Interpretacja indywidualna z dnia 24 kwietnia 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0114-KDIP3-2.4011.182.2026.3.MJ
Wydatki na najem przestrzeni biurowej, jako koszty związane z nieruchomościami, nie mogą być uwzględnione w wskaźniku nexus obliczanym dla preferencyjnego opodatkowania dochodów z kwalifikowanego IP BOX, zgodnie z art. 30ca ust. 4 i 5 ustawy PIT.
Interpretacja indywidualna
– stanowisko w części nieprawidłowe i w części prawidłowe
Szanowna Pani,
stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest:
·nieprawidłowe – w zakresie uwzględnienia wydatków na najem przestrzeni biurowej we wskaźniku nexus;
·prawidłowe – w pozostałym zakresie.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
9 lutego 2026 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełniła go Pani pismem z 25 marca 2026 r. – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
Wnioskodawczyni jest osobą fizyczną prowadzącą jednoosobową działalność gospodarczą. Wnioskodawczyni jest podatnikiem podatku dochodowego od osób fizycznych prowadzącym działalność w zakresie usług tworzenia oprogramowania. Wnioskodawczyni podlega w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów.
Wnioskodawczyni prowadzi działalność gospodarczą w oparciu o wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej.
We wpisie jako przedmiot działalności gospodarczej wskazano kod PKD 62.10.B - pozostała działalność w zakresie programowania.
W ramach działalności Wnioskodawczyni projektuje i wytwarza rozwiązania obejmujące m.in.:
(…)
Działalność Wnioskodawczyni obejmuje zarówno projektowanie i tworzenie od podstaw rozwiązań w pełni dopasowanych do potrzeb kontrahentów, jak również rozwijanie, modyfikowanie oraz integrowanie już funkcjonujących systemów informatycznych. W każdym z tych obszarów celem jest podniesienie wartości biznesowej wdrażanych narzędzi poprzez dostarczanie innowacyjnych i elastycznych rozwiązań technologicznych.
Wnioskodawczyni chciałaby skorzystać z preferencyjnego opodatkowania 5% stawką podatku w zakresie kwalifikowanego dochodu z kwalifikowanych praw własności intelektualnej (IP BOX), o którym mowa w art. 30ca ustawy o PIT. W tym celu w danym roku podatkowym będzie korzystać z opodatkowania skalą podatkową lub podatkiem liniowym.
W ramach umowy ze zleceniodawcą, Wnioskodawczyni prowadzi działalność polegającą na poniższych czynnościach. Powstałe na skutek poniższych czynności programy zwane są dalej „Oprogramowaniem”.
(…)
Na skutek regularnych prac programistycznych powstają rozwiązania, które w sposób indywidualny dopasowane są do potrzeb jej Zleceniodawcy i które w unikatowy sposób obsługują określone obszary jego działalności. W efekcie powstają specjalnie zaprojektowane programy komputerowe, które według art. 1 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 4 lutego 1994 roku o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz. U. 2019 r. poz. 1231 ze zm., dalej jako „ustawa o prawie autorskim”) są utworami. Efekty pracy Wnioskodawczyni są odrębnymi programami komputerowymi, które podlegają ochronie na podstawie art. 74 ustawy o prawie autorskim. Wnioskodawczyni jest jedynym twórcą owych programów. Oprogramowania są tworzone i rozwijane zgodnie z indywidualnymi potrzebami danego kontrahenta.
Powstające Oprogramowanie jest efektem wieloetapowego procesu, który jest odpowiedni dla specyfiki działalności programistycznej. Powyższe działania rozpoczynają się od określenia zapotrzebowania zleceniodawcy, a zatem ustalenia problemu, który dane Oprogramowanie miałoby rozwiązywać. Następnie Wnioskodawczyni dobiera odpowiednie technologie wybrane na podstawie uprzedniego researchu oraz własnego doświadczenia. W następnych krokach Wnioskodawczyni przygotowuje plan danego projektu, ustalając harmonogram swojej pracy w oparciu o własne doświadczenie, wiedzę i umiejętności. Po określeniu powyższych, Wnioskodawczyni prowadzi prace, które polegają na pisaniu kodu programu, korzystaniu z gotowych frameworków oraz ich dostosowywaniu do projektu, a także na bieżącym testowaniu tworzonego oprogramowania, aby prace zbliżały do osiągnięcia zamierzonego celu. W końcowych etapach prac Wnioskodawczyni weryfikuje, czy program spełnia początkowe założenia oraz wprowadza ewentualne poprawki, jak również nowe udoskonalenia. Ostatecznie efekt końcowy prezentowany jest zleceniodawcy, również w przypadkach, gdy zamierzonego celu nie udało się osiągnąć.
Działania podejmowane przez Wnioskodawczynię nie polegają na realizacji schematycznych ani odtwórczych projektów. Każde nowe Oprogramowanie stanowi odrębne przedsięwzięcie, które wymaga indywidualnej analizy, zastosowania wyspecjalizowanej wiedzy oraz dopasowania rozwiązań technologicznych do konkretnego kontekstu programowego, sprzętowego lub biznesowego. Wnioskodawczyni każdorazowo przy tworzeniu nowego projektu poszerza swoją wiedzę w zakresie danego problemu, jednocześnie korzysta z wiedzy i doświadczenia już nabytego, co prowadzi do tworzenia odrębnych i unikatowych rozwiązań. Wnioskodawczyni tworzy nowe rozwiązania, jak również ulepsza już dostępne, które to rozwiązania w rezultacie zyskują zindywidualizowany charakter. Działania nie mają charakteru wtórnego, ponieważ projekty wymagają dostosowań odpowiadających na specyfikę danego problemu. W związku z tak wykonywaną działalnością Wnioskodawczyni ponosi ryzyko gospodarcze zarówno w kontekście odpowiedzialności za jakość i ewentualne wady świadczonych usług, jak i niepewności efektu i metod dojścia do umówionego rezultatu.
Wnioskodawczyni w ramach otrzymywanego wynagrodzenia za świadczenie usług przenosi autorskie prawa majątkowe do wytworzonych przez siebie programów na zleceniodawcę na podstawie pisemnej umowy o świadczenie usług. Wnioskodawczyni w ramach swojego honorarium dokonuje również czynności, które polegają na prowadzeniu szkoleń, utrzymywaniu kontaktu z klientem, wyjazdach służbowych, spotkaniach poimplementacyjnych oraz konsultacjach niezwiązanych z tworzeniem lub rozwijaniem programów komputerowych. W tym zakresie Wnioskodawczyni prowadzi odpowiednią ewidencję pozwalającą na ustalenie, jaka część świadczonych przez nią usług dotyczy czynności innych niż związanych z tworzeniem Oprogramowania.
Wnioskodawczyni w ramach swojej działalności może ponosić poniższe koszty bezpośrednio związane z tworzeniem oprogramowania (dalej jako: Koszty), tj.:
·koszty usług księgowych - koszty te są niezbędne do prawidłowego prowadzenia ewidencji księgowej, w tym ewidencji kosztów i przychodów związanych z działalnością polegającą na tworzeniu oprogramowania, a także do zapewnienia zgodności rozliczeń z obowiązującymi przepisami prawa podatkowego;
·koszty doradztwa podatkowego - wydatki te są ponoszone w celu zapewnienia prawidłowej kwalifikacji podatkowej prowadzonej działalności, w szczególności w zakresie rozliczeń dochodów osiąganych z tworzenia oprogramowania;
·koszt zakupu telefonu - telefon jest wykorzystywany do bieżącej komunikacji z kontrahentami, konsultacji projektowych, koordynacji prac programistycznych oraz dostępu do narzędzi i aplikacji niezbędnych w procesie tworzenia oprogramowania;
·kursy i szkolenia programistyczne, literatura fachowa - do stałego podnoszenia wiedzy i kwalifikacji zawodowych Wnioskodawczyni;
·koszty nabycia oraz eksploatacji samochodu - do sprawnego transportu do Zleceniodawcy w celu konsultacji spraw związanych z projektami;
·zakup sprzętu komputerowego i urządzeń peryferyjnych - urządzeń niezbędnych do pisania kodu;
·najem przestrzeni biurowej, umożliwiającej wykonywanie usług w ciszy i odosobnieniu, w pełnym skupieniu.
Na podstawie wyżej wskazanych przychodów i kosztów Wnioskodawczyni będzie obliczać dochód, który będzie stanowił podstawę do opodatkowania preferencyjną stawką 5%. We wspomnianej ewidencji poza przychodami z przenoszenia praw do programów komputerowych Wnioskodawczyni uwzględni również powyższe koszty.
Uzupełnienie stanu faktycznego
1) Wniosek dotyczy lat 2024 i 2025.
2)Wnioskodawczyni chciałaby skorzystać z możliwości opodatkowania preferencyjną stawka podatku od 1 marca 2024 roku poprzez korektę złożonych zeznań rocznych.
3)Pod pojęciem programu komputerowego należy rozumieć tworzone przez Wnioskodawczynię Oprogramowanie, które obejmuje zestaw instrukcji przeznaczonych do wykonywania bezpośrednio lub pośrednio w komputerach lub innych urządzeniach elektronicznych (np. telefonach) określonych czynności w celu osiągnięcia oczekiwanego rezultatu. Jest to kombinacja komend adresowanych w formie kodu źródłowego i kodu wynikowego, a także opis procedur operacyjnych, zestawienie danych w informacjach konwersacyjnych i dialogowych oraz interfejs.
4)Wnioskodawczyni wytwarza lub wytworzyła następujące programy komputerowe:
(…)
5)Wnioskodawczyni rozwija/ulepsza/modyfikuje wszystkie wskazane w powyższym punkcie programy komputerowe.
Z uwagi na przyjęty model współpracy, autorskie prawa majątkowe do efektów prac były przenoszone na Zleceniodawcę sukcesywnie, po zakończeniu każdego miesiąca. W praktyce oznacza to, że Wnioskodawczyni najpierw wytworzyła określoną część programu komputerowego i przeniosła do niej prawa autorskie, a następnie w dalszym ciągu prowadziła prace dotyczące tego samego programu, polegające na jego rozwijaniu, ulepszaniu lub modyfikacji. W kolejnych okresach rozliczeniowych powstawały więc dalsze twórcze elementy oprogramowania, stanowiące nowe efekty prac związane z tym samym programem, do których prawa autorskie były następnie również sukcesywnie przenoszone na zleceniodawcę.
6)Wnioskodawczyni uczestniczy wyłącznie we własnych pracach polegających na wytwarzaniu programu komputerowego. Po wytworzeniu programu autorskie prawa majątkowe do niego są przenoszone na zleceniodawcę. Od tego momentu dany program komputerowy należy do zleceniodawcy. Jednak na podstawie umowy zawartej pomiędzy Wnioskodawczynią a zleceniodawcą, Wnioskodawczyni kontynuuje prace nad tym samym programem poprzez jego dalszy rozwój i ulepszanie. Wnioskodawczyni nie rozwija cudzych, niezależnych prac twórczych, lecz oprogramowanie, które wcześniej sama stworzyła, a prawa do kolejnych rezultatów prac są sukcesywnie przenoszone na zleceniodawcę.
7)Wnioskodawczyni prowadzi działalność zmierzającą do wytwarzania i rozwijania kwalifikowanego prawa własności intelektualnej oraz uzyskuje z tego tytułu dochody od 1 marca 2024 r., tj. od dnia rozpoczęcia prowadzenia działalności gospodarczej.
8)Efektami prac Wnioskodawczyni są:
a) Nowe produkty w postaci nowych programów komputerowych (wymienione w odpowiedzi na pytanie nr 4;
b) ulepszenia i modyfikacje istniejących programów komputerowych (również wskazanych w odpowiedzi na pytanie nr 4)
W ramach prowadzonej działalności Wnioskodawczyni powstały produkty w postaci programów komputerowych wskazane w odpowiedzi na pytanie nr 4.
9)Działalność Wnioskodawczyni ma charakter twórczy, systematyczny oraz prowadzi do zwiększania i wykorzystywania zasobów wiedzy.
Działalność Wnioskodawczyni w zakresie tworzenia, rozwijania i modyfikowania oprogramowania jest prowadzona w sposób uporządkowany, zaplanowany i metodyczny. Każdy projekt realizowany jest według określonego schematu obejmującego analizę potrzeb zleceniodawcy, identyfikację problemu, dobór odpowiednich technologii, przygotowanie koncepcji rozwiązania oraz harmonogramu prac, a następnie implementację, testowanie i iteracyjne ulepszanie tworzonego oprogramowania aż do osiągnięcia założonego rezultatu.
W celu wytworzenia produktu Wnioskodawczyni podejmuje konkretne działania obejmujące w szczególności: analizę wymagań funkcjonalnych, projektowanie architektury rozwiązania, dobór narzędzi i technologii, tworzenie kodu źródłowego, integrację z zewnętrznymi systemami - w tym modelami AI, testowanie oraz optymalizację działania systemu.
Wnioskodawczyni wytworzyła następujące programy komputerowe: (…)
Technologie wykorzystywane przez Wnioskodawczynię obejmowały w szczególności (…).
Narzędzia wykorzystywane przez Wnioskodawczynię obejmowały w szczególności (…).
Oryginalność Oprogramowania Wnioskodawczyni jest efektem indywidualnego projektowania każdego programu komputerowego w sposób uwzględniający charakterystykę danego problemu oraz wymagania zleceniodawcy.
Tworzone przez Wnioskodawczynię oprogramowanie ma charakter oryginalny i różni się od istniejących na rynku rozwiązań, ponieważ każdorazowo jest projektowane w sposób indywidualny, z uwzględnieniem specyfiki danego problemu oraz wymagań zleceniodawcy, a zastosowane rozwiązania nie stanowią prostego odwzorowania istniejących schematów, lecz wymagają opracowania nowych koncepcji, integracji różnych technologii oraz rozwiązywania problemów technicznych, które nie mają jednoznacznych, gotowych rozwiązań.
