Interpretacja indywidualna z dnia 27 kwietnia 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0111-KDIB1-3.4010.88.2026.2.JG
Zbycie wierzytelności własnych, uprzednio zarachowanych jako przychód, pozwala na uznanie kosztów uzyskania przychodów w wysokości nominalnej wartości zbywanych wierzytelności, zapewniając neutralność podatkową transakcji. Różnice kursowe od takich wierzytelności ujawniane są w momencie faktycznego rozliczenia kompensaty, a nie w dacie cesji.
Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób prawnych jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
27 lutego 2026 r. wpłynął Państwa wniosek z 20 lutego 2026 r., o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej m.in. podatku dochodowego od osób prawnych w kwestii ustalenia, czy:
-w związku z planowanym odpłatnym zbyciem Wierzytelności własnych (uprzednio zaliczonych do przychodów należnych), Wnioskodawca będzie uprawniony do rozpoznania kosztów uzyskania przychodów w wysokości wartości nominalnej zbywanych Wierzytelności (odpowiadającej ich cenie sprzedaży), co w konsekwencji sprawi, że transakcja ta będzie neutralna na gruncie podatku CIT (nie powstanie dochód do opodatkowania);
-prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy, zgodnie z którym podatkowe różnice kursowe od zbywanych Wierzytelności oraz regulowanych zobowiązań powstaną i powinny zostać rozpoznane dla celów podatkowych dopiero w dacie uregulowania tych rozrachunków w drodze potrącenia (kompensaty), a nie w dacie zawarcia umowy cesji wierzytelności.
Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
1. Opis podmiotów biorących udział w zdarzeniu
Wnioskodawca - X (dalej również: „Spółka” lub „(…)”) jest spółką kapitałową z siedzibą w Polsce, podlegającą w Rzeczypospolitej Polskiej nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów, bez względu na miejsce ich osiągania. Spółka jest również czynnym, zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług (VAT). Przedmiotem działalności gospodarczej Wnioskodawcy jest m.in. (…).
W planowanej transakcji restrukturyzacyjnej (dalej: „(…)”), oprócz Wnioskodawcy, udział wezmą następujące podmioty powiązane należące do Grupy X:
1. Y (dalej: „(…)”) - spółka z siedzibą we (…), będąca jednostką dominującą najwyższego szczebla w Grupie. W ramach opisanej niżej transakcji (…) będzie występować w roli nabywcy wierzytelności (cesjonariusza).
2. Z (dalej: „(…)”) - spółka z siedzibą w (…), w całości należąca do (…) jest dłużnikiem Wnioskodawcy z tytułu dostaw towarów.
2. Tło gospodarcze i cel transakcji
Wnioskodawca planuje przeprowadzenie transakcji restrukturyzacyjnej, której głównym celem jest uporządkowanie wzajemnych rozliczeń wewnątrzgrupowych oraz poprawa struktury bilansu spółki zależnej (…). Działania te mają na celu dokapitalizowanie (…) (poprzez oddłużenie), co pozwoli na uzyskanie dodatniej wartości kapitałów własnych tej spółki. Transakcja posiada racjonalne uzasadnienie ekonomiczne (biznesowe), a jej głównym celem nie jest osiągnięcie korzyści podatkowej, lecz restrukturyzacja zadłużenia wewnątrz grupy kapitałowej.
3. Opis planowanych działań (…)
Transakcja zostanie przeprowadzona w dwóch kluczowych etapach:
Etap I: Cesja wierzytelności handlowych
Wnioskodawca posiada wobec (…) wymagalne wierzytelności handlowe o łącznej wartości nominalnej wynoszącej około (…) mln EUR (dalej: „Wierzytelności”). Wierzytelności te wynikają z dokonanej przez Wnioskodawcę sprzedaży towarów na rzecz (…).
Istotne cechy Wierzytelności będących przedmiotem planowanej cesji:
·Zostały one uprzednio prawidłowo zarachowane przez Wnioskodawcę jako przychody należne, zgodnie z art. 12 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (dalej: „ustawa o CIT”).
·Nie są one przedawnione.
·Nie zostały one umorzone ani nie utworzono od nich odpisów aktualizujących zaliczonych do kosztów uzyskania przychodów (w tym w ramach tzw. ulgi na złe długi).
