Interpretacja indywidualna z dnia 12 maja 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0112-KDIL2-1.4011.159.2026.1.KF
50% koszty uzyskania przychodu mogą być stosowane do honorarium wypłacanego za pracę wykonywaną za granicą, ale nie można ich odliczać od wynagrodzenia osiąganego w Polsce; roczny limit kosztów dotyczy całego honorarium niezależnie od kraju opodatkowania.
Interpretacja indywidualna – stanowisko w części prawidłowe i w części nieprawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest nieprawidłowe w odniesieniu do pytania nr 2 i prawidłowe w pozostałej części.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
13 lutego 2026 r. wpłynął Państwa wniosek z 12 lutego 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy obowiązków płatnika w związku ze stosowaniem 50% kosztów uzyskania przychodów. Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
(…), zarejestrowany w Sądzie (…) pod numerem (…) (dalej: Spółka macierzysta), działa w Polsce poprzez oddział przedsiębiorcy zagranicznego, tj. (…) (dalej: Oddział, Wnioskodawca), w rozumieniu art. 14 ustawy z dnia 6 marca 2018 roku o zasadach uczestnictwa przedsiębiorców zagranicznych i innych osób zagranicznych w obrocie gospodarczym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, (t. j. Dz. U. 2025 r. poz. 89).
Oddział nie posiada osobowości prawnej, jednakże Oddział zgodnie z treścią art. 31 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. 2025 poz. 277, dalej: Kodeks pracy) – może być pracodawcą dla zatrudnianych przez Oddział osób fizycznych. Kodeks pracy stanowi bowiem, że pracodawcą może być także podmiot nieposiadający osobowości prawnej. W konsekwencji powyższego stroną umów o pracę z pracownikami zatrudnionymi w Polsce jest Oddział, a nie spółka macierzysta.
Oddział zatrudnia, na podstawie umów o pracę, osoby fizyczne będące polskimi rezydentami podatkowymi i posiadające nieograniczony obowiązek podatkowy w Polsce (dalej: Pracownicy) na podstawie art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 163; dalej: Ustawa PIT). Oddział jest zobowiązany do przestrzegania względem Pracowników obowiązujących w Polsce przepisów prawa, w tym w szczególności przepisów Kodeksu pracy. Oddział posiada własny numer NIP oraz prowadzi rozliczenia zarówno należnych składek na ubezpieczenie społeczne Pracowników, jak i odprowadza zaliczki na podatek dochodowy od wynagrodzeń Pracowników. Oddział jest płatnikiem zaliczek na podatek dochodowy swoich Pracowników.
Wnioskodawca zatrudnia Pracowników, którzy wykonują prace kreatywne i w konsekwencji otrzymują wynagrodzenie za przeniesienie na rzecz pracodawcy autorskich praw majątkowych do utworów wytwarzanych w ramach obowiązków pracowniczych (dalej: Honorarium), do którego mają zastosowanie koszty uzyskania przychodów w wysokości 50% uzyskanego przychodu, o których mowa w art. 22 ust. 9 pkt 3 Ustawy PIT.
Pracownik przenosi majątkowe prawa autorskie (a także prawa pokrewne) do poszczególnych utworów stworzonych lub współtworzonych przez Pracownika (lub ich części, wersji, opracowań) na Pracodawcę.
Honorarium autorskie określane jest ryczałtowo. Wysokość honorarium każdego Pracownika wynika z szeregu indywidualnych okoliczności dotyczących tworzenia przez niego utworów. W szczególności dotyczy to: doświadczenia pracownika, zakresu obowiązków, jakości tworzonych przez niego utworów oraz zajmowanego stanowiska. Wysokość ryczałtu, zależnie od Pracownika wynosi odpowiednio od 30% do 70%.
Przeniesienie praw autorskich z Pracownika na Wnioskodawcę wynika z treści umowy o pracę oraz z obowiązujących w Oddziale dokumentach wewnętrznych regulujących zasady wynagradzania, w sposób umożliwiający jednoznaczne określenie części wynagrodzenia należnej z tytułu przeniesienia praw autorskich. Zastosowanie 50% kosztów uzyskania przychodów dotyczy wyłącznie tej części wynagrodzenia, która stanowi Honorarium, tj. odpowiada przychodowi osiąganemu z tytułu korzystania z praw autorskich lub rozporządzania nimi, natomiast pozostała część wynagrodzenia (niebędąca Honorarium) podlega rozliczeniu według zasad ogólnych właściwych dla przychodów ze stosunku pracy.
W ciągu roku kalendarzowego Oddział jako pracodawca wysyła swoich pracowników między innymi w zagraniczne podróże służbowe, w tym do Spółki macierzystej.
Długość podróży służbowych jest różna, ale nigdy nie przekracza 183 dni w okresie dwunastu miesięcy rozpoczynającym się lub kończącym w danym roku podatkowym, najczęściej pojedyncza podróż służbowa trwa około 5 dni roboczych, ale zdarzają się także podróże krótsze. Spółka macierzysta jest głównym odbiorcą usług świadczonych przez Oddział i jego Pracowników. Oddział rozlicza się ze Spółką macierzystą, stosując przepisy dotyczące cen transferowych, a wybraną metodą jest metoda koszt plus. Oddział nie jest zarejestrowany jako agencja pracy tymczasowej.
Wysyłając Pracownika w podróż służbową, Oddział każdorazowo ustala w drodze polecenia służbowego miejsce wyjazdu, czas trwania podróży służbowej oraz zadanie służbowe będące celem podróży. Wszystkie zadania dotyczą prawidłowego świadczenia usług przez Oddział na rzecz Spółki macierzystej, a za czas przebywania w takiej podróży służbowej Pracownikom również będzie przysługiwało Honorarium.
Oddział za okres podróży służbowej wypłaca Pracownikom wynagrodzenie oraz dodatki wynikające z odrębnych przepisów oraz pokrywa koszty podróży służbowej.
Zgodnie z uzyskaną interpretacją indywidualną z 4 lipca 2025 r., sygnatura (...), Oddział jako płatnik podatku dochodowego od osób fizycznych nie jest zobowiązany do potrącania zaliczek na podatek dochodowy zgodnie z art. 32 ust. 1 Ustawy PIT od wynagrodzeń Pracowników za czas wykonywania pracy na terytorium Niemiec, ponieważ dochody te podlegają lub będą podlegać opodatkowaniu poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tj. w Niemczech.
Oddział powziął jednak wątpliwości w kwestii ujmowania 50% kosztów uzyskania przychodów do części Honorarium wyłączonego z opodatkowania w Polsce.
Pytania
1)Do jakiego źródła przychodów należy przypisać Honorarium uzyskiwane przez Pracowników za czas wykonywania pracy na terytorium Niemiec?
2)Czy Oddział ma prawo zastosować 50% koszty uzyskania przychodu, o których mowa w art. 22 ust. 9 pkt 3 Ustawy PIT, do Honorarium uzyskanego przez Pracowników również za czas wykonywania pracy na terytorium Niemiec i odjąć część naliczonych autorskich kosztów uzyskania przychodu od wynagrodzenia należnego za czas pracy w Polsce?
