Interpretacja indywidualna z dnia 10 kwietnia 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0114-KDIP4-3.4012.82.2026.1.IG

Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

12 lutego 2026 r. wpłynął Państwa wniosek z 11 lutego 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy skutków podatkowych nabycia wierzytelności. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

A. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością S.K.A. z siedzibą w (…) (dalej: „Spółka” lub „Wnioskodawca”) prowadzi działalność opodatkowaną VAT i jest zarejestrowana w Polsce jako czynny podatnik VAT. Spółka zajmuje się głównie dzierżawą i leasingiem (...) oraz zapewnieniem finansowania dla pozostałych podmiotów z grupy B.

Podmiot z grupy Wnioskodawcy, tj. C. S.A. (dalej: „Podmiot powiązany”) w 2018 r. zawarł umowę z kontrahentem z branży (...)j (dalej: „Kontrahent”), której głównym przedmiotem było wykonanie modernizacji (...).

Ze względu na trudną sytuację finansową Kontrahenta (od czerwca 2025 roku Kontrahent jest objęty planem restrukturyzacji), Podmiot powiązany posiadał z ww. tytułu niezapłacone (w całości lub części) wierzytelności (zarówno wymagalne, jak i niewymagalne), na podstawie dokumentów wystawionych w latach 2018-2024 (dalej: „Wierzytelności”).

Część Wierzytelności była objęta umową faktoringu, zawartą z podmiotem trzecim (bankiem). Kontrahent nie spłacił części wierzytelności względem faktora, ze względu na co Podmiot powiązany dokonał spłaty i wstąpił w rolę wierzyciela względem Kontrahenta.

Jednocześnie Podmiot powiązany posiadał znaczne zadłużenie względem Wnioskodawcy z tytułu pożyczek udzielonych mu przez Spółkę. W Grupie B. do Wnioskodawcy są przypisane funkcje finansowe, w tym w zakresie udzielania pożyczek, sprzedaży ratalnej, leasingów itp.

W związku z opisaną sytuacją, Podmiot powiązany uregulował część swoich zobowiązań pożyczkowych na rzecz Wnioskodawcy poprzez zbycie Wierzytelności (datio in solutum). Zbycie nastąpiło poprzez cesję wierzytelności, bez jakichkolwiek dodatkowych czynności dokonywanych przez Wnioskodawcę.

Innymi słowy, w ramach ww. umowy cesji, Spółka wstąpiła w miejsce poprzedniego wierzyciela (Podmiotu powiązanego) i przysługują jej wszelkie wynikające z tego prawa, w tym do otrzymywania kwoty wynikających ze spłaty Wierzytelności od Kontrahenta.

W ramach ww. umowy cesji Spółka nabyła Wierzytelności w wartości nominalnej, przy czym ich rzeczywista ekonomiczna wartość jest kilkukrotnie niższa od ich wartości nominalnej. Cena nabycia Wierzytelności przez Spółkę ustalona została w taki sposób, aby odzwierciedlać ich rzeczywistą ekonomiczną wartość. W zamian za zbycie Wierzytelności na rzecz Spółki, Podmiot powiązany został zwolniony z części swoich zobowiązań pożyczkowych względem Spółki (w wartości odpowiadającej cenie nabycia Wierzytelności).

W odniesieniu do opisanych Wierzytelności podkreślenia wymaga, że - zgodnie z opisaną sytuacją Kontrahenta - ich rzeczywista ekonomiczna wartość jest niższa od wartości nominalnej. Cechują się one bowiem wysokim ryzykiem faktycznej nieściągalności. W szczególności Spółka podkreśla, że Kontrahent jest (oraz był w momencie zawarcia ww. umowy cesji) w trakcie postępowania restrukturyzacyjnego.

W związku z powyższym, Wnioskodawca powziął wątpliwość, czy nabycie Wierzytelności przez Wnioskodawcę w ramach ww. umowy stanowi czynność podlegającą opodatkowaniu VAT.

Pytania

1.Czy nabycie Wierzytelności przez Wnioskodawcę na podstawie zawartej umowy cesji jest czynnością podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT?

2.W przypadku uznania stanowiska Wnioskodawcy w zakresie pytania 1 za nieprawidłowe i uznania, że ww. czynności podlegają opodatkowaniu VAT, czy czynności wykonane przez Wnioskodawcę na rzecz Podmiotu powiązanego w ramach zawartej umowy cesji stanowią usługi zwolnione z VAT?

Państwa stanowisko w sprawie

1.Nabycie Wierzytelności przez Wnioskodawcę na podstawie zawartej umowy cesji nie jest czynnością podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT.

2.W przypadku uznania stanowiska Wnioskodawcy w zakresie pytania pierwszego za nieprawidłowe, czynności tu wykonane przez Wnioskodawcę na rzecz Podmiotu powiązanego w ramach zawartej umowy cesji stanowią usługi zwolnione z VAT.

Ad 1.

I. Opłatne świadczenie usług

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Natomiast art. 8 ust. 1 ustawy o VAT stanowi, iż przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1) przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;

2) zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;

3) świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Przez świadczenie usług należy zatem rozumieć każde zachowanie na rzecz innego podmiotu niebędące dostawą towarów.

Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem sądów administracyjnych (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego - dalej: NSA - z 12 czerwca 2013 r. o sygn. I FSK 1128/12, wyrok NSA z 22 kwietnia 2016 r. o sygn. I FSK 1720/14) oraz organów podatkowych (por. interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej- dalej: DKIS - z 18 sierpnia 2021 r. o sygn. 0114-KDIP4-3.4012.343.2021.2.MP, interpretacja indywidualna DKIS z 24 stycznia 2018 r. o sygn. 0114-KDIP1-2.4012.5.2018.1.SM) aby dana czynność mogła zostać uznana za odpłatne świadczenie usług w świetle przepisów ustawy o VAT, powinny zostać spełnione łącznie następujące przesłanki:

• istnieje konkretny podmiot, będący bezpośrednim beneficjentem danego świadczenia, tj. usługobiorca,
• świadczeniu usługodawcy odpowiada świadczenie wzajemne (odpłatność) ze strony usługobiorcy,
• obowiązek realizacji danego świadczenia wynika ze stosunku prawnego pomiędzy usługodawcą a usługobiorcą.