Obszar sztucznej inteligencji jest dziedziną wyjątkowo dynamiczną, w której bardzo często pojawiają się nowe koncepcje, modele, metody i rozwiązania technologiczne. Oznacza to, że tworzenie oprogramowania wykorzystującego AI wymaga nie tylko bieżącego śledzenia zmian, lecz również ciągłego weryfikowania przydatności dostępnych podejść oraz ich twórczego dostosowywania do konkretnego problemu. W konsekwencji opracowywane przez Wnioskodawczynię rozwiązania nie mają charakteru odtwórczego, lecz wymagają stałego poszukiwania nowych sposobów wykorzystania rozwijających się technologii w praktyce.
Nowy wytwór intelektualny powstający w ramach działalności Wnioskodawczyni stanowi program komputerowy w postaci kodu źródłowego wraz z jego strukturą, logiką działania, architekturą oraz funkcjonalnościami. Konkretne programy zostały wskazane w odpowiedzi na pytanie nr 4.
Kreacyjny charakter tworzonych rozwiązań przejawia się w samodzielnym opracowywaniu przez Wnioskodawczynię nowych sposobów generowania i przetwarzania układów stron internetowych, projektowaniu autorskich algorytmów oraz logiki działania systemów, a także w twórczym łączeniu dostępnej wiedzy technologicznej w nowe zastosowania. W rezultacie opracowywane rozwiązania nie stanowią prostego odtworzenia istniejących schematów, lecz wymagają ciągłego poszukiwania i praktycznego wdrażania nowych sposobów wykorzystania rozwijających się technologii.
10)W ramach prowadzonej działalności Wnioskodawczyni postawiła sobie następujące cele:
·w 2024 r. celem było rozpoczęcie prac nad projektami dotyczącymi generowania układów stron internetowych sterowanych przez (…).
·w 2025 r. celem było rozpoczęcie prac nad projektami dotyczącymi (…).
Zaplanowane prace miały zostać sfinansowane przez zleceniodawcę, na rzecz którego czynności były wykonywane.
W roku 2024 osiągnięto następujące cele - stworzenie i następne rozwinięcie poniższych programów komputerowych:
(…)
W roku 2025 osiągnięto następujące cele:
(…)
W obydwu latach osiągnięcie celów nastąpiło:
·w ramach pracy własnej Wnioskodawczyni (zasoby ludzkie);
·na sprzęcie posiadanym przez Wnioskodawczynię: komputer, telefon, akcesoria (zasoby rzeczowe);
·w oparciu o finansowanie udzielane przez zleceniodawcę - wynagrodzenie za świadczone usługi (zasoby finansowe).
Dla każdego z projektów przyjęto harmonogram etapowy, obejmujący kolejno fazę analityczno-koncepcyjną, fazę implementacyjną, fazę testów i walidacji oraz fazę optymalizacji i końcowej oceny rezultatów, przy czym szczegółowy zakres poszczególnych etapów różnił się w zależności od specyfiki danego rozwiązania.
·Program (…)
Harmonogram obejmował: (…)
·(…)
Harmonogram obejmował: (…)
·System umożliwiający tworzenie kodu (…)
Harmonogram obejmował: (…)
·Oprogramowanie (…)
Harmonogram obejmował: (…)
·(…)
Harmonogram obejmował: (…)
·System (…)
Harmonogram obejmował: (…)
·(…)
Harmonogram obejmował: (…)
·(…)
Harmonogram obejmował: (…)
·(…)
Harmonogram obejmował: (…)
Harmonogramy zostały przez Wnioskodawczynię zrealizowane, przy czym nie w każdym przypadku prace przebiegały w pełni zgodnie z harmonogramami. W toku realizacji prac występowały również okoliczności nieprzewidziane na etapie planowania, w tym konieczność wprowadzenia dodatkowych poprawek, przeprowadzenia ponownych testów, weryfikacji przyjętych założeń oraz dostosowania rozwiązań do ujawnionych ograniczeń technicznych. Z tego względu w niektórych przypadkach rzeczywisty nakład pracy był wyższy niż pierwotnie zakładano w harmonogramie, co skutkowało większą liczbą godzin poświęconych na realizację poszczególnych etapów prac.
11)Wnioskodawczyni wykorzystuje istniejące zasoby wiedzy do tworzenia nowych zastosowań.
Przed rozpoczęciem realizacji Wnioskodawczyni dysponowała specjalistyczną wiedzą w zakresie programowania, projektowania systemów informatycznych oraz wykorzystania narzędzi i technologii internetowych, stanowiącą punkt wyjścia do podjęcia prac badawczo- rozwojowych. Posiadane kompetencje obejmowały w szczególności znajomość zasad tworzenia i rozwijania oprogramowania, projektowania architektury rozwiązań cyfrowych, analizy wymagań funkcjonalnych i technicznych, a także integracji komponentów systemowych. Wiedza ta umożliwiała identyfikację istniejących ograniczeń technologicznych oraz formułowanie założeń dla opracowania nowych lub ulepszonych rozwiązań.
Wnioskodawczyni wykorzystała oraz rozwinęła wiedzę w zakresie sztucznej inteligencji, w szczególności modeli językowych typu (…), koncentrując się na ich praktycznym zastosowaniu w ramach tworzonego rozwiązania. W toku realizacji prac Wnioskodawczyni pogłębiła kompetencje związane z projektowaniem i wdrażaniem architektury (…), obejmującej mechanizmy pozyskiwania, przetwarzania i kontekstowego wykorzystywania danych przez modele generatywne. Rozwijała również wiedzę z obszaru uczenia maszynowego, zwłaszcza w zakresie doboru metod i podejść pozwalających na poprawę jakości działania systemu oraz zwiększenie trafności generowanych wyników. Istotnym elementem było także poszerzenie kompetencji dotyczących integracji różnych komponentów technologicznych, w tym łączenia modeli AI z bazami danych, interfejsami (…) oraz pozostałymi elementami architektury systemowej. Wnioskodawczyni zdobywała i rozwijała także wiedzę w zakresie optymalizacji działania aplikacji, obejmującej poprawę wydajności, stabilności oraz efektywności przetwarzania danych i obsługi zapytań. Prace te wymagały analizy zależności pomiędzy poszczególnymi warstwami systemu, testowania różnych wariantów implementacyjnych oraz wypracowania rozwiązań najlepiej odpowiadających założeniom funkcjonalnym i technicznym.
Wiedza była wykorzystywana w ramach prowadzonych projektów podczas tworzenia programów komputerowych (Oprogramowań).
Wiedza ta była wykorzystywana na poszczególnych etapach prac, tj. podczas projektowania założeń rozwiązania, budowy architektury systemu, implementacji kluczowych funkcjonalności, integracji komponentów oraz testowania i doskonalenia działania całości.
Selekcja wiedzy odbywała się z uwzględnieniem jej przydatności dla rozwiązania konkretnych problemów technologicznych, możliwości wdrożenia w ramach projektowanego Oprogramowania oraz wpływu na osiągnięcie zakładanych rezultatów funkcjonalnych i jakościowych. W efekcie wykorzystano wyłącznie te zasoby wiedzy, które miały bezpośrednie znaczenie dla opracowania nowego lub ulepszonego produktu.
Tworzone produkty są ukierunkowane na nowe odkrycia, przede wszystkim w zakresie możliwości wykorzystania modeli językowych i modeli generatywnych.
Wyniki prac mogą być wykorzystywane również w innych pracach.
Od początku prowadzenia działalności Wnioskodawczyni zajmuje się tworzeniem Oprogramowania wskazanego we wniosku o wydanie interpretacji.
Zaplanowane przez Wnioskodawczynię czynności zostały opisane w odpowiedzi na pytanie nr 10.
Postanowione przez Wnioskodawczynię cele zostały opisane w odpowiedzi na pytanie nr 10.
Wnioskodawczyni realizowała zaplanowane przedsięwzięcie co do zasady zgodnie z przyjętymi założeniami, harmonogramami oraz kolejnością poszczególnych etapów prac. Realizacja obejmowała sukcesywne prowadzenie działań analitycznych, projektowych, implementacyjnych, testowych i optymalizacyjnych, stosownie do specyfiki danego projektu. Jednocześnie sposób realizacji prac był na bieżąco dostosowywany do pojawiających się okoliczności, w tym nieprzewidzianych problemów technicznych, konieczności dodatkowej weryfikacji przyjętych rozwiązań, wprowadzania poprawek oraz testowania alternatywnych wariantów. W rezultacie przedsięwzięcie było realizowane w sposób planowy i uporządkowany, przy jednoczesnym zachowaniu elastyczności niezbędnej do skutecznego osiągnięcia zakładanych celów.
Efektem działań było powstanie nowych zastosowań technologicznych w obszarze projektowania i tworzenia stron internetowych z wykorzystaniem sztucznej inteligencji, uczenia maszynowego oraz metod regułowych. W szczególności opracowano rozwiązania umożliwiające automatyczne generowanie układów stron internetowych na podstawie opisów w języku naturalnym, wspomaganie tworzenia kodu dla określonych platform, generowanie stylów (…) dla konkretnych komponentów, a także automatyczne przeprojektowywanie sekcji stron z zachowaniem ich treści i struktury semantycznej. Powstały również nowe zastosowania w zakresie automatycznej oceny jakości wizualnej layoutów stron internetowych, klasteryzacji i klasyfikacji projektów graficznych oraz kompleksowego, wieloetapowego generowania stron internetowych przez agenta opartego na (…). Dodatkowo opracowano regułowe, wytłumaczalne podejście do generowania layoutów jako alternatywę dla metod opartych wyłącznie na AI. W rezultacie powstały nowe zastosowania polegające na automatyzacji i usprawnieniu procesów projektowania, oceny, modyfikacji i generowania stron internetowych w sposób wcześniej niedostępny lub istotnie ograniczony.
12)Tworzone i ulepszane programy komputerowe zawsze odznaczają się oryginalnym, twórczym charakterem i są kreacją nowej, nieistniejącej wcześniej wartości niematerialnej.
Efekty tych prac nie są rezultatem czynności odtwórczych ani rutynowych, których wynik można z góry jednoznacznie przewidzieć. Każde realizowane przez Wnioskodawczynię rozwiązanie wymaga indywidualnej analizy problemu, doboru technologii, zaprojektowania architektury, implementacji kodu oraz weryfikacji i testowania przyjętych założeń. Ostateczny rezultat nie jest więc prostym odtworzeniem znanego schematu, lecz powstaje w wyniku twórczego wykorzystania wiedzy i doświadczenia Wnioskodawczyni.
Wytwarzane przez Wnioskodawczynię programy komputerowe nie stanowią jedynie technicznej realizacji szczegółowych wytycznych klienta. Prace mają charakter twórczy, ponieważ wymagają samodzielnego opracowania sposobu realizacji założonej funkcjonalności, a nie wyłącznie wykonania z góry określonego zadania. Wnioskodawczyni każdorazowo tworzy rozwiązania dopasowane do indywidualnych potrzeb kontrahenta, przy czym sposób osiągnięcia celu projektowego jest wynikiem własnej koncepcji, analizy i pracy programistycznej.
13)Efekty pracy Wnioskodawczyni stanowią odrębne programy komputerowe podlegające ochronie na podstawie art. 74 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wnioskodawczyni, jako ich twórca, nabywa do nich majątkowe prawa autorskie, które następnie przenosi na zleceniodawcę na podstawie zawartej umowy.
14)Wnioskodawczyni nie nabywa i nie nabywała wyników prac badawczo-rozwojowych od innych podmiotów.
15)Działania Wnioskodawczyni zmierzają do poprawy funkcjonalności lub użyteczności oprogramowania poprzez rozwijanie istniejących rozwiązań, dodawanie nowych funkcjonalności lub optymalizację ich działania.
16)Wnioskodawczyni nie korzysta z oprogramowania na podstawie umowy licencyjnej. Wnioskodawczyni była właścicielem programów komputerowych, które sama wytworzyła, do momentu przeniesienia autorskich praw majątkowych na zleceniodawcę. Po ich przeniesieniu dalsze rozwijanie i modyfikowanie tego oprogramowania następowało na podstawie umowy zawartej ze zleceniodawcą. Tym samym, w zależności od etapu prac, Wnioskodawczyni występowała jako właściciel wytworzonej przez siebie części oprogramowania, a następnie jako podmiot uprawniony do jego dalszego rozwijania na podstawie umowy.
17)Wnioskodawczyni nie korzysta z oprogramowania na podstawie umowy licencyjnej.
18)Rozwinięcie oprogramowania następuje w ramach pisemnej umowy o świadczenie usług zawartej pomiędzy Wnioskodawczynią a zleceniodawcą.
W wyniku rozwijania oprogramowania Wnioskodawczyni tworzy nowy kod i rozwiązania programistyczne, które stanowią nowe lub ulepszone programy komputerowe, co wiąże się z powstaniem nowego prawa intelektualnego.
Wnioskodawczyni początkowo przysługują autorskie prawa majątkowe do wytworzonych przez nią programów komputerowych, które podlegają ochronie na podstawie art. 74 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych.
Wnioskodawczyni przenosi całość autorskich praw majątkowych do wytworzonych przez siebie programów komputerowych na zleceniodawcę w ramach otrzymywanego wynagrodzenia.
19)Wynagrodzenie Wnioskodawczyni ma charakter ryczałtowy i obejmuje zarówno wynagrodzenie z tytułu przeniesienia na zleceniodawcę autorskich praw majątkowych do wytworzonego oprogramowania, jak również wynagrodzenie za inne czynności wykonywane w ramach umowy, w szczególności kontakt z klientem, konsultacje projektowe, spotkania oraz czynności organizacyjne. Wnioskodawczyni prowadzi ewidencję pozwalającą na wyodrębnienie części wynagrodzenia przypadającej na przeniesienie praw autorskich do programów komputerowych.
