady ogólne, tj. skala podatkowa.

9)Jakie księgi dla celów rachunkowości podatkowej będzie Pani prowadzić?

Wnioskodawczyni będzie prowadziła pełne księgi rachunkowe.

10)Czy otrzymanie przez Panią w ramach planowanego działu spadku składników majątku (rzeczy i praw) podlegać będą opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn?

Nabycie spadku po zmarłym mężu, podlegało opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn. Z uwagi jednak na fakt, że Wnioskodawczyni jest osobą najbliższą dla spadkodawcy (należy do tzw. grupy 0) nabycie spadku z uwagi na zgłoszenie go w odpowiednim terminie do Urzędu Skarbowego korzystało ze zwolnienia od spadku i darowizn.

11)Czy wartość majątku nabytego przez Panią w następstwie planowanego działu spadku przekroczy wartość udziału, jaki pierwotnie przysługiwał Pani w masie spadkowej?

Wartość majątku nabytego przez Wnioskodawczynię nie przekroczy wartości udziału, jaki przysługuje jej w masie spadkowej.

12)Czy i jakie jeszcze składniki majątku otrzyma Pani w ramach planowanego działu spadku oprócz wskazanych w opisie sprawy?

Na skutek częściowego działu spadku dojdzie jedynie do podziału w zakresie przedsiębiorstwa w spadku. Dział ten nie wyczerpie jednak całości spadku po zmarłym mężu Wnioskodawczyni, co oznacza, że Wnioskodawczyni może w przyszłości otrzymać inne składniki majątku po zmarłym mężu (może to nastąpić jednak na skutek innych działów spadku).

Wskazała Pani, że pytanie nr 2 postawione we wniosku dotyczy podatku dochodowego od osób fizycznych.

Pytanie

Czy przejęcie przez Wnioskodawczynię jako jedynego spadkobiercę przedsiębiorstwa w spadku, do dalszego jego prowadzenia jest dla Wnioskodawczyni neutralne na gruncie podatku VAT? (pytanie we wniosku oznaczone jako nr 4)

Pani stanowisko w sprawie

Oznaczone we wniosku jako ad. 4

Zdaniem Wnioskodawczyni, przejęcie przedsiębiorstwa w spadku w celu kontynuowania działalności będzie neutralne na gruncie ustawy VAT, zgodnie z art. 6 pkt 1 ustawy o VAT.

Pełne uzasadnienie stanowiska Wnioskodawczyni

Z dniem śmierci Spadkodawcy, prowadzącego jednoosobową działalność gospodarczą pod firmą B (...), powstało – w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy o zarządzie sukcesyjnym – przedsiębiorstwo w spadku, w skład którego wchodziły zarówno składniki materialne (w tym środki trwałe, towary, wyposażenie), jak i niematerialne (prawa z umów, know-how, dokumentacja, wierzytelności, koncesje i zezwolenia), które były wykorzystywane w działalności gospodarczej prowadzonej przez Spadkodawcę.

Wnioskodawczyni jako żona Spadkodawcy, została ustanowiona zarządcą sukcesyjnym przedsiębiorstwa w spadku i będzie prowadziła działalność gospodarczą w tej formie aż do dnia formalnego nabycia spadku. Zgodnie z art. 59 ust. 1 pkt 2 ustawy o zarządzie sukcesyjnym, Zarząd sukcesyjny wygasa z chwilą zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia, jeżeli całe przedsiębiorstwo w spadku nabywa jeden spadkobierca. W przedmiotowym stanie faktycznym taka sytuacja będzie miała miejsce. W wyniku częściowego działu spadku planowane jest, że przedsiębiorstwo w spadku ma przypaść wyłącznie Wnioskodawczyni. Tym samym, po wygaśnięciu zarządu sukcesyjnego, działalność gospodarcza będzie kontynuowana już w ramach nowej działalności zarejestrowanej przez Wnioskodawczynię w CEIDG, z wykorzystaniem odziedziczonego majątku przedsiębiorstwa Spadkodawcy.

W zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych (dalej również jako: „PIT”), w ocenie Wnioskodawczyni, skutki sukcesji należy ocenić przez pryzmat art. 97 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej. W myśl tych przepisów, spadkobierca wstępuje w przewidziane w przepisach prawa podatkowego majątkowe prawa i obowiązki podatnika, a jeżeli przedmiotem dziedziczenia jest przedsiębiorstwo, może również kontynuować działalność gospodarczą oraz rozliczenia podatkowe związane z tym przedsiębiorstwem. Co istotne, w okresie od dnia śmierci przedsiębiorcy do dnia wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego, to przedsiębiorstwo w spadku jest traktowane jako odrębny podatnik, zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy o zarządzie sukcesyjnym oraz art. 97 § 1a Ordynacji podatkowej.

Po wygaśnięciu zarządu sukcesyjnego i nabyciu przedsiębiorstwa w spadku przez jednego spadkobiercę – Wnioskodawczynię – prawa i obowiązki podatkowe przedsiębiorstwa w spadku (zarówno te powstałe za życia Spadkodawcy, jak i w okresie trwania zarządu sukcesyjnego) przejdą na Wnioskodawczynię. Oznacza to m.in. przejęcie uprawnień i obowiązków w zakresie rozliczeń podatku dochodowego, ewentualnych zobowiązań, prawa do amortyzacji środków trwałych, możliwości kontynuacji rozliczenia strat itp.

Przedmiotowe stanowisko znalazło już swoje potwierdzenie w interpretacjach indywidualnych Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (dalej również jako „Dyrektor KIS”) w szczególności w interpretacji 0114-KDIP3-1.4011.192.2025.1.AC z dnia 25 kwietnia 2025 r., która odnosi się do analogicznego stanu faktycznego, w której to Dyrektor KIS przychylił się do stanowiska wnioskodawcy, że po wygaśnięciu zarządu sukcesyjnego ustanie byt prawny przedsiębiorstwa w spadku osoby fizycznej, a Wnioskodawczyni, która zamierza po wygaśnięciu zarządu sukcesyjnego kontynuować działalność przedsiębiorstwa w spadku w ramach założonej przez siebie jednoosobowej działalności gospodarczej, przejmie przewidziane w przepisach prawa podatkowego majątkowe prawa i obowiązki zmarłego ojca jak i jego prawa niemajątkowe.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o PIT, przepisów tej ustawy nie stosuje się do przychodów podlegających opodatkowaniu na podstawie ustawy o podatku od spadków i darowizn. W konsekwencji, nabycie przez Wnioskodawczynię majątku przedsiębiorstwa w spadku (zarówno rzeczowego, jak i niematerialnego) w ocenie Wnioskodawczyni nie spowoduje powstania przychodu podatkowego. Zdaniem Wnioskodawczyni bez znaczenia pozostanie fakt, że odziedziczony majątek będzie wykorzystywany w działalności gospodarczej Wnioskodawczyni – samo nabycie w drodze spadkobrania pozostaje bowiem w ocenie Wnioskodawczyni neutralne na gruncie PIT. Dotyczy to zarówno składników rzeczowych (np. środków trwałych, towarów, wyposażenia), jak i należności, znaków towarowych, dokumentacji czy koncesji. W tym zakresie zastosowanie znajdzie również art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o PIT, który rozszerza zwolnienie także na przychody nieodpłatnie otrzymane przez spadkobiercę w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą.

W kontekście zakończenia działalności przedsiębiorstwa w spadku (tj. zakończenia zarządu sukcesyjnego), Wnioskodawczyni – jako podatnik kontynuujący działalność – ma obowiązek sporządzenia spisu z natury zgodnie z art. 24 ust. 3a ustawy o PIT. W przepisie tym wskazano, że podatnik, który zakończył prowadzenie działalności gospodarczej, sporządza wykaz towarów handlowych, materiałów oraz innych składników objętych ewidencją i określa ich wartość według cen rynkowych lub cen zakupu z dnia sporządzenia spisu. Obowiązek ten powstaje niezależnie od faktu, że bezpośrednio po wygaśnięciu zarządu sukcesyjnego działalność jest kontynuowana w nowym bycie podatkowym – tj. w działalności zarejestrowanej przez Wnioskodawczynię. Likwidacji ulega bowiem przedsiębiorstwo w spadku jako podmiot podatkowy, co skutkuje obowiązkiem rozliczenia jego stanu magazynowego.

