Interpretacja indywidualna z dnia 14 kwietnia 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0112-KDIL3.4012.23.2021.10.LS
Muzeum jest uprawnione do pełnego odliczenia podatku VAT od wydatków powierzchniowo przypisanych działalności opodatkowanej VAT oraz do częściowego, proporcjonalnego odliczenia VAT od powierzchni wykorzystywanych mieszanie, na zasadach określonych w art. 90 ustawy o VAT, bez zastosowania prewspółczynnika.
Interpretacja indywidualna po wyroku sądu – stanowisko prawidłowe
Szanowni Państwo,
1.ponownie rozpatruję sprawę Państwa wniosku z 3 lutego 2021 r. (data wpływu 3 lutego 2021 r.) uzupełnionego pismem z dnia 26 stycznia 2021 r. (data wpływu 1 lutego 2021 r.) o wydanie interpretacji indywidualnej – uwzględniam przy tym wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 6 kwietnia 2022 r. sygn. akt I SA/Po 561/21 i Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 września 2025 r. sygn. akt I FSK 1214/22; i
2.stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług w zakresie prawa do odliczenia 100% podatku VAT od wydatków inwestycyjnych na Pałac (…) przypisanych powierzchniowo wyłącznie do działalności gospodarczej opodatkowanej VAT oraz prawa do odliczenia podatku VAT w części wyłącznie w oparciu o współczynnik VAT, o którym mowa w art. 90 ust. 3-4 ustawy o VAT, od wydatków inwestycyjnych na Pałac (…) przypisanych powierzchniowo do tzw. powierzchni mieszanych jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
3 lutego 2021 r. wpłynął Państwa wniosek z 3 lutego 2021 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnili go Państwo pismem z 26 stycznia 2021 r. (wpływ 1 lutego 2021 r.) – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego
Muzeum (…) (dalej: Muzeum lub Wnioskodawca) jest zarejestrowanym, czynnym podatnikiem podatku od towarów usług (dalej: VAT) i wykonuje działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. 2020 r., poz. 106 ze zm.; dalej: ustawa o VAT). Muzeum jest samorządową instytucją kultury działającą na podstawie ustawy z 21 listopada 1996 r. o muzeach (Dz. U. 2020 r., poz. 902; dalej: ustawa o muzeach) oraz ustawy z 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (Dz. U. 2020 r., poz. 194 ze zm.; dalej: ustawa o działalności kulturalnej), dla której organizatorem jest Gmina (…) (dalej: Gmina). Wnioskodawca jest wpisany do rejestru samorządowych instytucji kultury. Muzeum posiada osobowość prawną, podejmuje czynności i działania we własnym imieniu i na własną rzecz.
W latach 2017-2021 Muzeum prowadzi inwestycję w zakresie kompleksowej modernizacji i remontu zabytkowego (…) (dalej również jako: Pałac) wybudowanego w (...) wieku. Właścicielem Pałacu jest Gmina, która użyczyła ten budynek Wnioskodawcy w związku z zaplanowanymi w latach 2016-2018 pracami modernizacyjnymi i przeniesieniem siedziby Muzeum do tego budynku. Obecnie obowiązująca umowa użyczenia została zawarta na okres 10 lat – skończy się 30 marca 2028 r.
W szczególności w latach 2016-2018 zostały podjęte następujące działania przez Muzeum we współpracy z Gminą: (1) został przygotowany projekt budowlany uwzględniający szczegółowo przebudowę Pałacu (…) wraz z nadaniem nowych funkcji i przeznaczenia poszczególnym pomieszczeniom, (2) został złożony przez Muzeum wniosek o dofinansowanie z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach (...) Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2014-2020 (dalej: RPO) inwestycji pod nazwą „(…)” obejmujący trzy zadania, które realizuje z założenia Wnioskodawca w partnerstwie z Gminą.
Zgodnie z przyjętym założeniem zaplanowana inwestycja została podzielona na:
·Zadanie 1 do wykonania przez Muzeum oznaczone jako „(…)”, dla którego VAT został określony jako niekwalifikowany wydatek z uwagi na możliwość jego odliczenia w związku z zaplanowaną działalnością odpłatną Muzeum w Pałacu po zakończeniu tej inwestycji,
·Zadanie 2 do wykonania przez Muzeum oznaczone jako „(…)”, dla którego VAT został określony jako kwalifikowany wydatek z uwagi na brak możliwości jego odliczenia w związku z zaplanowaną działalnością nieodpłatną w bryle ruin tego Kościoła po zakończeniu inwestycji obejmującą m.in. organizację wydarzeń kulturalnych oraz nabożeństw kościelnych,
·Zadanie 3 do wykonania przez Gminę – partnera Muzeum w tym projekcie – oznaczone jako „(…)”, dla którego VAT został określony jako kwalifikowany wydatek z uwagi na brak możliwości jego odliczenia w związku ze statusem tej przestrzeni jako otwarta ogólnodostępna przestrzeń publiczna.
Niniejszy wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczy wyłącznie Zadania 1 dotyczącego renowacji i adaptacji budynku Pałacu (…) na cele kulturalne (...) (dalej: Inwestycja).
Zakres opisanej Inwestycji w ramach Zadania 1 będącego przedmiotem wniosku obejmuje następujące prace:
-remont elewacji Pałacu,
-wykonanie systemu wentylacji i klimatyzacji pomieszczeń muzealnych,
-wykonane nowej instalacji elektrycznej oraz teletechnicznej na przestrzeniach remontowanych pod działalność Muzeum,
-przebudowę instalacji centralnego ogrzewania, ciepłego ujęcia wody, wodno-kanalizacyjnej dla całego budynku,
-adaptację pomieszczeń piwnicznych, parteru oraz części piętra na sale muzealne oraz magazynowe dla zbiorów muzealnych,
-odtworzenie pierwotnej amfilady łączącej obecną aulę z pomieszczeniami znajdującymi się obok,
-remont pomieszczeń przeznaczonych na wynajem stały na rzecz kontrahentów Muzeum, zakup materiałów i wyposażenia (systemów multimedialnych) do sali koncertowej i studia nagrań,
-wbudowanie windy przeznaczonej dla osób niepełnosprawnych,
-montaż platform schodowych dla osób niepełnosprawnych,
-aranżacja i wyposażenie (w tym, w systemy multimedialne) pomieszczeń parteru oraz części piętra na sale wystawowe Muzeum, łącznie zwane we wniosku jako: wydatki inwestycyjne. Umowy na wykonanie prac projektowych, budowlanych, dostaw i usług nadzoru nad tymi pracami w ramach Inwestycji są zawierane bezpośrednio przez Muzeum.
Wszystkie faktury inwestycyjne są wystawiane na Muzeum z podaniem jego numeru NIP zarejestrowanego dla celów VAT. Inwestycja finansowana jest z dotacji z RPO i dotacji przedmiotowej (celowej) uzyskanej od Gminy oraz ze środków własnych Muzeum.
Pałac (…) posiada cztery kondygnacje, w tym trzy nadziemne (wraz z poddaszem częściowo użytkowym) i podpiwniczenie. Powierzchnia użytkowa obiektu wynosi (...) m2.
Po zrealizowaniu Inwestycji poszczególne powierzchnie Pałacu (…) będą przez Muzeum wykorzystywane w następujący sposób:
1. 34,59% powierzchni będzie przyporządkowana bezpośrednio wyłącznie do wykonywania stałej działalności gospodarczej opodatkowanej stawkami VAT – tj. łącznie (...) m2 powierzchni użytkowej Pałacu ((...) = 34,59%) poprzez wykorzystywanie na następujące cele:
a)stały najem na podstawie umowy cywilnoprawnej długoterminowej, zawartej na czas określony na rzecz Biblioteki (…) (dalej: Biblioteka), w oparciu o którą Biblioteka płaci Muzeum miesięczną kwotę czynszu opodatkowaną według 23% stawki VAT oraz stałe ryczałtowo przypisane koszty mediów – z tytułu dostarczania wody i odprowadzania ścieków opodatkowane według 8% stawki VAT oraz z tytułu ogrzewania powierzchni gazem opodatkowane według 23% stawki VAT – w ramach najmowanych pomieszczeń Biblioteka posiada pomieszczenia przeznaczone na przechowywanie zbiorów bibliotecznych dostępne dla czytelników, bibliotekę dziecięcą, czytelnię, pomieszczenia magazynowe, techniczne, socjalne i komunikację przeznaczoną wyłącznie dla siebie (bez dostępu pozostałych użytkowników Pałacu – komunikacja wspólna z innymi użytkownikami Pałacu nie jest przyporządkowana do umowy najmu pomieszczeń na rzecz Biblioteki) – pomieszczenia te znajdują się częściowo na parterze Pałacu w części prawego skrzydła oraz w części II piętra,
b)stały najem na podstawie umowy cywilnoprawnej na czas określony na rzecz (…) Szkoły (…) (dalej: S), w oparciu o którą S płaci Muzeum miesięczną kwotę czynszu opodatkowaną według 23% stawki VAT oraz stałe ryczałtowo przypisane koszty mediów – z tytułu dostarczania wody i odprowadzania ścieków opodatkowane według 8% stawki VAT oraz z tytułu ogrzewania powierzchni gazem i dostarczania prądu opodatkowane według 23% stawki VAT – w ramach najmowanych pomieszczeń S posiada sale lekcyjne i pomieszczenia socjalne przeznaczone do korzystania wyłącznie na własne potrzeby (bez dostępu pozostałych użytkowników Pałacu – komunikacja wspólna z innymi użytkownikami Pałacu nie jest przyporządkowana do umowy najmu) – pomieszczenia te znajdują się na I oraz II piętrze,
c)prowadzenie (...) Schroniska Młodzieżowego (dalej: SM) oferującego wyłącznie odpłatne usługi noclegowe opodatkowane według 8% stawki VAT – obejmującego powierzchnie przeznaczone na pokoje noclegowe, kuchnię i zaplecza sanitarne (czyli łazienki oraz wc przy pokojach i kuchni) wykorzystywane wyłącznie przez gości SM (bez dostępu pozostałych użytkowników Pałacu – komunikacja wspólna nie jest w tym przypadku przyporządkowana do powierzchni zaliczanych na prowadzenie SM) – pomieszczenia te znajdują się w piwnicy budynku (kuchnia) i na I piętrze Pałacu,
d)najem czasowy doraźny na rzecz zainteresowanych oraz na rzecz S pomieszczenia studia nagraniowego (tzw. sali multimedialnej z magazynem instrumentów) i z tzw. pomieszczeniem reżyserki oraz dwoma pokojami gościnnymi przeznaczonymi wyłącznie dla gości Muzeum i uczniów S najmujących studio nagraniowe, opodatkowany według 23% stawki VAT i 8% stawki VAT w przypadku usług noclegowych – pomieszczenia te znajdują się na II piętrze budynku.