·Są to wierzytelności handlowe (kwota główna), bez naliczonych odsetek.
W ramach Etapu I, Wnioskodawca (jako Cedent) zawrze z (…) (jako Cesjonariuszem) umowę przelewu wierzytelności (cesji). Na mocy tej umowy Wnioskodawca przeniesie na rzecz (…) opisane wyżej Wierzytelności przysługujące mu wobec (…).
Strony ustaliły, że cena sprzedaży Wierzytelności (cena transakcyjna) będzie odpowiadać ich wartości nominalnej (parytet 1:1). Oznacza to, że za przeniesienie Wierzytelności o wartości nominalnej ok. (…) mln EUR, Wnioskodawca uzyska roszczenie wobec (…) o zapłatę ceny w tożsamej wysokości, tj. ok. (…) mln EUR. Wnioskodawca zaznacza, że przyjęta cena odpowiada wartości rynkowej, a transakcja nie przewiduje dyskonta ani dodatkowego wynagrodzenia dla Cesjonariusza za przejęcie długu.
Umowa cesji zostanie zawarta w formie pisemnej. Zgodnie z rozporządzeniem (…) I, prawem właściwym dla zbywanej wierzytelności (a tym samym dla oceny skutków jej przeniesienia) jest prawo polskie.
Etap II: Kompensata (Potrącenie) wzajemnych wierzytelności
Po dokonaniu cesji, Wnioskodawca będzie posiadał nową wierzytelność wobec (…) z tytułu ceny za zbyte Wierzytelności (ok. (…) mln EUR). Jednocześnie Wnioskodawca posiada wymagalne zobowiązania handlowe wobec (…) (wynikające z zakupów towarów/usług) w kwocie około (…) mln EUR. Dodatkowo Wnioskodawca posiada inne, drobne wierzytelności wobec (…) (ok. (…) mln EUR).
W celu uregulowania wzajemnych rozrachunków, strony ((…)) dokonają potrącenia (kompensaty) wzajemnych wierzytelności.
Kompensata obejmie:
1.Wierzytelność Wnioskodawcy wobec (…) z tytułu ceny za cesję (powstałą w Etapie I);
2.Istniejące zobowiązania Wnioskodawcy wobec (…).
W wyniku kompensaty dojdzie do umorzenia wzajemnych wierzytelności do wysokości wierzytelności niższej. Po dokonaniu potrącenia po stronie Wnioskodawcy pozostanie do uregulowania przez (…) nadwyżka (wierzytelność netto) w wysokości około (…) mln EUR.
4. Dodatkowe informacje istotne dla sprawy
·Wnioskodawca dla celów ustalania różnic kursowych w podatku CIT stosuje metodę podatkową, o której mowa w art. 15a ustawy o CIT.
·Wierzytelności oraz zobowiązania podlegające kompensacie są wyrażone w walucie obcej (EUR).
·Miejscem siedziby Wnioskodawcy (zbywcy wierzytelności) jest terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Pytania
1.Czy w związku z planowanym odpłatnym zbyciem Wierzytelności własnych (uprzednio zaliczonych do przychodów należnych), Wnioskodawca będzie uprawniony do rozpoznania kosztów uzyskania przychodów w wysokości wartości nominalnej zbywanych Wierzytelności (odpowiadającej ich cenie sprzedaży), co w konsekwencji sprawi, że transakcja ta będzie neutralna na gruncie podatku CIT (nie powstanie dochód do opodatkowania)?
2.Czy prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy, zgodnie z którym podatkowe różnice kursowe od zbywanych Wierzytelności oraz regulowanych zobowiązań powstaną i powinny zostać rozpoznane dla celów podatkowych dopiero w dacie uregulowania tych rozrachunków w drodze potrącenia (kompensaty), a nie w dacie zawarcia umowy cesji wierzytelności?
Państwa stanowisko w sprawie
Ad. 1 (W zakresie neutralności cesji w CIT)
Zdaniem Wnioskodawcy, w związku z planowanym odpłatnym zbyciem Wierzytelności własnych, Spółka będzie uprawniona do rozpoznania kosztów uzyskania przychodów w wysokości wartości nominalnej zbywanych Wierzytelności. Skoro cena sprzedaży Wierzytelności (przychód) została ustalona na poziomie ich wartości nominalnej, transakcja ta będzie neutralna podatkowo (nie wygeneruje dochodu).
Zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy o CIT, przychodem z odpłatnego zbycia praw majątkowych jest ich wartość wyrażona w cenie określonej w umowie. W analizowanym stanie faktycznym przychodem Wnioskodawcy będzie zatem cena sprzedaży należna od (…), która wynosi ok. (…) mln EUR.
Kluczową kwestią jest ustalenie kosztów uzyskania tego przychodu. Zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w art. 15 ust. 1 ustawy o CIT, kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów ze źródła przychodów lub w celu zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów. W przypadku odpłatnego zbycia wierzytelności własnych, przepisy ustawy o CIT zawierają regulację szczególną w art. 16 ust. 1 pkt 39. Przepis ten stanowi, że nie uważa się za koszty uzyskania przychodów strat z tytułu odpłatnego zbycia wierzytelności, chyba że wierzytelność ta uprzednio została zarachowana jako przychód należny.
Wnioskowanie a contrario z powyższego przepisu prowadzi do wniosku, że strata ze zbycia wierzytelności własnej (uprzednio zarachowanej jako przychód) jest kosztem podatkowym. Tym bardziej kosztem podatkowym jest wartość nominalna wierzytelności własnej w sytuacji, gdy nie powstaje strata (cena równa wartości nominalnej). Zbycie wierzytelności własnej, która wcześniej zwiększyła podstawę opodatkowania jako przychód należny, musi wiązać się z prawem do rozpoznania kosztu w wysokości jej wartości, aby uniknąć podwójnego opodatkowania tego samego przysporzenia (raz przy sprzedaży towarów, drugi raz przy zbyciu wierzytelności).
Powyższe stanowisko znajduje bezpośrednie potwierdzenie w Interpretacji Ogólnej Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 15 lutego 2021 r. (sygn. DD5.8201.11.2020). W interpretacji tej Minister Finansów wskazał, że: „(...) dla faktoranta przy zbyciu (cesji) wierzytelności na rzecz faktora podstawą ustalenia kosztów uzyskania przychodów jest zasada ogólna wynikająca z art. 15 ust. 1 ustawy o CIT. Kosztem poniesionym w rozumieniu art. 15 ust. 1 będzie - co do zasady - nominalna wartość zbytej wierzytelności w ujęciu brutto”. Choć interpretacja dotyczy faktoringu, mechanizm prawny cesji wierzytelności własnej jest tożsamy. Minister podkreślił również, że jeśli wierzytelność została zaliczona do przychodów należnych, jej późniejsze zbycie powoduje konieczność wykazania kosztu uzyskania przychodu, aby odzwierciedlić uszczuplenie majątku zbywcy.
Stanowisko to również potwierdzają inne interpretacje indywidualne. Przykładowo, w interpretacji indywidualnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 14 marca 2025 r. (sygn. 0114-KDIP2-2.4010.20.2025.2.SJ), organ uznał za prawidłowe stanowisko podatnika w zakresie rozpoznania przychodu podatkowego oraz kosztów uzyskania przychodów z tytułu sprzedaży wierzytelności tj.: „sprzedaż Wierzytelności [...], będzie skutkować dla Spółki powstaniem przychodu podatkowego z tytułu takiej sprzedaży zaliczanego do przychodów ze źródeł innych niż zyski kapitałowe wraz z jednoczesną możliwością rozpoznania przez Spółkę kosztu bezpośrednio związanego z tym przychodem w odpowiadającej mu wysokości.”
Podobnie w interpretacji indywidualnej z 30 sierpnia 2013 r. (sygn. IPPB5/423-419/13-3/PS) organ stwierdził, że skoro spółka w celu uzyskania przychodu przenosi wierzytelność, to uszczupla swój majątek o jej wartość nominalną, która stanowi koszt.
Mając na uwadze, że w opisanym zdarzeniu przyszłym:
1. Wierzytelności były uprzednio zarachowane jako przychód należny;
2. Cena zbycia równa się wartości nominalnej Wierzytelności;
- Wnioskodawca rozpozna przychód w wysokości (…) mln EUR oraz koszt uzyskania przychodu w wysokości (…) mln EUR. Wynik podatkowy na tej transakcji wyniesie zero.