3)Jeżeli odpowiedź na pytanie nr 2 będzie negatywna, czy Oddział ma prawo zastosować 50% koszty uzyskania przychodu, o których mowa w art. 22 ust. 9 pkt 3 Ustawy PIT, do Honorarium uzyskanego przez Pracowników za czas wykonywania pracy w Niemczech od dochodu zwolnionego na podstawie umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, tj. autorskie koszty zostałyby w części uwzględnione w poz. 32 zamiast w poz. 35 PIT-11?
4)Czy w przypadku uwzględniania 50% kosztów uzyskania przychodu do dochodu zwolnionego na podstawie umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, roczny limit 50% kosztów uzyskania przychodów, o którym mowa w art. 22 ust. 9a Ustawy PIT, powinien być stosowany przez Oddział wyłącznie do części Honorarium podlegającej opodatkowaniu w Polsce?
Państwa stanowisko w sprawie
W Państwa ocenie:
1)Honorarium uzyskiwane przez Pracowników za czas wykonywania pracy na terytorium Niemiec należy przypisać do przychodów ze stosunku pracy, o których mowa w art. 12 ust. 1 Ustawy PIT.
2)Oddział ma prawo zastosować 50% koszty uzyskania przychodu, o których mowa w art. 22 ust. 9 pkt 3 Ustawy PIT, do Honorarium uzyskanego za pracę wykonywaną na terytorium Niemiec oraz odliczyć je od wynagrodzenia należnego za czas pracy w Polsce.
3)W przypadku jeśli Oddział nie odliczy 50% kosztów uzyskania przychodu, o których mowa w art. 22 ust. 9 pkt 3 Ustawy PIT, do Honorarium uzyskanego za pracę wykonywaną na terytorium Niemiec od wynagrodzenia opodatkowanego w Polsce, Oddział ma prawo odliczyć 50% koszty uzyskania przychodu, o których mowa w art. 22 ust. 9 pkt 3 Ustawy PIT, do Honorarium uzyskanego za pracę wykonywaną na terytorium Niemiec od przychodu wykazanego jako wyłączony z opodatkowania w Polsce.
4)W przypadku uwzględnienia 50% kosztów uzyskania przychodu do przychodu zwolnionego na podstawie umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, Oddział powinien stosować roczny limit 50% kosztów uzyskania przychodów, o którym mowa w art. 22 ust. 9a Ustawy PIT, do całości Honorarium – zarówno do części podlegającej opodatkowaniu w Polsce, jak i części podlegającej opodatkowaniu w Niemczech.
Ad. 1
Zgodnie z przepisem art. 3 ust. 1 Ustawy PIT osoby fizyczne, jeżeli mają miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podlegają obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów (przychodów) bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów (nieograniczony obowiązek podatkowy).
Zgodnie z art. 3 ust. 1a Ustawy PIT za osobę fizyczną mającą miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uważa się osobę fizyczną, która:
1)posiada na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ośrodek interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych) albo
2)przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dłużej niż 183 dni w roku podatkowym.
Przepis art. 3 ust. 1a Ustawy PIT stosuje się z uwzględnieniem umów o unikaniu podwójnego opodatkowania, których stroną jest Rzeczpospolita Polska (art. 4a Ustawy PIT).
Do powyższego opisu zdarzenia przyszłego [winno być: stanu faktycznego – przypis Organu], będącego przedmiotem niniejszego wniosku, stosuje się odpowiednie postanowienia umowy między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Federalną Niemiec w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku podpisaną w Berlinie dnia 14 maja 2003 r. (dalej: UPO).
Zgodnie z artykułem 4 ust. 1 UPO, dla celów niniejszej Umowy, termin „rezydent w Umawiającym się Państwie” oznacza osobę, która zgodnie z prawem tego Państwa podlega tam opodatkowaniu ze względu na miejsce zamieszkania, miejsce zarządzania lub jakiekolwiek inne kryterium o podobnym charakterze, i obejmuje to Państwo, każdą jednostkę terytorialną lub organ lokalny tego Państwa. Jednakże termin ten nie obejmuje osób, które podlegają opodatkowaniu w tym Państwie od dochodów uzyskanych wyłącznie ze źródeł w tym Państwie lub z majątku położonego w tym Państwie.
Artykuł 4 ust. 2 UPO stanowi, że jeżeli zgodnie z postanowieniami ust. 1 niniejszego artykułu dana osoba ma miejsce zamieszkania w obu Umawiających się Państwach, jej status ustala się zgodnie z następującymi zasadami:
a)osobę uważa się za mającą miejsce zamieszkania w Państwie, w którym ma ona stałe miejsce zamieszkania; jeżeli ma ona miejsce zamieszkania w obu Umawiających się Państwach, uważa się, że ma ona miejsce zamieszkania w Państwie, z którym ma ściślejsze powiązania osobiste i gospodarcze (ośrodek interesów życiowych),
b)jeżeli nie można ustalić, w którym Państwie dana osoba ma ośrodek interesów życiowych albo nie posiada stałego miejsca zamieszkania w żadnym z Państw, uważa się ją za mającą miejsce zamieszkania w tym Umawiającym się Państwie, w którym ma zwykłe miejsce zamieszkania,
c)jeżeli osoba ma miejsce zamieszkania w obu Państwach i nie ma stałego miejsca zamieszkania w żadnym z nich, uważa się ją za mającą miejsce zamieszkania w Państwie, którego jest obywatelem,
d)jeżeli dana osoba jest obywatelem obu Państw lub nie jest obywatelem żadnego z nich, właściwe organy Umawiających się Państw rozstrzygną sprawę w drodze wzajemnego porozumienia.
Pracownicy niewątpliwie nadal będą polskimi rezydentami podatkowymi ze względu na krótkoterminowe wyjazdy, więc wszelkie zobowiązania za granicą należy rozpatrywać wyłącznie w kontekście powstania ograniczonego obowiązku podatkowego w Niemczech.
Zgodnie z artykułem 12 ust. 1 UPO, należności licencyjne, powstające w Umawiającym się Państwie i wypłacane osobie mającej miejsce zamieszkania lub siedzibę w drugim Umawiającym się Państwie, mogą być opodatkowane w tym drugim Państwie.
Jednocześnie ust. 3. UPO definiuje jak należy rozumieć należności licencyjne:
Określenie "należności licencyjne" użyte w niniejszym artykule oznacza wszelkiego rodzaju należności płacone za użytkowanie lub prawo do użytkowania wszelkich praw autorskich do dzieła literackiego, artystycznego lub naukowego, włącznie z filmami dla kin, wszelkiego patentu, znaku towarowego, wzoru lub modelu, planu, tajemnicy technologii lub procesu produkcyjnego lub za użytkowanie lub prawo do użytkowania urządzenia przemysłowego, handlowego lub naukowego lub za informacje dotyczące doświadczenia w dziedzinie przemysłowej, handlowej lub naukowej. Postanowienie to stosuje się odpowiednio do wszelkiego rodzaju wypłat za użytkowanie lub prawo do użytkowania nazwy, zdjęcia lub innych podobnych praw osobistych oraz do wypłat otrzymywanych jako wynagrodzenie za nagranie przez radio lub telewizję występów sportowców lub artystów.