2. 65,41% powierzchni będzie przyporządkowane do wykonywania szerokiego spektrum działalności gospodarczej Muzeum obejmującego zadania wykonywane odpłatnie opodatkowane stawkami VAT oraz zadania odpłatne zwolnione z opodatkowania VAT (dalej jako: powierzchnia mieszana) – tj. łącznie (...) m2 powierzchni Pałacu ((...) = 65,41%), w szczególności przeznaczone na następujące cele:
a)powierzchnia przeznaczona na wystawy muzealne wraz z powierzchniami magazynowymi niezbędnymi do przechowywania zbiorów muzealnych wystawianych na ekspozycjach i salką konferencyjną na potrzeby szkoleń i spotkań dla grup odwiedzających wystawy Muzeum służąca do działalności gospodarczej opodatkowanej według stawek VAT i działalności gospodarczej zwolnionej z VAT (szczegółowo zakres działalności gospodarczej Muzeum w ramach powierzchni mieszanych opisany jest poniżej) – w ramach tej części budynku znajdują się powierzchnie magazynowe w piwnicy budynku, sale ekspozycyjne wraz z przypisanymi tylko do części wystawowej ciągami komunikacyjnymi na parterze Pałacu (w części prawego skrzydła Pałacu, w hallu wejściowym i lewym skrzydle), sala ekspozycyjna (wystawy czasowe) na I piętrze budynku z salą konferencyjną i salą warsztatową,
b)powierzchnie służące całemu Pałacowi – zarówno częściom przypisanym do wykonywania stałej działalności gospodarczej z pkt 1 jak i powierzchniom mieszanym – obejmujące: (i) komunikację wspólną dla całego budynku – w tym dla Wnioskodawcy, najemców opisanych powyżej (Biblioteki i S) oraz gości schroniska młodzieżowego, która nie jest przypisana do żadnej umowy najmu ani powierzchni wystawowych Muzeum, (ii) wspólne zaplecza techniczne służące całemu budynkowi lub znacznym jego częściom (wentylatorownia, kotłownia, segregatornia odpadów) i wspólny hall wejściowy – portiernia obsługująca schronisko i gości Biblioteki i S odwiedzających Pałac w ramach korzystania z najmowanych na stałe powierzchni budynku Biblioteki i S, (iii) pomieszczenia socjalne przygotowane jako toalety dla pracowników Muzeum, gości wystaw muzealnych, uczestników zajęć edukacyjnych i warsztatowych, koncertów i innych wydarzeń odbywających się w Pałacu,
c)powierzchnie komunikacji i sal służących zarówno Muzeum na cele wskazane w pkt a), jak również udostępniane S w zamian za poniesienie % kosztów mediów rozliczanych według przyporządkowania powierzchniowego kalkulowanego w m2 – tym samym służące częściowo stałej działalności odpłatnej związanej z rozliczaniem korzystania z sal w zamian za koszty mediów, co stanowi działalność opodatkowaną stawkami VAT analogicznymi do stawek zakupu tych mediów,
d)powierzchnia przeznaczona na biura dla pracowników Muzeum wraz z zapleczem socjalnym,
e)kilka niezagospodarowanych pomieszczeń, którym w ramach obecnej Inwestycji nie nadano żadnych funkcji, a tym samym będą pozostawały pomieszczeniami zamkniętymi, niesłużącymi żadnej działalności (ani gospodarczej ani statutowej nieodpłatnej) – jeżeli dojdzie jednak do wykonania II etapu modernizacji Pałacu część tych pomieszczeń będzie przeznaczonych na odpłatne spotkania warsztatowe (przykładowo dawna kuchnia rodziny (…) będzie przygotowana na cel odpłatnych warsztatów kulinarnych), a części nada się funkcje magazynowe dla eksponatów muzealnych z wystaw czasowych (pomieszczenia w części piwniczej i strychowej – te powierzchnie obejmują (...) m2 czyli 7,82% budynku).
Działalność Muzeum w ramach powierzchni mieszanej wskazanej w pkt 2 lit. a) obejmuje i będzie obejmować:
·sprzedaż biletów na wystawy muzealne bez przewodnika lub z przewodnikiem opodatkowaną według 8% stawki VAT,
·organizację odpłatnych lekcji muzealnych, spotkań z kulturą i sztuką, artystami oraz innych zajęć edukacyjnych i warsztatowych, na które wstęp jest płatny, a która jest opodatkowana według 8% stawki VAT lub zwolniona z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. a ustawy o VAT,
·organizację odpłatnych koncertów w hallu Pałacu (mobilna sala koncertowa) lub wynajem tej powierzchni na rzecz podmiotów trzecich na cel organizacji imprez i spotkań kulturalnych, w tym na rzecz wykonania rejestracji, miksu i masteringu nagrań, która to działalność jest opodatkowana według 8% stawki VAT lub 23% stawki VAT,
·obsługę całej działalności odpłatnej w ramach wystawionej w hallu lady obsługowej (portierni) prowadzącej m.in. sprzedaż gadżetów, książek, pamiątek itp. opodatkowaną według różnych stawek VAT,
·organizację usług w ramach umów sponsoringu, barterowych umów promocyjnych i czasowej dzierżawy/najmu wybranych powierzchni mieszanych, opodatkowane według 23% stawki VAT.
W ramach powierzchni mieszanej wskazanej w pkt 2 lit. a) występują cyklicznie lub sporadycznie czynności, które bezpośrednio nie generują przychodów opodatkowanych VAT, niemniej są to zdarzenia bezpośrednio związane z działalnością opodatkowaną VAT opisaną powyżej, promują ją i mają prowadzić do maksymalizacji przychodów z tej działalności, tj.:
·w ramach sprzedaży usług wstępu na ekspozycje stałe i czasowe Muzeum jest zobowiązane na podstawie art. 10 ust. 2 ustawy o muzeach do udostępniania ekspozycji stałych jeden dzień w tygodniu nieodpłatnie wszystkim zwiedzającym oraz na podstawie art. 10 ust. 3b ustawy o muzeach do zwolnienia wybranych grup odwiedzających z ponoszenia opłaty – przykładowo ma to miejsce w przypadku pracowników innych muzeów, opiekunów grup uczestniczących w lekcjach muzealnych czy osób posiadających określone odznaczenia państwowe lub z zakresu zasług dla kultury – przy czym działalność ta nie ma odrębnego charakteru działalności statutowej, ale odbywa się w ramach działalności odpłatnej opodatkowanej VAT (co potwierdza m. in. interpretacja indywidualna z dnia 16 grudnia 2020 r. o sygn. 0111-KDIB3-2.4012.714.2020.2.AR),
·w ramach działalności wystaw stałych i czasowych, na które wstęp jest zasadniczo odpłatny, Muzeum daje możliwość nieodpłatnego wstępu osobom przygotowującym artykuły naukowe, prasowe i marketingowe i możliwość zapoznania się ze zbiorami muzealnymi przechowywanymi w magazynach, bowiem publikacje dotyczące zbiorów muzealnych zebranych przez Wnioskodawcę w ramach prac naukowych i publicystycznych promują działalność Muzeum w tym zakresie, poświadczają wartość i uznanie dla zebranych zbiorów muzealnych i przekładają się na zwiększone zainteresowanie odwiedzających gości,
·organizację spotkań z artystami i twórcami, których dorobek artystyczny związany jest z tematyką wystaw stałych i czasowych prowadzonych przez Muzeum, na które wstęp może być nieodpłatny, aby promować określone ekspozycje muzealne dostępne w ramach usług odpłatnego wstępu lub w ramach odpłatnej działalności edukacyjnej Wnioskodawcy (prowadzonej w ramach lekcji muzealnych i płatnych warsztatów) – w ramach takich spotkań Wnioskodawca każdorazowo sprzedaje gadżety, publikacje i inne dostępne w ramach lady obsługowej towary,
·gromadzenie dóbr kultury, zabezpieczenie dokumentacji przemian życia kulturalnego i innych zbiorów o walorach historyczno-artystycznych, które na określonym etapie prac Muzeum trafiają na ekspozycje muzealne na wystawy stałe lub czasowe, na które wstęp jest odpłatny. W konsekwencji wszystkie wskazane powyżej działalności, które nie wiążą się z pobraniem odpłatności są związane z działalnością odpłatną.
Podejmowane w Pałacu działania o charakterze nieodpłatnym nie mają charakteru odrębnej działalności o charakterze statutowym publicznym – nie tworzą nowego rodzaju działalności, który pozostawałby w oderwaniu od działalności gospodarczej opodatkowanej VAT i zwolnionej z opodatkowania VAT. Z kolei wszystkie powierzchnie wskazane w pkt 2 lit. b-d służą działalności gospodarczej opodatkowanej VAT i zwolnionej z VAT opisanej powyżej, jak również stałym najmom powierzchni na rzecz Biblioteki, S i prowadzeniu schroniska młodzieżowego w ramach regularnej działalności gospodarczej opodatkowanej stawkami VAT. Powierzchnie wskazane w pkt 2 lit. e nie służą żadnym celom – będą pozostawały zamknięte i nieużywane, a tym samym nie pełnią żadnych funkcji z perspektywy działalności Muzeum (ani gospodarczej, ani publicznej) – tym samym pozostają neutralne dla potrzeb zdefiniowania powiązania ponoszonych przez Muzeum wydatków inwestycyjnych na Pałac.