Ad. 2 (W zakresie różnic kursowych)
Zdaniem Wnioskodawcy, podatkowe różnice kursowe nie powstaną w momencie zawarcia umowy cesji (Etap l), lecz dopiero w momencie faktycznego uregulowania zobowiązań poprzez kompensatę (Etap II).
Zgodnie z art. 15a ustawy o CIT, różnice kursowe powstają w związku z „otrzymaniem przychodu” (ust. 2 pkt 1 i ust. 3 pkt 1) lub „zapłatą zobowiązania” (ust. 2 pkt 2 i ust. 3 pkt 2). Kluczowe dla rozstrzygnięcia sprawy jest zdefiniowanie pojęcia „zapłaty” w kontekście cesji wierzytelności.
Sama czynność cesji (przelewu wierzytelności) uregulowana w art. 509 Kodeksu cywilnego, prowadzi jedynie do zmiany osoby wierzyciela. Wierzytelność nie wygasa, lecz przechodzi na nabywcę w niezmienionym kształcie. Z perspektywy Wnioskodawcy (zbywcy), dokonanie cesji na rzecz (…)nie jest tożsame z otrzymaniem zapłaty od dłużnika ((…)). Dłużnik (…) nadal nie uregulował swojego zobowiązania, zmienił się jedynie podmiot, któremu jest winien świadczenie.
Stanowisko organów podatkowych w tej kwestii jest jednolite. Przykładowo, w interpretacji indywidualnej Dyrektora KIS z 30 sierpnia 2021 r. (nr 0111-KDIB1-3.4010.227.2021.4.BM) potwierdzono, że zbycie wierzytelności podmiotowi trzeciemu jest odrębnym zdarzeniem gospodarczym i nie stanowi uregulowania należności przez dłużnika w rozumieniu przepisów o różnicach kursowych.
Czyli cesja wierzytelności jest jedynie czynnością rozporządzającą, która prowadzi do zmiany podmiotu uprawnionego do otrzymania świadczenia (wierzyciela). Nie jest ona natomiast tożsama z uregulowaniem zobowiązania przez dłużnika. Zobowiązanie (…) wobec swojego wierzyciela (którym po cesji będzie (…)) nadal istnieje w niezmienionej formie.
Stanowisko to znajduje jednolite potwierdzenie w interpretacjach organów podatkowych.
Przykładowo, w interpretacji indywidualnej (sygn. IPPB5/423-1023/11-2/IŚ) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie, odnosząc się wprost do cesji, wskazał:
Słusznie uważa Spółka, że różnice kursowe związane ze spłatą pożyczki ustala się na moment spłaty, natomiast przekazanie długu z tytułu pożyczki (...) nie prowadzi do takiej spłaty - zobowiązanie istnieje nadal, zmienia się jedynie dłużnik.
Momentem, w którym dochodzi do efektywnego uregulowania należności i zobowiązań w analizowanym stanie faktycznym, jest moment kompensaty (potrącenia). Zgodnie z art. 15a ust. 7 ustawy o CIT: „za dzień zapłaty (...) uważa się dzień uregulowania zobowiązań w jakiejkolwiek formie, w tym w wyniku potrącenia wierzytelności”.
Przepis ten wprost zrównuje potrącenie z zapłatą pieniężną. W konsekwencji, dopiero w dacie potrącenia wzajemnych wierzytelności pomiędzy Wnioskodawcą a (…) dojdzie do zrealizowania różnic kursowych od:
a) pierwotnych Wierzytelności wobec (…) (które w drodze subrogacji/rozliczenia ceny cesji zostaną uznane za uregulowane);
b) zobowiązań Wnioskodawcy wobec (…).
Podsumowując, samo zawarcie umowy cesji jest neutralne z punktu widzenia różnic kursowych. Powstaną one i staną się przychodem lub kosztem podatkowym dopiero w dacie dokonania potrącenia.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które Państwo przedstawili we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Ad. 1
Zgodnie z art. 7 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t. j. Dz.U. z 2026 r., poz. 554, dalej: „ustawa o CIT”):
przedmiotem opodatkowania podatkiem dochodowym jest dochód stanowiący sumę dochodu osiągniętego z zysków kapitałowych oraz dochodu osiągniętego z innych źródeł przychodów. W przypadkach, o których mowa w art. 21 , art. 22 i art. 24b, przedmiotem opodatkowania jest przychód.
dochodem ze źródła przychodów, z zastrzeżeniem art. 11c, art. 11i , art. 24a , art. 24b , art. 24ca , art. 24d i art. 24f , jest nadwyżka sumy przychodów uzyskanych z tego źródła przychodów nad kosztami ich uzyskania, osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przychodów przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.