W zakresie ustalenia wartości początkowej środków trwałych wprowadzanych do ewidencji działalności prowadzonej przez Wnioskodawczynię, zastosowanie znajduje art. 22g ust. 1 pkt 3 ustawy o PIT. Przepis ten stanowi, że w przypadku nabycia składnika majątku w drodze spadku, za wartość początkową uznaje się wartość rynkową z dnia nabycia, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Jednocześnie – jak wynika z art. 22g ust. 15 ustawy PIT – w przypadku nabycia przedsiębiorstwa w spadku, istnieje możliwość kontynuowania amortyzacji według dotychczasowego planu amortyzacji (o ile środki nie zostały w pełni zamortyzowane). Zdaniem Wnioskodawczyni wartość początkowa może być w takim przypadku przyjęta według tej samej metody i tej samej stawki amortyzacyjnej, z jakiej korzystał Spadkodawca.

Przechodząc końcowo na grunt podatku od towarów i usług (dalej również jako: „VAT”), przejęcie przedsiębiorstwa przez Wnioskodawczynię w jej ocenie pozostanie neutralne podatkowo. Wynika to wprost z art. 6 pkt 1 ustawy VAT, który stanowi, że przepisów ustawy nie stosuje się do transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części. W analizowanym przypadku, choć nie mamy do czynienia ze „zbyciem” w rozumieniu cywilistycznym, organy podatkowe jednolicie uznają, że dziedziczenie przedsiębiorstwa – skutkujące przejęciem wszystkich składników majątkowych i niemajątkowych – spełnia przesłanki do uznania za wyłączenie spod zakresu opodatkowania VAT.

Z uwagi na fakt, że w przedstawionym zdarzeniu przyszłym, cały majątek przedsiębiorstwa w spadku zostanie przeniesiony do nowej działalności gospodarczej założonej przez Wnioskodawczynię, która będzie kontynuować dotychczasową działalność przedsiębiorstwa w spadku, w ocenie Wnioskodawczyni składniki materialne i niematerialne w momencie nabycia będą stanowiły całość przejmowanego majątku, a zatem będą spełniały definicję przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 55 (1) Kodeksu cywilnego, w związku z tym czynność przeniesienia majątku przedsiębiorstwa w spadku będzie podlegała wyłączeniu z opodatkowania podatkiem od towarów i usług, na podstawie art. 6 pkt 1 ustawy o VAT.

W związku z powyższym, przeniesienie własności przedsiębiorstwa w drodze spadkobrania, przy jednoczesnym zamiarze jego dalszego prowadzenia, w ocenie Wnioskodawczyni nie będzie rodzić skutków na gruncie ustawy VAT – nie powstanie bowiem obowiązek podatkowy ani konieczność opodatkowania tej transakcji.

Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie m.in. w interpretacji indywidualnej Dyrektora KIS z dnia 26 marca 2025 r., nr 0114-KDIP1-3.4012.149.2025.2.JG, w której to Dyrektor KIS zgodził się ze stanowiskiem wnioskodawczyni, że w rozpatrywanej sprawie cały majątek przedsiębiorstwa w spadku zostanie przeniesiony do nowej działalności gospodarczej założonej przez Panią, która będzie kontynuować dotychczasową działalność przedsiębiorstwa w spadku (…) a zatem będą spełniały definicję przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 55 (1) Kodeksu cywilnego, w związku z tym czynność przeniesienia majątku przedsiębiorstwa w spadku będzie podlegała wyłączeniu z opodatkowania podatkiem od towarów i usług, na podstawie art. 6 pkt 1 ustawy.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które Pani przedstawiła we wniosku w zakresie podatku od towarów i usług jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Stosownie do art. 7 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.), dalej „Ordynacją podatkową”:

Zatem, byt prawny podatnika – osoby fizycznej, na którego przepisy podatkowe nakładają obowiązek podatkowy ustaje z chwilą jego śmierci.