Podsumowując, wszystkie wydatki ponoszone przez Muzeum na Inwestycję w ramach opisanego szczegółowo Zadania 1 pozostają w związku z działalności gospodarczą opodatkowaną VAT lub – w zakresie opisanym w pkt 2 – w związku z działalnością gospodarczą opodatkowaną VAT i zwolnioną z VAT. Przedmiotowe wydatki nie będą związane z wykonywaniem działalności pozostającej poza zakresem VAT. Działalność gospodarcza wykonywana przez Muzeum na powierzchniach mieszanych jest jej działalnością statutową, niemniej Wnioskodawca podjął decyzję, że będzie ona skomercjalizowana, czyli będzie działalnością zarobkową/odpłatną. Po wykonaniu Inwestycji budynek Pałacu będzie bardzo nowoczesnym i atrakcyjnym miejscem do prowadzenia działalności kulturalnej, co wiąże się z możliwością wprowadzenia odpłatności dla zainteresowanych na wszelkiego rodzaju spotkania, wystawy i warsztaty (w zakresie nieograniczonym ustawą o muzeach). Muzeum nie zamierza zmieniać przeznaczenia poszczególnych powierzchni w Pałacu i opisanych sposób korzystania z tych powierzchni po ukończeniu Inwestycji. W przypadku zmiany proporcji powierzchniowych pomiędzy powierzchniami przypisanymi wyłącznie do działalności gospodarczej opodatkowanej VAT i powierzchniami mieszanymi, albo zmiany sposobu użytkowania powierzchni mieszanych, Muzeum ma świadomość konieczności wykonania korekt wieloletnich do pierwotnie poczynionych odliczeń na zasadach art. 91 ust. 2-9 ustawy o VAT.
Pytania
1.Czy Muzeum przysługuje prawo do odliczenia 100% podatku VAT od wydatków inwestycyjnych na Pałac (…) przypisanych powierzchniowo wyłącznie do działalności gospodarczej opodatkowanej VAT, tj. odliczenia VAT w całości od 34,59% kwoty podatku VAT wykazanej na poszczególnych fakturach zakupowych dotyczących Inwestycji?
2.Czy Muzeum przysługuje prawo do odliczenia podatku VAT w części wyłącznie w oparciu o współczynnik VAT, o którym mowa w art. 90 ust. 3-4 ustawy o VAT, od wydatków inwestycyjnych na Pałac (…) przypisanych powierzchniowo do tzw. powierzchni mieszanych, tj. do odliczenia VAT wyłącznie w oparciu o współczynnik VAT od 65,41% kwoty podatku VAT wykazanej na poszczególnych fakturach zakupowych dotyczących Inwestycji?
Państwa stanowisko w sprawie
1.Muzeum przysługuje prawo do odliczenia 100% podatku VAT od wydatków inwestycyjnych na Pałac (…) przypisanych powierzchniowo wyłącznie do działalności gospodarczej opodatkowanej VAT, tj. do odliczenia VAT w całości od 34,59% kwoty podatku VAT wykazanej na poszczególnych fakturach zakupowych dotyczących Inwestycji.
2.Muzeum przysługuje prawo do odliczenia podatku VAT w części wyłącznie w oparciu o współczynnik VAT, o którym mowa w art. 90 ust. 3-4 ustawy o VAT, od wydatków inwestycyjnych na Pałac (…) przypisanych powierzchniowo do tzw. powierzchni mieszanych, tj. do odliczenia VAT wyłącznie w oparciu o współczynnik VAT od 65,41% kwoty podatku VAT wykazanej na poszczególnych fakturach zakupowych dotyczących Inwestycji.
Uzasadnienie
Ad. 1
Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. W świetle wskazanej regulacji prawo do odliczenia VAT naliczonego przysługuje przy łącznym spełnieniu dwóch przesłanek – nabywcą towarów i usług jest podatnik VAT oraz nabywane towary i usługi są wykorzystywane przez podatnika do wykonywania czynności opodatkowanych VAT. W takiej sytuacji odliczenie VAT naliczonego od ponoszonych wydatków przysługuje w wysokości odpowiadającej przyporządkowaniu wydatków do działalności opodatkowanej VAT (w zakresie, w jakim to przyporządkowanie zostało wykonane).
Analogiczną normę wprowadza art. 90 ust. 1 ustawy o VAT, na podstawie którego w stosunku do towarów i usług, które są wykorzystywane przez podatnika do wykonywania czynności, w związku z którymi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, jak i czynności, w związku z którymi takie prawo nie przysługuje, podatnik jest obowiązany do odrębnego określenia kwot podatku naliczonego związanych z czynnościami, w stosunku do których podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego.
Na podstawie powyższych przepisów ustawodawca wprowadza zasadę, zgodnie z którą podatnik powinien w pierwszej kolejności dokonać bezpośredniego przyporządkowania ponoszonych wydatków do działalności generującej zobowiązanie w podatku VAT należnym i działalności o charakterze innym, po czym dokonać odliczenia VAT od tak przyporządkowanych wydatków w zakresie w jakim służą one działalności opodatkowanej VAT – co spełni przesłankę odrębnego określenia kwot podatku naliczonego związanych z czynnościami, w stosunku do których podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwot podatku należnego.
W ocenie Wnioskodawcy w stanie faktycznym i zdarzeniu przyszłym wskazanym przez Muzeum określenie zakresu odliczenia VAT w całości z uwagi na związek wyłącznie z czynnościami opodatkowanymi VAT powinno odbyć się na podstawie bezpośredniego podziału i przyporządkowania powierzchni Pałacu, które służą wyłącznie działalności gospodarczej opodatkowanej VAT (co zostało szczegółowo sprecyzowane w pkt 1 opisu sprawy).
Następnie pozostałe powierzchnie służące działalności mieszanej powinny zostać przypisane do odliczenia VAT w części (co zostało szczegółowo sprecyzowane w pkt 2 opisu sprawy).
W przypadku, w którym wydatki będące przedmiotem zapytania dotyczą budynku, właściwym sposobem ich przyporządkowania jest podział powierzchniowy do poszczególnych rodzajów działalności – powierzchnie te stanowią bowiem mierzalne i łatwo sprawdzalne kryteria korzystania z budynku dla celów działalności opodatkowanej VAT i działalności mieszanej.
Jak wskazało Muzeum w opisie sprawy 34,59% powierzchni po zakończeniu Inwestycji będzie przyporządkowane bezpośrednio wyłącznie do wykonywania stałej działalności gospodarczej opodatkowanej stawkami VAT (tj. łącznie (...) m2 powierzchni użytkowej Pałacu; (...) = 34,59%) poprzez wykorzystywanie na cele stałego wynajmu w ramach umów najmu na rzecz Biblioteki, S, prowadzenie schroniska młodzieżowego (SM) oraz czasowego najmu studnia nagraniowego z pomieszczeniami towarzyszącymi. W konsekwencji powyższego, w ocenie Wnioskodawcy, Muzeum przysługuje prawo do odliczenia 100% podatku VAT od wydatków inwestycyjnych na Pałac (…) przypisanych powierzchniowo wyłącznie do działalności gospodarczej opodatkowanej VAT, tj. do odliczenia VAT w całości od 34,59% kwoty podatku VAT wykazanej na poszczególnych fakturach zakupowych dotyczących Inwestycji (wydatków inwestycyjnych na Pałac).
Ad. 2
Zgodnie z art. 90 ust. 2-4 ustawy o VAT jeżeli nie jest możliwe wyodrębnienie całości lub części kwot podatku naliczonego przypisanych bezpośrednio do działalności dającej prawo do odliczenia VAT, podatnik może pomniejszyć kwotę podatku należnego o taką część kwoty podatku naliczonego, którą można proporcjonalnie przypisać czynnościom, w stosunku do których podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego (z zastrzeżeniem przepisu nie mającego zastosowania w sprawie).
Przedmiotową proporcję ustala się jako udział rocznego obrotu z tytułu czynności opodatkowanych stawkami VAT (czyli takich, w związku z którymi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego), w całkowitym obrocie uzyskanym z tytułu czynności, w związku z którymi podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, oraz czynności, w związku z którymi podatnikowi nie przysługuje takie prawo (czyli w całkowitym obrocie z tytułu czynności opodatkowanych stawkami VAT i zwolnionymi z VAT).
Taką proporcję (współczynnik VAT) określa się procentowo w stosunku rocznym na podstawie obrotu osiągniętego w roku poprzedzającym rok podatkowy, w odniesieniu do którego jest ustalana proporcja. Proporcję tę zaokrągla się w górę do najbliższej liczby całkowitej.
W ocenie Wnioskodawcy, powyższą zasadę częściowego odliczenia VAT należy zastosować do tzw. powierzchni mieszanych w Pałacu stanowiących 64,51% całej powierzchni budynku opisanych szczegółowo w pkt 2 przedstawionego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego.
Jak wskazano bowiem przedmiotowe powierzchnie służą działalności opodatkowanej stawkami VAT prowadzonej przez Muzeum (8% VAT – sprzedaż biletów wstępu na wystawy muzealne i na koncerty, w wybranych przypadkach sprzedaż usług wstępu na lekcje muzealne, spotkania z kulturą i sztuką oraz artystami, 23% – sprzedaż usług najmu stałego i czasowego, w tym w ramach tzw. mobilnej sceny koncertowej sprzedaż gadżetów, wybranych publikacji i wydawnictw, świadczenie usług w ramach umów sponsoringu i barterowych umów promocyjnych, 5% VAT – sprzedaż książek i wybranych czasopism) oraz działalności zwolnionej z VAT prowadzonej przez Muzeum (odpłatne zajęcia edukacyjne, wstęp na odpłatne warsztaty z zakresu kultury i innej odpłatnej działalności kulturalnej niestanowiącej sprzedaży usług wstępu na cele rekreacyjne).
Ponadto część powierzchni mieszanych służy dodatkowo ogółowi działalności prowadzonej w Pałacu przez Muzeum w ramach SM oraz najmowi studia nagraniowego z infrastrukturą towarzyszącą, jak również służy stałym najemcom w Pałacu – Bibliotece i S (wybrane ciągi komunikacyjne etc.).
W ramach powyższych powierzchni mieszanych znajdują się również powierzchnie, które będą po zakończeniu Inwestycji zamknięte (nieużywane – stanowią 7,82% całej powierzchni Pałacu). W ocenie Muzeum, należy uwzględnić je w ramach powierzchni mieszanych, bowiem wydatki inwestycyjne na Pałac dotyczą tych pomieszczeń (są z nimi związane), a przeznaczenie tych pomieszczeń w przyszłości – po kolejnym etapie ich modernizacji – związane jest z prowadzeniem odpłatnej działalności warsztatowej oraz przeznaczeniem ich na cele magazynowe dla eksponatów muzealnych z wystaw czasowych, na które wstęp będzie odpłatny.