II. Przelew wierzytelności

Kwestie wierzytelności oraz cesji (przelewu wierzytelności) regulują przepisy prawa cywilnego, tj. Ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.).

Podmiot uprawniony na podstawie stosunku zobowiązaniowego określa się wierzycielem, a podmiot zobowiązany - dłużnikiem. Odpowiednio, uprawnienia wierzyciela względem dłużnika określa się jako wierzytelności. Wierzytelność to swoiste prawo podmiotowe, które w stosunku zobowiązaniowym przysługuje wierzycielowi i służy do zaspokajania jego interesów (por. Z. Radwański/A. Olejniczak: Zobowiązania - część ogólna).

Zgodnie z art. 509 § 1 Kodeksu cywilnego, wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią (przelew), chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania.

Na podstawie art. 509 § 2 Kodeksu cywilnego, wraz z wierzytelnością przechodzą na nabywcę wszelkie związane z nią prawa, w szczególności roszczenie o zaległe odsetki.

W myśl art. 510 § 1 Kodeksu cywilnego, umowa sprzedaży, zamiany, darowizny lub inna umowa zobowiązująca do przeniesienia wierzytelności przenosi wierzytelność na nabywcę, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej albo że strony inaczej postanowiły.

Na marginesie, w kontekście niniejszego wniosku przywołać należy także art. 453 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym jeżeli dłużnik w celu zwolnienia się z zobowiązania spełnia za zgodą wierzyciela inne świadczenie, zobowiązanie wygasa (tzw. datio in solutum). Jak wskazano w stanie faktycznym, w ramach umowy cesji Podmiot powiązany uregulował część swoich zobowiązań pożyczkowych na rzecz Wnioskodawcy poprzez zbycie Wierzytelności, a więc nastąpiło wspomniane datio in solutum. Pozostaje to jednak bez zasadniczego wpływu na zagadnienie będące przedmiotem niniejszego wniosku - stanowi to w istocie jedynie formę dokonania zapłaty w ramach innej czynności (udzielenie pożyczki przez Spółkę), a przedmiotem wniosku jest sama cesja / nabycie wierzytelności.

III. Nabycie wierzytelności (w szczególności wierzytelności trudnych) jako czynności niepodlegające opodatkowaniu podatkiem VAT

Biorąc pod uwagę powyższe przesłanki uznania czynności za odpłatne świadczenie usług oraz rozważania w zakresie pojęć wierzytelności oraz cesji, Wnioskodawca wskazuje, że nabycie Wierzytelności przez Wnioskodawcę na podstawie zawartej umowy cesji za cenę niższą ich niż wartość nominalna (i w zamian za które Podmiot powiązany został zwolniony ze swoich zobowiązań pożyczkowych względem Spółki) w jego ocenie nie jest czynnością podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT.

Wnioskodawca podkreśla, że przeniesienie własności wierzytelności przez cedenta na cesjonariusza w celu uwolnienia się z obowiązku spłaty długu jest wykonywaniem prawa własności, przysługującego wierzycielowi (tu: Podmiotowi powiązanemu względem Kontrahenta). Innymi słowy, rozporządzenie wierzytelnością przed Podmiot powiązany stanowi jedynie korzystanie przez niego ze swojego prawa podmiotowego, tj. zbycie swojego prawa majątkowego - wierzytelności - która niewątpliwie może być przedmiotem obrotu gospodarczego.

Samo nabycie wierzytelności skutkuje jedynie zmianą podmiotu po stronie wierzyciela - nabywca (cesjonariusz - tu: Spółka) wstępuje w prawa zbywcy (cedenta - tu: Podmiot powiązany). Stosunek cywilnoprawny w tym zakresie pomiędzy Podmiotem powiązanym (jako zbywcą Wierzytelności) i Spółką (jako nabywcą Wierzytelności) zakończył się po dokonaniu przedmiotowej czynności prawnej, tj. dokonaniu cesji.

W szczególności w ww. mechanizmie nie należy doszukiwać się wykonywania jakiejkolwiek usługi wykonanej przez Spółkę (cesjonariusza) np. polegającej na „wyręczaniu” cedenta w dochodzeniu wierzytelności. Po nabyciu wierzytelności Spółka dochodzić będzie ich już we własnym imieniu i na własne ryzyko, akceptując możliwość trudności w ich wyegzekwowaniu. Ryzyko to znajduje odzwierciedlenie w cenie nabycia wierzytelności, która jest - jak wskazano w opisie stanu faktycznego - istotnie niższa od ich wartości nominalnej i odpowiada ich wartości rynkowej, uwzględniającej prawdopodobieństwo braku skutecznej ściągalności.

Opisane Wierzytelności stanowią zatem, w ocenie Wnioskodawcy, tzw. wierzytelności trudne. Cechują się one wysokim ryzykiem faktycznej nieściągalności, co jest związane z bardzo trudną sytuacją Kontrahenta (jest w trakcie postępowania restrukturyzacyjnego). Odzwierciedla to również cena Wierzytelności ustalona w umowie cesji wyraźnie poniżej ich wartości nominalnej - co odzwierciedla ich rzeczywistą ekonomiczną wartość.

W kwestii nabywania tzw. wierzytelności trudnych po cenie niższej od ich wartości nominalnej wypowiedział się Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej - dalej: TSUE- w wyroku z 27 października 2011 r. w sprawie C-93/10:

„Artykuł 2 pkt 1 i art. 4 szóstej dyrektywy 77/388 w sprawie harmonizacji ustawodawstw państw członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych należy interpretować w ten sposób, że podmiot, który na własne ryzyko nabywa trudne wierzytelności po cenie niższej od ich wartości nominalnej, nie świadczy odpłatnie usługi w rozumieniu art. 2 pkt 1 i nie dokonuje tym samym czynności z zakresu działalności gospodarczej objętej zakresem stosowania wspomnianej dyrektywy, jeżeli różnica między wartością nominalną tych wierzytelności a ceną ich sprzedaży odzwierciedla rzeczywistą ekonomiczną wartość owych wierzytelności w chwili sprzedaży.