Należy również zaznaczyć, że zgodnie z art. 97 § 1 Ordynacji podatkowej:

W myśl art. 97 § 2 Ordynacji podatkowej:

Zatem z art. 97 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa wynika, że spadkobiercy przejmują wszelkie majątkowe prawa i obowiązki, a prawa niemajątkowe w zależności od tego czy kontynuują działalność spadkodawcy czy nie.

Z treści art. 97 § 4 Ordynacji podatkowej wynika, że:

Zaznaczenia wymaga, że powołany powyżej art. 97 ustawy Ordynacja podatkowa, stanowi o prawach i obowiązkach spadkodawcy, które były związane z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą.

Artykuł 922 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.) mówi, że:

Jak stanowi art. 924 Kodeksu cywilnego:

Na podstawie art. 925 Kodeksu cywilnego:

Zgodnie z treścią art. 1051 Kodeksu cywilnego:

Według art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:

Artykuł 2 pkt 6 ustawy stanowi, że:

Dostawa towaru mieści się w definicji sprzedaży określonej w art. 2 pkt 22 ustawy, według którego:

Należy zaznaczyć, że nie każda czynność stanowiąca dostawę towarów, w rozumieniu art. 7 ustawy, podlega jednak opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, ponieważ aby dana czynność była opodatkowana tym podatkiem, musi być wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług.

Według zapisu art. 15 ust. 1 ustawy:

Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy:

Na podstawie art. 15 ust. 1a ustawy:

Art. 15 ust. 1b ustawy wskazuje, że:

Przepisy ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej i innych ułatwieniach związanych z sukcesją przedsiębiorstw (t. j. Dz. U. z 2021 r. poz. 170), zwaną dalej „ustawą o zarządzie sukcesyjnym”, wprowadziły specyficzny rodzaj podatnika, jaki stanowi przedsiębiorstwo w spadku.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o zarządzie sukcesyjnym:

W myśl art. 2 ust. 2 ustawy o zarządzie sukcesyjnym:

Art. 2 ust. 3 ustawy o zarządzie sukcesyjnym wskazuje, że:

Jak stanowi art. 3 ustawy o zarządzie sukcesyjnym:

Stosownie do art. 9 ust. 1 ustawy o zarządzie sukcesyjnym:

Zgodnie z art. 29 ustawy o zarządzie sukcesyjnym:

Stosownie do art. 59 ust. 1 ustawy o zarządzie sukcesyjnym:

W myśl art. 49 pkt 3 ustawy o zarządzie sukcesyjnym:

Zgodnie z treścią art. 6 pkt 1 ustawy:

Ze względu na szczególny charakter przepisu art. 6 pkt 1 ustawy, powinien on być interpretowany ściśle, co oznacza, że ma zastosowanie wyłącznie w przypadku zbycia (a zatem wszelkich czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel) przedsiębiorstwa (w rozumieniu Kodeksu cywilnego).

Pojęcie „transakcja zbycia” należy rozumieć w sposób zbliżony do terminu „dostawa towarów” w ujęciu art. 7 ust. 1 ustawy, tzn. „zbycie” obejmuje wszelkie czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, np. sprzedaż, zamianę, darowiznę, przeniesienie własności w formie wkładu niepieniężnego, czyli aportu.

Pojęcie „przedsiębiorstwa” nie zostało zdefiniowane w ustawie. Zgodnie z poglądem przyjętym powszechnie w doktrynie prawa podatkowego, orzecznictwie sądowym oraz interpretacjach organów podatkowych – dla celów VAT – pojęcie przedsiębiorstwa powinno być rozumiane zgodnie z jego definicją zawartą w art. 55¹ Kodeksu cywilnego.