Jednocześnie, zdaniem Muzeum, do części podatku naliczonego od wydatków inwestycyjnych na Pałac przypisanej powierzchniom mieszanym nie należy dodatkowo stosować innej proporcji odliczenia VAT – tzw. prewspółczynnika VAT, o którym mowa w art. 86 ust. 2a-2b ustawy o VAT, bowiem w ramach tych powierzchni Muzeum nie będzie wykonywało żadnej działalności o charakterze poza-gospodarczym (tj. nie będzie wykonywana działalność statutowa publiczna pozostająca jako odrębna od działalności gospodarczej poza zakresem opodatkowania VAT).
Jak wskazało Muzeum w opisie sprawy w ramach działalności gospodarczej Wnioskodawcy prowadzonej na powierzchniach mieszanych występują cyklicznie lub sporadycznie czynności, które bezpośrednio nie generują przychodów opodatkowanych VAT, niemniej są to zdarzenia bezpośrednio związane z działalnością opodatkowaną VAT prowadzoną przez Muzeum, promują ją i mają prowadzić do maksymalizacji przychodów z tej działalności. Takimi działaniami jest przykładowo umożliwienie wstępu na wystawy stałe Muzeum za darmo jeden dzień w tygodniu wszystkim grupom zwiedzających lub zawsze wybranym grupom osób – co wiąże się z obowiązkiem wskazanym w art. 10 ust. 2 i ust. 3b ustawy o muzeach. Przedmiotowa działalność wpisuje się w prowadzenie działalności gospodarczej przez Muzeum i nie powoduje przyporządkowania/powiązania wydatków inwestycyjnych z działalnością poza zakresem VAT. Potwierdził to m.in. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji z dnia 16 grudnia 2020 r. o sygn. 0111-KDIB3-2.4012.714.2020.2.AR, w której wskazał: „należy zaznaczyć, że realizację obowiązków wynikających z art. 10 ust. 2 ustawy o muzeach, polegających na wyznaczaniu jednego dnia w tygodniu z bezpłatnym wstępem do muzeum należy zaliczyć do celów związanych z działalnością gospodarczą muzeum. Taki obowiązek na Muzeum został nałożony ustawą o muzeach i nie świadczy o tym, że takie nieodpłatne wstępy odbywają się poza prowadzoną działalnością gospodarczą. Nieodpłatne wstępy podyktowane uregulowaniami ustawy o muzeach, wpisują się bowiem w ogólną działalność gospodarczą prowadzoną przez Muzeum. W przypadku zatem wydawania biletów bezpłatnych w jednym dniu tygodnia w związku z obowiązkiem wynikającym z przepisów prawa, Wnioskodawca nie wykonuje działalności pozostającej poza sferą działalności gospodarczej”.
Analogicznie do powyższego nie będzie również działalnością poza sferą działalności gospodarczej dokonywanie czynności związanych z możliwością nieodpłatnego wstępu na wystawy i dostępu do zbiorów muzealnych dla osób przygotowujących artykuły naukowe, prasowe i marketingowe, bowiem publikacje dotyczące zbiorów muzealnych zebranych przez Wnioskodawcę w ramach prac naukowych i publicystycznych promują działalność Muzeum w tym zakresie, poświadczają wartość i uznanie dla zebranych zbiorów muzealnych i przekładają się na zwiększone zainteresowanie odwiedzających gości. Podobnie w ramach działalności gospodarczej opodatkowanej VAT pozostaje organizacja spotkań z artystami i twórcami, których dorobek artystyczny związany jest z tematyką wystaw stałych i czasowych prowadzonych przez Muzeum, na które wstęp może być nieodpłatny, aby promować określone ekspozycje muzealne dostępne w ramach usług odpłatnego wstępu lub w ramach odpłatnej działalności edukacyjnej Wnioskodawcy (jak wskazało Muzeum w opisie sprawy dodatkowo w czasie tych spotkań Muzeum będzie każdorazowo sprzedawało gadżety, publikacje i inne dostępne w ramach lady obsługowej towary). Nie jest również działalnością poza zakresem VAT gromadzenie dóbr kultury, zabezpieczenie dokumentacji przemian życia kulturalnego i innych zbiorów o walorach historyczno- artystycznych, bowiem na określonym etapie prac Muzeum trafiają na ekspozycje muzealne na wystawy stałe lub czasowe, na które wstęp jest odpłatny.
Powyższe potwierdza orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 lipca 2020 r. o sygn. I FSK 473/18, w którym skład sędziowski potwierdził, że „świadcząc czynności nieodpłatnie Muzeum wykorzystuje towary w sposób ciągły dla celów zarobkowych (...). W konsekwencji organ bezpodstawnie uznał, że działalność Muzeum polegająca na organizowaniu nieodpłatnych imprez nie jest podejmowana w celu zwiększenia przychodu i w związku z tym nie jest wykonywana w ramach działalności gospodarczej, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy o VAT”. Tym samym wszystkie wskazane powyżej działalności, które nie wiążą się z pobraniem odpłatności, są związane z działalnością odpłatną.
Podejmowane w Pałacu działania o charakterze nieodpłatnym nie mają charakteru odrębnej działalności o charakterze statutowym publicznym – nie tworzą nowego rodzaju działalności, który pozostawałby w oderwaniu od działalności gospodarczej opodatkowanej VAT i zwolnionej z opodatkowania VAT. Dlatego też wydatki inwestycyjne na Pałac nie są związane z działalnością niepodlegającą opodatkowaniu VAT, a w konsekwencji nie stosuje się do odliczenia VAT od tych wydatków prewspółczynnik VAT, o którym mowa w art. 86 ust. 2a-2b ustawy o VAT.
Działalność gospodarcza wykonywana przez Muzeum na powierzchniach mieszanych jest jej działalnością statutową, niemniej Wnioskodawca podjął decyzję, że będzie ona skomercjalizowana, czyli będzie działalnością zarobkową/odpłatną. Po wykonaniu Inwestycji budynek Pałacu będzie bardzo nowoczesnym i atrakcyjnym miejscem do prowadzenia działalności kulturalnej, co wiąże się z możliwością wprowadzenia odpłatności dla zainteresowanych na wszelkiego rodzaju spotkania, wystawy i warsztaty (w zakresie nieograniczonym ustawą o muzeach).
Podsumowując, skoro ewentualne nieodpłatne świadczenia usług przez Muzeum są integralnie związane z prowadzoną działalnością gospodarczą opodatkowaną stawkami VAT i pozostającą poza zakresem VAT, to do wydatków inwestycyjnych przypisanych powierzchniom mieszanym nie stosuje się prewspółczynnika VAT w ramach dokonywanych odliczeń VAT.
Mając na uwadze powyższe, zdaniem Muzeum, przysługuje mu prawo do odliczenia podatku VAT w części wyłącznie w oparciu o współczynnik VAT, o którym mowa w art. 90 ust. 3-4 ustawy o VAT, od wydatków inwestycyjnych na Pałac (…) przypisanych powierzchniowo do tzw. powierzchni mieszanych, tj. do odliczenia VAT wyłącznie w oparciu o współczynnik VAT od 65,41% kwoty podatku VAT wykazanej na poszczególnych fakturach zakupowych dotyczących Inwestycji.
Interpretacja indywidualna
Rozpatrzyłem Państwa wniosek – 27 kwietnia 2021 r. wydałem interpretację indywidualną znak 0112-KDIL3.4012.23.2021.1.LS, w której uznałem Państwa stanowisko za nieprawidłowe.
Interpretację doręczono Państwu 28 kwietnia 2021 r.
Skarga na interpretację indywidualną
27 maja 2021 r. wnieśli Państwo skargę na tę interpretację do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu.
Wnieśli Państwo o uchylenie zaskarżonej interpretacji indywidualnej.
Postępowanie przed sądami administracyjnymi
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił skarżoną interpretację – wyrokiem z 6 kwietnia 2022 r. sygn. akt I SA/Po 561/21.
Wniosłem skargę kasacyjną od tego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie – wyrokiem z 26 września 2025 r. sygn. akt I FSK 1214/22 oddalił skargę kasacyjną.
Wyrok, który uchylił interpretację indywidualną stał się prawomocny od 26 września 2025 r. Doręczenie prawomocnego wyroku oraz zwrot akt nastąpił 20 stycznia 2026 r.
Ponowne rozpatrzenie wniosku – wykonanie wyroku
Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.):
Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Wykonuję obowiązek, który wynika z tego przepisu, tj.:
•uwzględniam ocenę prawną i wskazania dotyczące postępowania, które wyraził Wojewódzki Sąd Administracyjny i Naczelny Sąd Administracyjny w ww. wyrokach;
•ponownie rozpatruję Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej – stwierdzam, że stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Na wstępie wskazuję, że niniejszą interpretację oparto na przepisach prawa podatkowego obowiązujących w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym oraz w dacie wydania pierwotnej interpretacji (gdyż interpretacja dotyczy również zdarzenia przyszłego), bowiem niniejsza interpretacja stanowi ponowne rozstrzygnięcie tej samej sprawy w wyniku orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 6 kwietnia 2022 r. sygn. akt I SA/Po 561/21 oraz orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 26 września 2025 r. sygn. akt I FSK 1214/22.
Podstawowe zasady dotyczące odliczania podatku naliczonego zostały sformułowane w art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2021 r., poz. 685, ze zm.).
W myśl tego przepisu:
W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.
Na mocy art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy:
Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu:
a) nabycia towarów i usług,
b) dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usługi.
Z powyższych przepisów wynika, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, tzn. takich, których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego).
Przedstawiona powyżej zasada wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z usługami i towarami, które nie są w ogóle wykorzystywane do czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystywania do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających temu podatkowi.
Ustawodawca zapewnił podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości lub w części, pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno przesłanek pozytywnych, wynikających z art. 86 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ww. ustawy. Przepis ten określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Wyrażoną w cytowanym powyżej art. 86 ust. 1 ww. ustawy generalną zasadę uprawniającą do odliczenia podatku naliczonego, uzupełniają regulacje zawarte w art. 86 ust. 2a-2h ustawy.