W takich okolicznościach cesjonariusz wierzytelności nie otrzymuje żadnego wynagrodzenia od cedenta, ponieważ różnica między wartością nominalną cedowanych wierzytelności a ceną ich sprzedaży odzwierciedla rzeczywistą ekonomiczną wartość owych wierzytelności w chwili sprzedaży, która jest uzależniona od wątpliwych perspektyw na ich spłatę i zwiększonego ryzyka niewypłacalności dłużników”.

Podobnie wskazał NSA w wyroku z 19 marca 2012 r. sygn. akt I FPS 5/11:

„Podkreślenia bowiem wymaga, że dla rozstrzygnięcia, czy mamy do czynienia z odpłatną usługą, konieczne jest ustalenie, czy - obok transakcji kupna-sprzedaży wierzytelności - wystąpiło świadczenie usługi przez nabywcę wierzytelności na rzecz jej zbywcy za bezpośrednim wynagrodzeniem otrzymanym, co ważne, przez nabywcę. W omawianej sytuacji, kiedy występuje tylko zapłata ceny za wierzytelność, trudno uznać, że dochodzi do świadczenia takiej usługi. Wobec tego należy dojść do wniosku, że żadna transakcja nabycia na własne ryzyko wierzytelności trudnej, po cenie niższej od jej wartości nominalnej, nie będzie mogła być zakwalifikowana jako świadczona przez nabywcę wierzytelności usługa w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 p.t.u.”.

Jednocześnie (mimo iż nabyte przez nią Wierzytelności stanowią tzw. wierzytelności trudne), Spółka podkreśla, że powyższych rozważań nie należy ograniczać wyłącznie do tzw. wierzytelności trudnych, lecz ogólnie do nabywania wierzytelności poniżej ich wartości nominalnych. Znajduje to potwierdzenie m.in. w następujących wyrokach NSA:

• z 19 września 2025 r. o sygn. I FSK 1310/22:

„Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę aprobuje pogląd prezentowany w orzecznictwie sądowo-administracyjnym, iż „zarówno w wyroku TSUE, jak i w wyroku NSA posłużono się pojęciem „wierzytelności trudnych”, jednocześnie jednak stwierdzono, że chodzi o nabycie wierzytelności poniżej ich wartości nominalnej. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego tez powołanych wyroków nie można ograniczyć wyłącznie do transakcji dotyczących wierzytelności trudnych, lecz należy stosować je do sytuacji nabywania we własnym imieniu i na własne ryzyko wierzytelności poniżej ich wartości nominalnej - tak jak ma to miejsce w niniejszej sprawie”. Pogląd ten zachowuje swoją aktualność również w realiach niniejszej sprawy”.

• z 27 września 2024 r. o sygn. I FSK 72/21:

„(...) powtórzyć należy pogląd, iż „zarówno w wyroku TSUE, jak i w wyroku NSA posłużono się pojęciem „wierzytelności trudnych”, jednocześnie jednak stwierdzono, że chodzi o nabycie wierzytelności poniżej ich wartości nominalnej. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego tez powołanych wyroków nie można ograniczyć wyłącznie do transakcji dotyczących wierzytelności trudnych, lecz należy stosować je do sytuacji nabywania we własnym imieniu i na własne ryzyko wierzytelności poniżej ich wartości nominalnej - tak jak ma to miejsce w niniejszej sprawie”. Pogląd ten zachowuje swoją aktualność również w realiach niniejszej sprawy”.

• z 13 czerwca 2019 r. o sygn. I FSK 677/17:

„Zarówno w wyroku TSUE, jak i w wyroku NSA posłużono się pojęciem „wierzytelności trudnych”, jednocześnie jednak stwierdzono, że chodzi o nabycie wierzytelności poniżej ich wartości nominalnej. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego tez powołanych wyroków nie można ograniczyć wyłącznie do transakcji dotyczących wierzytelności trudnych, lecz należy stosować je do sytuacji nabywania we własnym imieniu i na własne ryzyko wierzytelności poniżej ich wartości nominalnej - tok jak ma to miejsce w niniejszej sprawie”.

Wnioskodawca wskazuje również, iż brak opodatkowania podatkiem VAT nabycia wierzytelności trudnych za cenę niższą niż nominalna był wielokrotnie potwierdzany przez DKIS w wydawanych interpretacjach indywidualnych, w szczególności z uwagi na brak spełnienia wyżej opisanej przesłanki odpłatności. Tak m.in. w:

• interpretacji indywidualnej DKIS z 11 grudnia 2024 r. nr 0114-KDIP4-3.4012.804.2021.13.S.RK:

„Wskazali Państwo, że nabywanie wierzytelności od osób poszkodowanych następuje na własne ryzyko, nie są to wierzytelności oczywiste, możliwe do odzyskania w sposób natychmiastowy, bez nakładu pracy, środków, ryzyka ich nieuzyskania. Wierzytelności nabywane przez Państwa już w momencie ich nabycia należą do tzw. wierzytelności trudnych, tj. obarczonych ryzykiem wyegzekwowania. Nabyta przez Państwa wierzytelność nie jest dalej odsprzedawana. Wierzytelności nabywają Państwo za określoną cenę, a różnica pomiędzy wartością nominalną wierzytelności a ceną ich nabycia od wierzyciela odzwierciedla rzeczywistą ekonomiczną wartość tych wierzytelności w chwili ich nabycia przez Państwa. Poza ceną za sam przelew wierzytelności umowa sprzedaży wierzytelności nie przewiduje jakiegokolwiek dodatkowego świadczenia na rzecz zbywcy wierzytelności. W konsekwencji powyższego, w opisanej sytuacji w związku z nabyciem przez Państwa wierzytelności trudnych nie dojdzie do odpłatnego świadczenia usług, o którym mowa w art. 8 ust. 1 ustawy, a tym samym czynność ta nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy”,

• interpretacji indywidualnej DKIS z 22 października 2024 r. nr 0114-KDIP4-3.4012.530.2024.1.IG:

„Wierzytelności trudne nabywają Państwo za określoną cenę, która jest zawsze równa lub niższa od wartości nominalnej tych wierzytelności. Cena ta odzwierciedla rzeczywistą ekonomiczną wartość nabywanych Wierzytelności przez Państwa. Poza przekazaniem tej ceny przez Państwa nie dochodzi do żadnych innych płatności pomiędzy Państwem a podmiotami przenoszącymi wierzytelności. Na podstawie żadnej z Umów ani w oparciu o inne ustalenia pomiędzy Państwem a przenoszącymi wierzytelności nie zostało przewidziane jakiekolwiek dodatkowe wynagrodzenie należne Państwu w związku z cesją Wierzytelności trudnych na Państwa. W konsekwencji powyższego, w opisanej sytuacji w związku z nabyciem opisanych Wierzytelności trudnych nie dochodzi/nie dojdzie do odpłatnego świadczenia usług, o którym mowa w art. 8 ust. 1 ustawy, tym samym transakcje te pozostają/pozostaną pozo zakresem opodatkowania podatkiem od towarów i usług - nie stanowią/nie będą stanowić usługi w rozumieniu ustawy o VAT i nie podlegają/nie będą podlegać opodatkowaniu tym podatkiem”,

• interpretacji indywidualnej DKIS z 14 lipca 2023 r. nr 0111-KDIB3-1.4012.339.2023.6.ICZ:

„Mając zatem na uwadze przedstawiony stan prawny oraz opis sprawy należy uznać, że wierzytelności jakie zamierzają Państwo nabywać będą wierzytelnościami tzw. „trudnymi”. Bowiem jak Państwo wyjaśnili wierzytelności wymagalne, wierzytelności niewymagalne oraz wierzytelności dochodzone na drodze sądowej, które zamierzają Państwo nabyć są wierzytelnościami trudnymi, tj. takimi w stosunku do których istnieje wątpliwość ściągnięcia długu oraz istnieje wątpliwość czy zostaną one zaspokojone. Ponadto cena zapłacona zbywającemu będzie odzwierciedlać rzeczywistą ekonomiczną wartość wierzytelności wymagalnych i wierzytelności niewymagalnych oraz wierzytelności dochodzonych na drodze sądowej w chwili sprzedaży. Zakup wierzytelności będzie dokonywany poniżej ich wartości nominalnej. W konsekwencji powyższego, w związku z planowanym nabywaniem przez Państwa wierzytelności wymagalnych, wierzytelności niewymagalnych i wierzytelności dochodzonych na drodze sądowej, jako wierzytelności „trudnych”, nie dojdzie do odpłatnego świadczenia usług, o którym mowa w art. 8 ust. 1 ustawy, tym samym transakcja ta pozostaje poza zakresem opodatkowania podatkiem od towarów i usług”,

• interpretacji indywidualnej DKIS z 7 lipca 2023 r. nr 0114-KDIP4-3.4012.240.2023.1.RK:

„W analizowanej sprawie przedmiotem nabycia będą wierzytelności objęte nakazem zapłaty w postępowaniu upominawczym wydanym przez Sąd opatrzone klauzulą wymagalności. Ponadto, wobec Dłużnika prowadzone jest postępowanie upadłościowe, które nie zostało jeszcze zakończone. Zatem, należy uznać, że istnieje uzasadniona wątpliwość ściągnięcia tego długu oraz istnieje wątpliwość czy wierzytelności te zostaną w ogóle zaspokojone. Dodatkowo z okoliczności sprawy wynika, że zamierzają Państwo nabyć te wierzytelności w cenie niższej od wartości nominalnej, odzwierciedlającej rzeczywistą ekonomiczną wartość wierzytelności w chwili nabycia. Zatem należy się z Państwem zgodzić, że ww. wierzytelności należy uznać za wierzytelności „trudne”. W konsekwencji powyższego, w związku z nabyciem przedmiotowych wierzytelności jako wierzytelności „trudnych”, nie dojdzie do odpłatnego świadczenia usług, o którym mowa w art. 8 ust. 1 ustawy, tym samym transakcja ta pozostaje poza zakresem opodatkowania podatkiem od towarów i usług”,

• interpretacji indywidualnej DKIS z 24 maja 2019 r. nr 0112-KDIL2-3.4012.80.2019.3.IP:

„Mając na względzie przedstawione okoliczności sprawy w kontekście powołanych przepisów prawa podatkowego stwierdzić należy, że w przedmiotowej sprawie, w związku z wykonywaniem przez Wnioskodawcę w ramach opisanej umowy czynności na rzecz Przenoszących Wierzytelności, nie dojdzie do odpłatnego świadczenia usług, o którym mowa w art. 8 ust. 1 ustawy. Bowiem samo nabycie wierzytelności trudnych prowadzi wyłącznie do zmiany osoby wierzyciela i wstąpienia nabywcy - cesjonariusza w miejsce zbywcy – cedenta”,

• interpretacji indywidualnej DKIS z 24 stycznia 2018 r. nr 0112-KDIL4.4012.597.2017.3.JKU:

„Biorąc pod uwagę powyższe, treść powołanych przepisów oraz powołany wyżej wyrok TSUE i uchwałę NSA należy stwierdzić, że skoro nabyte przez Wnioskodawcę wierzytelności przeznaczone są do dochodzenia ich na własny rachunek i we własnym imieniu (nabyte są w celu odzyskania należności), nie jest przewidziane wynagrodzenie w związku z nabyciem tych wierzytelności, a różnica między wartością nominalną wierzytelności, które Zainteresowany nabywa, a ceną ich sprzedaży, będzie odzwierciedlała rzeczywistą ekonomiczną wartość owych wierzytelności w chwili ich nabycia, to w niniejszej sprawie nie dochodzi do odpłatnego świadczenia usług, o którym mowa w art. 8 ust. 1 ustawy, a zatem czynność ta nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy”.

• interpretacji indywidualnej Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z 6 czerwca 2013 r. nr IBPP2/443-244/13/WN:

„Biorąc pod uwagę powyższe, treść powołanych przepisów oraz powołany wyżej wyrok TSUE i wyrok NSA należy stwierdzić, że w tym konkretnym przypadku, skoro - jak wskazał Wnioskodawca - cena odzwierciedla rzeczywistą ekonomiczną wartość owych wierzytelności w chwili sprzedaży, a w związku z zawarciem umowy przelewu (cesji) nie otrzyma od cedenta jakiegokolwiek wynagrodzenia, to w przedmiotowej sprawie nie dojdzie do odpłatnego świadczenia usług, o którym mowa w art. 8 ust. 1 ustawy o VAT. W zaistniałej sytuacji, Wnioskodawca nie dokona również nieodpłatnego świadczenia usług, zrównanego z odpłatnym świadczeniem, o którym mowa w art. 8 ust. 2 ustawy, podlegającym opodatkowaniu, bowiem treść wniosku nie wskazuje, by nabywane przez niego wierzytelności miały służyć do celów innych niż jego działalność gospodarcza. Zatem, stanowisko Wnioskodawcy należało uznać za prawidłowe”.

