Interpretacja indywidualna z dnia 27 kwietnia 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0114-KDIP3-2.4011.332.2026.2.MG
Zwrot środków pieniężnych w wyniku określonej ugody, stanowiący równowartość nadpłaconych wpłat z tytułu umowy kredytowej uznanej za nieważną, nie jest przychodem w rozumieniu art. 11 ust. 1 Ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe
Szanowna Pani,
stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
10 marca 2026 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełniła go Pani pismem z 11 kwietnia 2026 r. – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
W dniu 24 czerwca 2005 r. zawarła Pani wraz z mężem A.B. z Bankiem X S.A. (obecna nazwa Y) umowę „kredytu na indywidualne budownictwo mieszkaniowe w walucie wymienialnej” numer (…) (dalej „Umowa”), która następnie była zmieniana czterema aneksami.
Jak to wynika z zaświadczenia wydanego przez Bank 1 czerwca 2022 r. (numer sprawy (…)), w związku z zawartą Umową (z uwzględnieniem aneksów) Bank wypłacił Państwu łącznie 557.135,90 zł (na co składają się kolejne wypłaty: 56.108,50 zł, 93.276,03 zł, 69.690,77 zł, 68.205,96 zł oraz 269.854,70 zł).
Z tego samego zestawienia wynika, że do 5 maja 2022 r. wpłacili Państwo Bankowi (wraz z opłatami, prowizjami i ubezpieczeniem) 267.825,21 zł oraz 109.620,80 CHF. Oprócz tego, jak to wynika z elektronicznego zestawienia operacji z dnia 3 marca 2026 r., w okresie od 1 czerwca 2022 r. do końca kwietnia 2023 r., kiedy na podstawie postanowienia Sądu Okręgowego w (…) o zabezpieczeniu zawiesiliście Państwo spłatę, wpłaciliście kolejne 10.143,30 CHF, czyli łącznie 119.764,07 CHF.
Ze względu na nieważność Umowy w dniu 14 lutego 2023 r. złożyliście Państwo pozew, którego głównym żądaniem był zwrot przez Bank wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie wpłaconych przez Państwo kwot. Wyliczona wówczas kwota wpłacona przez Państwo do 6 grudnia 2022 r. opiewała na 268.686,87 zł i 115.965,65 CHF, co według średniego kursu CHF z dnia złożenia pozwu, wynoszącego 4,8519, dawało łącznie 831.340,61 zł wobec otrzymanej przez Państwa od Banku kwoty 557.135,90 zł, czyli oznaczało nadpłatę na poziomie 274.204,71 zł. W pozwie złożyliście Państwo też wniosek o zabezpieczenie poprzez zawieszenie dalszych rat kredytu, przy czym istotnym argumentem był fakt, że Państwa wpłaty znacząco przekroczyły kwotę wypłaconą Państwu przez Bank (pkt 134 uzasadnienia pozwu).
Sąd Okręgowy w (…) w sprawie pod sygnaturą (…) postanowieniem z dnia 26 kwietnia 2023 r. uwzględnił wniosek o zabezpieczenie oraz zaznaczył, że odstępuje od uzasadnienia postanowienia „podzielając argumenty strony powodowej przytoczone w pozwie na poparcie wniosku", a więc w szczególności argument o wysokiej nadpłacie.
Następnie prowadzone były z Bankiem negocjacje, które doprowadziły do zawarcia przed Sądem w dniu 23 września 2025 r. ugody zmieniającej Umowę. Na podstawie Ugody Bank z jednej strony po przewalutowaniu kredytu zwolnił Państwa z długu (punkt 3.1. ugody), a z drugiej strony w punkcie 3.2. ugody zostało postanowione, że "Bank dodatkowo wypłaci Kredytobiorcy kwotę 259.000,00 PLN, w związku z rozliczeniem Umowy".
W dniu 17 listopada 2025 r. na Państwa konto wpłynęła kwota 259.000 zł.
Po ostatecznych wyliczeniach Państwa wpłaty, z uwzględnieniem wpłat po 6 grudnia 2022 r., które pierwotnie nie były ujęte w pozwie, obejmowały 267.825,21 zł oraz 119.764,07 CHF.
Według średniego kursu CHF z dnia zawarcia ugody, tj. 23 września 2025 r., który wynosił 4,5527, wpłacona przez Państwo Bankowi kwota CHF miała wartość 545.249,88 zł. Według średniego kursu CHF z dnia otrzymania zapłaty w 2025 r., tj. 17 listopada 2025 r., który wynosił 4,5826, wpłacona przez Państwo Bankowi kwota CHF miała wartość 548.830,82 zł.
Oznacza, to że wartość Państwa wpłat na rzecz Banku w PLN i CHF według kursu z dnia zawarcia ugody wynosiła 813.075,09 zł, a według kursu z dnia otrzymania wypłaty wynosiła 816.656,04 zł. Państwa nadpłata, stanowiąca różnicę między tymi wartościami a otrzymaną przez Państwa od Banku kwotą 557.135,90 zł wynosi odpowiednio: 255.939,17 zł oraz 259.520,12 zł.
Tym samym otrzymana przez Państwa na podstawie ugody w dniu 17 listopada 2025 r. kwota 259.000 zł jest niewiele wyższa (o 3.060,83 zł) od Państwa nadpłaty wyliczonej według kursu z daty zawarcia ugody i jest niższa od Państwa nadpłaty wyliczonej według kursu z daty otrzymania zapłaty (o 520,12 zł).
Treść pozwu, przebieg negocjacji i sens dokonywanej przez Bank wypłaty jest oczywisty i obejmuje zwrot nadpłaconych przez Państwa kwot, które Bank i tak byłby zobowiązany zwrócić wraz z odsetkami za opóźnienie, gdyby Sąd uwzględnił, że Umowa była nieważna, co ma miejsce w podobnych sprawach. Nie było żadnych innych podstaw ani ekonomicznego uzasadnienie, aby Bank wypłacił Państwu 259.000 zł.
Należy dodać, że obowiązuje Państwo ustawowa wspólność małżeńska.
Pod koniec lutego 2026 r. otrzymaliście Państwo (każde z Was) PIT-11 za rok 2025 wystawiony przez Bank.
W części F Pani PIT-11 (Informacja o wysokości przychodów, o których mowa w art. 20 ust. 1 Ustawy) w pozycji 99 wpisano „świadczenie", a w pozycjach 100 oraz 105 podano kwotę 129.500 zł.
Uzupełnienie stanu faktycznego
W wyniku zawarcia ugody, Bank zwrócił Państwu (Pani i mężowi) środki uprzednio wpłacone przez Państwo do Banku jako spłatę kredytu.
| Wniesienie pozwu | Zawarcie ugody | Otrzymanie Wypłaty z ugody | ||
| Data | 14.02.2023 | 23.09.2025 | 17.11.2025 | |
| A | Otrzymane od Banku PLN | 557.135,90 PLN | 557.135,90 PLN | 557.135,90 PLN |
| B | Wpłacone Bankowi PLN | 267.825,21 PLN | 267.825,21 PLN | 267.825,21 PLN |
| C | Wpłacone Bankowie CHF | 119.764,07 CHF* | 119.764,07 CHF | 119.764,07 CHF |
| D | Kurs CHF | 4,8519 | 4,5527 | 4,5826 |
| E | CHF przeliczone na PLN (C*D) | 581.083,29 PLN | 545.249,88 PLN | 548.830,82 PLN |
| F | Łączna wartość wpłat na rzecz Banku w PLN (B+E) | 848.908,50 PLN | 813.075,09 PLN | 816.656,03 PLN |
| G | Państwa nadpłata (wartość w PLN): Państwa wpłaty – otrzymane od Banku (F-A) | 291.772,60 PLN | 255.939,19 PLN | 259.520,13 PLN |
| H | Zwrot od Banku | 259.000 PLN | 259.000 PLN | 259.000 PLN |
| I | Różnica między nadpłatą a zwrotem z Banku (G-H) | 32.772,60 PLN | -3.060,81 PLN | 520,13 PLN |
* z uwzględnieniem wpłat do kwietnia 2023, czyli do czasu uzyskania zabezpieczenia z powodu nadpłaty
Bank zwrócił Państwu część środków wpłaconych przez Państwo Bankowi tytułem spłaty kapitału i odsetek od kredytu.
W ugodzie są następujące postanowienia:
„Zważywszy, że:
(…)
(X) w księgach rachunkowych Banku na dzień 22-09-2025 roku wysokość zadłużenia Kredytobiorcy z tytułu Umowy wynosiła 71 380,00 CHF; w tym kapitał bieżący (nie wymagalny) 71 380,00 CHF, kapitał przeterminowany (wymagalny) 0,00 CHF, odsetki zapadłe niespłacone (wymagalne) 0,00 CHF, odsetki zapadłe podwyższone (wymagalne) 0,00 CHF.
(…)
Strony ustalają, co następuje:
1. Strony potwierdzają, że miały wolę zawarcia Umowy w dacie jej zawarcia, oraz oświadczają, że mają wolę utrzymania jej w mocy przez cały okres kredytowania, z uwzględnieniem zmian wynikających z niniejszej Ugody, w tym do jej całkowitego rozliczenia zgodnie z niniejszą Ugodą.
2.1 Strony zgodnie postanawiają, że kwota zadłużenia z tytułu Umowy, wynosząca 71 380,00 CHF będzie przeliczona na walutę polską (PLN) po średnim kursie walut obcych ogłaszanym przez NBP ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień zawarcia Ugody.
2.2 Strony zgodnie postanawiają, że po przewalutowaniu zostanie dokonane umorzenie zadłużenia z tytułu kredytu, o którym mowa w ppkt 2.1.
(…)
3.1 Bank zwalnia Kredytobiorcę z długu (umarza zadłużenie Kredytobiorcy) w zakresie kwoty 325 856,84 PLN - na ww. kwotę składa się kwota 325 856,84 PLN kapitału bieżącego (nie wymagalnego), kwota 0,00 PLN kapitału przeterminowanego (wymagalnego), kwota 0,00 PLN odsetek zapadłych niespłaconych (wymagalnych), kwota 0,00 PLN odsetek zapadłych podwyższonych (wymagalnych). Kredytobiorca oświadcza, że to ww. zwolnienie z długu przyjmuje.
3.2 Strony postanawiają, że Bank dodatkowo wypłaci Kredytobiorcy kwotę 259 000,00 PLN, w związku z rozliczeniem Umowy na rachunek bankowy nr (…) w terminie miesiąca od dnia zawarcia Ugody.”
Oznacza to, że:
1. W ugodzie nie przeliczono całego kredytu i wszystkich Państwa spłat, ale jedynie przeliczono saldo widniejące z księgach Banku, z którego Bank Państwo formalnie zwolnił. Przyczyną tego było uznanie, że Bank już niczego od Państwa nie może żądać.
2. Bank nie miał żadnych innych powodów ani podstaw do wypłaty nam kwoty 259.000 zł (por. wyliczenia w punkcie powyżej) „w związku z rozliczeniem Umowy” poza przyjęciem, że jest to nadpłata kredytu. Rozliczenie Umowy polegało na tym, że z jednej strony Bank uznaje, że nic nie są Państwo mu winni, a z drugiej zwraca Państwu to, co otrzymał nienależnie (nadpłatę). Dzięki ugodzie Bank nie musiał Państwu płacić ustawowych odsetek za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu.
Nie było żadnego innego tytułu, podstawy zwrotu, wyliczenie zwrotu opierało się na przeliczeniu Państwa nadpłaty ponad kwoty otrzymane przez Państwo od Banku.
W kwocie zwróconej Państwu przez Bank nie ma odsetek ustawowych za opóźnienie. Istotne jest natomiast zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przychodem są pieniądze „otrzymane” przez podatnika. W Państwa przypadku oznacza to moment, kiedy kwota 259.000 zł znalazła się na Państwa koncie. Miało to miejsce w dniu 17 listopada 2025 r. Według kursu CHF na ten dzień różnica między wpłatami dokonanymi przez Państwo na rzecz Banku a kwotą otrzymaną przez Państwo od Banku wynosiła 259.520,12 zł, a więc otrzymana przez Państwo kwota 259.000 zł była niższa od wartości dokonanej przez Państwo nadpłaty.
Podsumowując:
1. Wnieśli Państwo pozew o stwierdzenie, że zawarta przez Państwo z Bankiem umowa kredytu na indywidualne budownictwo mieszkaniowe w walucie wymienialnej jest nieważna, oraz o zwrot kwot nienależnie wpłaconych Bankowi.
2. Według kursu CHF na datę wniesienia pozwu różnica między kwotą zapłaconą przez Państwo Bankowi, a otrzymaną przez Państwo od Banku była wyższa niż 290.000 zł.
3. Zawarliście Państwo ugodę z Bankiem, której celem było „całkowite rozliczenie umowy kredytowej”, co polegało na (i) uznaniu, że nic już nie jesteście Państwo Bankowi winni poprzez przeliczenie przez Bank z CHF na PLN salda z ksiąg Banku i umorzeniu tego salda, oraz (ii) zwrocie na Państwa rzecz nadpłaty ponad otrzymane przez Państwo środki w kwocie 259.000 zł jako kwoty nienależnej Bankowi. W ten sposób nastąpiło całkowite rozliczenie umowy kredytowej.
4. Bank nie miał żadnych innych prawnych ani ekonomicznych podstaw, aby wypłacić Państwu kwotę 259.000 zł poza jej zwrotem jako nienależnego świadczenia w wyniku „całkowitego rozliczenia umowy kredytowej”, co zgodnie z punktem 1 ugody było jej celem.
5. Wartość Państwa nadpłaty według kursu CHF z dnia otrzymania zawrotu kwoty 259.000 zł (czyli 17 listopada 2025 r.) wynosiła 259.520,13 zł. Otrzymaliście Państwo zatem od Banku w wyniku ugody mniej niż wynosiła Państwa nadpłata. Dla ustalenia relacji między Państwa nadpłatą a zwrotem kwoty 259.000 zł istotny jest dzień otrzymania przez Państwo zwrotu, bowiem zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przychodem są pieniądze „otrzymane” przez podatnika.
6. Państwa sytuacja jest identyczna, jak opisana w piśmie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 24 kwietnia 2025 r. nr 0112-KDIL2-1.4011.203.2025.1.MB (por. też pismo z dnia 12 lutego 2026 r. nr 0114-KDIP3-2.4011.1106.2025.2.AC).
Pytania
1.Czy otrzymana przez Panią i Pani męża na podstawie Ugody kwota 259.000 zł jest Państwa przychodem w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a więc czy Pani przychodem jest kwota 129.500 zł?
2.Czy dokonując rozliczenia Pani przychodów z roku 2025 może Pani pominąć informacje podane przez Bank w PIT-11?
Pani stanowisko w sprawie
Ad. 1
Otrzymana przez Panią i Pani męża na podstawie Ugody kwota 259.000 zł nie jest w żadnej części Pani przychodem w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Nie ulega wątpliwości, że w obecnym stanie prawnym zwrot kwot wpłaconych przez Państwo nienależnie Bankowi nie jest Państwa przychodem w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Otrzymaliście Państwo zwrot tego, co bezpodstawnie wpłaciliście Bankowi. Państwa (wcześniej opodatkowane) pieniądze do Państwa wracają i nie stanowią powiększenia Państwa majątku (Państwa przysporzenia). Potwierdzeniem takiego stanowiska jest argumentacja przedstawiona w pismach Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 24 kwietnia 2025 roku (0112 KDIL2-1.4011.203.2025.1.MB) oraz z dnia 12 lutego 2026 roku (0114 KDIP3-2.4011.1106.2025.2.AC). W szczególności to pierwsze pismo dotyczy identycznego stanu faktycznego.
Zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przychodem są pieniądze „otrzymane" przez podatnika. W Państwa przypadku oznacza to moment, kiedy kwota 259.000 zł znalazła się na Państwa koncie. Miało to miejsce w dniu 17 listopada 2025 roku. Według kursu CHF na ten dzień różnica między wpłatami dokonanymi przez Państwo na rzecz Banku a kwotą otrzymaną przez Państwo od Banku z tytułu Umowy kredytowej wynosiła 259.520,12 zł, a więc otrzymana przez Państwo na podstawie Ugody kwota 259.000 zł była niższa od wartości dokonanej przez Państwo nadpłaty. Oznacza to, że cała kwota 259.000 zł stanowiła zwrot tego co nienależnie wpłaciliście Państwo Bankowi.
Ad. 2
Skoro żadna część kwoty 259.000 zł otrzymanej przez Panią i Pani męża na podstawie Ugody nie jest Pani przychodem w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, PIT-11 został wystawiony przez Bank błędnie, a podane w nim informacje powinny zostać pominięte w Pani rocznym rozliczeniu podatkowym.
Takie samo stanowisko zostało potwierdzone w przywołanym już piśmie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 24 kwietnia 2025 roku (0112-KDIL2-1.4011.203.2025.1.MB).
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Reguły dotyczące opodatkowania
Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Powołany przepis wyraża tzw. zasadę powszechności opodatkowania. Regułą jest, że każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną podlega opodatkowaniu, wyjątkiem zaś jest sytuacja, gdy dochód opodatkowaniu nie podlega. Wyjątki od omawianej zasady dotyczą:
- dochodów, które zostały wprost wymienione przez ustawodawcę w art. 21, 52, 52a i 52c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jako zwolnione z podatku oraz
- dochodów, od których zaniechano poboru podatku w drodze rozporządzenia ministra właściwego do spraw finansów publicznych wydanego na podstawie art. 22 ustawy Ordynacja podatkowa (rozporządzenie takie może być wydane w przypadkach uzasadnionych interesem publicznym lub ważnym interesem podatników).
W myśl art. 9 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 23o, art. 23u, art. 24-24b, art. 24c, art. 24e, art. 30ca, art. 30da oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.
Ogólne określenie „przychodów” zawiera art. 11 ust. 1 ww. ustawy. Stosownie do tego przepisu:
Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
Jak wynika z powołanego przepisu, ustawodawca przyjął zasadę, że przychodem są:
·pieniądze i wartości pieniężne, które zostały otrzymane przez podatnika – tj. takie pieniądze i wartości pieniężne, które podatnik rzeczywiście „dostał, odebrał, zainkasował, objął w posiadanie”;
·pieniądze i wartości pieniężne, które zostały postawione do dyspozycji podatnika – tj. takie przysporzenia, które zostały mu faktycznie udostępnione/przekazane do odbioru; takie pieniądze i środki pieniężne, które podatnik ma możliwość włączyć do swojego władztwa, a więc ma możliwość skorzystania z tychże pieniędzy i wartości pieniężnych i nie jest to uzależnione od dodatkowej zgody osoby stawiającej określone pieniądze i wartości pieniężne do dyspozycji podatnika.
Pojęcie przychodu wiąże się zatem z przysporzeniem majątkowym po stronie podatnika, z wartością wchodzącą do jego majątku. Przychodami w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych mogą być tylko takie świadczenia, które nie mają charakteru zwrotnego. Skoro bowiem przychód jest określonym przyrostem majątkowym po stronie podatnika jego otrzymanie musi mieć charakter definitywny.
Ustawodawca tworząc system opodatkowania dochodów osób fizycznych miał na względzie, że przysporzenia uzyskiwane przez osoby fizyczne mogą być skutkiem różnych rodzajów czynności i zdarzeń. Stworzył więc klasyfikację tych przysporzeń w oparciu o kryterium źródła przychodów i system ich opodatkowania uwzględniający specyfikę poszczególnych źródeł przychodów. W języku powszechnym mianem „źródła” określane jest „to, co stanowi początek czegoś”, „przyczyna czegoś”, a synonimami tego pojęcia są m.in. czynnik sprawczy, powód, pochodzenie.
Źródła przychodów
W myśl art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Źródłami przychodów są inne źródła.
Stosownie do art. 20 ust. 1 ww. ustawy:
Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.
Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności”, wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.
Wskazała Pani, że na podstawie ugody bank wypłacił Pani określoną kwotę. Powzięła Pani wątpliwość, czy wypłata tej kwoty stanowi dla Pani przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 Ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Wypłata określonej kwoty
Ugoda – jako jeden z typów umów – regulowana jest przepisami Kodeksu cywilnego.
Zgodnie z art. 917 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071):
Przez ugodę strony czynią sobie wzajemne ustępstwa w zakresie istniejącego między nimi stosunku prawnego w tym celu, aby uchylić niepewność co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnić ich wykonanie albo by uchylić spór istniejący lub mogący powstać.
Powołana definicja ugody pozwala wyróżnić elementy konstrukcyjne tej instytucji. Po pierwsze, zauważyć należy, że umowa ta może być zawarta wyłącznie w sytuacji, gdy między stronami stosunku prawnego istnieje niepewność albo spór, co do roszczeń wynikających z tego stosunku. Po drugie, celem zawarcia ugody jest uchylenie tej niepewności lub sporu. Wreszcie po trzecie, strony dążą do osiągnięcia celu przez wzajemne ustępstwa. Tak więc nieodłącznym elementem ugody są wzajemne ustępstwa stron. W literaturze przedmiotu podkreśla się, że z ustępstwem mamy do czynienia, gdy ktoś rezygnuje z jakiegoś warunku, wymagania, zmniejsza swoje żądania czy też odstępuje od nich. Ustępstwa mogą polegać m.in. na zrzeczeniu się uprawnień czy też zarzutów, zaciąganiu zobowiązań, obniżeniu świadczenia itp.
Zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie podkreśla się szczególną przyczynę prawną ugody. Oznacza to, że ugoda nie tworzy nowego stosunku prawnego, a jedynie odnosi się do istniejącego stosunku prawnego stanowiącego podstawę powództwa, a tym samym podstawę zawarcia ugody.
W doktrynie prezentowany jest również pogląd, zgodnie z którym kauzalność ugody przejawia się w określeniu zarzutów, którymi mogą się posłużyć strony po zawarciu ugody. Tak więc ugoda jest czynnością, realizowaną w drodze wzajemnych ustępstw stron, zmierzającą do uchylenia niepewności co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnienia ich wykonania albo uchylenia sporu istniejącego lub mogącego powstać.
Instytucja kredytu została natomiast uregulowana przepisami ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1646 ze zm.).
Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy:
Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.
Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega – co do zasady – każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną.
Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, nie mające charakteru zwrotnego.
O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w każdej sytuacji, gdy podatnik, czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów, uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.
Pani skutki podatkowe z tytułu wypłaty kwoty określonej przez bank
Jak wynika z opisu sprawy, w wyniku zawarcia ugody, Bank zwrócił Państwu (Pani i mężowi) środki uprzednio wpłacone przez Państwo Bankowi jako spłatę kredytu. Bank zwrócił Państwu część środków wpłaconych przez Państwo do Banku tytułem spłaty kapitału i odsetek od kredytu. Nie było żadnego innego tytułu, podstawy zwrotu, wyliczenie zwrotu opierało się na przeliczeniu Państwa nadpłaty ponad kwoty otrzymane przez Państwo od Banku.
Taka wypłata jest więc dla kredytobiorcy neutralna podatkowo – po jego stronie nie powstał przychód w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym.
Wobec tego zwrócona kwota nie stanowi dla Pani przychodu podatkowego w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Tym samym - nie ciąży na Pani obowiązek zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych z tego tytułu. Zatem nie musi Pani wykazywać otrzymanej kwoty w zeznaniu rocznym.
Zatem Pani stanowisko jest prawidłowe.
Dodatkowe informacje
W odniesieniu do powołanych interpretacji indywidualnych, należy zauważyć, że interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane są w indywidualnych sprawach podatników i niewątpliwie kształtują sytuację prawną tych podatników w sprawach będących przedmiotem rozstrzygnięcia, lecz dotyczą konkretnych stanów faktycznych/zdarzeń przyszłych co oznacza, że należy je traktować indywidualnie.
Wyjaśnić również należy, że wydając interpretacje indywidualną tutejszy Organ nie dokonuje wyliczeń. Zgodnie bowiem z zasadą samoopodatkowania, obowiązującą w polskim systemie podatkowym, na podatniku spoczywa obowiązek dokonania oceny własnej sytuacji prawnopodatkowej, a po jej dokonaniu zachowania się zgodnie z przepisami prawa podatkowego, bowiem prawidłowość takiego wyliczenia podlega weryfikacji przez organ podatkowy w postępowaniu podatkowym. Dlatego też, tutejszy Organ nie odniósł się do kwot i wyliczeń wskazanych we wniosku.
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia.
W kwestii skutków prawnych jakie wywołuje interpretacja indywidualna wydana dla Pani, należy wskazać na treść art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym:
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, na wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną).
Mając na uwadze, że wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego został złożony przez Panią tj. (C.D.), zaznacza się, że interpretacja nie wywiera skutku prawnego dla Pani męża (współkredytobiorcy).
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
- Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pani do interpretacji.
- Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
- Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej jako „PPSA”). Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
- w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
- w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.