Stosownie do art. 86 ust. 2a ustawy:
W przypadku nabycia towarów i usług wykorzystywanych zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza, z wyjątkiem celów osobistych, do których ma zastosowanie art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2, oraz celów, o których mowa w art. 8 ust. 5 – w przypadku, o którym mowa w tym przepisie, gdy przypisanie tych towarów i usług w całości do działalności gospodarczej podatnika nie jest możliwe, kwotę podatku naliczonego, o której mowa w ust. 2, oblicza się zgodnie ze sposobem określenia zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej, zwanym dalej „sposobem określenia proporcji”. Sposób określenia proporcji powinien najbardziej odpowiadać specyfice wykonywanej przez podatnika działalności i dokonywanych przez niego nabyć.
W myśl art. 86 ust. 2b ustawy:
Sposób określenia proporcji najbardziej odpowiada specyfice wykonywanej przez podatnika działalności i dokonywanych przez niego nabyć, jeżeli:
1) zapewnia dokonanie obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wyłącznie w odniesieniu do części kwoty podatku naliczonego proporcjonalnie przypadającej na wykonywane w ramach działalności gospodarczej czynności opodatkowane oraz
2) obiektywnie odzwierciedla część wydatków przypadającą odpowiednio na działalność gospodarczą oraz na cele inne niż działalność gospodarcza, z wyjątkiem celów osobistych, do których ma zastosowanie art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2, oraz celów, o których mowa w art. 8 ust. 5 – w przypadku, o którym mowa w tym przepisie, gdy przypisanie tych wydatków w całości do działalności gospodarczej nie jest możliwe.
Zgodnie z art. 86 ust. 2c ustawy:
Przy wyborze sposobu określenia proporcji można wykorzystać w szczególności następujące dane:
1) średnioroczną liczbę osób wykonujących wyłącznie prace związane z działalnością gospodarczą w ogólnej średniorocznej liczbie osób wykonujących prace w ramach działalności gospodarczej i poza tą działalnością;
2) średnioroczną liczbę godzin roboczych przeznaczonych na prace związane z działalnością gospodarczą w ogólnej średniorocznej liczbie godzin roboczych przeznaczonych na prace związane z działalnością gospodarczą i poza tą działalnością;
3) roczny obrót z działalności gospodarczej w rocznym obrocie podatnika z działalności gospodarczej powiększonym o otrzymane przychody z innej działalności, w tym wartość dotacji, subwencji i innych dopłat o podobnym charakterze, otrzymanych na sfinansowanie wykonywanej przez tego podatnika działalności innej niż gospodarcza;
4) średnioroczną powierzchnię wykorzystywaną do działalności gospodarczej w ogólnej średniorocznej powierzchni wykorzystywanej do działalności gospodarczej i poza tą działalnością.
Przepis art. 86 ust. 2d ustawy stanowi, że:
W celu obliczenia kwoty podatku naliczonego w przypadku, o którym mowa w ust. 2a, przyjmuje się dane za poprzedni rok podatkowy.
Z kolei z art. 86 ust. 2e ustawy wynika, że:
Podatnik rozpoczynający w danym roku podatkowym wykonywanie działalności gospodarczej i działalności innej niż działalność gospodarcza, w celu obliczenia kwoty podatku naliczonego w przypadku, o którym mowa w ust. 2a, przyjmuje dane wyliczone szacunkowo, według prognozy uzgodnionej z naczelnikiem urzędu skarbowego w formie protokołu.
Jak wynika z art. 86 ust. 2f ustawy:
Przepis ust. 2e stosuje się również, gdy podatnik uzna, że w odniesieniu do wykonywanej przez niego działalności i dokonywanych przez niego nabyć dane za poprzedni rok podatkowy byłyby niereprezentatywne.
Stosownie do art. 86 ust. 2g ustawy:
Proporcję określa się procentowo w stosunku rocznym. Proporcję tę zaokrągla się w górę do najbliższej liczby całkowitej. Przepisy art. 90 ust. 5, 6, 9a i 10 stosuje się odpowiednio.
Zgodnie z art. 86 ust. 2h ustawy:
W przypadku gdy podatnik, dla którego sposób określenia proporcji wskazują przepisy wydane na podstawie ust. 22, uzna, że wskazany zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie ust. 22 sposób określenia proporcji nie będzie najbardziej odpowiadać specyfice wykonywanej przez niego działalności i dokonywanych przez niego nabyć, może zastosować inny bardziej reprezentatywny sposób określenia proporcji.
Z art. 86 ust. 22 ustawy wynika, że:
Minister właściwy do spraw finansów publicznych może, w drodze rozporządzenia, określić w przypadku niektórych podatników sposób określenia proporcji uznany za najbardziej odpowiadający specyfice wykonywanej przez tych podatników działalności i dokonywanych przez nich nabyć oraz wskazać dane, na podstawie których jest obliczana kwota podatku naliczonego z wykorzystaniem tego sposobu określenia proporcji, uwzględniając specyfikę prowadzenia działalności przez niektórych podatników i uwarunkowania obrotu gospodarczego.
Wskazać należy, że z dniem 1 stycznia 2016 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie sposobu określania zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej w przypadku niektórych podatników (Dz. U. z 2015 r., poz. 2193 ze zm.), zwane dalej: rozporządzeniem. Należy zauważyć, że wśród wymienionych w tym rozporządzeniu podmiotów Minister Finansów wskazał samorządowe instytucje kultury i określił dla tych podmiotów sposób określania zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej uznany za najbardziej odpowiadający specyfice wykonywanych przez te instytucje działalności i dokonywanych przez nie nabyć oraz wskazał dane, na podstawie których jest obliczana kwota podatku naliczonego z wykorzystaniem sposobu określenia proporcji.
Zgodnie z § 4 ust. 1 ww. rozporządzenia:
W przypadku samorządowej instytucji kultury, jako sposób określenia proporcji uznaje się sposób ustalony według wzoru:
X = Ax100/P
gdzie poszczególne symbole oznaczają:
X - proporcję określoną procentowo, zaokrągloną w górę do najbliższej liczby całkowitej,
A - roczny obrót z działalności gospodarczej zrealizowany przez samorządową instytucję kultury,
P - przychody wykonane samorządowej instytucji kultury.
W myśl § 2 pkt 12 ww. rozporządzenia:
Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o przychodach wykonanych samorządowej instytucji kultury – rozumie się przychody samorządowej instytucji kultury w rozumieniu ustawy o finansach publicznych, w tym dotacje przekazane tej instytucji z budżetu jednostki samorządu terytorialnego, pomniejszone o kwoty zwróconych dotacji, o odsetki od środków na rachunkach bankowych zaliczonych do przychodów z mienia tej instytucji oraz o odszkodowania należne tej instytucji inne niż odszkodowania stanowiące zapłatę, o której mowa w art. 29a ust. 1 ustawy – wynikające ze sprawozdania rocznego z wykonania planu finansowego, z których instytucja ta pokrywała koszty swojej działalności wykonując przypisane jej zadania jednostki samorządu terytorialnego.
Jak wynika z § 4 ust. 2 ww. rozporządzenia:
Przychody wykonane samorządowej instytucji kultury nie obejmują przychodów uzyskanych z tytułu:
1) dostawy towarów i usług, które na podstawie przepisów o podatku dochodowym są zaliczane przez samorządową instytucję kultury do środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji, oraz gruntów i praw wieczystego użytkowania gruntów, jeżeli są zaliczane do środków trwałych samorządowej instytucji kultury – używanych na potrzeby prowadzonej przez tę instytucję działalności;
2) transakcji dotyczących:
a) pomocniczych transakcji w zakresie nieruchomości i pomocniczych transakcji finansowych,
b) usług wymienionych w art. 43 ust. 1 pkt 7, 12 i 38-41 ustawy, w zakresie, w jakim transakcje te mają charakter pomocniczy.
Wyłączenie transakcji wskazanych w § 4 ust. 2 z przychodów wykonanych samorządowej instytucji kultury (mianownik proporcji) zapewnia spójność (symetrię) z wyłączeniem tych transakcji z obrotu z działalności gospodarczej (licznik proporcji), i ma na celu „oczyszczenie” kwoty przychodów przyjmowanej do wyliczenia proporcji z danych, które zniekształcałyby tę proporcję.
Zgodnie z § 2 pkt 4 rozporządzenia:
Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o obrocie – rozumie się prze to podstawę opodatkowania, o której mowa w art. 29a, art. 32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5 ustawy, w zakresie:
a) dokonywanych przez podatników:
- odpłatnych dostaw towarów na terytorium kraju,
- odpłatnego świadczenia usług na terytorium kraju,
- eksportu towarów,
- wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów,
b) odpłatnych dostaw towarów lub świadczenia usług poza terytorium kraju, które podlegałyby opodatkowaniu podatkiem gdyby były wykonywane na terytorium kraju
Ponadto stosownie do § 8 rozporządzenia:
W celu obliczenia kwoty podatku naliczonego w przypadkach, o których mowa w § 3-7, mogą być przyjęte dane za rok podatkowy poprzedzający poprzedni rok podatkowy.
Powołany wyżej art. 86 ust. 2a ustawy będzie mieć zastosowanie wyłącznie do sytuacji, w której nabywane towary i usługi, wykorzystywane są zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza, w sytuacji gdy przypisanie tych wydatków w całości do działalności gospodarczej nie jest możliwe.
Przepis ten wprost określa, co stanowi kwotę podatku naliczonego w przypadku nabycia towarów i usług, wykorzystywanych zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych.
Cele prowadzonej działalności gospodarczej należy rozpatrywać w kontekście definicji działalności gospodarczej, określonej w art. 15 ust. 2 i ust. 3 ustawy. W związku z prowadzeniem działalności gospodarczej u podatnika mogą wystąpić działania czy sytuacje, które nie generują opodatkowania podatkiem VAT. „Towarzyszą” one działalności gospodarczej i nie stanowią obok niej odrębnego przedmiotu działalności podatnika. Nie podlegają one opodatkowaniu podatkiem VAT, jednakże ich występowanie nie oznacza, że u podatnika występują czynności wykonywane poza działalnością gospodarczą. Za czynności zrównane z czynnościami wykonywanymi w ramach działalności gospodarczej uznaje się także nieodpłatną dostawę towarów lub nieodpłatne świadczenie usług na cele osobiste, w przypadkach, o których mowa w art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2 ustawy.