Biorąc pod uwagę przedstawiony przez Wnioskodawcę stan faktyczny, Wnioskodawca stoi na stanowisku, że w związku z nabyciem przez Wnioskodawcę Wierzytelności w ramach ww. umowy cesji nie doszło do czynności mieszczących się w katalogu świadczeń podlegających opodatkowaniu VAT, w szczególności do odpłatnego świadczenia usług, o którym mowa w art. 8 ust. 1 ustawy o VAT. Samo nabycie Wierzytelności prowadziło wyłącznie do zmiany osoby wierzyciela i wstąpienia nabywcy - cesjonariusza w miejsce zbywcy - cedenta. Jednocześnie nabycie tych wierzytelności nie stanowiło również dostawy towarów w rozumieniu ustawy o VAT. Tym samym, nabycie Wierzytelności przez Wnioskodawcę na podstawie zawartej umowy cesji nie jest czynnością podlegającą opodatkowaniu VAT.

Ad 2.

W ocenie Wnioskodawcy, w przypadku uznania stanowiska w zakresie pytania oznaczonego nr 1 za nieprawidłowe, i przyjęcia że w istocie do czynności opodatkowanej doszło, ewentualne świadczenie Spółki na rzecz Podmiotu powiązanego w związku z ww. umową cesji będzie podlegać zwolnieniu z VAT.

Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 40 ustawy o VAT, zwalnia się od podatku usługi w zakresie depozytów środków pieniężnych, prowadzenia rachunków pieniężnych, wszelkiego rodzaju transakcji płatniczych, przekazów i transferów pieniężnych, długów, czeków i weksli oraz usługi pośrednictwa w świadczeniu tych usług.

Jednocześnie, na podstawie art. 43 ust. 15 ustawy o VAT, zwolnienia, o których mowa w ust. 1 pkt 7, 12 i 37-41, nie mają zastosowania do:

1) czynności ściągania długów, w tym factoringu;

2) usług doradztwa;

3) usług w zakresie leasingu.

Regulacje ustawowe nie zawierają definicji długu (ani usług w zakresie długów). W związku z tym, w ślad za praktyką prezentowaną przez organy podatkowe, należy odwołać się do rozumienia słowa „dług” w języku potocznym. Przykładowo, DKIS w interpretacji indywidualnej z 28 lipca 2021 r. nr 0114-KDIP4-3.4012.243.2021.2.KM wskazał, że:

„Zgodnie ze słownikiem języka polskiego (por. https://sjp.pwn.pl/szukaj/dlug.html; dostęp na 31 sierpnia 2017 r.), dług to suma pieniędzy, którą ktoś pożyczył i musi zwrócić, czy też obowiązek dłużnika do spełnienia określonego świadczenia. Usługą w zakresie długu będzie więc usługa, której przedmiotem jest dług, a więc obowiązek dłużnika względem wierzyciela”.

Zdaniem Spółki, w ww. rozumieniu pojęcia „usługi w zakresie długów" mieści się opisane w stanie faktycznym ewentualne świadczenie / usługa (w przypadku przyjęcia, że ono występuje) w związku z zawartą umową cesji.

Wnioskodawca podkreśla, że w przypadku przyjęcia, że w ramach umowy dochodzi do wykonania usługi, nie znajdzie do niej zastosowania art. 43 ust. 15 ustawy o VAT, tj. wyłączający ze zwolnienia m.in. czynności ściągania długów oraz faktoringu. Wynika to z faktu, iż Spółka (jako cesjonariusz) nie będzie zobowiązana do wykonywania na rzecz Podmiotu powiązanego żadnych dodatkowych czynności związanych z przejętymi Wierzytelnościami (w szczególności np. tym usług windykacyjnych, jakiekolwiek działania związane z późniejszym odzyskaniem środków od wierzyciela będzie już wykonywać we własnym imieniu, na własny rachunek, dbając o własny interes i będąc jedynym beneficjentem tych działań). Jednocześnie, może się także okazać, że żadne działania nie będą konieczne, gdyż wierzyciel po prostu dokona uregulowania zobowiązań na rzecz Spółki, tj. bez konieczności prowadzenia jakichkolwiek późniejszych działań.

Przedmiotowa umowa cesji miała bowiem charakter jednorazowy i dotyczyła wyłącznie nabycia określonych wierzytelności wg ich rzeczywistej wartości ekonomicznej (poniżej wartości nominalnej), bez wykonania jakichkolwiek działań na rzecz Podmiotu powiązanego.

Jednocześnie, jak zakłada Wnioskodawca, w wypadku uznania jego stanowiska w zakresie pytania 1 za nieprawidłowe, jego usługa powinna zostać uznana za świadczoną za wynagrodzeniem - w postaci różnicy między wskazaną w umowie cesji ceną nabycia Wierzytelności (w zamian, za które Podmiot powiązany został zwolniony z części swoich zobowiązań pożyczkowych względem Spółki) a ich wartością nominalną.

Za podobnym podejściem odnośnie braku zasadności klasyfikacji świadczenia jako czynności ściągania długów czy faktoringu przemawia choćby wyrok NSA z 25 października 2024 r. o sygn. I FSK 1813/21:

„lstotą cesji wierzytelności nie jest jednak ściąganie cudzego długu. Nie każda czynność nabycia wierzytelności stanowi automatycznie świadczenie usługi ściągania długów, czy factoringu. Aby móc uznać daną cesję wierzytelności za czynność ściągania długów, w tym factoringu, obok cesji wierzytelności muszą wystąpić dodatkowe przesłanki wskazujące, że dana cesja wierzytelności w danych okolicznościach faktycznych stanowi element czynności ściągania długów, w tym factoringu (takie jak np. świadczenie przez cesjonariusza określonych dodatkowych usług na rzecz cedenta)(...) W analizowanym zdarzeniu przyszłym, nabycie wierzytelności nie powinno być uznane za usługę ściągania długów, w tym faktoringu, o której mowa w art. 43 ust. 15 pkt 1 ustawy o VAT, z uwagi na brak więzi prawnych w odniesieniu do danej wierzytelności między nabywcą a zbywcą, po dokonaniu nabycia wierzytelności. W stanie faktycznym sprawy przez czynności skarżącego nie dochodzi więc, wbrew stanowisku prezentowanemu w zaskarżonej interpretacji indywidualnej, do realizacji usług ściągania długu ani do realizacji usług factoringu. Zasadniczym celem świadczenia nie jest ściąganie długu. Nie występuje jakiekolwiek wynagrodzenie prowizyjne lub premiowanie (przez zbywcę) za obsługę nabytej wierzytelności”.