Zgodnie z ust. 3 UPO należności licencyjne określane są jako wynagrodzenie za użytkowanie bądź prawo do użytkowania z praw autorskich, a nie przeniesienie takiego prawa. Dwustronne umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania wzorowane są na postanowieniach Modelowej Konwencji OECD w sprawie podatku od dochodu i majątku, a do interpretacji umów o unikaniu podwójnego opodatkowania można stosować Komentarz OECD do Modelowej Konwencji OECD (dalej: Komentarz OECD).
Komentarz OECD nie jest wiążącym źródłem prawa, jest jednak powszechnie uznawany przez administracje podatkowe państw członkowskich OECD, w tym Polski.
Zgodnie z Komentarzem OECD do artykułu 12:
jeżeli wypłata jest dokonana w zamian za przeniesienie pełnego prawa własności mienia, o którym mowa w definicji, to taka wypłata nie jest uważana jako wynagrodzenie „za użytkowanie lub za prawo użytkowania tego mienia i tym samym nie może być uznana jako należność licencyjna. (...); jednak ogólnie rzecz biorąc, jeżeli wypłaty są dokonywane w zamian za przeniesienie własności praw, które stanowią odrębne i szczególne mienie (co jest bardziej prawdopodobne w przypadku udzielenia wyłącznego prawa w ramach pewnej strefy geograficznej niż w przypadku udzielenia praw wyłącznych na czas ograniczony), to istnieje duże prawdopodobieństwo, że takie wypłaty będą uznane jako zyski przedsiębiorstwa w rozumieniu artykułu 7 lub jako zyski kapitałowe w rozumieniu artykułu 13 niż jako należności licencyjne w rozumieniu artykułu 12. Wynika to z faktu, że jeżeli własność praw została przeniesiona w całości lub części na inną osobę, to zapłata za to nie może dotyczyć korzystania z tych praw. Podstawowy charakter transakcji kwalifikowanej jako przeniesienie własności nie może być zmieniony formą wynagrodzenia, przez płacenie go ratami, lub, według większości państw, przez fakt, że wypłaty są podporządkowane spełnieniu jakiegoś warunku.
Podobne stanowisko zostało potwierdzone w interpretacji indywidualnej z 30 maja 2025 r., sygn. 0114-KDIP3-2.4011.363.2025.2.JM:
W świetle powyższego stwierdzam, że zarówno wykładnia literalna art. 12 ust. 3 Umowy polsko – niemieckiej, jak i ww. treść Komentarza do Konwencji Modelowej OECD wskazują, że wynagrodzenie wypłacone osobie fizycznej z tytułu zbycia praw autorskich nie mieszczą się w pojęciu należności licencyjnych określonym w art. 12 ust. 3 powołanej powyżej Umowy. Nie stanowią one bowiem, należności za użytkowanie lub prawo do użytkowania nw. praw, lecz należności z tytułu ich zbycia.
Mając powyższe na uwadze stwierdzam, że do wynagrodzenia z tytułu umowy o dzieło, której przedmiotem było przeniesienie praw autorskich do utworzonych dzieł nie znajduje zastosowania art. 12 Umowy odnoszący się do należności licencyjnych.
Komentarz proponuje by przeniesienie własności praw autorskich kwalifikować jako zyski przedsiębiorstw w rozumieniu art. 7 UPO albo zysków kapitałowych z art. 13 UPO, jednak te artykuły nie znajdą zastosowania w sytuacji Pracowników przenoszących prawa do własności praw autorskich.
Zgodnie z art. 12 ust. 1 Ustawy PIT wynagrodzenie wypłacane Pracownikom, w tym część stanowiąca Honorarium, należne z tytułu przeniesienia autorskich praw majątkowych do Utworów wytwarzanych w ramach obowiązków pracowniczych, stanowi przychód ze stosunku pracy. Wypłata Honorarium następuje bowiem w ramach łączącego strony stosunku pracy, na podstawie umowy o pracę, a świadczenie to pozostaje w bezpośrednim związku z wykonywaniem obowiązków pracowniczych oraz przysługuje od Pracodawcy.
Należy więc stwierdzić, że Honorarium wypłacone za pracę wykonywaną na terytorium Niemiec jest przychodem ze stosunku pracy w rozumieniu art. 12 ust. 1 Ustawy PIT.
Ad. 2
W ocenie Wnioskodawcy, ma on prawo zastosować 50% koszty uzyskania przychodu, o których mowa w art. 22 ust. 9 pkt 3 Ustawy PIT, do Honorarium uzyskanego przez Pracowników również za czas wykonywania pracy na terytorium Niemiec i odjąć część naliczonych autorskich kosztów uzyskania przychodu od wynagrodzenia należnego za czas pracy w Polsce.
Autorskie koszty uzyskania przychodu, o których mowa w art. 22 ust. 9 pkt 3 Ustawy PIT, wynikają z polskiego ustawodawstwa i są rozwiązaniem krajowym, które ma zapewnić twórcom wynagrodzenie za stworzone przez nich Utwory. Nie jest to benefit międzynarodowy, w związku z tym nie będzie on miał zastosowania do przychodów opodatkowanych w Niemczech z uwagi na fakt, że zgodnie z najlepszą wiedzą Wnioskodawcy, takie rozwiązanie nie istnieje na gruncie niemieckiego prawa podatkowego.
Tym samym, w związku z częściowym wykonaniem swoich obowiązków na terytorium Niemczech przez Pracowników autorskie koszty uzyskania przychodu nie zostaną naliczone na gruncie niemieckich przepisów podatkowych. W praktyce może to doprowadzić do utraty prawa Pracowników do korzystania z autorskich kosztów uzyskania przychodu. Właściwym rozwiązaniem jest więc uwzględnienie autorskich kosztów uzyskania przychodu w poz. 35 PIT-11 (w powiązaniu z przychodem uzyskanym na terytorium Polski od Wnioskodawcy) zamiast obniżenia przychodu uzyskanego na terytorium Niemiec w poz. 32 PIT-11.
Brak możliwości wykazania autorskich kosztów uzyskania przychodu w poz. 35 spowodowałby, nie tylko, że te koszty nie zostaną nigdzie uwzględnione i wykazane, ale również, zniekształcenie funkcji Honorarium jako wynagrodzenia za przeniesienie praw autorskich, gdyż Pracownik nie mógłby skorzystać z przysługującego mu prawa obniżenia podstawy opodatkowania o te koszty.
W wyjaśnieniach Ministra Finansów dotyczących nowych zasad korzystania z 50% kosztów uzyskania przychodów wprowadzanych ustawą z dnia 27 października 2017 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, zostało podkreślone, że warunkiem skorzystania z takich kosztów jest powiązanie wypłaty z utworem i Honorarium autorskim (tj. możliwość wyodrębnienia tej części przychodu), co pokazuje, że ratio legis dotyczy opodatkowania „wynagrodzenia za prawa”, a nie całego wynagrodzenia.