Uzasadnia to fakt, że chociaż czynności te z definicji nie mają związku z działalnością gospodarczą, w przypadkach określonych w tych przepisach następuje obowiązek naliczenia VAT. Natomiast przez cele inne rozumie się sferę działalności danego podmiotu niebędącą działalnością gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 i ust. 3 ustawy (przykładowo działalność podmiotu w charakterze organu władzy czy nieodpłatną działalność statutową). Z uwagi na powyższe, w pierwszej kolejności należy wyjaśnić pojęcia „działalność gospodarcza” oraz „podatnik” w rozumieniu ustawy.
Na mocy art. 15 ust. 1 ustawy:
Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Stosownie do art. 15 ust. 2 ustawy:
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Określenie działalności producenta, handlowca lub usługodawcy następuje każdorazowo w stosunku do odpłatnej dostawy towarów oraz odpłatnie świadczonych usług na terenie kraju, będących przedmiotem opodatkowania. Przez pojęcie producenta w takim razie będziemy rozumieli podmiot, który w zorganizowany sposób dokonuje produkcji towarów w celu ich dalszego zbycia. Handlowiec dokonuje w sposób zorganizowany zakupu towarów w celu ich odsprzedaży. Podobnie usługodawca, który świadczy usługi w celach zarobkowych. Płaszczyzna działalności podmiotów, będących podatnikami podatku od towarów i usług, o czym świadczy zdanie drugie art. 15 ust. 2 ustawy, opierać się musi na działalności podejmowanej w szczególności w sposób ciągły w celach zarobkowych, w ramach prowadzonego przez nich profesjonalnego obrotu gospodarczego.
W przypadku wykonywania w ramach działalności gospodarczej czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług oraz zwolnionych z opodatkowania tym podatkiem, należy mieć na uwadze uregulowania zawarte w art. 90 ustawy. Powyższe przepisy stanowią uzupełnienie regulacji art. 86 ustawy.
Zgodnie z art. 90 ust. 1 ustawy:
W stosunku do towarów i usług, które są wykorzystywane przez podatnika do wykonywania czynności, w związku z którymi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, jak i czynności, w związku z którymi takie prawo nie przysługuje, podatnik jest obowiązany do odrębnego określenia kwot podatku naliczonego związanych z czynnościami, w stosunku do których podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego.
Na mocy art. 90 ust. 2 ustawy:
Jeżeli nie jest możliwe wyodrębnienie całości lub części kwot, o których mowa w ust. 1, podatnik może pomniejszyć kwotę podatku należnego o taką część kwoty podatku naliczonego, którą można proporcjonalnie przypisać czynnościom, w stosunku do których podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, z zastrzeżeniem ust. 10.
Na podstawie art. 90 ust. 3 ustawy:
Proporcję, o której mowa w ust. 2, ustala się jako udział rocznego obrotu z tytułu czynności, w związku z którymi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, w całkowitym obrocie uzyskanym z tytułu czynności, w związku z którymi podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, oraz czynności, w związku z którymi podatnikowi nie przysługuje takie prawo.
Przepis art. 90 ust. 4 ustawy stanowi, że:
Proporcję, o której mowa w ust. 3, określa się procentowo w stosunku rocznym na podstawie obrotu osiągniętego w roku poprzedzającym rok podatkowy, w odniesieniu do którego jest ustalana proporcja. Proporcję tę zaokrągla się w górę do najbliższej liczby całkowitej.
Stosownie do art. 90 ust. 10 ustawy:
W przypadku gdy proporcja określona zgodnie z ust. 2-8:
1) przekroczyła 98% oraz kwota podatku naliczonego niepodlegająca odliczeniu, wynikająca z zastosowania tej proporcji, w skali roku, była mniejsza niż 500 zł – podatnik ma prawo uznać, że proporcja ta wynosi 100%;
2) nie przekroczyła 2% – podatnik ma prawo uznać, że proporcja ta wynosi 0%.
Analiza powołanych wyżej przepisów wskazuje zatem, że na podstawie art. 90 ust. 1 ustawy, występuje obowiązek wyodrębnienia podatku naliczonego związanego z czynnościami, w stosunku do których przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego oraz kwot podatku naliczonego związanego z czynnościami, w związku z którymi takie prawo nie przysługuje. Należy jednak podkreślić, że przepisy dotyczące zasad odliczania częściowego, zawarte w art. 90 ustawy, znajdują zastosowanie wyłącznie w odniesieniu do czynności wykonywanych w ramach działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy. Zatem dotyczą czynności podlegających opodatkowaniu (opodatkowanych i zwolnionych).
Z opisu sprawy wynika, że Muzeum (…) jest zarejestrowanym czynnym podatnikiem podatku od towarów usług i wykonuje działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług. Muzeum jest samorządową instytucją kultury działającą na podstawie ustawy z 21 listopada 1996 r. o muzeach (ustawa o muzeach) oraz ustawy z 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (ustawa o działalności kulturalnej), dla której organizatorem jest Gmina (…). Muzeum jest wpisane do rejestru samorządowych instytucji kultury. Muzeum posiada osobowość prawną, podejmuje czynności i działania we własnym imieniu i na własną rzecz. W latach 2017-2021 Muzeum prowadzi inwestycję w zakresie kompleksowej modernizacji i remontu zabytkowego Pałacu (...) wybudowanego w (...) wieku. Właścicielem Pałacu jest Gmina, która użyczyła ten budynek Wnioskodawcy w związku z zaplanowanymi w latach 2016-2018 pracami modernizacyjnymi i przeniesieniem siedziby Muzeum do tego budynku. Obecnie obowiązująca umowa użyczenia została zawarta na okres 10 lat – skończy się 30 marca 2028 r. W szczególności w latach 2016-2018 zostały podjęte następujące działania przez Muzeum we współpracy z Gminą: (1) został przygotowany projekt budowlany uwzględniający szczegółowo przebudowę Pałacu (…) wraz z nadaniem nowych funkcji i przeznaczenia poszczególnym pomieszczeniom, (2) został złożony przez Muzeum wniosek o dofinansowanie z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach (...) Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2014-2020 (dalej: RPO) inwestycji pod nazwą „(…)” obejmujący trzy zadania, które realizuje z założenia Wnioskodawca w partnerstwie z Gminą. Wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczy wyłącznie Zadania 1 dotyczącego renowacji i adaptacji budynku Pałacu (…) na cele kulturalne (...) (Inwestycja). Zakres opisanej Inwestycji w ramach Zadania 1 będącego przedmiotem wniosku obejmuje następujące prace:
-remont elewacji Pałacu,
-wykonanie systemu wentylacji i klimatyzacji pomieszczeń muzealnych,
-wykonane nowej instalacji elektrycznej oraz teletechnicznej na przestrzeniach remontowanych pod działalność Muzeum,
-przebudowę instalacji centralnego ogrzewania, ciepłego ujęcia wody, wodno-kanalizacyjnej dla całego budynku,
-adaptację pomieszczeń piwnicznych, parteru oraz części piętra na sale muzealne oraz magazynowe dla zbiorów muzealnych,
-odtworzenie pierwotnej amfilady łączącej obecną aulę z pomieszczeniami znajdującymi się obok,
-remont pomieszczeń przeznaczonych na wynajem stały na rzecz kontrahentów Muzeum, zakup materiałów i wyposażenia (systemów multimedialnych) do sali koncertowej i studia nagrań,
-wbudowanie windy przeznaczonej dla osób niepełnosprawnych,
-montaż platform schodowych dla osób niepełnosprawnych,
-aranżacja i wyposażenie (w tym, w systemy multimedialne) pomieszczeń parteru oraz części piętra na sale wystawowe Muzeum, łącznie zwane we wniosku jako: wydatki inwestycyjne. Umowy na wykonanie prac projektowych, budowlanych, dostaw i usług nadzoru nad tymi pracami w ramach Inwestycji są zawierane bezpośrednio przez Muzeum.
Wszystkie faktury inwestycyjne są wystawiane na Muzeum z podaniem jego numeru NIP zarejestrowanego dla celów VAT. Inwestycja finansowana jest z dotacji z RPO i dotacji przedmiotowej (celowej) uzyskanej od Gminy oraz ze środków własnych Muzeum.
Państwa wątpliwości dotyczą kwestii prawa do odliczenia podatku naliczonego w związku z nabyciem towarów i usług związanych z realizacją inwestycji polegającej na renowacji i adaptacji budynku Pałacu (…) na cele kulturalne: w całości, w zakresie, w jakim wydatki te będą związane wyłącznie z czynnościami opodatkowanymi Wnioskodawcy oraz na podstawie proporcji, o której mowa w art. 90 ustawy o VAT, w zakresie, w jakim wydatki te będą związane z czynnościami opodatkowanymi podatkiem VAT oraz zwolnionymi od tego podatku.
W tym miejscu należy wskazać, że jak wynika z przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, podatnikowi przysługuje pełne prawo do odliczenia podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług związanych ze sprzedażą opodatkowaną, brak jest natomiast takiego prawa w stosunku do towarów i usług wykorzystywanych do wykonywania czynności zwolnionych z tego podatku oraz niepodlegających temu podatkowi.
Zatem w okolicznościach niniejszej sprawy, obowiązkiem Wnioskodawcy jest w pierwszej kolejności przypisanie konkretnych wydatków do określonego rodzaju działalności, z którym te wydatki są związane. Muzeum ma zatem obowiązek odrębnego określenia, z jakim rodzajem działalności będzie związany podatek wynikający z otrzymanych faktur zakupu, czyli dokonania tzw. bezpośredniej alokacji.