W myśl regulacji zawartej w art. 55¹ Kodeksu cywilnego:

Zgodnie z art. 55² Kodeksu cywilnego:

Jak stanowi art. 19 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L 347 str. 1 ze zm.), zwanej dalej Dyrektywą 2006/112/WE Rady:

Z powyższego przepisu wynika, że wprowadza on, tak samo jak ma to miejsce w ustawie o podatku od towarów i usług, możliwość wyłączenia z zakresu opodatkowania przekazania całości lub części majątku przedsiębiorstwa.

Zakres powyższego wyłączenia zdefiniował w wyrokach Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej. W wyroku z 27 listopada 2003 r. sprawa C-497/01, Zita Modes Sàrl stwierdził, że, celem ww. opcji jest uproszczenie rozliczeń związanych z przeniesieniem majątku przedsiębiorstwa lub jego części, bądź wniesieniem ich aportem. W wyroku tym przyjęto, że jeżeli państwo członkowskie wprowadziło do swojego systemu VAT opcję zawartą w pierwszym zdaniu art. 5 ust. 8 Szóstej Dyrektywy uznając, że w przypadku wydania całości majątku nie ma miejsca dostawa towarów w rozumieniu regulacji VAT, to zasada ta ma zastosowanie – nie wyłączając możliwości ograniczenia jej stosowania do okoliczności zawartych w zdaniu drugim tego samego paragrafu – do każdego wydania przedsiębiorstwa lub samodzielnej części przedsiębiorstwa, włączając składniki materialne i niematerialne, które łącznie stanowią przedsiębiorstwo lub część przedsiębiorstwa, mogącego samodzielnie prowadzić działalność gospodarczą. Nabywca musi jednak wyrazić zamiar dalszego prowadzenia nabytego przedsiębiorstwa lub jego części, a nie jego bezpośredniej likwidacji i sprzedaży zapasów. TSUE wskazał, że biorąc pod uwagę cel dyrektywy, pojęcia w niej użyte powinny być interpretowane w sposób jednolity i niezależny (autonomiczny), uwzględniając kontekst i cel regulacji. W wyroku tym, dokonując wykładni funkcjonalnej art. 5 ust. 8 Szóstej Dyrektywy, TSUE uznał, że celem wyłączenia zbycia przedsiębiorstwa z opodatkowania jest zapewnienie neutralności podatkowej takiej czynności, która obciążając stronę istotnym zobowiązaniem podatkowym i tak rodziłaby prawo do odliczenia lub zwrotu podatku naliczonego. Trybunał podkreślił, że przeniesienie, o jakim mowa w art. 19 Dyrektywy 2006/112/WE Rady, dotyczy między innymi części przedsiębiorstwa, a istotne znaczenie ma funkcjonalne powiązanie składników majątkowych umożliwiające realizację określonego zadania gospodarczego.

Należy zauważyć, że o tym czy zbycie składników majątku powinno być do celów podatku od towarów i usług traktowane jako zbycie przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 6 pkt 1 ustawy, decydują każdorazowo okoliczności faktyczne związane z konkretną transakcją.

Zbycie przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 6 pkt 1 ustawy, ma miejsce wówczas, gdy cały majątek przedsiębiorstwa przechodzi na własność nabywcy, który kontynuuje działalność gospodarczą zbywcy. Podkreślić należy przy tym, że kontynuacja działalności przez nabywcę jest warunkiem wyłączenia spod działania ustawy zbycia przedsiębiorstwa.