Także w opisanym we wniosku stanie faktycznym dalsze losy Wierzytelności pozostają poza zakresem przedmiotowej transakcji, i jednocześnie po dokonaniu cesji przestają one w jakikolwiek sposób dotyczyć Podmiotu powiązanego. Na skutek cesji wierzytelności Podmiot powiązany zostanie „uwolniony” od długów Kontrahenta - czego nie należy utożsamiać ze świadczeniem w ramach usługi ściągania długów. Jest to natomiast inna niż „ściągnie długów” usługa - tj. „w zakresie długu”.

W tym miejscu Spółka wskazuje, że zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych „usługa w zakresie długów: jest pojęciem szerszym od „usługi ściągania długów” - tak np. w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 22 października 2020 r. o sygn. III SA/Wa 2677/19:

„Art. 43 ust. 1 pkt 40 u.p.t.u. stanowi, że zwalnia się od podatku m.in. usługi w zakresie długów. Z kolei art. 43 ust. 15 pkt 1 u.p.t.u. wyłącza z tego zwolnienia usługi ściągania długów, w tym factoringu. Z treści tych przepisów wynika więc, że nie wszystkie usługi w zakresie długów korzystają ze zwolnienia, ale też że istnieją takie usługi dotyczące długów, które ze zwolnienia będą korzystać. Z przepisów tych nie wynika, że ustawodawca miał na celu wyłączenie z zakresu zwolnienia z VAT wskazanego w art. 43 ust. 1 pkt 40 u.p.t.u. wszystkich transakcji odpłatnego nabycia wierzytelności, gdyż nie dał temu wyrazu bezpośrednio w art. 43 ust. 15 u.p.t.u. Ze zwolnienia korzystać będą takie usługi dotyczące długów, których istotą nie jest ich ściąganie. Cesja wierzytelności w rozumieniu art. 509 K.c. prowadzi na nabycia prawa majątkowego, ale jego istotą nie jest windykacja (ścignięcie długu), lecz możliwość uzyskania dobrowolnego świadczenia pieniężnego od dłużnika nabytej wierzytelności. Dopiero w razie niespełnienia tego świadczenia, gdy stanie się ono wymagalne, nabywca wierzytelności może realizować swoje uprawnienia windykacyjne”.

Mając na względzie powyższe, w przypadku uznania stanowiska Wnioskodawcy w zakresie pytania nr 1 za nieprawidłowe, zdaniem Spółki świadczenie wykonywane przez Spółkę na rzecz Podmiotu powiązanego w związku z ww. umową cesji (w przypadku przyjęcia, iż ono występuje i stanowi świadczenie usługi), podlega zwolnieniu z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 40 ustawy o VAT.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zasady opodatkowania podatkiem od towarów i usług definiuje ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwana dalej „ustawą”.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy:

Zakres tych czynności sformułowany został odpowiednio w art. 7 i w art. 8 ustawy.

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:

Stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy:

Pod pojęciem usługi (świadczenia) należy rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie (nieczynienie bądź też tolerowanie).

Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy mieć na względzie, że ustawa zalicza do katalogu usług każde świadczenie, które nie jest dostawą w myśl art. 7 ustawy. Zauważyć jednak należy, że usługą będzie tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia odnoszący korzyść o charakterze majątkowym. W związku z powyższym, czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności. Przy czym, związek pomiędzy otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności, musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje w zamian za to świadczenie.

Każde świadczenie niebędące dostawą towarów polegające na działaniu, zaniechaniu lub tolerowaniu czyjegoś zachowania stanowi zatem co do zasady usługę w rozumieniu ustawy, niemniej jednak muszą być przy tym spełnione następujące warunki:

• w następstwie zobowiązania, w wykonaniu którego usługa jest świadczona, druga strona (nabywca) jest bezpośrednim beneficjentem świadczenia,
• świadczonej usłudze odpowiada świadczenie wzajemne ze strony nabywcy (wynagrodzenie).

Należy podkreślić, że oba ww. warunki winny być spełnione łącznie, aby świadczenie podlegało jako usługa, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT. Przy czym z treści powołanego wyżej przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 jednoznacznie wynika, że dostawa towarów i świadczenie usług co do zasady podlegają opodatkowaniu VAT wówczas, gdy są wykonywane odpłatnie (z wyjątkiem przypadków ściśle określonych w art. 7 ust. 2 oraz w art. 8 ust. 2 cyt. ustawy).

Aby uznać dane świadczenie za odpłatne musi istnieć stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę a odbiorcą, a w zamian za wykonanie usługi powinno zostać wypłacone wynagrodzenie. Przy czym przepisy ustawy nie określają postaci wynagrodzenia.

W dorobku orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (np. wyrok z 8 marca 1988 r. w sprawie C-102/86 Apple and Pear Development Council przeciwko Commissioners of Customs and Excise), przyjmuje się, że odpłatność ma miejsce wtedy, gdy istnieje bezpośredni związek pomiędzy dostawą towarów lub świadczeniem usług a otrzymanym wynagrodzeniem, przy czym wynagrodzenie jakkolwiek musi być wyrażone w pieniądzu, to jednak nie musi być w tej formie dokonane. Należy podkreślić, że na gruncie przepisów o podatku od towarów i usług bez znaczenia pozostaje to, czy kwota uzyskanego wynagrodzenia (cena) została skalkulowana tak, że stanowi tylko koszt wytworzenia towaru lub wykonania usługi, czy została powiększona także o zysk sprzedającego.