Z wniosku wynika, że Pałac (…) posiada cztery kondygnacje, w tym trzy nadziemne (wraz z poddaszem częściowo użytkowym) i podpiwniczenie. Powierzchnia użytkowa obiektu wynosi (...) m2. Po zrealizowaniu Inwestycji 34,59% powierzchni Pałacu (…) będzie przyporządkowana bezpośrednio wyłącznie do wykonywania stałej działalności gospodarczej opodatkowanej stawkami VAT – tj. łącznie (...) m2 powierzchni użytkowej Pałacu ((...) = 34,59%) poprzez wykorzystywanie na następujące cele:
a)stały najem na podstawie umowy cywilnoprawnej długoterminowej, zawartej na czas określony na rzecz Biblioteki (…) (dalej: Biblioteka), w oparciu o którą Biblioteka płaci Muzeum miesięczną kwotę czynszu opodatkowaną według 23% stawki VAT oraz stałe ryczałtowo przypisane koszty mediów – z tytułu dostarczania wody i odprowadzania ścieków opodatkowane według 8% stawki VAT oraz z tytułu ogrzewania powierzchni gazem opodatkowane według 23% stawki VAT – w ramach najmowanych pomieszczeń Biblioteka posiada pomieszczenia przeznaczone na przechowywanie zbiorów bibliotecznych dostępne dla czytelników, bibliotekę dziecięcą, czytelnię, pomieszczenia magazynowe, techniczne, socjalne i komunikację przeznaczoną wyłącznie dla siebie (bez dostępu pozostałych użytkowników Pałacu – komunikacja wspólna z innymi użytkownikami Pałacu nie jest przyporządkowana do umowy najmu pomieszczeń na rzecz Biblioteki) – pomieszczenia te znajdują się częściowo na parterze Pałacu w części prawego skrzydła oraz w części II piętra,
b)stały najem na podstawie umowy cywilnoprawnej na czas określony na rzecz (…) Szkoły (…) (dalej: S), w oparciu o którą S płaci Muzeum miesięczną kwotę czynszu opodatkowaną według 23% stawki VAT oraz stałe ryczałtowo przypisane koszty mediów – z tytułu dostarczania wody i odprowadzania ścieków opodatkowane według 8% stawki VAT oraz z tytułu ogrzewania powierzchni gazem i dostarczania prądu opodatkowane według 23% stawki VAT – w ramach najmowanych pomieszczeń S posiada sale lekcyjne i pomieszczenia socjalne przeznaczone do korzystania wyłącznie na własne potrzeby (bez dostępu pozostałych użytkowników Pałacu – komunikacja wspólna z innymi użytkownikami Pałacu nie jest przyporządkowana do umowy najmu) – pomieszczenia te znajdują się na I oraz II piętrze,
c)prowadzenie (...) Schroniska Młodzieżowego (dalej: SM) oferującego wyłącznie odpłatne usługi noclegowe opodatkowane według 8% stawki VAT – obejmującego powierzchnie przeznaczone na pokoje noclegowe, kuchnię i zaplecza sanitarne (czyli łazienki oraz wc przy pokojach i kuchni) wykorzystywane wyłącznie przez gości SM (bez dostępu pozostałych użytkowników Pałacu – komunikacja wspólna nie jest w tym przypadku przyporządkowana do powierzchni zaliczanych na prowadzenie SM) – pomieszczenia te znajdują się w piwnicy budynku (kuchnia) i na I piętrze Pałacu,
d)najem czasowy doraźny na rzecz zainteresowanych oraz na rzecz S pomieszczenia studia nagraniowego (tzw. sali multimedialnej z magazynem instrumentów) i z tzw. pomieszczeniem reżyserki oraz dwoma pokojami gościnnymi przeznaczonymi wyłącznie dla gości Muzeum i uczniów S najmujących studio nagraniowe, opodatkowany według 23% stawki VAT i 8% stawki VAT w przypadku usług noclegowych – pomieszczenia te znajdują się na II piętrze budynku.
WSA w Poznaniu w zapadłym w przedmiotowej sprawie wyroku z 6 kwietnia 2022 r. sygn. akt I SA/Po 561/21, wskazał:
Zdaniem Sądu, w świetle wskazanych okoliczności faktycznych i charakterystyki sposobu wykorzystania powierzchni (34,59%) do wykonywania stałej działalności gospodarczej, za zasadne uznać należy stanowisko skarżącego, że w tym zakresie rozliczenie podatku VAT powinno odbyć się na podstawie bezpośredniego podziału i przyporządkowania powierzchni pałacu, które służą wyłącznie działalności gospodarczej opodatkowanej VAT.
Zatem biorąc powyższe pod uwagę należy się z Państwem zgodzić, że Muzeum ma prawo/będzie mieć prawo do odliczenia 100% podatku VAT od wydatków inwestycyjnych na Pałac (…) przypisanych powierzchniowo wyłącznie do działalności gospodarczej opodatkowanej VAT, tj. do odliczenia VAT w całości od 34,59% kwoty podatku VAT wykazanej na poszczególnych fakturach zakupowych dotyczących Inwestycji (wydatków inwestycyjnych na Pałac).
Z opisu sprawy wynika również, że 65,41% powierzchni będzie przyporządkowane do wykonywania szerokiego spektrum działalności gospodarczej Muzeum obejmującego zadania wykonywane odpłatnie opodatkowane stawkami VAT oraz zadania odpłatne zwolnione z opodatkowania VAT (dalej jako: powierzchnia mieszana) – tj. łącznie (...) m2 powierzchni Pałacu ((...) = 65,41%), w szczególności przeznaczone na następujące cele:
a)powierzchnia przeznaczona na wystawy muzealne wraz z powierzchniami magazynowymi niezbędnymi do przechowywania zbiorów muzealnych wystawianych na ekspozycjach i salką konferencyjną na potrzeby szkoleń i spotkań dla grup odwiedzających wystawy Muzeum służąca do działalności gospodarczej opodatkowanej według stawek VAT i działalności gospodarczej zwolnionej z VAT (szczegółowo zakres działalności gospodarczej Muzeum w ramach powierzchni mieszanych opisany jest poniżej) – w ramach tej części budynku znajdują się powierzchnie magazynowe w piwnicy budynku, sale ekspozycyjne wraz z przypisanymi tylko do części wystawowej ciągami komunikacyjnymi na parterze Pałacu (w części prawego skrzydła Pałacu, w hallu wejściowym i lewym skrzydle), sala ekspozycyjna (wystawy czasowe) na I piętrze budynku z salą konferencyjną i salą warsztatową,
b)powierzchnie służące całemu Pałacowi – zarówno częściom przypisanym do wykonywania stałej działalności gospodarczej jak i powierzchniom mieszanym – obejmujące: (i) komunikację wspólną dla całego budynku – w tym dla Wnioskodawcy, najemców opisanych powyżej (Biblioteki i S) oraz gości schroniska młodzieżowego, która nie jest przypisana do żadnej umowy najmu ani powierzchni wystawowych Muzeum, (ii) wspólne zaplecza techniczne służące całemu budynkowi lub znacznym jego częściom (wentylatorownia, kotłownia, segregatornia odpadów) i wspólny hall wejściowy – portiernia obsługująca schronisko i gości Biblioteki i S odwiedzających Pałac w ramach korzystania z najmowanych na stałe powierzchni budynku Biblioteki i S, (iii) pomieszczenia socjalne przygotowane jako toalety dla pracowników Muzeum, gości wystaw muzealnych, uczestników zajęć edukacyjnych i warsztatowych, koncertów i innych wydarzeń odbywających się w Pałacu,
c)powierzchnie komunikacji i sal służących zarówno Muzeum na cele wskazane w pkt a), jak również udostępniane S w zamian za poniesienie % kosztów mediów rozliczanych według przyporządkowania powierzchniowego kalkulowanego w m2 – tym samym służące częściowo stałej działalności odpłatnej związanej z rozliczaniem korzystania z sal w zamian za koszty mediów, co stanowi działalność opodatkowaną stawkami VAT analogicznymi do stawek zakupu tych mediów,
d)powierzchnia przeznaczona na biura dla pracowników Muzeum wraz z zapleczem socjalnym,
e)kilka niezagospodarowanych pomieszczeń, którym w ramach obecnej Inwestycji nie nadano żadnych funkcji, a tym samym będą pozostawały pomieszczeniami zamkniętymi, niesłużącymi żadnej działalności (ani gospodarczej ani statutowej nieodpłatnej) – jeżeli dojdzie jednak do wykonania II etapu modernizacji Pałacu część tych pomieszczeń będzie przeznaczonych na odpłatne spotkania warsztatowe (przykładowo dawna kuchnia rodziny (…) będzie przygotowana na cel odpłatnych warsztatów kulinarnych), a części nada się funkcje magazynowe dla eksponatów muzealnych z wystaw czasowych (pomieszczenia w części piwniczej i strychowej – te powierzchnie obejmują 257,67 m2 czyli 7,82% budynku).
Działalność Muzeum w ramach powierzchni mieszanej wskazanej w lit. a) obejmuje i będzie obejmować:
·sprzedaż biletów na wystawy muzealne bez przewodnika lub z przewodnikiem opodatkowaną według 8% stawki VAT,
·organizację odpłatnych lekcji muzealnych, spotkań z kulturą i sztuką, artystami oraz innych zajęć edukacyjnych i warsztatowych, na które wstęp jest płatny, a która jest opodatkowana według 8% stawki VAT lub zwolniona z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. a ustawy o VAT,
·organizację odpłatnych koncertów w hallu Pałacu (mobilna sala koncertowa) lub wynajem tej powierzchni na rzecz podmiotów trzecich na cel organizacji imprez i spotkań kulturalnych, w tym na rzecz wykonania rejestracji, miksu i masteringu nagrań, która to działalność jest opodatkowana według 8% stawki VAT lub 23% stawki VAT,
·obsługę całej działalności odpłatnej w ramach wystawionej w hallu lady obsługowej (portierni) prowadzącej m.in. sprzedaż gadżetów, książek, pamiątek itp. opodatkowaną według różnych stawek VAT,
·organizację usług w ramach umów sponsoringu, barterowych umów promocyjnych i czasowej dzierżawy/najmu wybranych powierzchni mieszanych, opodatkowane według 23% stawki VAT.