20)Wnioskodawczyni prowadzi ewidencję w postaci podatkowej księgi przychodów i rozchodów.
21)Wnioskodawczyni prowadzi podatkową księgę przychodów i rozchodów, dlatego nie może udzielić odpowiedzi na to pytanie.
22)Wnioskodawczyni prowadzi odrębną ewidencję, o której mowa w art. 30cb ustawy o PIT. Ewidencja ta umożliwia wyodrębnienie każdego kwalifikowanego prawa własności intelektualnej oraz przyporządkowanie przychodów związanych z tymi prawami, a także ustalenie dochodu z kwalifikowanych praw własności intelektualnej.
Ewidencja jest prowadzona od momentu rozpoczęcia prac, tj. od 1 marca 2024 roku. Wnioskodawczyni od początku realizacji prac prowadzi ewidencję obejmującą czas pracy, liczbę godzin, etapy realizacji oraz wykonane zadania, a także ewidencję kosztów związanych z prowadzoną działalnością. Część danych ewidencyjnych podlega następnie uzupełnieniu po zakończeniu roku podatkowego, w szczególności w zakresie przyporządkowania kosztów zgodnie z proporcją przychodów z kwalifikowanych praw własności intelektualnej do przychodów ogółem. Ustalenie tej proporcji w pełnej i ostatecznej wysokości jest bowiem możliwe dopiero po zakończeniu roku, co wyklucza możliwość jej precyzyjnego określenia na bieżąco w trakcie roku podatkowego.
23)Wnioskodawczyni ponosi odpowiedzialność za efekty swojej pracy również wobec osób trzecich, innych niż klienci,, co wynika z zawartej umowy, zgodnie z którą odpowiada za szkody powstałe w związku ze świadczeniem usług wobec zleceniodawcy.
24)Usługi świadczone przez Wnioskodawczynię nie są wykonywane pod kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez Zleceniodawcę. Wnioskodawczyni samodzielnie organizuje sposób realizacji usług, w tym czas i miejsce ich wykonywania.
25)Wystawiane przez Wnioskodawczynię faktury nie wyodrębniają wynagrodzenia z tytułu przeniesienia majątkowych praw autorskich do poszczególnych efektów prac. Wynika to z faktu, że wynagrodzenie ma charakter ryczałtowy i obejmuje całość świadczonych usług w danym okresie rozliczeniowym.
26)Wnioskodawczyni prowadzi ewidencję pozwalającą na wyszczególnienie realizowanych prac i zadań w ramach tworzenia oraz rozwijania programów komputerowych, obejmującą w szczególności comiesięczne zestawienia wykonanych czynności. Prowadzona ewidencja umożliwia wyodrębnienie dokładnej liczby godzin przeznaczonej na prace związane z tworzeniem oprogramowania. Na tej podstawie możliwe jest proporcjonalne ustalenie kwoty wynagrodzenia odpowiadającej przeniesieniu praw własności intelektualnej.
27)Umowa przewiduje, że wszelkie efekty prac twórczych powstałe w związku z jej wykonywaniem, w szczególności utwory stanowiące programy komputerowe (obejmujące zarówno kod źródłowy, jak i wynikowy, repozytoria kodu, interfejsy oraz inne elementy oprogramowania), a także ich dokumentacja techniczna i inne przedmioty praw własności intelektualnej, podlegają przekazaniu na rzecz zleceniodawcy. Wnioskodawczyni jest zobowiązana do niezwłocznego ujawniania i dostarczania wszystkich takich rezultatów prac, w tym także utworów stworzonych, dokonanych, zmodyfikowanych lub rozwiniętych w związku z realizacją obowiązków umownych. Umowa stanowi, że autorskie prawa majątkowe do każdego utworu oraz do wszystkich jego części są przenoszone na zleceniodawcę na wszystkich polach eksploatacji znanych stronom w dacie zawarcia umowy. Nabycie praw przez zleceniodawca następuje z chwilą stworzenia, dokonania, zmodyfikowania lub rozwinięcia danego utworu przez Wnioskodawczynię, a najpóźniej z chwilą jego pierwszego wykorzystania przez zleceniodawcę.
Przeniesienie praw potwierdza umowa, która wprost przewiduje nabycie przez zleceniodawcę autorskich praw majątkowych do utworów i ich części stworzonych, zmodyfikowanych lub rozwiniętych przez Wnioskodawczynię w związku z wykonywaniem umowy. Potwierdzeniem tego przeniesienia jest również przekazywanie efektów prac w kolejnych okresach rozliczeniowych oraz ich akceptacja i wykorzystanie przez zleceniodawcę.
28)W związku z efektami swojej pracy Wnioskodawczyni osiąga dochód z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej, a dokładnie - ze sprzedaży kwalifikowanego prawa własności intelektualnej.
29)Sposób przenoszenia autorskich praw majątkowych każdorazowo spełnia warunki przewidziane w przepisach ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, w szczególności następuje na podstawie pisemnej umowy zawartej ze Zleceniodawcą, obejmującej przeniesienie praw na określonych polach eksploatacji, zgodnie z art. 41 oraz art. 53 tej ustawy.
30)Z wymienionych składników komputer i telefon stanowią środki trwałe w prowadzonej działalności gospodarczej. Nie zostały one jednak ujęte w ewidencji środków trwałych, ponieważ ich wartość nie przekraczała 10.000 zł, w związku z czym wydatki na ich nabycie zostały zaliczone bezpośrednio do kosztów uzyskania przychodów w miesiącu oddania ich do używania.
31)Wnioskodawczyni wskazuje, że wniosek dotyczy następujących kosztów: usług księgowych, usług doradztwa podatkowego, kursów, zakupu sprzętu komputerowego i urządzeń peryferyjnych oraz najmu przestrzeni biurowej.
Wydatki te zostały poniesione dla potrzeb konkretnych prac rozwojowych prowadzonych przez Wnioskodawczynię.
Usługi księgowe i usługi doradztwa podatkowe nie zawierają w sobie opłaty za wydanie interpretacji indywidualnej.
32)Wnioskodawczyni przyporządkowuje poszczególne wydatki do działalności badawczo- rozwojowej związanej z kwalifikowanym prawem własności intelektualnej na podstawie ich funkcjonalnego związku z prowadzonymi pracami nad tworzeniem i rozwijaniem oprogramowania. Uwzględniane są te wydatki, które są niezbędne do prowadzenia prac programistycznych, w tym do tworzenia kodu źródłowego, testowania rozwiązań oraz rozwijania funkcjonalności oprogramowania. Wnioskodawczyni nie zalicza automatycznie wszystkich wydatków do wskaźnika nexus. Przykładowo, we wskaźniku nexus Wnioskodawczyni nie uwzględnia opłat za korzystanie z wirtualnego adresu. Każdorazowo dokonuje oceny, czy dany wydatek pozostaje w związku z działalnością badawczo-rozwojową oraz czy może zostać przypisany do konkretnego kwalifikowanego prawa własności intelektualnej.
Wnioskodawczyni wskazuje, że wszystkie wydatki objęte wnioskiem zostały lub zostaną faktycznie poniesione przez nią w ramach prowadzonej działalności gospodarczej oraz pozostają w związku z prowadzoną działalnością polegającą na tworzeniu i rozwijaniu oprogramowania. Wydatki te są ponoszone w celu umożliwienia realizacji prac programistycznych.
33)Usługi na rzecz Zleceniodawców są wykonywane przez Wnioskodawczynię na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
34)Ze względu na fakt, że Wnioskodawczyni wykonuje usługi na terytorium kraju, Wnioskodawczyni nie może udzielić odpowiedzi na to pytanie, gdyż sytuacja w nim opisana jej nie dotyczy.
Pytania
1.Czy prace realizowane przez Wnioskodawczynię, obejmujące tworzenie oraz rozwój Oprogramowania, spełniają kryteria działalności badawczo-rozwojowej w rozumieniu przepisów ustawy o PIT?
2.Czy autorskie prawa majątkowe do programu komputerowego wskazane w niniejszym wniosku, powstałe w wyniku tworzenia lub rozwijania Oprogramowania, spełniają przesłanki uznania ich za kwalifikowane prawa własności intelektualnej, o których mowa w art. 30ca ust. 2 pkt 8 ustawy o PIT?
3.Czy dochód osiągany z tytułu przeniesienia praw objętych IP Box, tj. autorskich praw majątkowych do programów komputerowych powstałych w wyniku tworzenia i rozwijania Oprogramowania, będzie mógł zostać opodatkowany preferencyjną stawką podatku w wysokości 5%?
4.Czy przy ustalaniu wskaźnika Nexus Wnioskodawczyni będzie uprawniona do uwzględnienia Kosztów wskazanych w niniejszym wniosku w kategorii określonej jako litera „a” tego wskaźnika?
Pani stanowisko w sprawie
Ad. 1
Prace realizowane przez Wnioskodawczynię, obejmujące tworzenie oraz rozwój Oprogramowania, spełniają kryteria działalności badawczo-rozwojowej w rozumieniu przepisów ustawy o PIT.
Ad. 2
Prawa objęte preferencją IP Box, tj. autorskie prawa majątkowe do programu komputerowego, wskazane w niniejszym wniosku, powstałe w wyniku tworzenia lub rozwijania Oprogramowania, spełniają przesłanki uznania ich za kwalifikowane prawa własności intelektualnej, o których mowa w art. 30ca ust. 2 pkt 8 ustawy o PIT.
Ad. 3
Dochód osiągany z tytułu przeniesienia praw objętych IP Box, tj. autorskich praw majątkowych do programów komputerowych powstałych w wyniku tworzenia i rozwijania Oprogramowania wskazanego we wniosku, będzie mógł zostać opodatkowany preferencyjną stawką podatku w wysokości 5%.
Ad. 4
Przy ustalaniu wskaźnika Nexus przysługuje Wnioskodawczyni prawo do uwzględnienia kosztów wskazanych w niniejszym wniosku w kategorii określonej jako litera „a” tego wskaźnika.
Uzasadnienie stanowiska
Ad. 1
Zgodnie z art. 5a pkt 38 ustawy PIT działalność badawczo-rozwojowa oznacza działalność twórczą obejmującą badania naukowe lub prace rozwojowe, podejmowaną w sposób systematyczny w celu zwiększenia zasobów wiedzy oraz wykorzystania zasobów wiedzy do tworzenia nowych zastosowań.
Stosownie do art. 5a pkt 40 ustawy o PIT, prace rozwojowe oznaczają prace rozwojowe w rozumieniu art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (dalej jako: PSWiN).
W myśl art. 4 ust. 3 PSWiN, prace rozwojowe są działalnością obejmującą nabywanie, łączenie, kształtowanie i wykorzystywanie dostępnej aktualnie wiedzy i umiejętności, w tym w zakresie narzędzi informatycznych lub oprogramowania, do planowania produkcji oraz projektowania i tworzenia zmienionych, ulepszonych lub nowych produktów, procesów lub usług, z wyłączeniem działalności obejmującej rutynowe i okresowe zmiany wprowadzane do nich, nawet jeżeli takie zmiany mają charakter ulepszeń.
W ocenie Wnioskodawczyni, przy interpretacji pojęcia działalności badawczo-rozwojowej pomocniczo należy uwzględniać Podręcznik Frascati 2015 (OECD) jako źródło opisujące elementy definicji B+R oraz specyfikę prac B+R w poszczególnych sektorach, w tym w sektorze informatycznym. Zgodnie z podejściem wskazanym w Podręczniku Frascati, działalność może zostać uznana za badawczo-rozwojową przy spełnieniu łącznie pięciu podstawowych kryteriów:
·nowatorska,
·twórcza,
·nieprzewidywalna,
·systematyczna,
·możliwa do przeniesienia lub odtworzenia.
1)Nowatorskość
Zgodnie z sjp.pwn.pl „nowator” - „człowiek wprowadzający coś nowego w jakiejś dziedzinie”, „po nowatorsku” - „odkrywczo, nietradycyjnie”. Zgodnie z wsjp.pl, „nowatorski” oznacza: „niemieszczący się w przyjętym dotąd zakresie doświadczeń, osiągnięć i wiedzy ludzi w danej dziedzinie”. Synonimem jest „innowacyjny”, rozumiany jako „taki, który opiera się na nowych rozwiązaniach”.
W ocenie Wnioskodawczyni, działalność opisana we wniosku ma charakter nowatorski, ponieważ prowadzi do powstawania nowych lub istotnie ulepszonych rozwiązań programistycznych (w tym nowych funkcjonalności, modułów oraz zmian architektonicznych), projektowanych pod specyfikę danego środowiska oraz wymagań biznesowych wymagają doboru koncepcji oraz wytworzenia rozwiązań odróżniających się od dotychczas stosowanych u Wnioskodawczyni (co najmniej w skali przedsiębiorstwa), a często także od rozwiązań standardowo stosowanych w praktyce rynkowej w podobnych projektach.
2)Twórczość
Jak podaje Słownik języka polskiego PWN, działalność twórcza oznacza zespół działań podejmowanych w kierunku tworzenia, tj. powstania czegoś (działalność - „zespół działań podejmowanych w jakimś celu”; twórczy - „mający na celu tworzenie”; tworzyć - „powodować powstanie czegoś”).
W doktrynie prawa autorskiego podkreśla się, że cecha twórczości związana jest przede wszystkim z rezultatem działalności człowieka o charakterze kreacyjnym i jest spełniona wówczas, gdy istnieje nowy wytwór intelektu. W konsekwencji twórczość może przejawiać się opracowywaniem nowych koncepcji, narzędzi i rozwiązań niewystępujących dotychczas w praktyce gospodarczej podatnika lub na tyle innowacyjnych, że w znacznym stopniu odróżniają się od rozwiązań już funkcjonujących u podatnika.
Zgodnie z Podręcznikiem Frascati:
„Celem projektu B+R muszą być nowe koncepcje lub pomysły, które wzbogacają istniejącą wiedzę. Wyklucza to z działalności B+R wszelkie rutynowe zmiany w produktach lub procesach, a zatem z kreatywnością w sferze B+R nieodłącznie związany jest wkład człowieka.”
Wnioskodawczyni wskazuje, że jej działalność ma charakter twórczy, gdyż polega na projektowaniu i wytwarzaniu nowych elementów oprogramowania (w tym architektury, algorytmów, modułów, integracji oraz kodu źródłowego), które stanowią rezultat pracy koncepcyjnej i inżynierskiej. Rozwiązania powstają w odpowiedzi na zindywidualizowane wymagania funkcjonalne i niefunkcjonalne, co wymusza opracowanie autorskich koncepcji i wariantów implementacyjnych, a następnie ich weryfikację w praktyce (np. poprzez prototypowanie i testy).
3)Nieprzewidywalność
Zgodnie z sjp.pwn.pl: „nieprzewidywalny” - „niedający się przewidzieć”. Natomiast w myśl wsjp.pl: „taki, którego obecności lub cech nie można się z wyprzedzeniem domyślić”.
Zgodnie z Podręcznikiem Frascati:
„W przypadku działalności B+R generalnie istnieje niepewność co do kosztów lub czasu potrzebnego do osiągnięcia oczekiwanych wyników, a także co do tego, czy cele te można w ogóle w jakimś stopniu osiągnąć. Nieprzewidywalność jest kluczowym kryterium (...) przy odróżnianiu np. tworzenia prototypów w ramach B+R (...) od tworzenia prototypów poza działalnością B+R (...)”.
Wnioskodawczyni wskazuje, że w ramach realizowanych prac występuje niepewność co do sposobu osiągnięcia założonych rezultatów oraz co do parametrów końcowych rozwiązania (np. wydajności, skalowalności, bezpieczeństwa, kompatybilności i skuteczności integracji). W toku prac pojawiają się problemy techniczne wymagające testowania hipotez, doboru alternatywnych koncepcji oraz iteracyjnej weryfikacji przyjętych rozwiązań, co oznacza, że rezultat nie jest w pełni przesądzony na etapie rozpoczęcia prac.
4)Systematyczność (metodyczność)
Zgodnie z definicją SJP PWN: „systematyczny” - „o działaniach: prowadzony w sposób uporządkowany, według pewnego systemu; (...) planowy, metodyczny”.
Wnioskodawczyni prowadzi prace w sposób uporządkowany i planowy, w ramach projektów realizowanych według przyjętej metodyki wytwarzania oprogramowania (w tym etapowania prac, iteracji, testów i weryfikacji rezultatów). Prace są realizowane w ramach określonych celów projektowych, harmonogramów oraz przy wykorzystaniu przypisanych zasobów (osobowych i technicznych), a postępy oraz wyniki prac są dokumentowane w ramach dokumentacji projektowej i technicznej.
5)Możliwość przeniesienia lub odtworzenia
Zgodnie z Podręcznikiem Frascati:
„Projekt B+R powinien zaowocować wynikiem, który potencjalnie daje możliwość transferu nowej wiedzy, zapewniając jej wykorzystanie i umożliwiając innym badaczom odtworzenie wyników w ramach własnej działalności B+R. Uwzględnia się tu działalność B+R przynoszącą negatywne wyniki (...)”.
Wnioskodawczyni wskazuje, że rezultaty prac mają postać utrwalonych i możliwych do wykorzystania efektów (w szczególności kodu źródłowego, dokumentacji technicznej, specyfikacji, repozytoriów, scenariuszy testowych, opisów architektury i wniosków technicznych). Pozwala to na transfer i ponowne wykorzystanie wypracowanej wiedzy w kolejnych projektach (np. poprzez reużywalne komponenty, standardy integracji, biblioteki, wzorce architektoniczne), a także na odtworzenie sposobu dojścia do rezultatu i weryfikację rozwiązań w porównywalnych warunkach.
Zgodnie z zaprezentowanym stanem faktycznym, działalność Wnioskodawczyni polega na świadczeniu usług programistycznych, w ramach których powstają innowacyjne i unikatowe rozwiązania spersonalizowane pod specyfikę branży i zapotrzebowania zleceniodawcy. Działalność ta wymaga zdobywania i poszerzania swojej wiedzy oraz używania jej do działań twórczych, często o charakterze eksperymentalnym. Działania podejmowane w celu wytworzenia Oprogramowania nie mają charakteru schematycznego ani powtarzalnego - realizowane zadania oraz napotykane problemy każdorazowo wymagają od Wnioskodawczyni indywidualnej analizy oraz praktycznego wykorzystania posiadanej wiedzy i kompetencji.
W konsekwencji Wnioskodawczyni stoi na stanowisku, że opisana działalność spełnia łącznie wszystkie pięć kryteriów wskazanych w Podręczniku Frascati, tj. jest nowatorska, twórcza, nieprzewidywalna, systematyczna oraz możliwa do przeniesienia lub odtworzenia.
W realiach niniejszej sprawy opisane przez Wnioskodawczynię działania spełniają definicję prac rozwojowych, o której mowa w art. 4 ust. 3 PSWiN, ponieważ polegają na nabywaniu, łączeniu, kształtowaniu i wykorzystywaniu dostępnej wiedzy i umiejętności - w szczególności z zakresu technologii informatycznych i wytwarzania oprogramowania - w celu projektowania i tworzenia zmienionych, ulepszonych lub nowych produktów i usług w postaci Oprogramowania.
Wnioskodawczyni, realizując projekty programistyczne, wykorzystuje posiadaną wiedzę (m.in. języki programowania, wzorce architektoniczne, metody projektowania systemów), a jednocześnie pozyskuje i rozwija nowe kompetencje i informacje techniczne konieczne do realizacji wymagań projektowych (np. w zakresie integracji systemów, bezpieczeństwa, skalowalności, optymalizacji przetwarzania danych czy wdrożenia rozwiązań chmurowych). Następnie łączy te zasoby wiedzy w sposób praktyczny, dokonując ich przekształcenia w postaci konkretnych rozwiązań programistycznych - takich jak nowe moduły, komponenty, algorytmy, interfejsy oraz istotne zmiany architektoniczne - które stanowią rezultat pracy projektowej i implementacyjnej.
Rezultatem tych działań jest powstanie nowego lub istotnie ulepszonego oprogramowania (bądź jego funkcjonalności), które ma odmienny zakres cech użytkowych i technologicznych w porównaniu do rozwiązań dotychczas stosowanych, a jego opracowanie wymaga przeprowadzenia prac koncepcyjnych, prototypowania oraz testowania rozwiązań w różnych wariantach. Prace te są prowadzone w sposób uporządkowany, w ramach zdefiniowanych projektów i etapów wytwarzania oprogramowania, co odpowiada charakterystyce prac rozwojowych jako działalności nastawionej na tworzenie i ulepszanie produktów/procesów/usług przy wykorzystaniu dostępnej wiedzy.
Jednocześnie Wnioskodawczyni podkreśla, że przedmiotem niniejszego wniosku nie są czynności polegające na rutynowych i okresowych zmianach (np. bieżące utrzymanie systemów, standardowe poprawki błędów, drobne modyfikacje niezmieniające istotnie funkcjonalności), które - zgodnie z art. 4 ust. 3 PSWiN - pozostają wyłączone z zakresu prac rozwojowych, nawet jeżeli mają charakter ulepszeń. Wnioskodawczyni obejmuje wnioskiem wyłącznie te działania, które prowadzą do stworzenia nowych rozwiązań albo istotnych ulepszeń wymagających twórczej pracy, rozwiązywania problemów technicznych oraz integracji i przekształcania wiedzy w celu uzyskania nowego zastosowania.
W realiach niniejszej sprawy działalność Wnioskodawczyni spełnia powyższe przesłanki, ponieważ ma charakter twórczy (polega na projektowaniu i wytwarzaniu nowych lub istotnie ulepszonych funkcjonalności oprogramowania oraz rozwiązywaniu problemów technicznych wymagających opracowania autorskich koncepcji i implementacji), jest podejmowana w sposób systematyczny (w ramach zorganizowanych projektów realizowanych według przyjętej metodyki, z określonymi celami, etapami i zasobami), a jej celem jest zwiększanie zasobów wiedzy oraz wykorzystanie tej wiedzy do tworzenia nowych zastosowań - poprzez nabywanie, łączenie i przekształcanie wiedzy z obszaru technologii informatycznych w konkretne rozwiązania programistyczne dostosowane do indywidualnych wymagań zleceniodawcy i środowiska docelowego.
Działalność w branży IT w zakresie tworzenia, rozwijania i ulepszania oprogramowania komputerowego spełnia przesłanki do uznania ją za działalność badawczo-rozwojową, co potwierdzają m.in. poniższe interpretacje:
·interpretacja indywidualna Dyrektora KIS z 22 stycznia 2026 r. o nr 0113-KDWPT.4011.409.2025.2.AMO:
Zatem, powyższe pozwala uznać, że opisana działalność w zakresie tworzenia wymienionych programów spełnia warunki do uznania jej za prace rozwojowe. W konsekwencji, mając na uwadze przedstawiony we wniosku opis sprawy, działalność polegająca na tworzeniu programów komputerowych spełnia definicję działalności badawczo-rozwojowej w rozumieniu art. 5a pkt 38 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
·interpretacja indywidualna Dyrektora KIS z 7 stycznia 2026 r. o nr 0112-KDSL1-1.4011.653.2025.2.AK:
W konsekwencji, mając na uwadze przedstawiony we wniosku opis sprawy, należy stwierdzić, że działalność prowadzona przez Pana polegająca na tworzeniu i rozwijaniu programów komputerowych spełnia definicję działalności badawczo-rozwojowej w rozumieniu art. 5a pkt 38 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
·interpretacja indywidualna Dyrektora KIS z dnia 30 kwietnia 2025 r. o nr 0112-KDIL2-2.4011.172.2025.2.AA:
Odnosząc powyższe do prac realizowanych przez Wnioskodawczynię w ramach tworzenia Oprogramowania, należy zauważyć, że prace te:
·dotyczą tworzenia nowego Oprogramowania, co wyklucza możliwość uznania prac za mające na celu wprowadzanie rutynowych bądź okresowych zmian (co wykluczyłoby możliwość skorzystania z ulgi B+R);
·są realizowane w sposób systematyczny, według określonego harmonogramu oraz planu nakreślonego przez dedykowanych Pracowników w tzw. "sprintach";
·mają charakter twórczy, gdyż działania Pracowników nakierowane są na stworzenie nowego Oprogramowania. Cały proces tworzenia Oprogramowania składa się z ciągłego projektowania i przeprowadzania testów, nie jest to więc odwzorowywany, powtarzalny proces, lecz innowacyjna działalność Wnioskodawczyni;
·są realizowane przez wysoko wykwalifikowanych Pracowników, posiadających specjalistyczną wiedzę i niezbędne doświadczenie.
Mając powyższe na uwadze, podejmowane przez Spółkę prace w ramach tworzenia Oprogramowania będą spełniały definicję "prac rozwojowych" w rozumieniu art. 5a pkt 40 ustawy PIT.
Należy również wspomnieć, że wytwarzanie/modyfikowanie/ulepszanie Oprogramowania były dokonywane w nieregularnych odstępach czasu i miały różny zakres. Wypełnione zostają tym samym znamiona prac rozwojowych zawarte w art. 5a pkt 40 ustawy PIT. (...)
Wobec powyższych okoliczności i przedstawienia wszystkich cech charakterystycznych dla działalności badawczo-rozwojowej stwierdzam, że wskazana w opisie sprawy działalność w zakresie opisanych Projektów oraz Projektu PZ stanowi działalność badawczo-rozwojową, o której mowa w ww. art. 5a pkt 38 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Podsumowanie: czynności podejmowane przez Spółkę w ramach Projektów oraz projektu związanego z wdrażaniem Programu Do Zarządzania stanowią działalność badawczo- rozwojową, w rozumieniu art. 5a pkt 38 i pkt 40 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
·interpretacja indywidualna Dyrektora KIS z dnia 23 lutego 2024 r. o nr. 0114-KDIP2-1.4010.711.2023.2.MR1:
Podsumowując, w ramach podejmowanych przez Wnioskodawcę prac w zakresie opracowywania Oprogramowania zwiększane są zasoby wiedzy (w zakresie programowania), czego efektem było powstanie nowych rozwiązań programistycznych.
Reasumując, realizowane przez Spółkę czynności w zakresie opracowywania Oprogramowania wpisują się w definicje prac badawczo-rozwojowych o której mowa w art. 4a pkt 26 ustawy o CIT, ponieważ mają charakter twórczy, nie wprowadzają zmian o charakterze rutynowym bądź okresowym, są prowadzone w sposób systematyczny, przez pracowników posiadających odpowiednie kompetencje i wykształcenie, w oparciu o wiedzę i umiejętności istotnie zmodyfikowane, możliwości istniejącego już oprogramowania, a całościowy proces prowadzi do zwiększania zasobów wiedzy, które mogą być wykorzystane przez Wnioskodawczynię w prowadzonej działalności gospodarczej w przyszłości.
Tym samym Wnioskodawczyni uważa, że prowadzone przez nią prace wpisują się w definicję działalności badawczo-rozwojowej.
Ad. 2
Zdaniem Wnioskodawczyni prawa objęte preferencją IP Box, tj. autorskie prawa majątkowe do programu komputerowego wskazane w niniejszym wniosku, powstałe w wyniku tworzenia lub rozwijania Oprogramowania, spełniają przesłanki uznania ich za kwalifikowane prawa własności intelektualnej, o których mowa w art. 30ca ust. 2 pkt 8 ustawy o PIT.
Zgodnie z art. 30ca ust. 1 ustawy o PIT, podatek od osiągniętego przez podatnika w ramach pozarolniczej działalności gospodarczej kwalifikowanego dochodu z kwalifikowanych praw własności intelektualnej wynosi 5% podstawy opodatkowania. Z kolei w ust. 2 wskazano, że kwalifikowanymi prawami własności intelektualnej są m.in. autorskie prawo do programu komputerowego podlegające ochronie prawnej na podstawie przepisów odrębnych ustaw lub ratyfikowanych umów międzynarodowych, których stroną jest Rzeczpospolita Polska, oraz innych umów międzynarodowych, których stroną jest Unia Europejska, których przedmiot ochrony został wytworzony, rozwinięty lub ulepszony przez podatnika w ramach prowadzonej przez niego działalności badawczo-rozwojowej.
Zgodnie z objaśnieniami Ministra Finansów z dnia 15 lipca 2019 r. dot. preferencyjnego opodatkowania dochodów wytwarzanych przez prawa własności intelektualnej - IP BOX (dalej jako: Objaśnienia) za program komputerowy należy uznawać w szczególności zestaw instrukcji przeznaczonych do wykonywania bezpośrednio lub pośrednio w komputerze czynności w celu osiągnięcia określonego rezultatu. (...) Holistycznie i funkcjonalnie, program komputerowy obejmuje więc jego funkcjonalne części składowe, takie jak: kod źródłowy, opis procedur operacyjnych, zestawienie danych w informacjach konwersacyjnych i dialogowych oraz kod wynikowy i interfejs. Dalej w Objaśnieniach można znaleźć: Autorskie prawo do programu komputerowego - przyznawane jest na mocy art. 74 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (model ochrony prawnej sui generis). Zarówno ustawy podatkowe, jak i ustawy poza podatkowe, w szczególności ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych, nie definiują pojęcia „autorskie prawo do programu komputerowego”.
Praktyka stosowania tego pojęcia na świecie potwierdza, że ze względu na dynamiczny rozwój nowych technologii, w których programy komputerowe zajmują kluczową pozycję, nie da się ustalić wyczerpującej i niezmiennej definicji tego pojęcia oraz uniknąć rozbieżności interpretacyjnych.
W ramach potwierdzenia można przywołać przykładowo poniższe interpretacje:
·interpretacja indywidualna Dyrektora KIS z 9 stycznia 2026 r. o nr 0112-KDSL1- 2.4011.605.2025.3.JN:
Reasumując, prawa autorskie do programów komputerowych tworzonych/rozwijanych/ ulepszanych/modyfikowanych przez Panią na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są/będą kwalifikowanymi prawami własności intelektualnej w rozumieniu art. 30ca ust. 2 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W związku z czym odpłatne przeniesienie praw autorskich do programów komputerowych tworzonych/rozwijanych/ulepszanych/ modyfikowanych przez Panią stanowią/będą stanowić sprzedaż kwalifikowanego prawa własności intelektualnej w rozumieniu art. 30ca ust. 7 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a tym samym osiąga/będzie Pani osiągać kwalifikowany dochód z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej.
·interpretacja indywidualna Dyrektora KIS z 22 października 2025 r. o nr 0113- KDWPT.4011.224.2025.3.AMO:
Mając powyższe na uwadze, autorskie prawo do programu komputerowego (Oprogramowanie), wytwarzane samodzielnie przez Pana na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej będzie kwalifikowanym prawem własności intelektualnej w rozumieniu art. 30ca ust. 2 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Odpłatne przeniesienie prawa autorskiego do programu komputerowego (Oprogramowanie) będzie stanowiło dochód ze sprzedaży kwalifikowanego prawa własności intelektualnej w rozumieniu art. 30ca ust. 7 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Zgodnie z powyższym, powstałe na skutek działalności programistycznej Wnioskodawczyni Oprogramowanie spełnia przesłanki do uznania go za utwór wpisujący się w definicję programów komputerowych, podlegających osobnej ochronie prawnej, o której mowa w art. 74 ust. 1 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych.
Ad. 3
Zgodnie z art. 30ca ust. 1 ustawy o PIT, podatek od osiągniętego przez podatnika w ramach pozarolniczej działalności gospodarczej kwalifikowanego dochodu z kwalifikowanych praw własności intelektualnej wynosi 5% podstawy opodatkowania.
W myśl ust. 3 podstawę opodatkowania stanowi suma kwalifikowanych dochodów z kwalifikowanych praw własności intelektualnej osiągniętych w roku podatkowym.
Zgodnie z ust. 4 wysokość kwalifikowanego dochodu z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej ustala się jako iloczyn dochodu z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej osiągniętego w roku podatkowym i wskaźnika obliczonego według wskazanego w tym przepisie wzoru (tzw. nexus).
W ust. 7 wskazano, że:
Dochodem (stratą) z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej jest obliczony zgodnie z art. 9 ust. 2 dochód (strata) z pozarolniczej działalności gospodarczej w zakresie, w jakim został osiągnięty:
1) z opłat lub należności wynikających z umowy licencyjnej, która dotyczy kwalifikowanego prawa własności intelektualnej;
2) ze sprzedaży kwalifikowanego prawa własności intelektualnej;
3) z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej uwzględnionego w cenie sprzedaży produktu lub usługi;
4) z odszkodowania za naruszenie praw wynikających z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej, jeżeli zostało uzyskane w postępowaniu spornym, w tym postępowaniu sądowym albo arbitrażu.
W myśl art. 9 ust. 2 dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 23o, art. 23u, art. 24- 24b, art. 24c, art. 24e, art. 30ca, art. 30da oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym.
Z powyższych przepisów wynika, że podstawę opodatkowania stawką 5% ustala się w następujący sposób:
1)najpierw określa się dochód z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej - zgodnie z ogólnymi zasadami wskazanymi w art. 9 ust. 2, tj. poprzez ustalenie nadwyżki sumy przychodów nad ich kosztami uzyskania;
2)a następnie uzyskany w ten sposób dochód przemnaża się przez wyliczony współczynnik nexus.
Otrzymana kwota kwalifikowanego dochodu podlega opodatkowaniu stawką 5%; pozostała część dochodu podlega opodatkowaniu zgodnie z wybraną formą opodatkowania (skala podatkowa albo podatek liniowy).
Pierwsza składowa podstawy opodatkowania, jaką jest dochód z kwalifikowanego prawa własności, jest zatem spełniona przez Wnioskodawczynię, ponieważ dochody są osiągane z autorskiego prawa do programu komputerowego. Następnie dochody te zostaną przemnożone przez wyliczony przez Wnioskodawczynię wskaźnik nexus. Wnioskodawczyni wyliczy w ten sposób kwalifikowany dochód z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej.
W konsekwencji, poprzez przemnożenie osiągniętego dochodu oraz wyliczonego wskaźnika nexus możliwe będzie ustalenie wysokości kwalifikowanego dochodu z kwalifikowanych praw własności intelektualnej. W ocenie Wnioskodawczyni dochód ten będzie podlegał opodatkowaniu stawką 5% podatku.
Stanowisko Wnioskodawczyni znajduje oparcie w bieżącej praktyce interpretacyjnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, w której przyjmuje się, że działalność programistyczna obejmująca tworzenie, rozwijanie oraz modyfikowanie oprogramowania może spełniać przesłanki działalności badawczo-rozwojowej, a dochody uzyskiwane z odpłatnego przeniesienia autorskich praw majątkowych do programu komputerowego mogą podlegać opodatkowaniu preferencyjną stawką 5% w ramach IP Box.
Przykładowo w interpretacji indywidualnej z 8 maja 2024 r. o nr 0113-KDIPT2- 3.4011.180.2024.2.MS, Dyrektor KIS potwierdził, że dochód uzyskany przez osobę fizyczną prowadzącą działalność programistyczną z tytułu odpłatnego przeniesienia autorskich praw do programu komputerowego stanowi dochód z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej, o którym mowa w art. 30ca ust. 2 pkt 8 ustawy o PIT.
Podobnie wskazano w:
·interpretacji z 23 stycznia 2026 r. o nr 0112-KDSL1-1.4011.717.2025.2.AK,
·interpretacji z 13 stycznia 2026 r. o nr 0113-KDWPT.4011.384.2025.2.AMO.
Wnioskodawczyni wskazuje, że jej sytuacja odpowiada opisanym w powyższej interpretacji okolicznościom, a tym samym, że ma ona prawo do zastosowania tej ulgi.
Ad. 4
Zgodnie z art. 30ca ust. 4 ustawy o PIT:
Podstawą opodatkowania jest suma kwalifikowanych dochodów z kwalifikowanych praw własności intelektualnej osiągniętych w roku podatkowym. Na podstawie ust. 4 wysokość kwalifikowanego dochodu z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej ustala się jako iloczyn dochodu z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej osiągniętego w roku podatkowym i wskaźnika obliczonego według określonego wzoru (tzw. nexus):
Wzór został sformułowany następująco:
(a + b) * 1,3/a + b + c + d
w którym poszczególne litery oznaczają koszty faktycznie poniesione przez podatnika na:
·a – prowadzoną bezpośrednio przez podatnika działalność badawczo-rozwojową związaną z kwalifikowanym prawem własności intelektualnej,
· b – nabycie wyników prac badawczo-rozwojowych związanych z kwalifikowanym prawem własności intelektualnej, innych niż wymienione w lit. d, od podmiotu niepowiązanego w rozumieniu art. 23m ust. 1 pkt 3,
· c – nabycie wyników prac badawczo-rozwojowych związanych z kwalifikowanym prawem własności intelektualnej, innych niż wymienione w lit. d, od podmiotu powiązanego w rozumieniu art. 23m ust. 1 pkt 4,
·d – nabycie przez podatnika kwalifikowanego prawa własności intelektualnej.
Wnioskodawczyni zamierza zaliczyć do kosztów bezpośrednio związanych z kwalifikowanym prawem własności intelektualnej wymienione we wniosku Koszty: usług księgowych, usług doradztwa podatkowego, kursów, zakupu sprzętu komputerowego i urządzeń peryferyjnych oraz najmu przestrzeni biurowej.
W realiach niniejszej sprawy Wnioskodawczyni samodzielnie, tj. bezpośrednio, prowadzi działalność badawczo-rozwojową związaną z wytwarzaniem, rozwijaniem oraz ulepszaniem kwalifikowanego IP w postaci autorskiego prawa do programu komputerowego. Wnioskodawczyni wykonuje prace programistyczne we własnym zakresie, wykorzystując własną wiedzę i umiejętności oraz ponosząc koszty niezbędne do realizacji tych prac. Jednocześnie pozostałe elementy wzoru nexus (lit. b-d) odnoszą się do sytuacji, w których podatnik nabywa wyniki prac B+R lub kwalifikowane IP od innych podmiotów (odpowiednio: niepowiązanych, powiązanych) albo nabywa samo kwalifikowane prawo własności intelektualnej.
Skoro zatem Wnioskodawczyni nie nabywa rezultatów prac B+R ani kwalifikowanego IP od podmiotów trzecich, lecz wytwarza i rozwija je bezpośrednio, to koszty ponoszone w związku z takim samodzielnym prowadzeniem działalności B+R powinny zostać zakwalifikowane do kategorii lit. „a” wskaźnika nexus, jako koszty faktycznie poniesione na prowadzoną bezpośrednio działalność B+R związaną z kwalifikowanym IP.
Wnioskodawczyni wskazuje również, że koszty, które zamierza uwzględniać w kalkulacji wskaźnika nexus w lit. „a”, nie mieszczą się w włączeniach przewidzianych w art. 30ca ust. 5 ustawy o PIT, tj. nie stanowią kosztów, które na gruncie tego przepisu nie mogą być brane pod uwagę przy obliczaniu wskaźnika. W konsekwencji, przy spełnieniu warunku właściwego przypisania tych kosztów do kwalifikowanego IP (w tym poprzez prowadzoną ewidencję), mogą one stanowić element kalkulacji wskaźnika nexus w lit. „a”.
Zdaniem Wnioskodawczyni przy ustalaniu wskaźnika Nexus będzie ona uprawniona do uwzględnienia kosztów wskazanych w niniejszym wniosku w kategorii określonej jako litera „a” tego wskaźnika.
Możliwość rozpoznania takich kosztów we współczynniku nexus potwierdzają poniższe interpretacje:
·interpretacja indywidualna Dyrektora KIS z 2 stycznia 2026 r. o nr 0115-KDST2-2.4011.602.2025.2.AP:
Wobec powyższego, wydatki wskazane w opisie sprawy mogą stanowić koszty, o których mowa w literze "a" wzoru z art. 30ca ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, uwzględnione przy wyliczaniu Nexus dla poszczególnych kwalifikowanych IP, w zakresie, w jakim służą prowadzeniu działalności badawczo-rozwojowej, której efektem jest powstanie kwalifikowanego IP.
·interpretacja indywidualna Dyrektora KIS z 28 czerwca 2024 r. o nr 0112-KDSL1-1.4011.293.2024.2.MW:
Reasumując, wydatki ponoszone przez Pana na:
· zakup sprzętu komputerowego i peryferii komputerowych (komputerów, laptopów, myszek do komputera/laptopa, klawiatur, monitorów, głośników, kabli/złączek/wtyczek do komputera lub laptopa, słuchawek, drukarek);leasing na samochód osobowy i jego eksploatację (naprawę/serwis samochodu oraz części samochodowe użyte w trakcie naprawy samochodu, zakup paliwa);
· usługi księgowe;
· fachową literaturę oraz dostęp do branżowych szkoleń;
· składki ZUS na ubezpieczenie społeczne;
· prowadzenie biura (zakup papieru, tuszu do drukarki, materiałów piśmienniczych),
Mogą zostać uznane za koszty do obliczenia wskaźnika nexus, przy zachowaniu właściwej proporcji, o których mowa w lit. a wzoru z art. 30ca ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jako koszty prowadzonej bezpośrednio przez Pana działalności badawczo- rozwojowej związanej z kwalifikowanym prawem własności intelektualnej, na potrzeby wyliczenia kwalifikowanego dochodu z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej.
A także:
·interpretacja z 20 stycznia 2026 r. o nr 0112-KDSL1-2.4011.715.2025.2.PR,
·interpretacja z 20 maja 2025 r. o nr 0113-KDIPT2-3.4011.220.2025.3.GG,
·interpretacja z 13 maja 2025 r. o nr 0113-KDIPT2-3.4011.191.2025.2.GG,
·interpretacja z 14 maja 2024 r. o nr 0113-KDIPT2-1.4011.186.2024.2.MAP.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest w części nieprawidłowe i w części prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Źródła przychodów
Stosownie do art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Jednym ze źródeł przychodów jest pozarolnicza działalność gospodarcza.
W myśl art. 5a pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Ilekroć w ustawie jest mowa o działalności gospodarczej albo pozarolniczej działalności gospodarczej – oznacza to działalność zarobkową:
a) wytwórczą, budowlaną, handlową, usługową,
b) polegającą na poszukiwaniu, rozpoznawaniu i wydobywaniu kopalin ze złóż,
c) polegającą na wykorzystywaniu rzeczy oraz wartości niematerialnych i prawnych
-prowadzoną we własnym imieniu bez względu na jej rezultat, w sposób zorganizowany i ciągły, z której uzyskane przychody nie są zaliczane do innych przychodów ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1, 2 i 4-9.
Stosownie natomiast do treści art. 5b ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Za pozarolniczą działalność gospodarczą nie uznaje się czynności, jeżeli łącznie spełnione są następujące warunki:
1) odpowiedzialność wobec osób trzecich za rezultat tych czynności oraz ich wykonywanie, z wyłączeniem odpowiedzialności za popełnienie czynów niedozwolonych, ponosi zlecający wykonanie tych czynności,
2) są one wykonywane pod kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonych przez zlecającego te czynności,
3) wykonujący te czynności nie ponosi ryzyka gospodarczego związanego z prowadzoną działalnością.
Definicja działalności badawczo-rozwojowej
Ustawodawca wprowadził definicję działalności badawczo-rozwojowej w art. 5a pkt 38 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zgodnie z którą:
Ilekroć w ustawie jest mowa o działalności badawczo-rozwojowej – oznacza to działalność twórczą obejmującą badania naukowe lub prace rozwojowe, podejmowaną w sposób systematyczny w celu zwiększenia zasobów wiedzy oraz wykorzystania zasobów wiedzy do tworzenia nowych zastosowań.
W myśl art. 5a pkt 39 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Ilekroć w ustawie jest mowa o badaniach naukowych – oznacza to:
a. badania podstawowe w rozumieniu art. 4 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2022 r. poz. 574, z późn. zm.),
b. badania aplikacyjne w rozumieniu art. 4 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.
Definicja prac rozwojowych
Z kolei w definicji prac rozwojowych zawartej w art. 5a pkt 40 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wskazano, że:
Ilekroć w ustawie jest mowa o pracach rozwojowych – oznacza to prace rozwojowe w rozumieniu art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.
Na podstawie art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 742 ze zm.):
Badania naukowe są działalnością obejmującą:
1) badania podstawowe rozumiane jako prace empiryczne lub teoretyczne mające przede wszystkim na celu zdobywanie nowej wiedzy o podstawach zjawisk i obserwowalnych faktów bez nastawienia na bezpośrednie zastosowanie komercyjne;
2) badania aplikacyjne rozumiane jako prace mające na celu zdobycie nowej wiedzy oraz umiejętności, nastawione na opracowywanie nowych produktów, procesów lub usług lub wprowadzanie do nich znaczących ulepszeń.
Stosownie do art. 4 ust. 3 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce:
Prace rozwojowe są działalnością obejmującą nabywanie, łączenie, kształtowanie i wykorzystywanie dostępnej aktualnie wiedzy i umiejętności, w tym w zakresie narzędzi informatycznych lub oprogramowania, do planowania produkcji oraz projektowania i tworzenia zmienionych, ulepszonych lub nowych produktów, procesów lub usług, z wyłączeniem działalności obejmującej rutynowe i okresowe zmiany wprowadzane do nich, nawet jeżeli takie zmiany mają charakter ulepszeń.
Z przedstawionego opisu sprawy wynika, że prowadzi Pani działalność gospodarczą w oparciu o wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. We wpisie jako przedmiot działalności gospodarczej wskazano kod PKD 62.10.B - pozostała działalność w zakresie programowania.
W ramach działalności projektuje i wytwarza Pani rozwiązania obejmujące m.in.:
(…)
Na wstępie trzeba podkreślić, że z pracami badawczo-rozwojowymi mamy do czynienia wówczas, gdy wykorzystuje się dostępną wiedzę z dziedziny nauki, technologii oraz innej wiedzy i umiejętności do tworzenia nowych lub ulepszenia istniejących produktów/usług. Wobec powyższego ocena, czy prowadzone przez Pana prace programistyczne stanowią działalność badawczo-rozwojową dokonana zostanie w kontekście wskazanych przez Pana efektów tych prac (Oprogramowania opisanego we wniosku).
Kryteria działalności badawczo-rozwojowej
Z ustawowej definicji zawartej w regulacjach ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wynika, że działalność badawczo-rozwojowa musi mieć charakter twórczy. Jak podaje słownik języka polskiego PWN, działalność twórcza to zespół działań podejmowanych w kierunku tworzenia (działalność – zespół działań podejmowanych w jakimś celu), powstania czegoś (twórczy – mający na celu tworzenie, tworzyć – powodować powstanie czegoś). W doktrynie prawa autorskiego podkreśla się natomiast, że cecha twórczości związana jest przede wszystkim z rezultatem działalności człowieka o charakterze kreacyjnym i jest spełniona wówczas, gdy istnieje nowy wytwór intelektu. Działalność twórcza oznacza, że „ustawodawca za przedmiot prawa autorskiego uznaje tylko rezultat (przejaw) takiego działania, który choćby w minimalnym stopniu odróżnia się od innych rezultatów takiego samego działania, a zatem, że posiada cechę nowości, której stopień nie ma znaczenia”. Zatem twórczość działalności badawczo-rozwojowej może przejawiać się opracowywaniem nowych koncepcji, narzędzi, rozwiązań niewystępujących dotychczas w praktyce gospodarczej podatnika lub na tyle innowacyjnych, że w znacznym stopniu odróżniają się od rozwiązań już funkcjonujących u podatnika.
W opisie sprawy wskazała Pani, że działania podejmowane przez Panią nie polegają na realizacji schematycznych ani odtwórczych projektów. Każde nowe Oprogramowanie stanowi odrębne przedsięwzięcie, które wymaga indywidualnej analizy, zastosowania wyspecjalizowanej wiedzy oraz dopasowania rozwiązań technologicznych do konkretnego kontekstu programowego, sprzętowego lub biznesowego. Każdorazowo przy tworzeniu nowego projektu poszerza Pani swoją wiedzę w zakresie danego problemu, jednocześnie korzysta Pani z wiedzy i doświadczenia już nabytego, co prowadzi do tworzenia odrębnych i unikatowych rozwiązań. Tworzy Pani nowe rozwiązania, jak również ulepsza Pani już dostępne, które to rozwiązania w rezultacie zyskują zindywidualizowany charakter. Działania nie mają charakteru wtórnego, ponieważ projekty wymagają dostosowań odpowiadających na specyfikę danego problemu.
Oryginalność Pani Oprogramowania jest efektem indywidualnego projektowania każdego programu komputerowego w sposób uwzględniający charakterystykę danego problemu oraz wymagania zleceniodawcy. Tworzone przez Panią oprogramowanie ma charakter oryginalny i różni się od istniejących na rynku rozwiązań, ponieważ każdorazowo jest projektowane w sposób indywidualny, z uwzględnieniem specyfiki danego problemu oraz wymagań zleceniodawcy, a zastosowane rozwiązania nie stanowią prostego odwzorowania istniejących schematów, lecz wymagają opracowania nowych koncepcji, integracji różnych technologii oraz rozwiązywania problemów technicznych, które nie mają jednoznacznych, gotowych rozwiązań. Obszar sztucznej inteligencji jest dziedziną wyjątkowo dynamiczną, w której bardzo często pojawiają się nowe koncepcje, modele, metody i rozwiązania technologiczne. Oznacza to, że tworzenie oprogramowania wykorzystującego AI wymaga nie tylko bieżącego śledzenia zmian, lecz również ciągłego weryfikowania przydatności dostępnych podejść oraz ich twórczego dostosowywania do konkretnego problemu. W konsekwencji opracowywane przez Panią rozwiązania nie mają charakteru odtwórczego, lecz wymagają stałego poszukiwania nowych sposobów wykorzystania rozwijających się technologii w praktyce.
Zatem prowadzona przez Panią działalność w zakresie tworzenia i rozwijania wymienionego Oprogramowania ma twórczy charakter.
Kolejnym kryterium działalności badawczo-rozwojowej jest prowadzenie tej działalności w sposób systematyczny. Zgodnie ze słownikiem języka polskiego PWN słowo systematyczny oznacza (i) robiący coś regularnie i starannie, (ii) o procesach: zachodzący stale od dłuższego czasu, (iii) o działaniach: prowadzony w sposób uporządkowany, według pewnego systemu; też: o efektach takich działań; planowy, metodyczny. W związku z tym, że w definicji działalności badawczo-rozwojowej słowo „systematyczny” występuje w sformułowaniu „podejmowaną (działalność) w sposób systematyczny”, a więc odnosi się do „działalności”, czyli zespołu działań podejmowanych w jakimś celu, najbardziej właściwą definicją systematyczności w omawianym zakresie jest definicja obejmująca prowadzenie działalności w sposób uporządkowany, według pewnego systemu. Zatem słowo systematycznie odnosi się również do działalności prowadzonej w sposób metodyczny, zaplanowany i uporządkowany. To oznacza, że działalność badawczo-rozwojowa jest prowadzona systematycznie niezależnie od tego, czy podatnik stale prowadzi prace badawczo-rozwojowe, czy tylko od czasu do czasu, a nawet incydentalnie, co wynika z charakteru prowadzonej przez niego działalności oraz potrzeb rynku, klientów, sytuacji mikro i makroekonomicznej. Z powyższego wynika, że spełnienie kryterium „systematyczności” danej działalności nie jest uzależnione od ciągłości tej działalności, w tym od określonego czasu przez jaki działalność taka ma być prowadzona ani też od istnienia planu co do prowadzenia przez podatnika podobnej działalności w przyszłości. Wystarczające jest, aby podatnik zaplanował i przeprowadził chociażby jeden projekt badawczo-rozwojowy, przyjmując dla niego określone cele do osiągnięcia, harmonogram i zasoby. Taka działalność może być uznana za działalność systematyczną, tj. prowadzoną w sposób metodyczny, zaplanowany i uporządkowany.
Wyjaśniła Pani, że powstające Oprogramowanie jest efektem wieloetapowego procesu, który jest odpowiedni dla specyfiki działalności programistycznej. Powyższe działania rozpoczynają się od określenia zapotrzebowania zleceniodawcy, a zatem ustalenia problemu, który dane Oprogramowanie miałoby rozwiązywać. Następnie dobiera Pani odpowiednie technologie wybrane na podstawie uprzedniego researchu oraz własnego doświadczenia. W następnych krokach przygotowuje Pani plan danego projektu, ustalając harmonogram swojej pracy w oparciu o własne doświadczenie, wiedzę i umiejętności. Po określeniu powyższych, prowadzi Pani prace, które polegają na pisaniu kodu programu, korzystaniu z gotowych frameworków oraz ich dostosowywaniu do projektu, a także na bieżącym testowaniu tworzonego oprogramowania, aby prace zbliżały do osiągnięcia zamierzonego celu. W końcowych etapach prac weryfikuje Pani, czy program spełnia początkowe założenia oraz wprowadza ewentualne poprawki, jak również nowe udoskonalenia. Ostatecznie efekt końcowy prezentowany jest zleceniodawcy, również w przypadkach, gdy zamierzonego celu nie udało się osiągnąć. Dla każdego z projektów przyjęto harmonogram etapowy, obejmujący kolejno fazę analityczno-koncepcyjną, fazę implementacyjną, fazę testów i walidacji oraz fazę optymalizacji i końcowej oceny rezultatów, przy czym szczegółowy zakres poszczególnych etapów różnił się w zależności od specyfiki danego rozwiązania.
Zatem kolejne kryterium definicji działalności badawczo-rozwojowej, tj. prowadzenie działalności w sposób systematyczny, w odniesieniu do wskazanego przez Pana Oprogramowania jest spełnione.
Powyżej omówione dwa kryteria działalności badawczo-rozwojowej dotyczą charakteru i organizacji prowadzenia tej działalności, podczas gdy ostatnie, trzecie kryterium, dotyczy rezultatu prowadzenia tej działalności, tj. zwiększenia zasobów wiedzy oraz wykorzystania zasobów wiedzy do tworzenia nowych zastosowań. W konsekwencji – głównym zadaniem dla zarządzającego projektem badawczo-rozwojowym jest zlokalizowanie i zidentyfikowanie zasobów wiedzy przed rozpoczęciem działań projektowych; zasobów w ujęciu funkcjonalnym i celowościowym, czyli podlegającym zwiększeniu oraz możliwym i właściwym do wykorzystania zwiększonej wiedzy do nowych zastosowań. Lokalizacja i identyfikacja wiedzy obejmuje szereg działań, w tym określenie stanu wiedzy, miejsca, sposobu jej wykorzystania oraz selekcji pod względem przydatności do realizacji celu projektu.
Wyjaśniła Pani także, że przed rozpoczęciem realizacji dysponowała Pani specjalistyczną wiedzą w zakresie programowania, projektowania systemów informatycznych oraz wykorzystania narzędzi i technologii internetowych, stanowiącą punkt wyjścia do podjęcia prac badawczo- rozwojowych. Posiadane kompetencje obejmowały w szczególności znajomość zasad tworzenia i rozwijania oprogramowania, projektowania architektury rozwiązań cyfrowych, analizy wymagań funkcjonalnych i technicznych, a także integracji komponentów systemowych. Wiedza ta umożliwiała identyfikację istniejących ograniczeń technologicznych oraz formułowanie założeń dla opracowania nowych lub ulepszonych rozwiązań. Wykorzystała Pani oraz rozwinęła wiedzę w zakresie sztucznej inteligencji, w szczególności modeli językowych typu (…), koncentrując się na ich praktycznym zastosowaniu w ramach tworzonego rozwiązania. W toku realizacji prac pogłębiła Pani kompetencje związane z projektowaniem i wdrażaniem architektury (…), obejmującej mechanizmy pozyskiwania, przetwarzania i kontekstowego wykorzystywania danych przez modele generatywne. Rozwijała również wiedzę z obszaru uczenia maszynowego, zwłaszcza w zakresie doboru metod i podejść pozwalających na poprawę jakości działania systemu oraz zwiększenie trafności generowanych wyników. Istotnym elementem było także poszerzenie kompetencji dotyczących integracji różnych komponentów technologicznych, w tym łączenia modeli AI z bazami danych, interfejsami (…) oraz pozostałymi elementami architektury systemowej. Zdobywała i rozwijała Pani także wiedzę w zakresie optymalizacji działania aplikacji, obejmującej poprawę wydajności, stabilności oraz efektywności przetwarzania danych i obsługi zapytań. Prace te wymagały analizy zależności pomiędzy poszczególnymi warstwami systemu, testowania różnych wariantów implementacyjnych oraz wypracowania rozwiązań najlepiej odpowiadających założeniom funkcjonalnym i technicznym. Wiedza była wykorzystywana w ramach prowadzonych projektów podczas tworzenia programów komputerowych (Oprogramowań). Wiedza ta była wykorzystywana na poszczególnych etapach prac, tj. podczas projektowania założeń rozwiązania, budowy architektury systemu, implementacji kluczowych funkcjonalności, integracji komponentów oraz testowania i doskonalenia działania całości. Selekcja wiedzy odbywała się z uwzględnieniem jej przydatności dla rozwiązania konkretnych problemów technologicznych, możliwości wdrożenia w ramach projektowanego Oprogramowania oraz wpływu na osiągnięcie zakładanych rezultatów funkcjonalnych i jakościowych. W efekcie wykorzystano wyłącznie te zasoby wiedzy, które miały bezpośrednie znaczenie dla opracowania nowego lub ulepszonego produktu. Tworzone produkty są ukierunkowane na nowe odkrycia, przede wszystkim w zakresie możliwości wykorzystania modeli językowych i modeli generatywnych.
Zatem powyższe pozwala uznać, że wykorzystuje Pani istniejące zasoby wiedzy w celu tworzenia nowych zastosowań.
Kluczowe jest zawarte w definicji działalności badawczo-rozwojowej rozróżnienie, które wskazuje, że taka działalność obejmuje dwa rodzaje aktywności, tj.:
(i)badania podstawowe i badania aplikacyjne zdefiniowane w art. 4 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz
(ii)prace rozwojowe, o których mowa w art. 4 ust. 3 tej ustawy.
Należy zwrócić uwagę na wyłączenie zawarte w art. 4 ust. 3 tej ustawy, mogące odnosić się do wielu przejawów aktywności podatnika. Zastrzeżenie zostało wprowadzone w celu wyeliminowania z zakresu działalności badawczo-rozwojowej tych przejawów aktywności podatnika, które mimo ulepszenia istniejących procesów lub usług, z uwagi na swoją cykliczność (okresowość) oraz brak innowacyjnego charakteru (rutynowość), nie mogą stanowić prac rozwojowych.
Pojęcie działalności badawczo-rozwojowej obejmuje m.in. prace rozwojowe w rozumieniu ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.
Prace rozwojowe polegają na nabywaniu, łączeniu, kształtowaniu i wykorzystywaniu dostępnej aktualnie wiedzy i umiejętności – przy czym użyty przez ustawodawcę spójnik „i” wskazuje, że aby uznać działania za prace rozwojowe konieczne jest zaistnienie wszystkich tych czynności, tj.:
·nabycia dostępnej aktualnie wiedzy i umiejętności;
·łączenia dostępnej aktualnie wiedzy i umiejętności;
·kształtowania dostępnej aktualnie wiedzy i umiejętności;
·wykorzystania dostępnej aktualnie wiedzy i umiejętności.
Prace rozwojowe bazują zatem na dostępnej wiedzy – w zależności od celów, jakie przyjęto dla prowadzenia prac, będzie to wiedza z określonej dziedziny lub dziedzin. Prace te obejmują kolejno:
·nabycie wiedzy i umiejętności, czyli pozyskanie wiedzy/umiejętności, zapoznanie się z wiedzą, zrozumienie jej;
·łączenie wiedzy i umiejętności, czyli znalezienie takich zależności pomiędzy wiedzą z różnych zakresów, dziedzin lub wiedzy wynikającej z różnych badań naukowych oraz pomiędzy umiejętnościami, które są istotne z punktu widzenia postawionych celów badan rozwojowych;
·kształtowanie wiedzy i umiejętności, czyli takie „ułożenie” efektów nabywania i łączenia wiedzy i umiejętności lub takie sformułowanie wniosków płynących z tych procesów, aby można je było wykorzystać dla realizacji postawionych celów prac rozwojowych;
·wykorzystanie wiedzy i umiejętności, czyli ich użycie, posłużenie się nimi dla osiągnięcia celów prac rozwojowych.
Co istotne, całość ww. czynności służy:
·planowaniu produkcji oraz
·projektowaniu i tworzeniu zmienionych, ulepszonych lub nowych produktów, procesów lub usług.
Chodzi przy tym o konkretne produkty, konkretne procesy lub konkretne usługi albo konkretne rodzaje produktów, procesów lub usług. Podmiot prowadzący prace rozwojowe organizuje je z uwzględnieniem specyfiki konkretnych produktów, procesów lub usług – od niej zależą potrzeby prowadzenia prac rozwojowych i ich zakres.
Jednocześnie ustawodawca wyłączył z definicji prac rozwojowych działalność obejmującą rutynowe i okresowe zmiany wprowadzane do produktów, procesów lub usług, nawet jeżeli takie zmiany mają charakter ulepszeń. O tym, jakie zmiany do produktów, procesów lub usług mają charakter rutynowy (wykonywany często i niemal automatycznie) i okresowy (powtarzający się, występujący co pewien czas) będzie każdorazowo decydował charakter konkretnych produktów, procesów bądź usług.
Jak wskazuje Pani we wniosku, Pani działalność ma charakter twórczy, systematyczny oraz prowadzi do zwiększania i wykorzystywania zasobów wiedzy.
Zatem powyższe pozwala uznać, że opisana działalność w zakresie tworzenia i rozwijania, wymienionego Oprogramowania spełnia warunki do uznania jej za prace rozwojowe.
W konsekwencji, mając na uwadze przedstawiony we wniosku opis sprawy stwierdzam, że realizowane przez Panią prace polegające na tworzeniu i rozwijaniu Oprogramowania spełniają definicję działalności badawczo-rozwojowej w rozumieniu art. 5a pkt 38 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Zatem Pani stanowisko w zakresie pytania nr 1 jest prawidłowe.
Opodatkowanie preferencyjną stawką podatku
Przedsiębiorcy osiągający dochody generowane przez prawa własności intelektualnej od 1 stycznia 2019 r. mogą korzystać z preferencyjnej stawki w podatku dochodowym.
Zgodnie z art. 30ca ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Podatek od osiągniętego przez podatnika w ramach pozarolniczej działalności gospodarczej kwalifikowanego dochodu z kwalifikowanych praw własności intelektualnej wynosi 5% podstawy opodatkowania.
W myśl art. 30ca ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Kwalifikowanymi prawami własności intelektualnej są:
1) patent,
2) prawo ochronne na wzór użytkowy,
3) prawo z rejestracji wzoru przemysłowego,
4) prawo z rejestracji topografii układu scalonego,
5) dodatkowe prawo ochronne dla patentu na produkt leczniczy lub produkt ochrony roślin,
6) prawo z rejestracji produktu leczniczego i produktu leczniczego weterynaryjnego dopuszczonych do obrotu,
7) wyłączne prawo, o którym mowa w ustawie z dnia 26 czerwca 2003 r. o ochronie prawnej odmian roślin (Dz. U. z 2021 r. poz. 213),
8) autorskie prawo do programu komputerowego
– podlegające ochronie prawnej na podstawie przepisów odrębnych ustaw lub ratyfikowanych umów międzynarodowych, których stroną jest Rzeczpospolita Polska, oraz innych umów międzynarodowych, których stroną jest Unia Europejska, których przedmiot ochrony został wytworzony, rozwinięty lub ulepszony przez podatnika w ramach prowadzonej przez niego działalności badawczo-rozwojowej.
Stosownie do art. 30ca ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Podstawę opodatkowania stanowi suma kwalifikowanych dochodów z kwalifikowanych praw własności intelektualnej osiągniętych w roku podatkowym.
Należy przyjąć, że dochody z kwalifikowanego IP mogą być opodatkowane na preferencyjnych zasadach w takim zakresie, w jakim kwalifikowane IP wytwarza dochody w efekcie prac badawczo- rozwojowych prowadzonych przez podatnika. Innymi słowy, skorzystanie z preferencji IP Box jest możliwe w sytuacji występowania związku między dochodem kwalifikującym się do preferencji a kosztami faktycznie poniesionymi w celu jego uzyskania.
Zgodnie z art. 30ca ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Wysokość kwalifikowanego dochodu z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej ustala się jako iloczyn dochodu z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej osiągniętego w roku podatkowym i wskaźnika obliczonego według wzoru:
(a + b) * 1,3/a + b + c + d
w którym poszczególne litery oznaczają koszty faktycznie poniesione przez podatnika na:
a – prowadzoną bezpośrednio przez podatnika działalność badawczo-rozwojową związaną z kwalifikowanym prawem własności intelektualnej,
b – nabycie wyników prac badawczo-rozwojowych związanych z kwalifikowanym prawem własności intelektualnej, innych niż wymienione w lit. d, od podmiotu niepowiązanego w rozumieniu art. 23m ust. 1 pkt 3,
c – nabycie wyników prac badawczo-rozwojowych związanych z kwalifikowanym prawem własności intelektualnej, innych niż wymienione w lit. d, od podmiotu powiązanego w rozumieniu art. 23m ust. 1 pkt 4,
d – nabycie przez podatnika kwalifikowanego prawa własności intelektualnej.
Natomiast w myśl art. 30ca ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Do kosztów, o których mowa w ust. 4, nie zalicza się kosztów, które nie są bezpośrednio związane z kwalifikowanym prawem własności intelektualnej, w szczególności odsetek, opłat finansowych oraz kosztów związanych z nieruchomościami.
Na podstawie art. 30ca ust. 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Dochodem (stratą) z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej jest obliczony zgodnie z art. 9 ust. 2 dochód (strata) z pozarolniczej działalności gospodarczej w zakresie, w jakim został osiągnięty:
1) z opłat lub należności wynikających z umowy licencyjnej, która dotyczy kwalifikowanego prawa własności intelektualnej;
2) ze sprzedaży kwalifikowanego prawa własności intelektualnej;
3) z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej uwzględnionego w cenie sprzedaży produktu lub usługi;
4) z odszkodowania za naruszenie praw wynikających z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej, jeżeli zostało uzyskane w postępowaniu spornym, w tym postępowaniu sądowym albo arbitrażu.
Ponadto należy wskazać, że podatnik, który chce skorzystać z ww. preferencji, jest zobowiązany prowadzić szczegółową ewidencję rachunkową w sposób umożliwiający obliczenie podstawy opodatkowania, w tym powiązanie ponoszonych kosztów prac badawczo-rozwojowych z osiąganymi dochodami z kwalifikowanych praw własności intelektualnej powstałymi w wyniku przeprowadzenia tych prac.
Zgodnie z art. 30cb ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Podatnicy podlegający opodatkowaniu na podstawie art. 30ca są obowiązani:
1) wyodrębnić każde kwalifikowane prawo własności intelektualnej w prowadzonych księgach rachunkowych;
2) prowadzić księgi rachunkowe w sposób zapewniający ustalenie przychodów, kosztów uzyskania przychodów i dochodu (straty), przypadających na każde kwalifikowane prawo własności intelektualnej;
3) wyodrębnić koszty, o których mowa w art. 30ca ust. 4, przypadające na każde kwalifikowane prawo własności intelektualnej, w sposób zapewniający określenie kwalifikowanego dochodu;
4) dokonywać zapisów w prowadzonych księgach rachunkowych w sposób zapewniający ustalenie łącznego dochodu z kwalifikowanych praw własności intelektualnej – w przypadku gdy podatnik wykorzystuje więcej niż jedno kwalifikowane prawo własności intelektualnej, a w prowadzonych księgach rachunkowych nie jest możliwe spełnienie warunków, o których mowa w pkt 2 i 3;
5) dokonywać zapisów w prowadzonych księgach rachunkowych w sposób zapewniający ustalenie dochodu z kwalifikowanych praw własności intelektualnej w odniesieniu do tego produktu lub tej usługi albo do tych produktów lub tych usług – w przypadku gdy podatnik wykorzystuje jedno kwalifikowane prawo własności intelektualnej lub większą liczbę tych praw w produkcie lub usłudze albo w produktach lub usługach, a w prowadzonych księgach rachunkowych nie jest możliwe spełnienie warunków, o których mowa w pkt 2-4.
Stosownie do art. 30cb ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Podatnicy prowadzący podatkową księgę przychodów i rozchodów wykazują informacje, o których mowa w ust. 1, w odrębnej ewidencji.
W myśl art. 30cb ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
W przypadku gdy na podstawie ksiąg rachunkowych lub ewidencji, o której mowa w ust. 2, nie jest możliwe ustalenie dochodu (straty) z kwalifikowanych praw własności intelektualnej, podatnik jest obowiązany do zapłaty podatku zgodnie z art. 27 lub art. 30c.
Należy podkreślić, że stosowanie tej ulgi (niższej stawki podatku do kwalifikowanych dochodów) będzie prawem, a nie obowiązkiem podatnika. Jest to o tyle istotne, gdyż z korzystaniem z ulgi wiążą się dodatkowe obowiązki po stronie podatników, w szczególności obowiązek prowadzenia ewidencji pozwalającej na monitorowanie i śledzenie efektów prac badawczo-rozwojowych.
Podatnik będzie miał możliwość stosowania niniejszej ulgi przez cały okres trwania ochrony prawnej kwalifikowanych praw własności intelektualnej. W przypadku tych aktywów, które podlegają procedurze zgłoszenia/rejestracji, podatnik będzie mógł skorzystać z preferencji podatkowej od momentu zgłoszenia lub złożenia wniosku o rejestrację (obowiązek zwrotu kwoty ulgi w przypadku wycofania wniosku, odmowy udzielenia prawa lub odrzucenia wniosku o rejestrację).
Autorskie prawo do programu komputerowego objęte jest ochroną na mocy art. 74 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2509).
Zgodnie z art. 74 ust. 2 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych:
Ochrona przyznana programowi komputerowemu obejmuje wszystkie formy jego wyrażenia. Idee i zasady będące podstawą jakiegokolwiek elementu programu komputerowego, w tym podstawą łączy, nie podlegają ochronie.
W związku z tym, że w Polsce oprogramowanie – definiowane jako ogół informacji w postaci zestawu instrukcji, zaimplementowanych interfejsów i zintegrowanych danych przeznaczonych dla komputera do realizacji wyznaczonych celów – podlega ochronie jak utwór literacki z art. 1 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, oprogramowanie może być uznane za kwalifikowane IP w świetle art. 30ca ust. 2 pkt 8 ustawy, jeśli jego wytworzenie, rozwinięcie lub ulepszenie jest wynikiem prac badawczo-rozwojowych.
Art. 30ca ust. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych brzmi:
Podatnicy korzystający z opodatkowania zgodnie z ust. 1 są obowiązani do wykazania dochodu (straty) z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej w zeznaniu za rok podatkowy, w którym osiągnięto ten dochód (poniesiono stratę).
Oznacza to, że ulga IP Box jest preferencją podatkową, z której można skorzystać po zakończeniu roku podatkowego w zeznaniu rocznym.
Z przedstawionych okoliczności analizowanej sprawy wynika, że:
1)w ramach działalności gospodarczej tworzy i rozwija Pani Oprogramowanie;
2)wykonuje Pani powyższe czynności w ramach prowadzonej przez Pana działalności badawczo-rozwojowej spełniającej definicję wskazaną w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych;
3)efektami Pani prac zawsze są programy komputerowe, które podlegają ochronie na podstawie art. 74 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych;
4)przenosi Pani prawa majątkowe do powstałych utworów na Zleceniodawcę;
5)powyższe przeniesienie następuje odpłatnie na mocy pisemnej umowy;
6)dochód z kwalifikowanych praw własności intelektualnej uzyskuje Pani ze sprzedaży praw majątkowych do programów komputerowych;
7)od 1 marca 2024 r. prowadzi Pani na bieżąco odrębną od podatkowej księgi przychodów i rozchodów ewidencję zgodnie z art. 30cb ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Zatem, autorskie prawo do programu komputerowego (Oprogramowanie), wytwarzane lub rozwijane przez Panią na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest kwalifikowanym prawem własności intelektualnej w rozumieniu art. 30ca ust. 2 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Przychody z tytułu przenoszenia autorskich praw majątkowych do programów komputerowych na kontrahenta mieszczą się w kategorii przychodów ze sprzedaży kwalifikowanego prawa własności intelektualnej, które są podstawą do ustalenia dochodu z kwalifikowanego IP (art. 30ca ust. 7 pkt 2 ustawy).
Tym samym, na podstawie art. 30ca ust. 1 ww. ustawy, może Pani zastosować stawkę opodatkowania 5% do kwalifikowanego dochodu osiągniętego z kwalifikowanych praw własności intelektualnej za 2024 rok (od 1 marca 2024 r.) oraz za rok 2025.
Zatem Pana stanowisko w zakresie pytania nr 2 i 3 również należało uznać za prawidłowe.
Uwzględnienie kosztów przy ustalaniu wskaźnika nexus
Zgodnie z uzupełnieniem Pani wątpliwość budzi również kwestia uznania kosztów poniesionych na:
1.usługi księgowe,
2.usługi doradztwa podatkowego,
3.kursy,
4.zakup sprzętu komputerowego i urządzeń peryferyjnych,
5.najem przestrzeni biurowej
za koszty prowadzonej bezpośrednio przez Panią działalności badawczo-rozwojowej związanej z kwalifikowanym prawem własności intelektualnej.
Należy zauważyć, że istotne jest to, aby ze wskaźnika nexus wykluczyć koszty, które nie są lub ze swej natury nie mogą być, bezpośrednio związane z wytworzeniem, rozwinięciem lub ulepszeniem konkretnych kwalifikowanych praw własności intelektualnej.
Ustalając wskaźnik nexus, należy pamiętać, aby istniał związek między:
·wydatkami poniesionymi przez podatnika w związku z wytworzeniem kwalifikowanego prawa własności intelektualnej,
·kwalifikowanym prawem własności intelektualnej oraz
·dochodami uzyskiwanymi z kwalifikowanych praw własności intelektualnej.
Ta szczególna metoda ujmowania kosztów we wskaźniku ma zastosowanie jedynie dla celu, jakim jest kalkulacja tego wskaźnika.
Należy również pamiętać, że wskaźnik nexus jest obliczany oddzielnie dla dochodów z poszczególnych kwalifikowanych praw własności intelektualnej. W związku z tym Wnioskodawca powinien również ustalić odrębnie koszty faktycznie poniesione na działalność badawczo-rozwojową związaną z danym prawem. Należy zatem przyjąć, że jeżeli podatnik poniósł rzeczywiście wydatki, które kwalifikują się jako koszty prowadzonej przez niego działalności badawczo-rozwojowej, to wydatki związane z wytworzeniem w ramach tej działalności kwalifikowanego IP należy uznać za koszty faktyczne poniesione przez podatnika na prowadzoną bezpośrednio przez niego działalność badawczo-rozwojową związaną z kwalifikowanym prawem własności intelektualnej, z zastrzeżeniem art. 30ca ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie z art. 30ca ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych koszty poniesione faktycznie przez podatnika, uwzględniane pod literą „a” we wzorze na wyliczenie wskaźnika, przez który przemnażany jest dochód z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej osiągnięty w roku podatkowym, to koszty związane z prowadzoną bezpośrednio przez podatnika działalnością badawczo-rozwojową związaną z kwalifikowanym prawem własności intelektualnej, a nie koszty działalności badawczo-rozwojowej w rozumieniu art. 26e ww. ustawy, zawężone do tzw. kosztów kwalifikowanych.
Jak wskazuje Minister Finansów w objaśnieniach z 15 lipca 2019 r., zgodnie z akapitem 39 Raportu OECD BEPS Plan Działania nr 5 koszty kwalifikowane winny być uwzględniane we wskaźniku niezależnie od metody ich ujmowania w kosztach podatkowych, zgodnie z ogólnymi zasadami podatkowymi. Dlatego też koszty dla celów kalkulacji wskaźnika należy rozumieć szerzej (funkcjonalnie w kontekście ww. Raportu OECD), niż w odniesieniu do ustalania kosztów uzyskania przychodów na gruncie pozostałych przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Należy także wspomnieć, że wskaźnik nexus „(…) służy do określania tej części dochodu z kwalifikowanego IP, która podlega preferencyjnej 5% stawce podatkowej, powinien być liczony kumulatywnie na przestrzeni lat. Oprócz właściwych przepisów o IP BOX, potwierdzają to wytyczne przedstawione przez OECD w Raporcie BEPS Działanie nr 5 (akapit 45 Raportu OECD BEPS Plan Działania nr 5)”.
Wobec powyższego należy podkreślić, że wysokość dochodu z kwalifikowanego IP ustala się jako iloczyn:
·dochodu z kwalifikowanego IP osiągniętego w roku podatkowym i
·wskaźnika nexus obliczonego według specjalnego wzoru określonego w art. 30ca ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Zatem dla potrzeb obliczenia podstawy opodatkowania podlegającej preferencyjnemu opodatkowaniu stawką 5% podatnik jest zobowiązany do wyliczenia dwóch podstawowych wartości:
·dochodu z kwalifikowanego IP osiągniętego w roku podatkowym oraz
·wskaźnika, którym zostanie przemnożony powyższy dochód.
Tym samym wydatki poniesione przez Panią na: usługi księgowe, usługi doradztwa podatkowego, kursy (o ile związane są z tworzeniem i rozwijaniem oprogramowania), zakup sprzętu komputerowego i urządzeń peryferyjnych mogą stanowić koszty, o których mowa w lit. a) wzoru z art. 30ca ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jako koszty prowadzonej bezpośrednio przez Panią działalności badawczo-rozwojowej związanej z kwalifikowanym prawem własności intelektualnej.
Zatem Pani stanowisko w zakresie pytania nr 4 w tej części również należało uznać za prawidłowe.
Natomiast nie może Pani ująć we wskaźniku Nexus wydatków poniesionych na najem przestrzeni biurowej.
Odnosząc się do kwestii uznania za koszty bezpośrednio związane z kwalifikowanym prawem własności kosztów poniesionych na najem przestrzeni biurowej należy mieć na uwadze treść przywołanego wyżej art. 30ca ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Przepis ten literalnie wskazuje, że do kosztów, o których mowa w ust. 4, nie zalicza się kosztów, które nie są bezpośrednio związane z kwalifikowanym prawem własności intelektualnej m.in. w szczególności kosztów związanych z nieruchomościami.
W tym miejscu należy przywołać stanowisko Ministerstwa Finansów zawarte w objaśnieniach z 15 lipca 2019 r., gdzie w akapicie 118 wyjaśniono, że „do kosztów, o których mowa we wskaźniku nexus nie zalicza się kosztów, które nie są bezpośrednio związane z kwalifikowanym IP, w szczególności odsetek, opłat finansowych oraz kosztów związanych z nieruchomościami. Kosztami nieujętymi we wskaźniku nexus będą na przykład koszty utrzymania nieruchomości, w której prowadzona jest działalność badawczo-rozwojowa zmierzająca do wytworzenia kwalifikowanego IP, czy też odsetki od kredytu zaciągniętego na zakup tej nieruchomości. Zgodnie z wyjaśnieniami OECD w akapicie 39 Raportu OECD BEPS Plan Działania nr 5 istotne jest to, aby ze wskaźnika nexus wykluczyć koszty, które nie są, lub ze swej natury nie mogą być, bezpośrednio związane z wytworzeniem, rozwinięciem lub ulepszeniem konkretnych kwalifikowanych IP. OECD jako przykład braku możliwości ustalenia bezpośredniego związania kosztu z kwalifikowanymi IP podaje koszt budynku (nabycia, utrzymania, etc.), w którym wytwarzane są kwalifikowane IP. Taki koszt jest kosztem pośrednio związanym z wytworzeniem, rozwinięciem lub ulepszeniem kwalifikowanego IP i dlatego nie może zawierać się we wskaźniku nexus”.
Mając powyższe na uwadze należy wskazać, że użycie na końcu listy skrótu etc. w ww. objaśnieniach ma na celu zobrazowanie kosztów związanych z nieruchomościami i zostało zamieszczone dla zaznaczenia, że inne – podobne elementy nie zostały wymienione, np. koszt najmu budynku lub lokalu, koszty mediów związane z utrzymaniem nieruchomości itp. Należy również zauważyć, że na potrzeby ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych ustawodawca nie zdefiniował pojęcia „kosztów związanych z nieruchomościami”, dlatego dla właściwego zrozumienia tego pojęcia należy zastosować wykładnię językową, zgodnie z którą „związany” to „mający coś wspólnego z kimś lub czymś dotyczący tego kogoś lub czegoś”. Zatem do tej kategorii kosztów należy zaliczyć wszystkie ponoszone przez podatnika wydatki pozostające w związku z nieruchomościami.
Mając na uwadze powyższe, wydatek, który poniosła Pani na najem przestrzeni biurowej był wydatkiem dotyczącym nieruchomości, w związku z czym nie może stanowić kosztu bezpośrednio związanego z wytworzeniem kwalifikowanego prawa własności intelektualnej. W konsekwencji koszt ten nie może stanowić kosztów, o których mowa w art. 30ca ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z uwagi na wyłączenie zawarte w art. 30ca ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Zatem do kosztu bezpośrednio związanego z wytworzeniem kwalifikowanego prawa własności intelektualnej nie może Pani zaliczyć wydatku na najem powierzchni biurowej ponieważ nie stanowi on kosztów, o których mowa w art. 30ca ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z uwagi na wyłączenie zawarte w art. 30ca ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
W związku z tym Pani stanowisko w zakresie pytania nr 4 w tej części należało uznać za nieprawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
·Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pani do interpretacji.
·Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
·Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (...). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
·w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
·w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