Skoro przepisy nie określają formy zapłaty za świadczoną usługę, należy uznać, że zobowiązanie usługobiorcy może mieć postać świadczenia nie tylko określonej sumy pieniędzy, ale także świadczenie innej usługi (usługi wzajemnej). Oznacza to, że z danego stosunku prawnego, na podstawie którego wykonywana jest usługa, musi wynikać wyraźna, bezpośrednia korzyść na rzecz świadczącego usługę. Ponadto, aby dana czynność (świadczenie) podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT, musi istnieć bezpośredni związek o charakterze przyczynowym pomiędzy świadczoną usługą a świadczeniem wzajemnym. Otrzymana zapłata powinna być konsekwencją wykonania świadczenia.

Odpłatność określana jest przez strony umowy i jeśli strony ustalą zapłatę, wówczas wykonane świadczenie staje się odpłatne. W przypadku istnienia świadczenia wzajemnego otrzymanego przez świadczącego usługę, należy uznać czynności wykonywane w ramach zawartej umowy za odpłatne świadczenie usług określone w art. 8 ust. 1 ustawy, podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych.

Zatem za czynność podlegającą opodatkowaniu VAT uważane mogą być takie sytuacje, w których:

• istnieje związek prawny między dostawcą i odbiorcą bądź między usługodawcą i usługobiorcą, w ramach którego następuje świadczenie wzajemne,
• wynagrodzenie otrzymane przez dostawcę/usługodawcę stanowi wartość faktycznie przekazaną w zamian za dokonywane dostawy bądź świadczone usługi na rzecz odbiorcy/usługobiorcy,
• istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść po stronie dostawcy towaru lub usługi,
• odpłatność za otrzymane świadczenie (towar lub usługę) pozostaje w bezpośrednim związku z czynnością, która miałaby być opodatkowana tym podatkiem,
• istnieje możliwość wyrażenia w pieniądzu wartości tego świadczenia wzajemnego.

Należy wskazać, że zakres opodatkowania podatkiem VAT wyznacza nie tylko czynnik przedmiotowy – opodatkowaniu podlega odpłatna dostawa towarów lub odpłatne świadczenie usług, ale także czynnik podmiotowy – czynności muszą być wykonywane przez podatnika.

Na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy:

Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy:

Definicja działalności gospodarczej zawarta w ustawie ma na tyle uniwersalny charakter, że pozwala na objęcie pojęciem „podatnika” te wszystkie podmioty, które prowadzą określoną działalność występując w profesjonalnym obrocie gospodarczym.

Wobec przytoczonych wyżej przepisów stwierdzić należy, że dostawa towarów lub świadczenie usług podlegać będzie opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wyłącznie wówczas, gdy dokonywane będą przez podmiot mający status podatnika, a dodatkowo działającego w takim charakterze w odniesieniu do danej transakcji. Istotnym dla określenia, że w odniesieniu do konkretnej dostawy towarów lub świadczenia usług mamy do czynienia z podatnikiem podatku VAT jest stwierdzenie, że prowadzi on działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów ustawy.

Dla opodatkowania podatkiem od towarów i usług określonej czynności można uznać, że nie ma znaczenia, czy rodzaj takiej działalności został wymieniony jako główny przedmiot działalności. Status podatnika podatku od towarów i usług jest kategorią obiektywną, niezależną od tego, jakim zakresem objęta jest główna działalność.

Z opisu sprawy wynika, że prowadzą Państwo działalność opodatkowaną VAT i są zarejestrowani w Polsce jako czynny podatnik VAT. Zajmują się Państwo głównie dzierżawą i leasingiem (...) oraz zapewnieniem finansowania dla pozostałych podmiotów z grupy.

Podmiot z Państwa grupy (Podmiot powiązany) w 2018 r. zawarł umowę z Kontrahentem z branży (, której głównym przedmiotem było wykonanie modernizacji (...).

Ze względu na trudną sytuację finansową Kontrahenta - od czerwca 2025 roku Kontrahent jest objęty planem restrukturyzacji), Podmiot powiązany posiadał z ww. tytułu niezapłacone (w całości lub części) wierzytelności (zarówno wymagalne, jak i niewymagalne), na podstawie dokumentów wystawionych w latach 2018-2024. Część Wierzytelności była objęta umową faktoringu, zawartą z podmiotem trzecim (bankiem). Kontrahent nie spłacił części wierzytelności względem faktora, ze względu na co Podmiot powiązany dokonał spłaty i wstąpił w rolę wierzyciela względem Kontrahenta.

Jednocześnie Podmiot powiązany posiadał znaczne zadłużenie względem Państwa z tytułu pożyczek udzielonych mu przez Państwa. W Grupie do Państwa są przypisane funkcje finansowe, w tym w zakresie udzielania pożyczek, sprzedaży ratalnej, leasingów itp.

W związku z opisaną sytuacją, Podmiot powiązany uregulował część swoich zobowiązań pożyczkowych na Państwa rzecz poprzez zbycie Wierzytelności (datio in solutum). Zbycie nastąpiło poprzez cesję wierzytelności, bez jakichkolwiek dodatkowych czynności dokonywanych przez Państwa.

Innymi słowy, w ramach ww. umowy cesji, Państwo wstąpili w miejsce poprzedniego wierzyciela (Podmiotu powiązanego) i przysługują Państwu wszelkie wynikające z tego prawa, w tym do otrzymywania kwoty wynikających ze spłaty Wierzytelności od Kontrahenta.

W ramach ww. umowy cesji Państwo nabyli Wierzytelności w wartości nominalnej, przy czym ich rzeczywista ekonomiczna wartość jest kilkukrotnie niższa od ich wartości nominalnej. Cena nabycia Wierzytelności przez Państwa ustalona została w taki sposób, aby odzwierciedlać ich rzeczywistą ekonomiczną wartość. W zamian za zbycie Wierzytelności na rzecz Państwa, Podmiot powiązany został zwolniony z części swoich zobowiązań pożyczkowych względem Państwa (w wartości odpowiadającej cenie nabycia Wierzytelności).

W odniesieniu do opisanych Wierzytelności podkreślenia wymaga, że - zgodnie z opisaną sytuacją Kontrahenta - ich rzeczywista ekonomiczna wartość jest niższa od wartości nominalnej. Cechują się one bowiem wysokim ryzykiem faktycznej nieściągalności. W szczególności podkreślają Państwo, że Kontrahent jest (oraz był w momencie zawarcia ww. umowy cesji) w trakcie postępowania restrukturyzacyjnego.