Ustawodawca wprowadzając taką instytucję stwierdza, że koszty uzyskania przychodu w przypadku tworzenia utworów są wyższe niż standardowe koszty uzyskania przychodu należne z tytułu stosunku pracy czy umowy zlecenia.
Tym samym pozbawiając pracowników możliwości zastosowania kosztów, zrównuje się ich Honorarium z wynagrodzeniem zasadniczym uzyskanym za pracę.
Ad. 3
W przypadku negatywnej odpowiedzi na pytanie 2, w ocenie Wnioskodawcy, Oddział ma prawo zastosować 50% koszty uzyskania przychodu, o których mowa w art. 22 ust. 9 pkt 3 Ustawy PIT, do Honorarium uzyskanego przez Pracowników za czas wykonywania pracy na terytorium Niemiec.
W pierwszej kolejności należy ponownie wskazać, że Honorarium wypłacane Pracownikom stanowi przychód ze stosunku pracy w rozumieniu art. 12 ust. 1 Ustawy PIT, przy czym w ramach wynagrodzenia zostało ono wyodrębnione jako część należna z tytułu przeniesienia na rzecz pracodawcy autorskich praw majątkowych do utworów wytwarzanych w ramach obowiązków pracowniczych. Wyodrębnienie Honorarium następuje w treści umowy o pracę oraz w dokumentach wewnętrznych Oddziału w sposób umożliwiający jednoznaczne określenie tej części wynagrodzenia, a przeniesienie praw następuje każdorazowo z chwilą udostępnienia utworu (lub jego części) pracodawcy. W konsekwencji, do tej części wynagrodzenia – jako przychodu z tytułu rozporządzenia prawami autorskimi – co do zasady znajdują zastosowanie 50% koszty uzyskania przychodów, o których mowa w art. 22 ust. 9 pkt 3 Ustawy PIT (z uwzględnieniem limitu, o którym mowa w art. 22 ust. 9a Ustawy PIT).
Jednocześnie, jak zostało ustalone powyżej, praca wykonywana przez Pracowników na terytorium Niemiec będzie skutkować opodatkowaniem wynagrodzenia za pracę wykonywaną w Niemczech na podstawie art. 15 ust. 1 UPO. Z kolei w Polsce – jako państwie rezydencji podatkowej Pracowników – zastosowanie znajdzie metoda unikania podwójnego opodatkowania w postaci wyłączenia z progresją, w ramach której dochód uzyskany za granicą jest wyłączony z opodatkowania w Polsce, lecz wpływa na ustalenie stopy procentowej podatku należnego od dochodów podlegających opodatkowaniu w Polsce.
Zgodnie z art. 27 ust. 8 Ustawy PIT jeżeli podatnik, oprócz dochodów podlegających opodatkowaniu, osiągał również dochody z tytułu działalności wykonywanej poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub ze źródeł przychodów znajdujących się poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zwolnione od podatku na podstawie umów o unikaniu podwójnego opodatkowania lub innych umów międzynarodowych – podatek określa się w następujący sposób:
1)do dochodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym dodaje się dochody zwolnione od tego podatku i od sumy tych dochodów oblicza się podatek według skali określonej w ust. 1;
2)ustala się stopę procentową tego podatku do tak obliczonej sumy dochodów;
3)ustaloną zgodnie z pkt 2 stopę procentową stosuje się do dochodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym.
Ustawodawca posługuje się przy tym pojęciem dochodu, a nie przychodu. Na gruncie Ustawy PIT rozróżnienie pojęć „przychodu” oraz „dochodu” ma znaczenie fundamentalne, gdyż determinuje sposób ustalania podstawy opodatkowania. Przychód odnosi się do wartości przysporzenia majątkowego po stronie podatnika – obejmuje w szczególności otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika pieniądze i wartości pieniężne, jak również wartość świadczeń w naturze oraz innych nieodpłatnych świadczeń (art. 11 ust. 1 Ustawy PIT). Pojęcie to ma charakter ogólny i znajduje zastosowanie, o ile przepisy dotyczące danego źródła przychodów nie przewidują odmiennych, szczególnych zasad ustalania przychodu.
Z kolei dochód jest kategorią służącą do ustalenia wielkości, od której co do zasady oblicza się podatek. Ustawa PIT posługuje się konstrukcją, zgodnie z którą dochód stanowi zasadniczo nadwyżkę sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania osiągniętą w roku podatkowym, a więc jest to przychód pomniejszony o koszty uzyskania przychodu przypisane do danego źródła (art. 9 ust. 2 Ustawy PIT).
Rozróżnienie to ma znaczenie praktyczne w szczególności w sytuacjach, w których przepisy odwołują się wprost do „dochodu” (a nie „przychodu”) jako kategorii uwzględnianej w dalszych etapach obliczenia podatku, w tym przy wyliczaniu podstawy opodatkowania lub stopy procentowej podatku w określonych mechanizmach rozliczeniowych.
Warto zwrócić uwagę, że w przypadku korzystania z pojęcia „dochodu” i „przychodu” zamiennie ustawodawca zaznacza to w treści przepisów, tak jak przykładowo w dyspozycji art. 3 ust. 1:
Osoby fizyczne, jeżeli mają miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podlegają obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów (przychodów) bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów (nieograniczony obowiązek podatkowy)
czy art. 30e ust. 5:
Dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c nie łączy się z dochodami (przychodami) z innych źródeł.
W przypadku art. 27 ust. 9 Ustawy PIT, ustawodawca nie stosuje tego zabiegu i posługuje się wyłącznie pojęciem dochodu.
Skoro zatem art. 27 ust. 9 Ustawy PIT posługuje się pojęciem zagranicznego dochodu to koszty uzyskania przychodu nie mogą zostać pominięte przy jego kalkulacji, ponieważ prowadziłoby to do uwzględniania w progresji wielkości zbliżonej do przychodu, a nie dochodu. Nie ma przy tym ograniczeń wynikających z przepisów, jakiego typu pomniejszenia/koszty mogą zostać zastosowane przy obliczania dochodu na podstawie art. 27 ust. 9 Ustawy PIT.
Zgodnie z art. 22 ust. 9 pkt 3 Ustawy PIT, koszty uzyskania przychodów z tytułu korzystania przez twórców z praw autorskich i artystów wykonawców z praw pokrewnych, w rozumieniu odrębnych przepisów, lub rozporządzania przez nich tymi prawami, ustala się w wysokości 50% uzyskanego przychodu, z zastrzeżeniem limitu, o którym mowa w art. 22 ust. 9a Ustawy PIT.
Ust. 9a określa, że łączna suma przychodów, do których można zastosować 50% koszty uzyskania przychodów nie mogą przekroczyć kwoty stanowiącej górną granicę pierwszego przedziału skali podatkowej.
Ponadto w art. 22 ust. 9aa następuje doprecyzowanie liczenia limitu w przypadku zastosowania zwolnienia, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 148 lit. a, pkt 152 lit. a, pkt 153 lit. a oraz pkt 154 w zakresie przychodów ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej, spółdzielczego stosunku pracy.
Brak jest analogicznych przepisów odnoszących się do wyłączenia z opodatkowania części przychodu na podstawie umów unikania podwójnego opodatkowania w związku z zastosowaniem metody unikania podwójnego opodatkowania jaką jest wyłączenie z progresją.
W tym kontekście należy zauważyć, że „zwolnienie” wynikające z zastosowania UPO w formule wyłączenia z progresją nie jest zwolnieniem typowym w rozumieniu konstrukcyjnym, gdyż dochód wyłączony nadal oddziałuje na wysokość podatku należnego w Polsce (przez wpływ na stopę procentową). Tym samym, eliminacja opodatkowania zagranicznego dochodu w Polsce nie oznacza, że dochód ten jest całkowicie irrelewantny dla polskiego rozliczenia, co odróżnia tę sytuację od zwolnień krajowych, w przypadku których ustawodawca wprost wprowadził szczególne regulacje limitujące koszty (np. art. 22 ust. 3b oraz art. 22 ust. 9aa Ustawy PIT).
W konsekwencji, skoro Honorarium wypłacane Pracownikom (również za okres wykonywania pracy w Niemczech) zachowuje swoją kwalifikację jako część wynagrodzenia ze stosunku pracy należna z tytułu przeniesienia praw autorskich, to Oddział ma prawo ustalać tę część wynagrodzenia z zastosowaniem 50% kosztów uzyskania przychodów na zasadach art. 22 ust. 9 pkt 3 Ustawy PIT. Powyższe pozostaje aktualne niezależnie od faktu, że Oddział – jako płatnik – nie pobiera zaliczek na podatek dochodowy w Polsce od części wynagrodzenia podlegającej (zgodnie z UPO) opodatkowaniu w Niemczech, ponieważ zastosowanie 50% kosztów dotyczy sposobu ustalenia dochodu (a nie samego obowiązku poboru zaliczki). Odmienne stanowisko prowadziłoby do nieprawidłowego pozbawienia prawa Pracowników do korzystania z autorskich kosztów uzyskania przychodu przysługujących na podstawie Ustawy PIT.
Ad. 4
Zgodnie z art. 22 ust. 9a Ustawy PIT, łączne koszty uzyskania przychodów, o których mowa w art. 22 ust. 9 pkt 1-3 ustawy, nie mogą w roku podatkowym przekroczyć kwoty stanowiącej górną granicę pierwszego przedziału skali podatkowej. Konstrukcja tego przepisu jednoznacznie wskazuje, że wprowadza on roczny limit preferencji kosztowej, odnoszący się do osoby podatnika oraz do sumy kosztów rozpoznanych w danym roku podatkowym, a nie do poszczególnych miesięcy ani do tej części przychodów, od których płatnik jest zobowiązany do poboru zaliczek na podatek dochodowy w Polsce.
Z literalnego brzmienia art. 22 ust. 9a Ustawy PIT nie wynika jakiekolwiek zastrzeżenie, zgodnie z którym limit ten miałby dotyczyć wyłącznie przychodów opodatkowanych w Polsce w trakcie roku podatkowego albo jedynie przychodów, od których płatnik pobiera zaliczki na PIT w Polsce. Przepis ten odnosi się do mechanizmu stosowania 50% kosztów uzyskania przychodów jako preferencji podatkowej, której zakres został ograniczony w ujęciu rocznym, niezależnie od techniki poboru zaliczek.
W konsekwencji należy uznać, że limit, o którym mowa w art. 22 ust. 9a Ustawy PIT, dotyczy całości 50% kosztów uzyskania przychodów stosowanych do Honorarium należnego pracownikowi w danym roku podatkowym, a nie wyłącznie tej części Honorarium, która w trakcie roku podlega opodatkowaniu w Polsce.
Przyjęcie odmiennego stanowiska prowadziłoby do sytuacji, w której podatnik mógłby w jednym roku podatkowym korzystać z 50% kosztów uzyskania przychodów ponad ustawowy limit, wyłącznie z tego powodu, że część jego wynagrodzenia podlega opodatkowaniu w innym państwie. Taki rezultat byłby sprzeczny z funkcją art. 22 ust. 9a Ustawy PIT jako przepisu limitującego skalę preferencji podatkowej, a także naruszałby zasadę równego traktowania podatników osiągających analogiczne przychody wyłącznie na terytorium Polski.
W analizowanej sytuacji Oddział wypłaca pracownikom jedno Honorarium ze stosunku pracy, które następnie – dla celów podatkowych – alokowane jest do pracy wykonywanej na terytorium Polski oraz do pracy wykonywanej na terytorium Niemiec. Skoro Oddział stosuje 50% koszty uzyskania przychodów do Honorarium, to kontrola rocznego limitu, o którym mowa w art. 22 ust. 9a Ustawy PIT, powinna obejmować całość Honorarium, niezależnie od tego, w którym państwie dana część przychodu podlega opodatkowaniu.
Należy przy tym podkreślić, że brak obowiązku poboru zaliczek na podatek dochodowy w Polsce od części Honorarium przypadającej na pracę wykonywaną w Niemczech nie oznacza, że ta część wypłaty nie stanowi przychodu pracownika ze stosunku pracy ani że powinna zostać pominięta przy technicznej kalkulacji kosztów uzyskania przychodów w systemie kadrowo-płacowym. Obowiązki płatnika w zakresie poboru zaliczek są bowiem odrębną instytucją prawną niż zasady ustalania rocznych kosztów uzyskania przychodów przysługujących podatnikowi.
Celem art. 22 ust. 9a Ustawy PIT jest ograniczenie skali preferencji podatkowej poprzez wprowadzenie maksymalnego rocznego pułapu 50% kosztów uzyskania przychodów. Przyjęcie podejścia, zgodnie z którym limit ten miałby obejmować wyłącznie tę część Honorarium, od której w danym miesiącu pobierana jest zaliczka na PIT w Polsce, prowadziłoby do możliwości łatwego obejścia limitu wyłącznie poprzez wykonywanie części pracy za granicą, przy jednoczesnym stosowaniu 50% kosztów do całości Honorarium wypłacanego przez polskiego płatnika.
Wykładnia celowościowa oraz systemowa art. 22 ust. 9a Ustawy PIT przemawia zatem za przyjęciem, że roczny limit 50% kosztów uzyskania przychodów powinien obejmować całość kosztów stosowanych do Honorarium wypłacanego pracownikowi w danym roku podatkowym, niezależnie od tego, w którym państwie opodatkowana jest odpowiednia część przychodu. Tylko takie podejście zapewnia realizację funkcji przepisu limitującego oraz jednolite traktowanie podatników.