W ramach powierzchni mieszanej wskazanej w lit. a) występują cyklicznie lub sporadycznie czynności, które bezpośrednio nie generują przychodów opodatkowanych VAT, niemniej są to zdarzenia bezpośrednio związane z działalnością opodatkowaną VAT opisaną powyżej, promują ją i mają prowadzić do maksymalizacji przychodów z tej działalności, tj.:
·w ramach sprzedaży usług wstępu na ekspozycje stałe i czasowe Muzeum jest zobowiązane na podstawie art. 10 ust. 2 ustawy o muzeach do udostępniania ekspozycji stałych jeden dzień w tygodniu nieodpłatnie wszystkim zwiedzającym oraz na podstawie art. 10 ust. 3b ustawy o muzeach do zwolnienia wybranych grup odwiedzających z ponoszenia opłaty – przykładowo ma to miejsce w przypadku pracowników innych muzeów, opiekunów grup uczestniczących w lekcjach muzealnych czy osób posiadających określone odznaczenia państwowe lub z zakresu zasług dla kultury – przy czym działalność ta nie ma odrębnego charakteru działalności statutowej, ale odbywa się w ramach działalności odpłatnej opodatkowanej VAT (co potwierdza m. in. interpretacja indywidualna z dnia 16 grudnia 2020 r. o sygn. 0111-KDIB3-2.4012.714.2020.2.AR),
·w ramach działalności wystaw stałych i czasowych, na które wstęp jest zasadniczo odpłatny, Muzeum daje możliwość nieodpłatnego wstępu osobom przygotowującym artykuły naukowe, prasowe i marketingowe i możliwość zapoznania się ze zbiorami muzealnymi przechowywanymi w magazynach, bowiem publikacje dotyczące zbiorów muzealnych zebranych przez Muzeum w ramach prac naukowych i publicystycznych promują działalność Muzeum w tym zakresie, poświadczają wartość i uznanie dla zebranych zbiorów muzealnych i przekładają się na zwiększone zainteresowanie odwiedzających gości,
·organizację spotkań z artystami i twórcami, których dorobek artystyczny związany jest z tematyką wystaw stałych i czasowych prowadzonych przez Muzeum, na które wstęp może być nieodpłatny, aby promować określone ekspozycje muzealne dostępne w ramach usług odpłatnego wstępu lub w ramach odpłatnej działalności edukacyjnej Muzeum (prowadzonej w ramach lekcji muzealnych i płatnych warsztatów) – w ramach takich spotkań Muzeum każdorazowo sprzedaje gadżety, publikacje i inne dostępne w ramach lady obsługowej towary,
·gromadzenie dóbr kultury, zabezpieczenie dokumentacji przemian życia kulturalnego i innych zbiorów o walorach historyczno-artystycznych, które na określonym etapie prac Muzeum trafiają na ekspozycje muzealne na wystawy stałe lub czasowe, na które wstęp jest odpłatny. W konsekwencji wszystkie wskazane powyżej działalności, które nie wiążą się z pobraniem odpłatności są związane z działalnością odpłatną.
Wskazali Państwo również, że podejmowane w Pałacu działania o charakterze nieodpłatnym nie mają charakteru odrębnej działalności o charakterze statutowym publicznym – nie tworzą nowego rodzaju działalności, który pozostawałby w oderwaniu od działalności gospodarczej opodatkowanej VAT i zwolnionej z opodatkowania VAT. Z kolei wszystkie powierzchnie wskazane w lit. b-d służą działalności gospodarczej opodatkowanej VAT i zwolnionej z VAT opisanej powyżej, jak również stałym najmom powierzchni na rzecz Biblioteki, S i prowadzeniu schroniska młodzieżowego w ramach regularnej działalności gospodarczej opodatkowanej stawkami VAT. Powierzchnie wskazane w lit. e nie służą żadnym celom – będą pozostawały zamknięte i nieużywane, a tym samym nie pełnią żadnych funkcji z perspektywy działalności Muzeum (ani gospodarczej, ani publicznej) – tym samym pozostają neutralne dla potrzeb zdefiniowania powiązania ponoszonych przez Muzeum wydatków inwestycyjnych na Pałac. Wszystkie wydatki ponoszone przez Muzeum na Inwestycję w ramach opisanego szczegółowo Zadania 1 pozostają w związku z działalnością gospodarczą opodatkowaną VAT lub – w zakresie opisanym powyżej – w związku z działalnością gospodarczą opodatkowaną VAT i zwolnioną z VAT. Przedmiotowe wydatki nie będą związane z wykonywaniem działalności pozostającej poza zakresem VAT. Działalność gospodarcza wykonywana przez Muzeum na powierzchniach mieszanych jest jej działalnością statutową, niemniej Wnioskodawca podjął decyzję, że będzie ona skomercjalizowana, czyli będzie działalnością zarobkową/odpłatną.
Należy wskazać, że w przypadku gdy nabywane towary i usługi wykorzystywane są zarówno do celów wykonywanej działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza, w sytuacji gdy przypisanie tych wydatków w całości do działalności gospodarczej nie jest możliwe, podatnik zobowiązany jest do wydzielenia podatku naliczonego przy zastosowaniu prewspółczynnika (proporcji) umożliwiającego odliczenie podatku naliczonego w prawidłowej wysokości, zgodnie z zasadami określonymi w art. 86 ust. 2a-2h ustawy. Przepisy te nie będą miały jednak zastosowania w przedmiotowej sprawie.
W tym przypadku zastosowanie będą miały natomiast przepisy dotyczące zasad odliczania częściowego zawarte w art. 90 ustawy, stosowane wyłącznie w odniesieniu do czynności wykonywanych w ramach działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy – zatem dotyczące czynności podlegających opodatkowaniu (opodatkowanych i zwolnionych).
Stanowisko takie zaprezentował również WSA w Poznaniu w zapadłym w przedmiotowej sprawie wyroku z 6 kwietnia 2022 r. sygn. akt I SA/Po 561/21, w którym wskazał:
W kontekście pytania nr 2 należy zauważyć, że skarżące muzeum nie wskazało w uzasadnieniu swojego stanowiska problemów czy trudności z ustaleniem proporcji, na rozwiązanie których pozwalają przepisy 86 ust. 2a-2h u.p.t.u. oraz rozporządzenia MF. Zdaniem skarżącego przedstawione okoliczności faktyczne uzasadniają zastosowanie współczynnika na podstawie art. 90 ust. 3-4 u.p.t.u., bez potrzeby zastosowania dodatkowej proporcji na podstawie przepisów wskazanych przez organ interpretacyjny.
Dla udzielenia odpowiedzi na pytanie drugie, w ocenie Sądu kluczowe znaczenie powinna mieć okoliczność, że powierzchnia mieszana nie jest wykorzystywana do odrębnej działalności statutowej, jako odrębnej od prowadzonej na tej powierzchni działalności gospodarczej opodatkowanej i zwolnionej z VAT. Jak podkreśliło skarżące muzeum, działalność gospodarcza wykonywana na powierzchniach mieszanych jest jej działalnością statutową, ale jednocześnie działalnością skomercjalizowaną. W takiej sytuacji uzasadnione jest stanowisko skarżącej co do zastosowania przepisów art. 90 ust. 3-4 u.p.t.u. Powołane przez organ przepisy 86 ust. 2a-2h u.p.t.u. oraz rozporządzenia MF nie znajdą zastosowania.
Dodatkowo WSA w Poznaniu wskazał:
Dla udzielenia odpowiedzi na pytanie drugie, w ocenie Sądu kluczowe znaczenie powinna mieć okoliczność, że powierzchnia mieszana nie jest wykorzystywana do odrębnej działalności statutowej, jako odrębnej od prowadzonej na tej powierzchni działalności gospodarczej opodatkowanej i zwolnionej z VAT. Jak podkreśliło skarżące muzeum, działalność gospodarcza wykonywana na powierzchniach mieszanych jest jej działalnością statutową, ale jednocześnie działalnością skomercjalizowaną. W takiej sytuacji uzasadnione jest stanowisko skarżącej co do zastosowania przepisów art. 90 ust. 3-4 u.p.t.u. Powołane przez organ przepisy 86 ust. 2a-2h u.p.t.u. oraz rozporządzenia MF nie znajdą zastosowania.
Powyższe stanowisko potwierdził również Naczelny Sąd Administracyjny w zapadłym w niniejszej sprawie wyroku z 26 września 2025 r. sygn. akt I FSK 1214/22 wskazując:
W świetle tak opisanego stanu faktycznego sprawy, wbrew stanowisku organu, nie ma podstaw do zastosowania art. 86 ust. 2a-2h i ust. 22 ustawy o PTU wraz z § 4 ust. 1 w związku z § 2 pkt 12 rozporządzenia Ministra Finansów. Przepisy te odnoszą się bowiem do sytuacji, w której podatnik nabywa towary i usługi wykorzystywane zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza. Taka sytuacja nie ma jednak miejsca w świetle stanu faktycznego opisanego we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej. W rezultacie nie są zasadne podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia art. 15 ust. 2 w zw. z art. 15 ust. 1 w zw. z art. 86 ust. 1 w zw. z art. 90 ust. 2-4 ustawy o PTU oraz art. 86 ust. 2a-2h i ust. 22 ustawy o PTU wraz z § 4 ust. 1 w związku z § 2 pkt 12 rozporządzenia Ministra Finansów. (…)
Podsumowując stwierdzam, że przysługuje/będzie Państwu przysługiwać prawo do odliczenia części podatku naliczonego w oparciu o proporcję określoną na zasadach wskazanych w ww. art. 90 ust. 2-3 i nast. ustawy, od wydatków inwestycyjnych na Pałac (…) przypisanych powierzchniowo do tzw. powierzchni mieszanych (65,41%), tj. do odliczenia części podatku VAT wykazanego na poszczególnych fakturach zakupowych dotyczących Inwestycji, przypisanych powierzchniowo do tzw. powierzchni mieszanych (65,41%) w oparciu o współczynnik określony w art. 90 ust. 2-3 i nast. ustawy.
Mając zatem na uwadze zapadłe w niniejszej sprawie orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 6 kwietnia 2022 r. sygn. akt I SA/Po 561/21 oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 września 2025 r. sygn. akt I FSK 1214/22, Państwa stanowisko należało uznać za prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy:
·stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia;
·zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie wydania pierwotnej interpretacji, tj. 27 kwietnia 2021 r.
Zgodnie z art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej:
Składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego.
Jestem ściśle związany z przedstawionym we wniosku stanem faktycznym i opisem zdarzenia przyszłego. Państwo ponoszą ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego, podanym przez Państwa w złożonym wniosku. Zatem, wydając przedmiotową interpretację oparłem się na wynikającym z treści wniosku opisie stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego. W szczególności na informacji, że: 65,41% powierzchni będzie przyporządkowane do wykonywania szerokiego spektrum działalności gospodarczej Muzeum obejmującego zadania wykonywane odpłatnie opodatkowane stawkami VAT oraz zadania odpłatne zwolnione z opodatkowania VAT (powierzchnia mieszana) – tj. łącznie (...) m2 powierzchni Pałacu ((...) = 65,41%).
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
·Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz.U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.
·Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
·Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
·w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
·w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