Taka, a nie inna konstrukcja przepisu art. 7 ust. 2 ustawy o CIT powoduje, że kluczowe znaczenie dla ustalenia zasad opodatkowania podatkiem dochodowym mają: po pierwsze – przychód, a po drugie – koszty jego uzyskania.
Należy przy tym wyjaśnić, że omawiana ustawa o CIT nie zawiera definicji przychodu podatkowego. Ustawodawca ograniczył się w tym zakresie do wskazania w art. 12 ust. 1 ustawy o CIT przykładowych przysporzeń, zaliczanych do tej kategorii. Zgodnie z ww. przepisem:
przychodami, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4 oraz art. 14, są w szczególności otrzymane pieniądze, wartości pieniężne, w tym również różnice kursowe.
Z kolei, zgodnie z art. 12 ust. 3 ustawy o CIT:
za przychody związane z działalnością gospodarczą i z działami specjalnymi produkcji rolnej, osiągnięte w roku podatkowym, a także za przychody uzyskane z zysków kapitałowych, z wyłączeniem przychodów, o których mowa w art. 7b ust. 1 pkt 1 , uważa się także należne przychody, choćby nie zostały jeszcze faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont.
Stosownie do postanowień art. 14 ust. 1 ustawy o CIT:
przychodem z odpłatnego zbycia rzeczy, praw majątkowych lub świadczenia usług jest ich wartość wyrażona w cenie określonej w umowie. Jeżeli jednak cena bez uzasadnionych przyczyn ekonomicznych znacznie odbiega od wartości rynkowej tych rzeczy, praw lub usług, organ podatkowy określa ten przychód w wysokości wartości rynkowej.
Z kolei w myśl art. 15 ust. 1 ustawy o CIT:
kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów ze źródła przychodów lub w celu zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1. Koszty poniesione w walutach obcych przelicza się na złote według kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień poniesienia kosztu.
Powyższe oznacza, że podatnik ma prawo do odliczenia dla celów podatkowych wszelkich wydatków, pod warunkiem, iż nie zostały one wymienione w art. 16 ust. 1 ww. ustawy oraz że wykaże ich związek z prowadzoną działalnością, a ich poczynienie ma lub może mieć wpływ na możliwość powstania przychodu (w tym zachowania lub zabezpieczenia przychodów). Przepis ten konstytuuje więc zasadę, stosownie do której pomiędzy kosztem podatkowym oraz przychodami podatnika musi wystąpić związek przyczynowo-skutkowy.
Państwa wątpliwości w zakresie pytania nr 1 dotyczą ustalenia, czy w związku z planowanym odpłatnym zbyciem Wierzytelności własnych (uprzednio zaliczonych do przychodów należnych), Wnioskodawca będzie uprawniony do rozpoznania kosztów uzyskania przychodów w wysokości wartości nominalnej zbywanych Wierzytelności (odpowiadającej ich cenie sprzedaży), co w konsekwencji sprawi, że transakcja ta będzie neutralna na gruncie podatku CIT (nie powstanie dochód do opodatkowania).
Jak wynika z art. 16 ust. 1 pkt 39 ustawy o CIT:
nie uważa się za koszty uzyskania przychodów strat z tytułu odpłatnego zbycia wierzytelności, w tym w sposób określony w art. 12 ust. 1 pkt 7 , z wyjątkiem wierzytelności lub jej części, które uprzednio zostały zarachowane jako przychód należny - do wysokości uprzednio zarachowanej jako przychód należny.
Powyższe oznacza, że w przypadku odpłatnego zbycia wierzytelności uprzednio zaliczonych do przychodów należnych, podatnik może uwzględnić w kosztach uzyskania przychodów - zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 39 w związku z art. 15 ust. 1 ustawy o CIT – jedynie koszty do wysokości osiągniętego uprzednio przychodu.