W rezultacie, w przypadku gdy Oddział jako płatnik nie jest zobowiązany do poboru zaliczek na podatek dochodowy w Polsce od Honorarium należnego za pracę wykonywaną przez Pracowników na terytorium Niemiec, Oddział powinien stosować roczny limit 50% kosztów uzyskania przychodów, o którym mowa w art. 22 ust. 9a Ustawy PIT, do całości Honorarium, tj. zarówno do części Honorarium przypadającej na pracę wykonywaną w Polsce, jak i do części Honorarium przypadającej na pracę wykonywaną w Niemczech.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest w części prawidłowe i w części nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z przepisem art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592):
Osoby fizyczne, jeżeli mają miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podlegają obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów (przychodów) bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów (nieograniczony obowiązek podatkowy).
W myśl art. 3 ust. 1a ww. ustawy:
Za osobę mającą miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uważa się osobę fizyczną, która:
1) posiada na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych) lub
2)przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dłużej niż 183 dni w roku podatkowym.
Zgodnie zaś z art. 4a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Przepisy art. 3 ust. 1, 1a, 2a i 2b stosuje się z uwzględnieniem umów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania, których stroną jest Rzeczpospolita Polska.
Ustawodawca przesądził zatem, że zgodnie z zasadą nieograniczonego obowiązku podatkowego osoby fizyczne, jeżeli mają miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podlegają obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów. Stąd też do tej kategorii osób mają zastosowanie ogólne reguły podatkowe korygowane wyłącznie treścią umów międzynarodowych w sprawie zapobieżenia podwójnemu opodatkowaniu.
W niniejszej sprawie, Państwa pracownicy będą wykonywać pracę na terytorium Niemiec, w związku z powyższym należy odnieść się do przepisów Umowy między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Federalną Niemiec w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i od majątku, podpisanej w Berlinie dnia 14 maja 2003 r. (Dz. U. z 2005 r. nr 12, poz. 90; dalej: umowa polsko-niemiecka).
Zgodnie z art. 12 ust. 1 umowy polsko-niemieckiej:
Należności licencyjne, powstające w Umawiającym się Państwie i wypłacane osobie mającej miejsce zamieszkania lub siedzibę w drugim Umawiającym się Państwie, mogą być opodatkowane w tym drugim Państwie.
Przy czym, stosownie do postanowień art. 12 ust. 3 umowy polsko-niemieckiej:
Określenie „należności licencyjne” użyte w niniejszym artykule oznacza wszelkiego rodzaju należności płacone za użytkowanie lub prawo do użytkowania wszelkich praw autorskich do dzieła literackiego, artystycznego lub naukowego, włącznie z filmami dla kin, wszelkiego patentu, znaku towarowego, wzoru lub modelu, planu, tajemnicy technologii lub procesu produkcyjnego lub za użytkowanie lub prawo do użytkowania urządzenia przemysłowego, handlowego lub naukowego lub za informacje dotyczące doświadczenia w dziedzinie przemysłowej, handlowej lub naukowej. Postanowienie to stosuje się odpowiednio do wszelkiego rodzaju wypłat za użytkowanie lub prawo do użytkowania nazwy, zdjęcia lub innych podobnych praw osobistych oraz do wypłat otrzymywanych jako wynagrodzenie za nagranie przez radio lub telewizję występów sportowców lub artystów.
Interpretując przepisy zawarte w umowy polsko-niemieckiej należy zwrócić uwagę na tekst Modelowej Konwencji OECD w sprawie podatku od dochodu i majątku, stanowiącej wzór umów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania zawieranych przez Polskę, jak i brzmienia Komentarza do niej. Zostały one wypracowane w drodze konsensusu przez wszystkie państwa członkowskie OECD, które zobowiązały się tym samym do stosowania zawartych w nich postanowień. Modelowa Konwencja, jak i Komentarz do niej nie są źródłem powszechnie obowiązującego prawa, natomiast stanowią wskazówkę, jak należy interpretować zapisy umów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania.
Z ust. 8.2 Komentarza do art. 12 Modelowej Konwencji w sprawie podatku od dochodu i majątku OECD (MK OECD) wynika, że jeżeli wypłata jest dokonana w zamian za przeniesienie pełnego prawa własności mienia, o którym mowa w definicji należności licencyjnych, to taka wypłata nie jest uważana jako wynagrodzenie za użytkowanie lub za prawo użytkowania tego mienia i tym samym nie może być uznana za należność licencyjną. Natomiast ust. 5 Komentarza do art. 13 MK OECD wskazuje wprost, że za „zyski z przeniesienia własności majątku” należy uznać m.in. zyski „pochodzące ze sprzedaży lub zamiany praw”.
Zgodnie z pkt 15 i 16 Komentarza do art. 12 Konwencji Modelowej OECD, jeżeli wynagrodzenie przekazywane jest z tytułu przeniesienia całości praw wynikających z praw autorskich, płatność nie może stanowić należności licencyjnej. Każdy przypadek należy traktować indywidualnie z uwzględnieniem konkretnych okoliczności, jednak, ogólnie rzecz biorąc, płatności takie stanowią najczęściej zyski przedsiębiorstw w rozumieniu art. 7 bądź dochody ze zbycia majątku w rozumieniu art. 13, nie zaś należności licencyjne w rozumieniu art. 12.
W świetle powyższego stwierdzam, że zarówno wykładnia literalna art. 12 ust. 3 umowy polsko-niemieckiej, jak i ww. treść Komentarza do Konwencji Modelowej OECD wskazują, że wynagrodzenie wypłacone osobie fizycznej z tytułu zbycia praw autorskich nie mieszczą się w pojęciu należności licencyjnych określonym w art. 12 ust. 3 powołanej powyżej Umowy. Nie stanowią one bowiem, należności za użytkowanie lub prawo do użytkowania ww. praw, lecz należności z tytułu ich zbycia.
W analizowanej sprawie wypłata Honorarium następuje w ramach łączącego Państwa z Pracownikami stosunku pracy, na podstawie zawartej umowy o pracę, a świadczenie to pozostaje w bezpośrednim związku z wykonywaniem obowiązków pracowniczych i przysługuje od Państwa jako Pracodawcy. W związku z powyższym należy zaliczyć je do przychodów z pracy najemnej, o których mowa w art. 15 ust. 1 umowy polsko-niemieckiej. Zgodnie z tym przepisem:
Z zastrzeżeniem postanowień artykułów 16, 17, 18 i 19 uposażenia, płace i podobne wynagrodzenia, które osoba mająca miejsce zamieszkania w Umawiającym się Państwie otrzymuje z pracy najemnej, podlegają opodatkowaniu tylko w tym Państwie, chyba że praca najemna wykonywana jest w drugim Umawiającym się Państwie. Jeżeli praca jest tak wykonywana, to otrzymywane za nią wynagrodzenie może być opodatkowane w tym drugim Państwie.
Przechodząc na grunt ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wskazać natomiast należy na art. 12 ust. 1, zgodnie z którym:
Za przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń, a w szczególności: wynagrodzenia zasadnicze, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za niewykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych.
Użyty w art. 12 ust. 1 ww. ustawy zwrot „w szczególności” oznacza, że wymienione kategorie przychodów zostały wskazane jedynie przykładowo. Przychodem ze stosunku pracy i stosunków pokrewnych są więc wszelkiego rodzaju wypłaty i świadczenia skutkujące u podatnika powstaniem przysporzenia majątkowego, mające swoje źródło w łączącym pracownika z pracodawcą stosunku pracy lub stosunku pokrewnym. Ponadto treść tego przepisu wskazuje, że do przychodów pracownika zaliczyć należy praktycznie wszystkie otrzymane przez niego świadczenia, które mógł on otrzymać od pracodawcy. Są nimi bowiem nie tylko wynagrodzenia, czyli świadczenia wprost wynikające z zawartej umowy o pracę, ale również wszystkie inne przychody (świadczenia), niezależnie od podstawy ich wypłaty, jeżeli w jakikolwiek sposób wiążą się z faktem wykonywania pracy.
W związku z powyższym, Honorarium uzyskiwane przez Pracowników za czas wykonywania pracy na terytorium Niemiec, na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, również należy kwalifikować jako przychody ze stosunku pracy, o których mowa w art. 12 ust. 1 tej ustawy.
Na podmiotach dokonujących świadczeń z tego tytułu, ciążą obowiązki płatnika wynikające z art. 32 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w myśl którego:
Zakłady pracy będące osobami fizycznymi, osobami prawnymi oraz jednostkami organizacyjnymi nieposiadającymi osobowości prawnej są obowiązane jako płatnicy obliczać i pobierać w ciągu roku zaliczki na podatek dochodowy od osób, które uzyskują od tych zakładów przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, z pracy nakładczej lub ze spółdzielczego stosunku pracy, z zasiłków pieniężnych z ubezpieczenia społecznego wypłacanych przez zakłady pracy lub z tytułu udziału w nadwyżce bilansowej wypłacanej w spółdzielniach pracy.
Jednakże, jak wynika z art. 32 ust. 9 ww. ustawy:
Płatnik nie pobiera zaliczek na podatek dochodowy od dochodów uzyskanych przez podatnika z pracy wykonywanej poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, pod warunkiem że dochody te podlegają lub będą podlegać opodatkowaniu poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Ponadto, zgodnie z art. 39 ust. 1 ww. ustawy:
Płatnicy, o których mowa w art. 32 , art. 33 i art. 35 , są obowiązani przesłać podatnikowi i urzędowi skarbowemu, przy pomocy którego naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania podatnika wykonuje swoje zadania, a w przypadku podatnika, o którym mowa w art. 3 ust. 2a , urzędowi skarbowemu, przy pomocy którego naczelnik urzędu skarbowego właściwy w sprawach opodatkowania osób zagranicznych wykonuje swoje zadania, imienne informacje sporządzone według ustalonego wzoru. Informację, o której mowa w zdaniu pierwszym, sporządza się również w przypadku dokonywania wypłaty świadczeń określonych w art. 21 ust. 1 pkt 46, 74, 148 i 152-154 . W informacji tej wykazuje się również dochody zwolnione od podatku na podstawie umów o unikaniu podwójnego opodatkowania lub innych umów międzynarodowych.
Zatem, jako płatnik – co do zasady – mają Państwo obowiązek pobierać zaliczki na podatek dochodowy od wypłacanego Pracownikom wynagrodzenia ze stosunku pracy (w tym Honorarium). Wyjątek dotyczy sytuacji, gdy pracownik uzyskał dochody z pracy wykonywanej poza terytorium Polski, które podlegają lub będą podlegać opodatkowaniu poza terytorium Polski. Ponadto ustawodawca zobowiązał płatnika do poboru zaliczek w prawidłowej wysokości, tj. od dochodu ustalonego zgodnie z regułami określonymi w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych, a więc z uwzględnieniem kosztów w takiej wysokości, w jakiej ustawodawca w danych okolicznościach przewidział. Tym samym, jeśli zgodnie z uregulowaniami wskazanej ustawy pracownikowi mogą być uwzględnione 50% koszty uzyskania przychodu, to płatnik winien takie koszty zastosować.
Osobom posiadającym status pracownika, uzyskującym przychody ze stosunku pracy przysługuje, co do zasady, zgodnie z przepisem art. 22 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, odliczenie jednej pełnej miesięcznej normy kosztów uzyskania przychodów niezależnie od wymiaru czasu pracy.
W odniesieniu do niektórych przychodów ustawodawca dopuścił możliwość ustalania kosztów zryczałtowanych. W przypadku korzystania przez twórców z praw autorskich w rozumieniu odrębnych przepisów lub rozporządzania przez nich tymi prawami, mają zastosowanie 50% koszty uzyskania przychodów.
Zgodnie bowiem z art. 22 ust. 9 pkt 3 powoływanej ustawy:
Koszty uzyskania niektórych przychodów określa się z tytułu korzystania przez twórców z praw autorskich i artystów wykonawców z praw pokrewnych, w rozumieniu odrębnych przepisów, lub rozporządzania przez nich tymi prawami – w wysokości 50% uzyskanego przychodu, z zastrzeżeniem ust. 9a i 9b, z tym że koszty te oblicza się od przychodu pomniejszonego o potrącone przez płatnika w danym miesiącu składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, o których mowa w art. 26 ust. 1 pkt 2 lit. b, których podstawę wymiaru stanowi ten przychód.
Zatem w przypadku uzyskiwania w ramach stosunku pracy przychodów z pracy twórczej koszty te mogą być określone przy zastosowaniu stawki 50%.
Jednakże pamiętać należy, że przychody z tytułu korzystania przez twórców z praw autorskich lub artystów wykonawców z praw pokrewnych albo rozporządzania tymi prawami występują wówczas, gdy spełnione są dwie przesłanki. Po pierwsze, konieczne jest wystąpienie przedmiotu praw majątkowych (autorskich) w postaci utworu. Po drugie zaś, osiągnięty przychód musi być bezpośrednio związany z korzystaniem z określonych praw autorskich lub pokrewnych albo rozporządzaniem nimi, stanowić skutek takiego korzystania lub rozporządzenia w postaci odpowiedniego wynagrodzenia autorskiego. Zatem, aby możliwe było skorzystanie z 50% kosztów uzyskania przychodów konieczne jest powiązanie ich z konkretnym utworem i przypisanym do niego honorarium autorskim.
Jak wskazano wcześniej, wypłacane Pracownikom Honorarium (w tym również za pracę wykonywaną na terytorium Niemiec), należy kwalifikować jako przychody ze stosunku pracy.
W związku z powyższym słusznie wskazują Państwo, że 50% koszty uzyskania przychodów znajdą zastosowanie również do Honorarium uzyskanego za pracę wykonywaną na terytorium Niemiec. Nieprawidłowe jest jednak Państwa stanowisko, że mogą je Państwo odliczyć od wynagrodzenia należnego za czas pracy w Polsce.
Ze względu na to, że zgodnie z metodą wyłączenia z progresją (która ma zastosowanie w niniejszej sprawie), dochód zagraniczny nie podlega opodatkowaniu w Polsce nie ma podstaw, by koszty ustalone w odniesieniu do wynagrodzenia za pracę, którą pracownik wykonywał zagranicą, odliczyć od przychodów uzyskanych na terytorium Polski. Jak wyjaśniono wyżej koszty uzyskania przychodu muszą być bowiem przypisane do konkretnego przychodu.
Zatem nieprawidłowe jest uwzględnianie tych kosztów w poz. 35 informacji PIT-11 i odliczanie ich od wynagrodzenia należnego za czas pracy w Polsce. W pozycji tej należy uwzględnić wyłącznie koszty przypadające bezpośrednio na przychody uzyskane w Polsce.
Odnosząc się natomiast do możliwości uwzględnienia 50% kosztów uzyskania przychodów do obliczenia dochodu zwolnionego z opodatkowania na podstawie umowy polsko-niemieckiej, wskazuję co następuje.
Jak wyjaśniono już wcześniej, praca wykonywana przez Pracowników na terytorium Niemiec będzie skutkować opodatkowaniem wynagrodzenia (w tym Honorarium) w Niemczech, zgodnie z art. 15 ust. 1 umowy polsko-niemieckiej. Z kolei w Polsce – jako państwie rezydencji podatkowej Pracowników – zastosowanie znajdzie metoda unikania podwójnego opodatkowania w postaci wyłączenia z progresją. Zgodnie z tą metodą dochód uzyskany za granicą jest wyłączony z opodatkowania w Polsce, lecz wpływa na ustalenie stopy procentowej podatku należnego od dochodów podlegających opodatkowaniu w Polsce.
Stosownie do art. 27 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Jeżeli podatnik, o którym mowa w art. 3 ust. 1 , oprócz dochodów podlegających opodatkowaniu, zgodnie z ust. 1, osiągał również dochody z tytułu działalności wykonywanej poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub ze źródeł przychodów znajdujących się poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zwolnione od podatku na podstawie umów o unikaniu podwójnego opodatkowania lub innych umów międzynarodowych – podatek określa się w następujący sposób:
1)do dochodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym dodaje się dochody zwolnione od tego podatku i od sumy tych dochodów oblicza się podatek według skali określonej w ust. 1;
2) ustala się stopę procentową tego podatku do tak obliczonej sumy dochodów;
3) ustaloną zgodnie z pkt 2 stopę procentową stosuje się do dochodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym.
Ponadto, w informacji PIT-11 płatnik zobowiązany jest do wykazania dochodu zwolnionego od podatku na podstawie umów o unikaniu podwójnego opodatkowania lub innych umów międzynarodowych – o czym stanowi art. 39 ust. 1 ww. ustawy.
Co istotne, przepisy te odnoszą się do „dochodu”, a nie „przychodu” uzyskanego za granicą.
Definicję dochodu ustawodawca zawarł natomiast w art. 9 ust. 2 omawianej ustawy, zgodnie z którym:
Dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 23o, art. 23u, art. 24-24b, art. 24c, art. 24e, art. 30ca, art. 30da oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.
Dochodem jest więc przychód pomniejszony o koszty uzyskania przypisane do danego źródła przychodów.
Słusznie zatem Państwo wskazują, że skoro Honorarium wypłacane Pracownikom (również za okres wykonywania pracy w Niemczech) zachowuje swoją kwalifikację jako część wynagrodzenia ze stosunku pracy należna z tytułu przeniesienia praw autorskich, to mają Państwo prawo ustalać tę część wynagrodzenia z zastosowaniem 50% kosztów uzyskania przychodów na zasadach przewidzianych w art. 22 ust. 9 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Powyższe pozostaje aktualne niezależnie od faktu, że – jako płatnik – nie pobierają Państwo zaliczek na podatek dochodowy w Polsce od części wynagrodzenia podlegającej (zgodnie z umową polsko-niemiecką) opodatkowaniu w Niemczech, ponieważ zastosowanie 50% kosztów dotyczy sposobu ustalenia dochodu (a nie samego obowiązku poboru zaliczki).
W konsekwencji, mają Państwo prawo odliczyć 50% koszty uzyskania przychodów, o których mowa w art. 22 ust. 9 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, do Honorarium uzyskanego za pracę wykonywaną na terytorium Niemiec od przychodu wykazanego jako wyłączony z opodatkowania w Polsce.
Należy jednak mieć na uwadze, że ustawodawca wprowadził limit 50% kosztów uzyskania przychodów, które mogą być odliczone w roku podatkowym.
Zgodnie z art. 22 ust. 9a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Łączne koszty uzyskania przychodów, o których mowa w art. 22 ust. 9 pkt 1-3 ustawy, nie mogą w roku podatkowym przekroczyć kwoty stanowiącej górną granicę pierwszego przedziału skali podatkowej.
Przepis ten zawiera ograniczenie wysokości 50% kosztów uzyskania przychodów w roku podatkowym. Koszty te nie mogą przekroczyć kwoty stanowiącej górną granicę pierwszego przedziału skali podatkowej, o której mowa w art. 27 ust. 1, czyli 120 000 zł.
Konstrukcja tego przepisu jednoznacznie wskazuje, że wprowadza on roczny limit preferencji kosztowej, odnoszący się do osoby podatnika oraz do sumy kosztów rozpoznanych w danym roku podatkowym. Nie zawiera on jakichkolwiek zastrzeżeń, zgodnie z którymi limit ten miałby dotyczyć wyłącznie przychodów opodatkowanych w Polsce w trakcie roku podatkowego.
W konsekwencji należy uznać, że limit, o którym mowa w art. 22 ust. 9a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, dotyczy całości 50% kosztów uzyskania przychodów stosowanych do Honorarium należnego Pracownikowi w danym roku podatkowym, a nie wyłącznie tej części Honorarium, która w trakcie roku podlega opodatkowaniu w Polsce.
W analizowanej sytuacji wypłacają Państwo Pracownikom jedno Honorarium ze stosunku pracy, które następnie – dla celów podatkowych – alokowane jest do pracy wykonywanej na terytorium Polski oraz do pracy wykonywanej na terytorium Niemiec. Skoro stosują Państwo 50% koszty uzyskania przychodów do całego Honorarium, to kontrola rocznego limitu, o którym mowa w art. 22 ust. 9a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, powinna obejmować całość Honorarium, niezależnie od tego, w którym państwie dana część przychodu podlega opodatkowaniu.
Podsumowując, roczny limit 50% kosztów uzyskania przychodów obejmuje całość kosztów stosowanych do Honorarium wypłacanego Pracownikowi w danym roku podatkowym, niezależnie od tego, w którym państwie opodatkowana jest odpowiednia część przychodu. Powinni Państwo zatem stosować roczny limit 50% kosztów uzyskania przychodów, o którym mowa w art. 22 ust. 9a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, do całości Honorarium, tj. zarówno do części podlegającej opodatkowaniu w Polsce, jak i części podlegającej opodatkowaniu w Niemczech.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
·Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.
·Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2)w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3)z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
·Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
·w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
·w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.