Państwa wątpliwości dotyczą tego, czy nabycie Wierzytelności przez Państwa na podstawie zawartej umowy cesji jest czynnością podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT.

Odnosząc się do powyższych wątpliwości, w pierwszej kolejności wskazać należy, że wierzytelność jest prawem majątkowym, które może być przedmiotem obrotu gospodarczego. Instytucja przelewu wierzytelności została uregulowana przepisami ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.).

Stosownie do treści art. 509 § 1 tej ustawy:

W myśl art. 509 § 2 cyt. ustawy:

Z kolei art. 510 § 1 ww. ustawy stanowi, że:

Zatem wierzytelność jest prawem jednego podmiotu do żądania od drugiego podmiotu pewnego zachowania się zwanego świadczeniem (wyrażalnym pieniężnie). Wierzytelność jest więc prawem majątkowym, będącym przedmiotem obrotu gospodarczego. Przeniesienie wierzytelności z majątku dotychczasowego wierzyciela do majątku nabywcy wierzytelności jest skutkiem rozporządzenia tą wierzytelnością przez dotychczasowego wierzyciela i stanowi wykonanie przez niego przysługującego mu prawa własności.

W świetle powyższych przepisów stwierdzić należy, że czynności polegającej na zbyciu wierzytelności nie można uznać za dostawę towaru, gdyż wierzytelność stanowi prawo majątkowe, które nie mieści się w dyspozycji art. 2 pkt 6 ustawy o podatku od towarów i usług. Zbycie wierzytelności nie stanowi również świadczenia usługi, ponieważ jest ono jedynie przejawem wykonania prawa własności w stosunku do wierzytelności powstałej z innego tytułu (dostawy towaru lub świadczenia usługi). W tym miejscu wskazać należy, że w przypadku zbycia wierzytelności własnych o świadczeniu usług można mówić jedynie w odniesieniu do nabywcy tych wierzytelności.

W wyniku przelewu wierzytelności, prawa przysługujące dotychczasowemu wierzycielowi przechodzą na nabywcę wierzytelności, przy czym sam stosunek zobowiązaniowy nie ulega zmianie. W zamian za nabywaną wierzytelność nabywca zobowiązuje się do spełnienia określonego świadczenia na rzecz zbywcy. Spełnienie świadczenia, wynikającego z umowy przelewu nastąpi, gdy zbywca przeniesie wierzytelność na nabywcę, a on zapłaci mu cenę za przenoszoną wierzytelność (w sytuacji, kiedy transakcja ta będzie miała charakter odpłatny).

Nabycie wierzytelności wypełnia znamiona określone w art. 8 ust. 1 ustawy, polega bowiem na przeniesieniu prawa do wartości niematerialnych i prawnych, w związku z tym stanowi świadczenie usług w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług. Z punktu widzenia nabywcy wierzytelności do świadczenia usług dochodzi już w momencie samego nabycia wierzytelności, obojętnie czy nabycie zostało dokonane w celu windykacji tej wierzytelności przez samego nabywcę, czy też innego jej wykorzystania do celów prawno-gospodarczych. Zatem zakup wierzytelności stanowi usługę polegającą na przeniesieniu wierzytelności z majątku dotychczasowego wierzyciela do majątku osoby trzeciej na mocy umowy zawartej między zbywcą wierzytelności, a jej nabywcą. Jednakże jak wskazano na wstępie ww. usługa podlega opodatkowaniu wówczas, gdy jest świadczona odpłatnie.

W kwestii nabycia wierzytelności trudnych po cenie niższej od ich wartości nominalnej wypowiedział się Trybunał Sprawiedliwości UE w wyroku z 27 października 2011 r. w sprawie C-93/10 Finanzamt Essen-NordOst przeciwko GFKL Financial Services AG. W powyższym orzeczeniu TSUE wskazał, że:

W pkt 25 ww. orzeczenia, Trybunał wskazał, że

Podkreślić należy, że ww. wyrok TSUE odwołuje się do wierzytelności „trudnych”, tj. wymagalnych, o wątpliwej perspektywie spłaty.

Odnosząc się do sytuacji przedstawionej we wniosku wskazać należy, że w ramach umowy cesji nabyli Państwo od Podmiotu powiązanego Wierzytelności w wartości nominalnej, przy czym ich rzeczywista ekonomiczna wartość jest kilkukrotnie niższa od ich wartości nominalnej. Cena nabycia Wierzytelności przez Państwa ustalona została w taki sposób, aby odzwierciedlać ich rzeczywistą ekonomiczną wartość. W zamian za zbycie Wierzytelności na Państwa rzecz, Podmiot powiązany został zwolniony z części swoich zobowiązań pożyczkowych względem Państwa (w wartości odpowiadającej cenie nabycia Wierzytelności). Wskazali Państwo, że rzeczywista ekonomiczna wartość opisanych Wierzytelności jest niższa od wartości nominalnej. Cechują się one bowiem wysokim ryzykiem faktycznej nieściągalności. Podkreślają Państwo, że Kontrahent jest (oraz był w momencie zawarcia ww. umowy cesji) w trakcie postępowania restrukturyzacyjnego.

W konsekwencji powyższego, w opisanej sytuacji w związku z nabyciem opisanych Wierzytelności trudnych nie dochodzi do odpłatnego świadczenia usług, o którym mowa w art. 8 ust. 1 ustawy, tym samym transakcja nabycia tych Wierzytelności pozostaje poza zakresem opodatkowania podatkiem od towarów i usług - nie stanowi usługi w rozumieniu ustawy o VAT i nie podlega opodatkowaniu tym podatkiem.

Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 1 jest prawidłowe.

W związku z uznaniem Państwa stanowiska w odniesieniu do pytania nr 1 za prawidłowe, rozpoznanie wniosku w zakresie pytania oznaczonego we wniosku nr 2 stało się bezzasadne, gdyż oczekiwali Państwo odpowiedzi na pytanie nr 2 w przypadku uznania Państwa stanowiska w zakresie pytania nr 1 za nieprawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Ponoszą Państwo ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu sprawy. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty opis sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem sprawy podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, wydana interpretacja traci swą aktualność.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

• Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.
• Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

  Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

  1) z zastosowaniem art. 119a;

  2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

  3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

• Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

• w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
• w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.