Natomiast zgodnie z art. 509 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.; dalej: „Kodeks cywilny”),
wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią (przelew), chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania.
Z kolei art. 510 § 1 Kodeksu cywilnego stanowi, że:
umowa sprzedaży, zamiany, darowizny lub inna umowa zobowiązująca do przeniesienia wierzytelności przenosi wierzytelność na nabywcę, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej albo że strony inaczej postanowiły.
Zbycie wierzytelności podmiotowi trzeciemu jest zupełnie inną transakcją niż transakcja pierwotnie zawarta pomiędzy wierzycielem a jego dłużnikiem (która to transakcja doprowadziła do wykreowania wierzytelności będącej przedmiotem późniejszej sprzedaży), w szczególności transakcja zbycia wierzytelności nie powoduje wygaśnięcia wierzytelności pierwotnej. Przelew wierzytelności, o którym mowa w art. 509 Kodeksu cywilnego, jest zatem odrębnym zdarzeniem gospodarczym, kreującym między zbywcą wierzytelności pierwotnej, a jej nabywcą, nowy stosunek zobowiązaniowy (nową wierzytelność).
Z przedstawionego we wniosku opisu sprawy wynika, że wierzytelności będące przedmiotem sprzedaży:
- były uprzednio zarachowane jako przychód należny;
- cena zbycia równa się wartości nominalnej Wierzytelności.
W świetle powyższych przepisów, zgadzam się z Państwa stanowiskiem, zgodnie z którym w związku z planowanym odpłatnym zbyciem Wierzytelności własnych, Spółka będzie uprawniona do rozpoznania kosztów uzyskania przychodów w wysokości wartości nominalnej zbywanych Wierzytelności. Skoro cena sprzedaży Wierzytelności (przychód) została ustalona na poziomie ich wartości nominalnej, transakcja ta będzie neutralna podatkowo (nie wygeneruje dochodu).
Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 1, należało uznać za prawidłowe.
Ad. 2
Zgodnie z art. 9b ust. 1 ustawy o CIT:
podatnicy ustalają różnice kursowe na podstawie:
1) art. 15a, albo
2) przepisów o rachunkowości, pod warunkiem że w okresie, o którym mowa w ust. 3, sporządzane przez podatników sprawozdania finansowe będą badane przez firmy audytorskie.
Z wniosku wynika, że Spółka stosuje podatkową metodę rozliczania różnic kursowych.
Zgodnie z art.15a ust. 1 ustawy o CIT:
różnice kursowe zwiększają odpowiednio przychody jako dodatnie różnice kursowe albo koszty uzyskania przychodów jako ujemne różnice kursowe w kwocie wynikającej z różnicy między wartościami określonymi w ust. 2 i 3.
Powstanie dodatnich oraz ujemnych różnic kursowych zostało uregulowane odpowiednio w art. 15a ust 2 i 3 ustawy o CIT.
W myśl art. 15a ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o CIT:
dodatnie różnice kursowe powstają, jeżeli wartość:
1) przychodu należnego wyrażonego w walucie obcej po przeliczeniu na złote według kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski jest niższa od wartości tego przychodu w dniu jego otrzymania, przeliczonej według faktycznie zastosowanego kursu waluty z tego dnia;
2) poniesionego kosztu wyrażonego w walucie obcej po przeliczeniu na złote według kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski jest wyższa od wartości tego kosztu w dniu zapłaty, przeliczonej według faktycznie zastosowanego kursu waluty z tego dnia.
W świetle art. 15a ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy o CIT:
ujemne różnice kursowe powstają, jeżeli wartość:
1) przychodu należnego wyrażonego w walucie obcej po przeliczeniu na złote według kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski jest wyższa od wartości tego przychodu w dniu jego otrzymania, przeliczonej według faktycznie zastosowanego kursu waluty z tego dnia;
2) poniesionego kosztu wyrażonego w walucie obcej po przeliczeniu na złote według kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski jest niższa od wartości tego kosztu w dniu zapłaty, przeliczonej według faktycznie zastosowanego kursu waluty z tego dnia.