Z opisu sprawy wynika, że jest Pani wdową po zmarłym B, który przez wiele lat prowadził jednoosobową działalność gospodarczą pod firmą B (...) z siedzibą w (…). Działalność ta była prowadzona w sposób ciągły aż do dnia śmierci B. Z chwilą śmierci B, powstało „przedsiębiorstwo w spadku”. Spadkodawca był czynnym podatnikiem podatku VAT a przedsiębiorstwo w spadku ma status czynnego zarejestrowanego podatnika VAT. Przedsiębiorstwo w spadku stanowi przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 55¹ ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny. Została Pani ustanowiona zarządcą sukcesyjnym tego przedsiębiorstwa i kontynuowała działalność gospodarczą Spadkodawcy. Po wygaśnięciu zarządu sukcesyjnego planuje Pani kontynuację działalności we własnym imieniu i na własny rachunek. W tym celu po dokonaniu częściowego działu spadku zamierza Pani zarejestrować nową działalność gospodarczą w CEIDG i dokonać rejestracji jako czynny podatnik VAT. Dalsze prowadzenie działalności gospodarczej będzie natomiast odbywać się z wykorzystaniem składników przedsiębiorstwa odziedziczonych w całości po Pani zmarłym mężu – zarówno rzeczowych, jak i niematerialnych, przy zachowaniu kontynuacji działalności w rozumieniu przepisów podatkowych. Przy czym odziedziczy Pani po mężu wszystkie składniki materialne i niematerialne składające się na przedsiębiorstwo w spadku, w skład którego wchodzą m.in. umowy z kontrahentami, renoma, składniki materialne w postaci pojazdu ciężarowego i maszyn, które dotychczas były wykorzystywane w ramach przedsiębiorstwa w spadku.

W związku z tak przedstawionym opisem sprawy, Pani wątpliwości dotyczą wyłączenia z opodatkowania podatkiem VAT objęcia wskutek działu spadku całego Przedsiębiorstwa w spadku i kontynuowania jego działalności w ramach własnej działalności gospodarczej.

Należy zauważyć, że dostawa towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy, rozumiana jest przez ustawodawcę, jako przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel.

W określeniu „jak właściciel” zawiera się możliwość uznania za dostawę faktycznego przeniesienia władztwa nad rzeczą. W rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług „dostawa” oznacza wszelkiego rodzaju rozporządzanie towarem (sprzedaż, zamiana, darowizna, oraz każda inna transakcja, która w aspekcie ekonomicznym będzie prowadziła do podobnego rezultatu).

Co należy rozumieć przez „przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel” określił Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie C-320/88. W orzeczeniu tym stwierdza się, że dla uznania danej czynności za opodatkowaną dostawę towarów, nie ma znaczenia to, czy dochodzi do przeniesienia własności według prawa właściwego dla danego kraju. Regulacja ta ma zastosowanie do każdego przeniesienia prawa do rozporządzania towarem na inny podmiot, które to przeniesienie skutkuje tym, że strona ta uzyskuje de facto możliwość korzystania z rzeczy tak jak właściciel, nawet jeżeli nie wiąże się to z przeniesieniem własności. W tym orzeczeniu, odnosząc się do dostawy towarów, Trybunał posłużył się terminem przeniesienia „własności w sensie ekonomicznym”, podkreślając tym samym uniezależnienie opodatkowania od przeniesienia własności towarów. Oznacza to więc, że na gruncie przedmiotowego przepisu kluczowym elementem jest przeniesienie, w istocie rzeczy, praktycznej kontroli nad rzeczą i możliwości dysponowania nią.

Innymi słowy, pojęcie „przeniesienie prawa do rozporządzania jak właściciel” dotyczy tego rodzaju czynności, która daje otrzymującemu towar prawo do postępowania z nim jak właściciel. Chodzi tutaj przede wszystkim o możliwość faktycznego dysponowania rzeczą, a nie rozporządzania nią w sensie prawnym. Istotą dostawy towarów nie jest bowiem przeniesienie prawa własności, zatem zwrotu „prawo do rozporządzania jak właściciel” nie można interpretować jako „prawa własności”.

