Interpretacja indywidualna z dnia 5 maja 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0114-KDIP4-3.4012.152.2026.1.KM
Aport udziałów spółki do innej spółki przez jednostkę samorządu terytorialnego nie stanowi czynności podlegającej opodatkowaniu VAT, o ile jednostka ta nie uczestniczy w zarządzaniu spółką ponad zwykłe prawa udziałowca, nie prowadzi działalności maklerskiej ani związanej z obrotem papierami wartościowymi i nie wykonuje innych czynności opodatkowanych.
Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
10 marca 2026 r. wpłynął Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy braku uznania za czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wniesienia udziałów w drodze aportu do Spółki. Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego
Miasto (…) (dalej: Miasto lub Wnioskodawca) jest zarejestrowanym, czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług (dalej: VAT).
Na podstawie ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1153 ze zm.; dalej: ustawa o samorządzie gminnym), Miasto jest wyposażone w osobowość prawną i posiada zdolność do czynności cywilnoprawnych. Miasto wykonuje zadania własne samodzielnie lub przez powołane gminne jednostki organizacyjne.
Na terenie Miasta funkcjonuje B. sp. z o.o. (dalej: B.) działający w formie komunalnej spółki prawa handlowego, tj. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z wyłącznym (100%) udziałem Miasta w kapitale zakładowym. Przedmiotem działalności B. jest m.in. produkcja i dystrybucja energii cieplnej do ogrzewania mieszkań i innych obiektów.
Na terenie Miasta funkcjonuje również A. sp. z o.o. zs. w (…) (dalej: Spółka). Miasto posiada udziały w kapitale zakładowym Spółki (obecnie Miasto posiada 43,03826 % udziałów w Spółce). Spółka jest zarejestrowanym czynnym podatnikiem VAT. Przedmiotem działalności Spółki jest w szczególności działalność związana ze zbieraniem, odzyskiem i unieszkodliwianiem odpadów, zbieranie odpadów innych niż niebezpieczne oraz składowanie odpadów.
Miasto zamierza przekazać 100% posiadanych udziałów w Spółce jako wkład niepieniężny (aport) do B., w zamian za udziały w podwyższonym kapitale zakładowym B. o takiej samej wartości nominalnej, co wartość wnoszonych udziałów Spółki.
Nominalna wartość udziałów objętych przez Miasto w B. w ramach opisanej transakcji wymiany udziałów odpowiadać będzie rynkowej wartości udziałów Spółki wnoszonych do B. Miasto nie przewiduje dodatkowych wpłat w gotówce przez B. na rzecz Miasta z tytułu nabycia udziałów w Spółce.
Wnioskodawca pragnie wskazać, iż nie prowadzi działalności gospodarczej w zakresie obrotu papierami wartościowymi (Miasto nie świadczy usług w zakresie pośrednictwa finansowego). Planowana wymiana udziałów nie będzie również dokonana w ramach działalności maklerskiej i brokerskiej - Miasto nie prowadzi tego rodzaju działalności. Działalność Miasta (jako jednostki samorządu terytorialnego) jest ściśle określona w ustawie o samorządzie gminnym. Zatem planowana transakcja polegająca na wniesieniu przez Miasto udziałów Spółki do B. nie będzie prowadzona w ramach działalności maklerskiej, brokerskiej lub działalności o podobnym charakterze.
Miasto jako jeden ze wspólników Spółki, posiada uprawnienia do powołania członków rady nadzorczej. Wnioskodawca pragnie wskazać, iż powołanie rady nadzorczej w spółkach z udziałem jednostek samorządu terytorialnego, zgodnie z przepisami ustawy o gospodarce komunalnej jest obligatoryjne. Równocześnie, zarząd Spółki, zgodnie z ustawą o gospodarce komunalnej, jest powoływany przez radę nadzorczą. Tym samym, Miasto nie uczestniczy w zarządzaniu Spółką w zakresie wykraczającym poza zwykłe prawa i obowiązki udziałowca.
Ponadto, Miasto nie świadczy na rzecz Spółki jakichkolwiek usług, w tym w szczególności usług administracyjnych, rachunkowych, informatycznych, finansowych, handlowych lub technicznych.
Pytania
1. Czy planowana czynność polegająca na wniesieniu przez Miasto posiadanych udziałów w Spółce w drodze aportu do B. w zamian za udziały w kapitale zakładowym B. będzie stanowiła po stronie Miasta czynność podlegającą opodatkowaniu VAT?
2. Czy w przypadku uznania w ramach odpowiedzi na pytanie 1, że czynność wniesienia aportem udziałów w Spółce do B. będzie stanowiła po stronie Miasta czynność podlegającą opodatkowaniu VAT, czy czynność ta będzie korzystała ze zwolnienia z opodatkowania VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 40a ustawy o VAT?
Państwa stanowisko w sprawie
1. Planowana czynność polegająca na wniesieniu przez Miasto posiadanych udziałów w Spółce w drodze aportu do B. w zamian za udziały w kapitale zakładowym B. nie będzie stanowiła po stronie Miasta czynności podlegającej opodatkowaniu VAT.
2. W przypadku uznania w ramach odpowiedzi na pytanie 1, że czynność wniesienia aportem udziałów w Spółce do B. będzie stanowiła po stronie Miasta czynność podlegającą opodatkowaniu VAT, czynność ta będzie korzystała ze zwolnienia z opodatkowania VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 40a ustawy o VAT.
Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy:
Ad 1.
Stosownie do treści art. 15 ust. 6 ww. ustawy nie uważa się za podatników organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.
Z powyższego wynika, iż na gruncie podatku VAT jednostki samorządu terytorialnego mogą występować zarówno w charakterze podmiotów niebędących podatnikami, gdy realizują zadania nałożone na nie odrębnymi przepisami prawa, jak i w charakterze podatników podatku od towarów i usług, gdy wykonują czynności na podstawie umów cywilnoprawnych. Zatem nie każda czynność dokonywana przez Miasto posiadające status podatnika będzie podlegać reżimowi ustawy o VAT. Za działalność podlegającą przepisom ustawy o VAT w tym przypadku należy uznać wyłącznie tę działalność, którą można zidentyfikować i zaliczyć do działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT.
Zgodnie z treścią art. 5 ust. 1 ustawy o VAT, opodatkowaniu VAT podlegają m.in. odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
Jednocześnie, w myśl art. 7 ust. 1 ww. ustawy, przez dostawę towarów rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, w tym również przeniesienie z nakazu organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w imieniu takiego organu lub przeniesienie z mocy prawa własności towarów w zamian za odszkodowanie.
Z kolei w świetle art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, przez świadczenie usług rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ustawy o VAT.
Należy jednak podkreślić, iż odpłatna dostawa towarów, jak również odpłatne świadczenie usług podlegają opodatkowaniu, jeżeli są wykonywane przez podmiot działający w charakterze podatnika podatku VAT.
Zgodnie z brzmieniem art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Z kolei jak stanowi art. 15 ust. 2 ustawy o VAT działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Jak zostało przedstawione w opisie sprawy, Miasto zamierza dokonać czynności polegającej na wniesieniu do B. w drodze aportu posiadanych udziałów w Spółce w zamian za udziały w kapitale zakładowym B.
Udziały stanowią papiery wartościowe, potwierdzające udział ich właściciela w kapitale zakładowym spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Posiadanie ww. papierów wartościowych daje udziałowcy ogół praw i obowiązków wynikających z jego uczestnictwa w spółce, zatem udziały nie spełniają definicji towaru w rozumieniu art. 2 pkt 6 ustawy o VAT i tym samym, nie mogą być przedmiotem dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy o VAT.
Niemniej zgodnie z brzmieniem wyżej przywołanego art. 8 ustawy o VAT, usługami są wszelkie zachowania podatnika wobec nabywcy w ramach prowadzonej działalności, które nie stanowią dostawy towarów. Wobec powyższej definicji usług, za świadczenie usług można również uznać przeniesienie praw majątkowych w formie udziałów spółki kapitałowej. W konsekwencji, czynność wniesienia aportem udziałów Spółki do B., będąca przedmiotem wniosku może zostać uznana za świadczenie usług na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy o VAT. Wnioskodawca pragnie wskazać, iż czynność ta będzie miała charakter odpłatny, ponieważ w zamian za przekazane na rzecz B. w drodze aportu udziały w Spółce, Miasto otrzyma udziały w kapitale zakładowym B., zatem w przedmiotowej sytuacji nie znajdzie zastosowania art. 8 ust. 2 ustawy o VAT.
Dla opodatkowania VAT konkretnej czynności konieczne jest jednak łączne spełnienie warunków o charakterze przedmiotowym (czynność podlegająca opodatkowaniu VAT) i podmiotowym (czynność wykonywana przez podmiot spełniający warunki bycia podatnikiem VAT). Tym samym, aby mówić o czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem VAT niezbędne jest, aby była ona wykonywana przez podmiot występujący w ramach danej transakcji w charakterze podatnika VAT, w ramach prowadzonej przez niego działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy o VAT.
Status podatnika VAT nie powoduje automatycznie rozciągnięcia skutków podatkowych na całą sferę aktywności danego podmiotu, zatem nie każda czynność dokonana przez podmiot będący czynnym podatnikiem VAT będzie objęta przepisami ustawy o VAT. Działalnością, która będzie rodziła skutki w podatku VAT będzie działalność, którą można zidentyfikować i zaliczyć do zawodowej płaszczyzny danego podmiotu.
Kwestia uznania za działalność gospodarczą, działalności polegającej na posiadaniu i zbywaniu udziałów była przedmiotem orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: TSUE lub Trybunał). W orzeczeniach w sprawach C-60/90 i C-155/94 oraz w sprawie C-80/95 Trybunał podkreślił, że samo posiadanie, czy też emisja udziałów i innych papierów wartościowych co do zasady nie stanowi działalności gospodarczej w rozumieniu art. 4 VI Dyrektywy Rady 77/388/EWG z 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do podatków obrotowych – wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku (dalej: VI Dyrektywa), która pozwalałaby na uznanie posiadacza takich udziałów za podatnika VAT.
Ponadto w wyroku z 29 kwietnia 2004 r. w sprawie C-77/01 Empresa de Desenvolvimento Mineiro (EDM) TSUE uznał, że „(…) zwykłe nabycie udziałów w innych podmiotach nie stanowi wykorzystania majątku w celu osiągnięcia dochodu w sposób ciągły, ponieważ dywidenda uzyskana z udziału jest skutkiem własności majątku i nie jest wynagrodzeniem uzyskanym w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w rozumieniu systemu VAT. Tożsamo należy oceniać transakcje finansowe polegające jedynie na sprzedaży udziałów jako transakcje niestanowiące działalności gospodarczej”.
Powyższe stanowisko zostało podtrzymane w orzeczeniu z 26 maja 2005 r. w sprawie C-465/03 Kretztechnik AG przeciwko Finanzamt Linz, w którym Trybunał odwołał się do utrwalonego już orzecznictwa, że samo nabycie lub dzierżenie akcji nie może być traktowane jako działalność gospodarcza w rozumieniu VI Dyrektywy. Samo nabycie wkładów finansowych w innych przedsiębiorstwach nie stanowi wykorzystywania dobra w celach zarobkowych w sposób ciągły, jako że ewentualna dywidenda, stanowiąca pożytek tego wkładu, wynika z prawa własności, a nie jest świadczeniem wzajemnym z tytułu jakiejkolwiek działalności gospodarczej.
Mając na uwadze stanowisko prezentowane przez Trybunał, należy stwierdzić, że co do zasady czynności związane ze zbywaniem udziałów nie stanowią działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy o VAT, a zatem podmiot dokonujący tych czynności nie ma statusu podatnika VAT w związku z ich wykonywaniem, nawet jeżeli z tytułu innej działalności jest podatnikiem.
Od tej zasady orzecznictwo TSUE przewiduje kilka wyjątków, które umożliwiają łączenie z faktem posiadania i zbywania udziałów wykonywanie działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy o VAT. Sytuacja taka można nastąpić, gdy:
- posiadacz udziałów uczestniczy w zarządzaniu spółką, której udziały posiada,
- posiadanie udziałów jest bezpośrednim, stałym i koniecznym rozszerzeniem działalności gospodarczej,
- sprzedaż udziałów prowadzona jest w ramach działalności maklerskiej i brokerskiej.
Należy zatem zauważyć, że w sytuacji, gdy w zakres prowadzonej przez dany podmiot działalności gospodarczej nie wchodzi w obrót papierami wartościowymi, to czynność samego nabycia / sprzedaży udziałów innych spółek nie powinna być traktowana przez pryzmat działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów ustawy o VAT. Ponadto, nabycia czy sprzedaży udziałów finansowych w innych przedsiębiorstwach nie można traktować jako wykorzystywanie własnego majątku do uzyskiwania z niego dochodów w sposób ciągły.
Wnioskodawca pragnie ponownie podkreślić, że aby ww. obrót podlegał opodatkowaniu podatkiem VAT, musi być wykonywany przez podatnika w rozumieniu ustawy o VAT w ramach jego profesjonalnej aktywności. Podkreślić należy, że zakres opodatkowania podatkiem VAT wyznacza czynnik przedmiotowy – ponieważ opodatkowaniu podlega odpłatna dostawa towarów lub odpłatne świadczenie usług oraz czynnik podmiotowy – czynności muszą być wykonywane przez podatnika działającego w takim charakterze.
TSUE w orzeczeniu z 14 listopada 2000 r. w sprawie C-142/99 Floridienne S.A. Beginvest przeciwko Państwu belgijskiemu stwierdził, że zaangażowanie w zarządzanie spółkami zależnymi (w holdingu) należy uznać za działalność gospodarczą w rozumieniu art. 4 (2) VI Dyrektywy ale tylko w zakresie, w jakim pociąga to za sobą dokonywanie transakcji podlegających VAT na mocy art. 2 VI Dyrektywy, takich jak świadczenie przez Floridienne usług administracyjnych, rachunkowych i informatycznych na rzecz swoich spółek zależnych.
Również w orzeczeniu z 12 lipca 2001 r. w sprawie C-102/00 Welthgrove BV (także spółka holdingowa) przeciwko Staatssecretaris van Financien TSUE wyraźnie wskazał, że samo zaangażowanie spółki holdingowej w zarządzanie jej spółkami zależnymi, lecz bez dokonywania transakcji podlegających VAT w rozumieniu art. 2 VI Dyrektywy nie może być traktowane jak działalność gospodarcza w rozumieniu art. 4 (2) tej Dyrektywy. Wobec tego działalnością gospodarczą będzie tylko takie zarządzanie spółkami zależnymi, które pociąga za sobą dokonywanie transakcji podlegających opodatkowaniu na mocy art. 2 VI Dyrektywy.
Dodatkowo, w orzeczeniu TSUE z 27 września 2001 r. w sprawie C-16/00 Cibo Participations Trybunał podtrzymał stanowisko, że udział spółki holdingowej w zarządzaniu spółkami, których udziały nabyła, stanowi działalność gospodarczą w rozumieniu art. 4 ust. 2 VI Dyrektywy, ale tylko w przypadku, gdy pociąga to za sobą przeprowadzenie transakcji podlegających opodatkowaniu na mocy art. 2 ust. 1 tej Dyrektywy, takich jak świadczenie przez spółkę holdingową na rzecz spółek zależnych usług administracyjnych, finansowych, handlowych lub technicznych.
Również w wyroku C-320/17 TSUE wskazał, że samo nabycie i posiadanie udziałów nie powinno być uznane, w rozumieniu dyrektywy, za działalność gospodarczą przyznającą nabywcy lub posiadaczowi status podatnika. Trybunał podkreślił przy tym, że z utrwalonego orzecznictwa Trybunału wynika, że uczestniczenie spółki holdingowej w zarządzaniu spółkami, w których nabyła ona udziały lub akcje, stanowi działalność gospodarczą w rozumieniu art. 9 ust. 1 Dyrektywy VAT w zakresie, w jakim skutkuje ono dokonywaniem transakcji podlegających opodatkowaniu VAT na podstawie art. 2 tej dyrektywy, takich jak świadczenie usług administracyjnych, księgowych, finansowych, handlowych, informacyjnych i technicznych przez spółkę holdingową na rzecz spółek.
Interpretując wyjątek sprowadzający się do możliwości uznania za działalność gospodarczą posiadania (zbywania) udziałów, jeżeli towarzyszyłoby temu uczestnictwo w zarządzaniu spółką, należy zwrócić uwagę na prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (dalej: WSA) w Opolu z 25 czerwca 2010 r. sygn. I SA/Op 176/10, w którym WSA stwierdził, że: „(…) taka możliwość ograniczona jest do sytuacji szczególnych, w których udział w zarządzaniu pociąga za sobą przeprowadzenie transakcji podlegających opodatkowaniu, takich jak świadczenie usług na rzecz spółki (…) Wskazane przez organ przypadki, w których ETS uznawał posiadanie udziałów i obrót nimi za działalność gospodarczą dotyczyły tych szczególnych sytuacji, gdzie w związku z posiadaniem udziałów spółki holdingowe wykonywały szereg usług na rzecz podmiotów kontrolowanych i cały sens i cel ich działalności oparty był na kontroli podmiotów gospodarczych przez posiadanie ich udziałów”.
Mając na uwadze przedstawiony opis sprawy oraz przepisy ustawy o VAT, jak również orzecznictwo TSUE, należy wskazać, że czynności wniesienia przez Miasto udziałów Spółki w drodze aportu do B. nie należy rozpatrywać w kategorii działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy o VAT. Powyższe wynika z faktu, że Miasto nie uczestniczy w zarządzaniu Spółką w zakresie wykraczającym poza zwykłe prawa i obowiązki udziałowca, nie świadczy na rzecz Spółki jakichkolwiek czynności opodatkowanych VAT (w szczególności usług administracyjnych, rachunkowych, informatycznych, finansowych, handlowych lub technicznych), jak również czynność ta nie zostanie dokonana przez Miasto w ramach działalności maklerskiej, brokerskiej lub działalności o podobnym charakterze. Miasto bowiem nie wykonuje takiej działalności. Reasumując, mając na względzie wszystkie powyżej wskazane aspekty, w ramach czynności polegającej na wniesieniu udziałów Spółki do B. w drodze aportu, Miasto nie będzie działać w charakterze podatnika VAT w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o VAT. Tym samym, czynność, której dotyczy wniosek, nie będzie stanowiła po stronie Miasta czynności podlegającej opodatkowaniu VAT.
Stanowisko Wnioskodawcy znajduje potwierdzenie w wydawanych przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (dalej: Organ lub DKIS) interpretacjach indywidualnych. Przykładowo w interpretacji indywidualnej z 4 sierpnia 2025 r. o sygn. 0114-KDIP4-1.4012.279.2025.1.RMA, Organ wskazał, że „Analiza opisu sprawy, obowiązujących przepisów prawa oraz orzecznictwa TSUE prowadzi do wniosku, że czynność wniesienia przez Państwa w drodze aportu udziałów w SIM do TBS nie będzie traktowana jako działalność gospodarcza w rozumieniu ustawy. Powyższe wynika z faktu, że nie uczestniczą Państwo w zarządzaniu SIM w zakresie wykraczającym poza zwykłe prawa i obowiązki udziałowca. Nie świadczą Państwo na rzecz SIM czynności opodatkowanych podatkiem VAT, w szczególności nie świadczą usług administracyjnych, rachunkowych, informatycznych, finansowych, handlowych lub technicznych. Nie prowadzą Państwo działalności gospodarczej w zakresie obrotu papierami wartościowymi (nie świadczą Państwo usług w zakresie pośrednictwa finansowego). Planowana wymiana udziałów nie będzie również dokonana w ramach działalności maklerskiej i brokerskiej - nie prowadzą Państwo tego rodzaju działalności.
(…) Z tytułu planowanej transakcji polegającej na wniesieniu w drodze aportu posiadanych przez Państwa udziałów w SIM do TBS nie będą Państwo zatem działać w charakterze podatnika podatku od towarów i usług w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy. Tym samym transakcja ta nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług”.
Ad 2.
Zgodnie z wyjaśnieniami Miasta przedstawionymi w odpowiedzi na pytanie nr 1, planowana przez Miasto czynność wniesienia aportem udziałów Spółki do B., nie będzie w ocenie Miasta stanowiła na gruncie VAT czynności podlegającej opodatkowaniu. Niemniej, w przypadku gdyby stanowisko Miasta zostało uznane za nieprawidłowe i w konsekwencji aport udziałów Spółki do B. w zamian za udziały B. będzie stanowić po stronie Miasta czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT, wówczas w ocenie Miasta przedmiotowa transakcja będzie korzystała ze zwolnienia z VAT przewidzianego w art. 43 ust. 1 pkt 40a ustawy o VAT
Jak wynika bowiem z art. 43 ust. 1 pkt 40a ustawy o VAT, zwalnia się od podatku VAT usługi, w tym także usługi pośrednictwa, których przedmiotem są udziały w spółkach, z wyłączeniem usług przechowywania tych udziałów i zarządzania nimi.
Natomiast w oparciu o art. 43 ust. 15 ustawy o VAT, zwolnienia, o których mowa m.in. w ust. 1 pkt 40a nie mają zastosowania do czynności ściągania długów, w tym factoringu, usług doradztwa oraz usług w zakresie leasingu.
Równocześnie, na podstawie art. 43 ust. 16 ustawy o VAT, zwolnienie, o którym mowa w ust. 1 pkt 40a nie ma zastosowania do usług dotyczących udziałów odzwierciedlających tytuł prawny do towarów, tytuł własności nieruchomości, prawa rzeczowe dające ich posiadaczowi prawo do korzystania z nieruchomości, udziały i inne tytuły prawne dające ich posiadaczowi prawne lub faktyczne prawo własności lub posiadania nieruchomości lub jej części, prawa majątkowe, których instrumentami bazowymi są towary, mierniki i limity wielkości produkcji oraz uprawnienia do emisji zanieczyszczeń, i które mogą być zrealizowane poprzez dostawę towarów lub świadczenie usług innych niż zwolnione z podatku.
Miasto pragnie wskazać, iż Trybunał w wyroku z 14 listopada 2000 r. w sprawie C-142/99 stwierdził, że zaangażowanie w zarządzanie spółkami zależnymi (w holdingu) należy uznać za działalność gospodarczą w rozumieniu art. 4 VI Dyrektywy, ale tylko w zakresie, w jakim pociąga to za sobą dokonywanie transakcji podlegających VAT, takich jak świadczenie przez podatnika będącego stroną postępowania usług administracyjnych, rachunkowych i informatycznych na rzecz swoich spółek zależnych . Ponadto, w orzeczeniu TSUE z 27 września 2001 r. w sprawie C-16/00 Trybunał podtrzymał stanowisko, że udział spółki holdingowej w zarządzaniu spółkami, których udziały nabyła, stanowi działalność gospodarczą w rozumieniu VAT, ale tylko w przypadku, gdy pociąga to za sobą przeprowadzenie transakcji podlegających opodatkowaniu VAT, takich jak świadczenie przez spółkę holdingową na rzecz spółek zależnych usług administracyjnych, finansowych, handlowych lub technicznych.
Wobec powyższego, w ocenie Miasta, w przypadku uznania, że w przedstawionym opisie sprawy planowana przez Miasto transakcja aportu udziałów Spółki do B. w zamian za udziały B. będzie stanowiła po stronie Miasta czynność podlegającą opodatkowaniu VAT, do przedmiotowej transakcji zastosowanie znajdzie zwolnienie z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 40a ustawy o VAT.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:
Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).
Stosownie do art. 2 pkt 6 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o towarach – rozumie się przez to rzeczy oraz ich części a także wszelkie postacie energii.
Natomiast zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy:
Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:
1. przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2. zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3. świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.
Warunkiem opodatkowania danej czynności podatkiem od towarów i usług jest spełnienie dwóch przesłanek łącznie: po pierwsze dana czynność ujęta jest w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, po drugie czynność została wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem działa jako podatnik VAT.
Na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy:
Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Według art. 15 ust. 2 ustawy:
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Stosownie do art. 15 ust. 6 ustawy:
Nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.
Definicja działalności gospodarczej zawarta w ustawie ma na tyle uniwersalny charakter, że pozwala na objęcie pojęciem „podatnika” te wszystkie podmioty, które prowadzą określoną działalność występując w profesjonalnym obrocie gospodarczym.
Nie każda czynność dokonana przez podmiot mający status podatnika będzie podlegać opodatkowaniu. Status podatnika podatku od towarów i usług nie powoduje automatycznie rozciągnięcia skutków podatkowych na całą sferę aktywności danego podmiotu. Za działalność rodzącą obowiązki w podatku od towarów i usług należy uznać tylko tę działalność, którą można zidentyfikować i zaliczyć do zawodowej płaszczyzny jednostki.
Kwestia, czy za działalność gospodarczą można uznać działalność polegającą na posiadaniu i sprzedaży akcji oraz udziałów była przedmiotem orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE).
W wyrokach w sprawach C-60/90 i C-155/94 oraz w sprawie C-80/95 TSUE podkreślał, że samo posiadanie, czy też emisja udziałów i innych papierów wartościowych co do zasady nie stanowi działalności gospodarczej w rozumieniu art. 4 VI Dyrektywy, która pozwalałaby na uznanie posiadacza takich udziałów za podatnika. Natomiast w wyroku z 29 kwietnia 2004 r. w sprawie C‑77/01 Empresa de Desenvolvimento Mineiro TSUE uznał, że zwykłe nabycie udziałów w innych podmiotach nie stanowi wykorzystania majątku w celu osiągnięcia dochodu w sposób ciągły, ponieważ dywidenda uzyskana z udziału jest skutkiem własności majątku i nie jest wynagrodzeniem uzyskanym w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w rozumieniu Dyrektywy. Podobnie transakcje finansowe polegające jedynie na sprzedaży udziałów i innych papierów wartościowych, np. jednostek w funduszach inwestycyjnych, nie stanowią w ogóle działalności gospodarczej.
Stanowisko to zostało podtrzymane w orzeczeniu z 26 maja 2005 r. w sprawie C-465/03 Kretztechnik AG przeciwko Finanzamt Linz, gdzie TSUE odwołał się do swego utrwalonego już orzecznictwa, że samo nabycie lub dzierżenie akcji nie może być traktowane jak działalność gospodarcza w rozumieniu VI Dyrektywy. Samo nabycie wkładów finansowych w innych przedsiębiorstwach nie stanowi wykorzystywania dobra w celach zarobkowych w sposób ciągły, jako że ewentualna dywidenda, stanowiąca pożytek tego wkładu, wynika z prawa własności, a nie jest świadczeniem wzajemnym z tytułu jakiejkolwiek działalności gospodarczej w rozumieniu Dyrektywy.
Należy stwierdzić, że co do zasady czynności zbycia udziałów nie stanowią działalności gospodarczej, a zatem podmiot dokonujący tych czynności nie ma statusu podatnika, nawet jeżeli z tytułu innej działalności jest podatnikiem.
Od tej zasady orzecznictwo TSUE przewiduje pewne wyjątki, które pozwalają łączyć z faktem posiadania i zbywania papierów wartościowych (akcji, udziałów) wykonywanie działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy, tj. gdy:
- posiadacz papierów wartościowych uczestniczy w zarządzaniu spółką, której akcje posiada;
- sprzedaż akcji, udziałów prowadzona jest w ramach działalności maklerskiej i brokerskiej;
- posiadanie udziałów jest bezpośrednim, stałym i koniecznym rozszerzeniem działalności gospodarczej.
Zatem w sytuacji, gdy w zakres prowadzonej przez podmiot działalności gospodarczej nie wchodzi obrót papierami wartościowymi, to czynność samego nabycia/sprzedaży udziałów innych spółek nie jest traktowana jako działalność gospodarcza w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług. Są to czynności polegające na zarządzaniu własnym portfelem w celu maksymalizacji zwrotu z inwestycji. Nie można również samego nabycia czy sprzedaży udziałów finansowych w innych przedsiębiorstwach traktować jako wykorzystywanie majątku do uzyskiwania z niego dochodów w sposób ciągły.
Aby obrót ten podlegał opodatkowaniu podatkiem VAT, musi być wykonywany przez podatnika w rozumieniu ustawy w ramach jego profesjonalnej aktywności. Zakres opodatkowania podatkiem VAT wyznacza czynnik przedmiotowy – opodatkowaniu podlega odpłatna dostawa towarów lub odpłatne świadczenie usług oraz czynnik podmiotowy – czynności muszą być wykonywane przez podatnika działającego w takim charakterze.
TSUE w orzeczeniu z 14 listopada 2000 r. w sprawie C-142/99 Floridienne S.A. Beginvest przeciwko Państwu belgijskiemu stwierdził, że zaangażowanie w zarządzanie spółkami zależnymi (w holdingu) należy uznać za działalność gospodarczą w rozumieniu art. 4(2) VI Dyrektywy, ale tylko w zakresie, w jakim pociąga to za sobą dokonywanie transakcji podlegających VAT na mocy art. 2 VI Dyrektywy, takich jak świadczenie przez Floridienne usług administracyjnych, rachunkowych i informatycznych na rzecz swoich spółek zależnych.
Również w orzeczeniu z 12 lipca 2001 r. w sprawie C-102/00 Welthgrove BV (także spółka holdingowa) przeciwko Staatssecretaris van Financien TSUE wyraźnie wskazał, że samo zaangażowanie spółki holdingowej w zarządzanie jej spółkami zależnymi, lecz bez dokonywania transakcji podlegających VAT w rozumieniu art. 2 VI Dyrektywy, nie może być traktowane jak działalność gospodarcza w rozumieniu art. 4(2) tej Dyrektywy. Wobec tego, działalnością gospodarczą będzie tylko takie zarządzanie spółkami zależnymi, które pociąga za sobą dokonywanie transakcji podlegających opodatkowaniu na mocy art. 2 VI Dyrektywy.
W orzeczeniu TSUE z 27 września 2001 r. w sprawie C-16/00 Cibo Participations TSUE podtrzymał stanowisko, że udział spółki holdingowej w zarządzaniu spółkami, których udziały nabyła, stanowi działalność gospodarczą w rozumieniu art. 4 ust. 2 VI Dyrektywy, ale tylko w przypadku, gdy pociąga to za sobą przeprowadzenie transakcji podlegających opodatkowaniu na mocy art. 2 ust. 1 tej Dyrektywy, takich jak świadczenie przez spółkę holdingową na rzecz spółek zależnych usług administracyjnych, finansowych, handlowych lub technicznych.
Zdaniem TSUE samo nabycie i posiadanie akcji spółki nie powinno być traktowane jako działalność gospodarcza w rozumieniu art. 4 ust. 2 VI Dyrektywy, nadająca ich posiadaczowi status podatnika. TSUE powtórzył tu wyrażone wcześniej w orzeczeniu z 20 czerwca 1996 r. C-155/94 stanowisko, że jeżeli objęcie akcji nie stanowi działalności gospodarczej, to również nie ma takiego charakteru ich zbycie (także orzeczenie TSUE z 26 czerwca 2003 r. w sprawie C-442/01).
Również w wyroku C-320/17 TSUE wskazał, że samo nabycie i posiadanie udziałów nie powinno być uznane w rozumieniu dyrektywy VAT za działalność gospodarczą przyznającą nabywcy lub posiadaczowi status podatnika. TSUE podkreślił przy tym, że z utrwalonego orzecznictwa TSUE wynika, że uczestniczenie spółki holdingowej w zarządzaniu spółkami, w których nabyła ona udział lub akcje, stanowi działalność gospodarczą w rozumieniu art. 9 ust. 1 Dyrektywy VAT w zakresie, w jakim skutkuje ono dokonywaniem transakcji podlegających opodatkowaniu VAT na podstawie art. 2 tej dyrektywy, takich jak świadczenie usług administracyjnych, księgowych, finansowych, handlowych, informacyjnych i technicznych przez spółkę holdingową na rzecz spółek.
Zatem nie każde uczestnictwo w zarządzie przedsiębiorstwa pozwala na uznanie zarządzania za działalność gospodarczą, lecz tylko takie, które pociąga za sobą dokonywanie transakcji opodatkowanych.
Z przedstawionych okoliczności sprawy wynika, że są Państwo zarejestrowanym, czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług.
Na terenie Miasta funkcjonuje B. sp. z o.o. (B.) działający w formie komunalnej spółki prawa handlowego, tj. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z wyłącznym (100%) Państwa udziałem w kapitale zakładowym. Przedmiotem działalności B. jest m.in. produkcja i dystrybucja energii cieplnej do ogrzewania mieszkań i innych obiektów.
Na terenie Miasta funkcjonuje również A. sp. z o.o. zs. w (…) (Spółka). Posiadają Państwo udziały w kapitale zakładowym Spółki (obecnie posiadają Państwo 43,03826 % udziałów w Spółce). Spółka jest zarejestrowanym czynnym podatnikiem VAT. Przedmiotem działalności Spółki jest w szczególności działalność związana ze zbieraniem, odzyskiem i unieszkodliwianiem odpadów, zbieranie odpadów innych niż niebezpieczne oraz składowanie odpadów.
Zamierzają Państwo przekazać 100% posiadanych udziałów w Spółce jako wkład niepieniężny (aport) do B., w zamian za udziały w podwyższonym kapitale zakładowym B. o takiej samej wartości nominalnej, co wartość wnoszonych udziałów Spółki.
Nominalna wartość udziałów objętych przez Państwa w B. w ramach opisanej transakcji wymiany udziałów odpowiadać będzie rynkowej wartości udziałów Spółki wnoszonych do B. Nie przewidują Państwo dodatkowych wpłat w gotówce przez B. na Państwa rzecz z tytułu nabycia udziałów w Spółce.
Nie prowadzą Państwo działalności gospodarczej w zakresie obrotu papierami wartościowymi (nie świadczą Państwo usług w zakresie pośrednictwa finansowego). Planowana wymiana udziałów nie będzie również dokonana w ramach działalności maklerskiej i brokerskiej - nie prowadzą Państwo tego rodzaju działalności. Państwa działalność (jako jednostki samorządu terytorialnego) jest ściśle określona w ustawie o samorządzie gminnym. Zatem planowana transakcja polegająca na wniesieniu przez Państwa udziałów Spółki do B. nie będzie prowadzona w ramach działalności maklerskiej, brokerskiej lub działalności o podobnym charakterze.
Jako jeden ze wspólników Spółki, posiadają Państwo uprawnienia do powołania członków rady nadzorczej. Powołanie rady nadzorczej w spółkach z udziałem jednostek samorządu terytorialnego, zgodnie z przepisami ustawy o gospodarce komunalnej jest obligatoryjne. Równocześnie, zarząd Spółki, zgodnie z ustawą o gospodarce komunalnej, jest powoływany przez radę nadzorczą. Tym samym, nie uczestniczą Państwo w zarządzaniu Spółką w zakresie wykraczającym poza zwykłe prawa i obowiązki udziałowca. Ponadto, nie świadczą Państwo na rzecz Spółki jakichkolwiek usług, w tym w szczególności usług administracyjnych, rachunkowych, informatycznych, finansowych, handlowych lub technicznych.
Państwa wątpliwości dotyczą ustalenia, czy wniesienia posiadanych przez Państwa udziałów w Spółce w drodze aportu do B. w zamian z udziały w kapitale zakładowym B., będzie stanowiło czynność podlegającą opodatkowaniu VAT.
Analiza opisu sprawy, obowiązujących przepisów prawa oraz orzecznictwa TSUE prowadzi do wniosku, że czynność wniesienia przez Państwa w drodze aportu udziałów w Spółce do B. nie będzie traktowana jako działalność gospodarcza w rozumieniu ustawy. Powyższe wynika z faktu, że nie uczestniczą Państwo w zarządzaniu Spółką w zakresie wykraczającym poza zwykłe prawa i obowiązki udziałowca. Nie świadczą Państwo na rzecz Spółki usług administracyjnych, rachunkowych, informatycznych, finansowych, handlowych lub technicznych. Nie prowadzą Państwo działalności gospodarczej w zakresie obrotu papierami wartościowymi (nie świadczą Państwo usług w zakresie pośrednictwa finansowego). Planowana wymiana udziałów nie będzie również dokonana w ramach działalności maklerskiej i brokerskiej – nie prowadzą Państwo tego rodzaju działalności. Jednocześnie z okoliczności sprawy nie wynika, że posiadanie przez Państwa udziałów w Spółce jest bezpośrednim, stałym i koniecznym rozszerzeniem Państwa działalności gospodarczej.
Z tytułu planowanej transakcji polegającej na wniesieniu w drodze aportu posiadanych przez Państwa udziałów w Spółce do B. nie będą Państwo zatem działać w charakterze podatnika podatku od towarów i usług w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy. Tym samym, transakcja ta nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Państwa stanowisko jest prawidłowe.
Z uwagi na fakt, że w zakresie pytania nr 1 Państwa stanowisko zostało uznane za prawidłowe i wyjaśniono, że planowana transakcja wniesienia posiadanych przez Państwa udziałów w Spółce do B. nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem VAT, odstąpiono od odpowiedzi na pytanie oznaczone nr 2. Oczekiwali bowiem Państwo odpowiedzi na pytanie nr 2 w przypadku negatywnej odpowiedzi na pytanie nr 1.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia, oraz zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Ponoszą Państwo ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu sprawy. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy lub zmiany stanu prawnego, udzielona odpowiedź traci swą aktualność.
Wydając interpretację przepisów prawa podatkowego na podstawie art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej, nie prowadzę postępowania podatkowego w rozumieniu tej ustawy. Niniejsza interpretacja indywidualna ogranicza się wyłącznie do udzielenia informacji, co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego w okolicznościach opisu sprawy podanego przez Państwa. Rozpatrując wniosek o wydanie interpretacji nie podejmuję wyjaśnienia stanu sprawy, lecz dokonuję oceny prawnej przedstawionych we wniosku okoliczności w kontekście zadanych pytań przyporządkowanych do danego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Zatem w przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, wydana interpretacja nie wywoła skutków prawnych.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
·Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.
·Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1)z zastosowaniem art. 119a;
2)w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3)z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
·Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
·w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
·w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