Przedmiotem Państwa wątpliwości w zakresie pytania oznaczonego nr 2 jest kwestia ustalenia, czy prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy, zgodnie z którym podatkowe różnice kursowe od zbywanych Wierzytelności oraz regulowanych zobowiązań powstaną i powinny zostać rozpoznane dla celów podatkowych dopiero w dacie uregulowania tych rozrachunków w drodze potrącenia (kompensaty), a nie w dacie zawarcia umowy cesji wierzytelności.
W kwestii kompensaty zobowiązań konieczne jest sięgnięcie do przepisów Kodeksu cywilnego regulujących instytucję potrącenia. Zgodnie z art. 498 Kodeksu cywilnego:
§ 1. Gdy dwie osoby są jednocześnie względem siebie dłużnikami i wierzycielami, każda z nich może potrącić swoją wierzytelność z wierzytelności drugiej strony, jeżeli przedmiotem obu wierzytelności są pieniądze lub rzeczy tej samej jakości oznaczone tylko co do gatunku, a obie wierzytelności są wymagalne i mogą być dochodzone przed sądem lub przed innym organem państwowym.
§ 2. Wskutek potrącenia obie wierzytelności umarzają się nawzajem do wysokości wierzytelności niższej.
Wzajemne potrącenie wierzytelności powoduje jednocześnie zmniejszenie stanu należności i zobowiązań o tę samą wartość. Istotą i skutkiem potrącenia jest, że strony transakcji fizycznie nie dokonują płatności z uwagi na wzajemność ich świadczeń. W efekcie, pomimo braku transferów środków, dochodzi do zaspokojenia i wygaśnięcia zobowiązania. W wyniku potrącenia, o którym mowa w art. 498 Kodeksu cywilnego, wzajemne zobowiązania dłużników ulegają umorzeniu tak, jakby dłużnicy spełnili świadczenia. Wprawdzie przez potrącenie strony nie otrzymują efektywnie należnych im świadczeń, ale wskutek zaliczenia wierzytelności jednej z nich na poczet wierzytelności drugiej każda ze stron zostaje zwolniona ze swojego długu, co pozwala uznać ich dług za spłacone.
Powołane powyżej przepisy art. 15a ust. 2 i ust. 3 ustawy o CIT, wyraźnie określają sytuacje, kiedy powstają różnice kursowe mające wpływ na wysokość podstawy opodatkowania, a mianowicie:
-gdy wartość przychodu należnego w walucie obcej w dniu jego powstania dla celów podatkowych jest inna niż jego wartość w dniu faktycznego otrzymania;
-gdy wartość kosztu podatkowego w walucie obcej w dniu jego zarachowania jest inna niż jego wartość w dniu zapłaty.
Zgodnie z art. 15a ust. 7 ustawy o CIT:
za koszt poniesiony, o którym mowa w ust. 2 i 3, uważa się koszt wynikający z otrzymanej faktury (rachunku) albo innego dowodu w przypadku braku faktury (rachunku), a za dzień zapłaty, o którym mowa w ust. 2 i 3 - dzień uregulowania zobowiązań w jakiejkolwiek formie, w tym w wyniku potrącenia wierzytelności.
Zatem, różnice kursowe stanowią, co do zasady, przychody lub koszty uzyskania przychodów. Do powstania różnic kursowych może dojść również w sytuacji, gdy nie dochodzi do faktycznego transferu pieniędzy, lecz zobowiązania są regulowane w inny sposób niż pieniężny, np. w drodze kompensaty.
W świetle powyższych przepisów, zgodzić się z Państwem należy, że podatkowe różnice kursowe nie powstaną w momencie zawarcia umowy cesji (Etap l), lecz dopiero w momencie faktycznego uregulowania zobowiązań poprzez kompensatę (Etap II).
Tym samym, Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 2, należało uznać za prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Niniejsza interpretacja rozstrzyga wyłącznie w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych. W zakresie podatku od towarów i usług oraz podatku od czynności cywilnoprawnych zostały/zostaną wydane odrębne rozstrzygnięcia.
Odnosząc się do powołanych przez Państwa we wniosku interpretacji indywidualnych stwierdzić należy, że zostały one wydane w indywidualnych sprawach innych podmiotów i nie wiążą Organu w sprawie będącej przedmiotem wniosku.
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.
Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywać się będzie z opisem zdarzenia przyszłego podanym przez Wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
·Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.
·Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
·Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
·w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
·w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