Należy wskazać, że czynności przejścia własności ekonomicznej nie musi towarzyszyć przejście własności w sensie prawnym, bowiem „dostawa towarów” nie ogranicza się wyłącznie do prawa własności rzeczy. Jednocześnie należy podkreślić, że dla celów powstania obowiązku podatkowego, dokonanie czynności następuje z chwilą jej faktycznego dokonania, z wyjątkiem przypadków, w których przepisy ustawy określają wprost ten moment. W konsekwencji, postanowienia umów cywilnoprawnych o uznaniu dostawy towarów za dokonaną pozostają bez znaczenia dla celów powstania obowiązku podatkowego, mogą pełnić jedynie funkcję pomocniczą w przypadku zaistnienia wątpliwości.

Zgodnie z zasadą ogólną wyrażoną w art. 19a ust. 1 ustawy:

Z konstrukcji podatku od towarów i usług wynika, że podatnik, który wykonuje czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem VAT, zobowiązany jest opodatkować daną czynność w momencie powstania obowiązku podatkowego. Powyższy przepis formułuje zasadę ogólną, zgodnie z którą obowiązek podatkowy powstaje z chwilą dokonania dostawy towaru bądź wykonania usługi, co oznacza, że podatek staje się wymagalny w rozliczeniu za okres, w którym dokonana została dostawa towarów bądź świadczenie usług i podatek ten powinien być rozliczony za ten okres.

Wskazana powyżej regulacja jest zgodna z art. 63 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej, zgodnie z którym:

W myśl art. 1038¹ Kodeksu cywilnego:

W tym miejscu należy wskazać, że co do zasady, aby można było mówić o przedsiębiorstwie składniki materialne i niematerialne tworzące to przedsiębiorstwo powinny pozostawać ze sobą we wzajemnych relacjach w sposób tworzący zespół. Istotne jest, aby w zbywanym przedsiębiorstwie zachowane zostały funkcjonalne związki pomiędzy poszczególnymi składnikami, tak żeby mogły posłużyć kontynuowaniu określonej działalności gospodarczej.

W rozpatrywanej sprawie cały majątek przedsiębiorstwa w spadku zostanie przeniesiony do nowej działalności gospodarczej założonej przez Panią, która będzie kontynuować dotychczasową działalność przedsiębiorstwa w spadku. Składniki materialne i niematerialne w momencie nabycia będą stanowiły całość przejmowanego majątku, a zatem będą spełniały definicję przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 55(1) Kodeksu cywilnego, w związku z tym czynność przeniesienia majątku przedsiębiorstwa w spadku będzie podlegała wyłączeniu z opodatkowania podatkiem od towarów i usług, na podstawie art. 6 pkt 1 ustawy.

W świetle przedstawionych okoliczności sprawy i przywołanych przepisów należy stwierdzić, że ww. czynność nie kreuje po Pani stronie obowiązku podatkowego, gdyż dostawa jest wyłączona spod zakresu ustawy.

Zatem, przeniesienie przez Panią Przedsiębiorstwa w Spadku do dalszego prowadzenia w ramach jednoosobowej działalności gospodarczej, będzie wyłączone spod zakresu ustawy o podatku od towarów i usług zgodnie z art. 6 pkt 1 ustawy.

Tym samym Pani stanowisko, zgodnie z którym czynność przeniesienia majątku przedsiębiorstwa w spadku będzie podlegała wyłączeniu z opodatkowania podatkiem od towarów i usług, na podstawie art. 6 pkt 1 ustawy o VAT uznałem za prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pani przedstawiła i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Należy zauważyć, że zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle związany z przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Pani ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu zdarzenia przyszłego. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem zdarzenia przyszłego podanym przez Panią w złożonym wniosku. Biorąc pod uwagę powyższe, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swą aktualność.

Odnosząc się do powołanych przez Panią interpretacji indywidualnych należy wskazać, że rozstrzygnięcia te zostały wydane w indywidualnych sprawach i nie wiążą w sprawach innych podatników, co jest zrozumiałe zważywszy na różnorodność i odmienność okoliczności faktycznych występujących w każdej z indywidualnych spraw podlegających rozstrzygnięciu.

Interpretacja indywidualna dotyczy podatku od towarów i usług. W zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych zostanie wydane odrębne rozstrzygnięcie.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli: Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.

·Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa.