Interpretacja indywidualna z dnia 12 maja 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0113-KDIPT2-2.4011.146.2026.2.KK
Zamiana nieruchomości przed upływem pięciu lat od nabycia części udziałów stanowi źródło przychodu, jednak przychód przeznaczony na cele mieszkaniowe w całości zwalnia dochód z podatku, o ile spełnione są warunki ustawy PIT.
Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe
Szanowny Panie,
stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
3 lutego 2026 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczy podatku dochodowego od osób fizycznych. Uzupełnił go Pan pismem z 9 kwietnia 2026 r. (data wpływu 14 kwietnia 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
Pana ojciec, który zmarł 31 lipca 2021 r., był od 4 października 2018 r. właścicielem 52/96 części nieruchomości, którą po jego śmierci otrzymał Pan w spadku.
W latach 2022-2023 na podstawie umów kupna/sprzedaży stał się Pan właścicielem kolejnych 36/96 części odpowiednio:
-18/96 części – 02 września 2022 r.,
-6/96 części – 18 listopada 2022 r.,
-12/96 części – 25 kwietnia 2023 r.
Postanowieniem sądu z 20 lutego 2025 r. o zasiedzeniu (zasiedzenie było na Pana zmarłego ojca i obowiązuje od 27 sierpnia 2017 r.), przejął Pan ostatnie 8/96 części.
W 2026 r. będzie Pan chciał zamienić tę nieruchomość na nowe mieszkanie, w którym kontynuował będzie realizację własnych celów mieszkaniowych.
Powyższa zamiana odbędzie się na zasadzie „jeden do jednego”, czyli ani nie uzyska Pan dodatkowego przychodu ze sprzedaży nieruchomości, ani nie będzie dopłacał do nowego mieszkania.
Wskazuje Pan, że po zamianie, nowe mieszkanie zlokalizowane będzie na terenie województwa (...) (Polska).
Wskazuje Pan także, że jest jedynym spadkobiercą po zmarłym ojcu, A A (w załączniku kopia APD Rep…).
Dodatkowo wskazuje Pan, że postępowanie spadkowe po Pana zmarłym ojcu, A A zostało przeprowadzone 1 października 2021 r. (załącznik jw.).
Informuje Pan, że w wyniku działu spadku nie uzyskał większego udziału w masie spadkowej, niż wynikający pierwotnie z nabycia spadku.
Wyjaśnia Pan, że ojciec, który zmarł 31 lipca 2021 r., był od 4 października 2018 r. właścicielem 52/96 części nieruchomości, którą po jego śmierci otrzymał Pan w spadku.
Dział spadku odbył się bez spłat, natomiast w latach 2022-2023 na podstawie umów kupna/sprzedaży stał się Pan właścicielem kolejnych 36/96 części, odpowiednio:
-18/96 części (2 września 2022 r.) - umowa sprzedaży (akt notarialny) nr …,
-6/96 części (18 listopada 2022 r.) - umowa sprzedaży (akt notarialny) nr …,
-12/96 części (25 kwietnia 2023 r.) - umowa sprzedaży (akt notarialny) nr ….
Postanowieniem sądu z 20 lutego 2025 r. o zasiedzeniu (zasiedzenie było na zmarłego ojca i obowiązuje od 27 sierpnia 2017 r.), przejął Pan ostatnie 8/96 części (w załączniku kopia sygn. akt …).
Chce Pan także nadmienić, że w chwili obecnej jest właścicielem całości nieruchomości (96/96 części), o której mowa powyżej.
Podczas procesu zamiany posiadanej obecnie nieruchomości na nowe mieszkanie, nie zamierza Pan korzystać z jakichkolwiek środków finansowych, a nowo pozyskane mieszkanie zamierza Pan przeznaczyć na zaspokojenie własnych celów mieszkaniowych, nie później niż w ciągu 3 lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpi zamiana. W nowym mieszkaniu będzie Pan realizował własne cele mieszkaniowe od momentu przeprowadzki i na stałe.
W uzupełnieniu wniosku wskazał Pan, że ojciec nabył udział 52/96 we wskazanej we wniosku nieruchomości na podstawie postanowienia sądowego po zmarłej B B (załącznik: sygn. akt …), a B B zmarła 24 stycznia 2015 r.
Stan prawny nieruchomości to prawo własności. Chce Pan także nadmienić, że w chwili obecnej jest właścicielem całości nieruchomości (96/96 części), o której mowa we wniosku.
Nieruchomość ta położona jest w X przy ulicy (…).
Jest Pan jedynym spadkobiercą po zmarłym ojcu, A A (załącznik: APD Rep. …) i dział spadku nie był przeprowadzony (we wniosku pojawił się błąd, za który przeprasza, pomylił Pan pojęcia „akt poświadczenia dziedziczenia” i „dział spadku”, zakładając błędnie, że oba te pojęcia oznaczają to samo).
Zbycie przez Pana ww. nieruchomości nie nastąpi w wykonywaniu działalności gospodarczej, nie prowadzi Pan bowiem działalności gospodarczej w żadnej formie, ani pod żadną postacią.
Zamierza Pan nabyć lokal mieszkalny stanowiący odrębną własność.
Wyjaśnił Pan, że w 2027 r. (inaczej, niż jak stwierdził Pan we wniosku, w którym podał 2026 r.) będzie chciał Pan zamienić tę nieruchomość, czyli w rzeczywistości sprzedać ją i w dokładnie takiej samej cenie kupić nowe mieszkanie, w którym kontynuował Pan będzie realizację własnych celów mieszkaniowych. Dzięki „zamianie”, czyli w rzeczywistości sprzedaży i kupnie, nie uzyska Pan dodatkowego przychodu z tej transakcji.
Wskazuje Pan, że po dokonaniu wspomnianych czynności, nowe mieszkanie zlokalizowane będzie na terenie województwa (…) (Polska). Wskazuje Pan także, że jest jedynym spadkobiercą po zmarłym ojcu, A A. Dodatkowo wskazuje Pan, że postępowanie spadkowe po zmarłym ojcu A A zostało przeprowadzone 1 października 2021 r. (załącznik: APD Rep. A …).
Wyjaśnia Pan, że ojciec, który zmarł 31 lipca 2021 r., był od 4 października 2018 r. właścicielem 52/96 części nieruchomości, którą po jego śmierci otrzymał Pan w spadku. W latach 2022-2023 na podstawie umów kupna/sprzedaży, stał się Pan właścicielem kolejnych 36/96 części odpowiednio:
-18/96 części (2 września 2022 r.) - umowa sprzedaży (akt notarialny) nr (…),
-6/96 części (18 listopada 2022 r.) - umowa sprzedaży (akt notarialny) nr (…),
-12/96 części (25 kwietnia 2023 r.) - umowa sprzedaży (akt notarialny) nr (…).
Postanowieniem sądu z 20 lutego 2025 r. o zasiedzeniu (zasiedzenie było na Pana zmarłego ojca i obowiązuje od 27 sierpnia 2017 r.), przejął Pan ostatnie 8/96 części (załącznik: sygn. akt …).
Chce Pan także nadmienić, że w chwili obecnej jest właścicielem całości nieruchomości (96/96 części), o której mowa powyżej.
W 2027 r. inaczej, niż stwierdził Pan we wniosku, w którym podał rok 2026, będzie chciał Pan zamienić tę nieruchomość (czyli w rzeczywistości sprzedać ją i w dokładnie takiej samej cenie kupić nowe mieszkanie), w którym będzie Pan kontynuował realizację własnych celów mieszkaniowych. Dzięki „zamianie”, czyli w rzeczywistości sprzedaży i kupnie, nie uzyska Pan dodatkowego przychodu z tej transakcji.
Pytanie
Czy wobec zaistniałej sytuacji będzie musiał Pan zapłacić podatek dochodowy w wysokości 19% od tej transakcji?
Pana stanowisko w sprawie
Uważa Pan, że pomimo braku upływu 5 lat od daty nabycia ostatnich części nieruchomości, podatek nie będzie należny, gdyż podczas procesu zamiany posiadanej obecnie nieruchomości na nowe mieszkanie, nie będzie korzystał z jakichkolwiek środków finansowych, a zamiana odbędzie się na zasadzie „jeden do jednego”.
Zdaniem Pana, podatek dochodowy w wysokości 19% od tej transakcji nie będzie należny, gdyż całość dochodu uzyskanego z przyszłej transakcji sprzedaży nieruchomości, zostanie przeznaczona na zakup nowego mieszkania.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592):
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Jak stanowi art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy:
Źródłem przychodów jest odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2:
a)nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,
b)spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
c)prawa wieczystego użytkowania gruntów,
d)innych rzeczy,
– jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a-c – przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, a innych rzeczy – przed upływem pół roku, licząc od końca miesiąca, w którym nastąpiło nabycie; w przypadku zamiany okresy te odnoszą się do każdej z osób dokonującej zamiany.
Przytoczony przepis formułuje generalną zasadę, zgodnie z którą odpłatne zbycie nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości oraz praw określonych w tym przepisie przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, jeżeli nie następuje w ramach wykonywania działalności gospodarczej, skutkuje powstaniem przychodu. Tym samym, jeżeli odpłatne zbycie nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości oraz ww. praw nastąpi po upływie pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie i nie następuje w ramach wykonywania działalności gospodarczej – nie jest źródłem przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a tym samym, kwota uzyskana z odpłatnego zbycia nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości oraz ww. praw w ogóle nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym.
Ponadto, przepis art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wskazuje, że dotyczy przychodów z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw, które nie następuje w ramach wykonywania działalności gospodarczej.
W myśl art. 155 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.):
Umowa sprzedaży, zamiany, darowizny, przekazania nieruchomości lub inna umowa zobowiązująca do przeniesienia własności rzeczy co do tożsamości oznaczonej przenosi własność na nabywcę, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej albo że strony inaczej postanowiły.
Zgodnie z art. 888 § 1 ustawy Kodeks cywilny:
Przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku.
Zgodnie z prawem cywilnym darowizna dochodzi do skutku w drodze umowy jednostronnie zobowiązującej, której treścią jest zarówno zobowiązanie darczyńcy do spełnienia świadczenia pod tytułem darmym na rzecz obdarowanego, czyli do dokonania rozporządzenia i wydania przedmiotu darowizny, jak i oświadczenie obdarowanego o przyjęciu darowizny. Jeżeli przedmiotem darowizny jest nieruchomość, to umowa darowizny pod rygorem nieważności, powinna mieć formę aktu notarialnego. Tym samym zawarcie umowy darowizny nieruchomości powoduje przejście jej własności na obdarowanego z chwilą zawarcia aktu notarialnego, w którym darczyńca daruje tę nieruchomość obdarowanemu, a obdarowany darowiznę przyjmuje.
Umowa zamiany jest umową konsensualną, odpłatną i wzajemną, w której świadczenia obu stron mają charakter niepieniężny.
Zgodnie z art. 603 ustawy Kodeks cywilny:
Przez umowę zamiany każda ze stron zobowiązuje się przenieść na drugą stronę własność rzeczy w zamian za zobowiązanie się do przeniesienia własności innej rzeczy.
Tym samym „odpłatne zbycie” obejmuje swoim zakresem nie tylko umowę sprzedaży, ale również umowę zamiany. Aby dana czynność miała charakter odpłatnej nie musi jej bowiem towarzyszyć świadczenie pieniężne i przepływ gotówkowy. Forma bezpośredniej wymiany towarów, jaką jest uregulowana w powyższym przepisie umowa zamiany, w wyniku której każda ze stron zobowiązuje się przenieść na drugą stronę własność rzeczy w zamian za zobowiązanie się do przeniesienia własności innej rzeczy, również stanowi odpłatne zbycie rzeczy. Ekwiwalentem w tym wypadku jest inna rzecz, a nie wartości pieniężne. Zamiana jest więc umową o podobnym charakterze co sprzedaż. Świadczy o tym między innymi fakt, że ustawodawca nie reguluje odrębnie tej umowy, a jedynie w art. 604 Kodeksu cywilnego stanowi, że do zamiany stosuje się odpowiednio przepisy o sprzedaży. Ponadto zgodnie z art. 155 § 1 Kodeksu cywilnego − m.in. umowa zamiany rzeczy co do tożsamości oznaczonej, przenosi własność na nabywcę. Zasadnicza różnica między umową sprzedaży a umową zamiany polega jedynie na tym, że w umowie zamiany nie występuje świadczenie pieniężne, a formę zapłaty stanowi inna rzecz. Zamiana więc, podobnie jak umowa sprzedaży stanowi formę odpłatnego zbycia. Nie ma przy tym znaczenia czy zamieniane nieruchomości mają taką samą wartość lub powierzchnię, bowiem niezależnie od tego czy przedmiotem zamiany są nieruchomości mające taką samą wartość lub powierzchnie, czy też nie, zamiana stanowi formę odpłatnego zbycia, przez co wywołuje określone skutki podatkowe. W następstwie umowy zamiany, mają miejsce dwie czynności. Z jednej strony, dochodzi u każdej ze stron do odpłatnego zbycia nieruchomości, a z drugiej natomiast, każda ze stron nabywa nową nieruchomość.
Wobec powyższego wyjaśnienia należy stwierdzić, że zamiana nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości stanowi źródło przychodu podlegające opodatkowaniu, jeżeli zamiana ma miejsce przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie. Jeżeli natomiast zamiana nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości następuje po upływie tego okresu, przychód z zamiany nie podlega w ogóle opodatkowaniu podatkiem dochodowym.
Zgodnie z art. 10 ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
W przypadku odpłatnego zbycia, nabytych w drodze spadku, nieruchomości lub praw majątkowych, określonych w ust. 1 pkt 8 lit. a-c, okres, o którym mowa w tym przepisie, liczy się od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie tej nieruchomości lub nabycie prawa majątkowego przez spadkodawcę.
Z art. 10 ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wynika, że jeżeli nieruchomości lub prawa majątkowe określone przez art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) tej ustawy zostały nabyte w drodze spadku, to ich odpłatne zbycie (dokonane poza działalnością gospodarczą) stanowi przychód podlegający opodatkowaniu, jeżeli nastąpiło ono przed upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie tej nieruchomości bądź nabycie prawa majątkowego przez spadkodawcę.
Do wyliczenia 5-letniego okresu, od którego uzależnione jest opodatkowanie odpłatne zbycie (np. zamiana) nieruchomości lub praw majątkowych nabytych w drodze spadku, wliczany jest zatem nie tylko okres własności nieruchomości (praw majątkowych) spadkobiercy, który dokonuje zbycia (zamiany), ale także okres własności nieruchomości (praw majątkowych) spadkodawcy. Jeżeli od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie nieruchomości bądź nabycie prawa majątkowego przez spadkodawcę, do momentu odpłatnego zbycia nieruchomości (praw majątkowych) przez spadkobiercę upłynęło 5 lat – to odpłatne zbycie nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Zatem, w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości i praw majątkowych, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) w związku z art. 10 ust. 5 ww. ustawy (czyli nabytych w drodze spadku), decydujące znaczenie w kwestii opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych ma forma prawna ich nabycia oraz moment nabycia przez spadkodawcę.
W świetle art. 922 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.):
Prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób stosownie do przepisów księgi niniejszej.
Stosownie do art. 924 ustawy Kodeks cywilny:
Spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy.
Z art. 925 ustawy Kodeks cywilny wynika, że:
Spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku.
Powyższe oznacza, że z chwilą śmierci należące do spadkodawcy prawa i obowiązki stają się spadkiem, który podlega przepisom prawa spadkowego, a data śmierci (chwila śmierci) spadkodawcy ustala, kto staje się spadkobiercą oraz co wchodzi w skład masy spadkowej. Z kolei postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku lub akt poświadczenia dziedziczenia potwierdzają jedynie prawo spadkobiercy do tego spadku od momentu jego otwarcia.
W świetle art. 926 § 1 ustawy Kodeks cywilny:
Powołanie do spadku, czyli przekazanie w spadku majątku, wynika z ustawy albo z testamentu.
W myśl art. 1025 § 1 ustawy Kodeks cywilny:
Prawomocne postanowienie sądu o nabyciu spadku, czy też akt poświadczenia dziedziczenia sporządzony przez notariusza, potwierdza jedynie prawo spadkobiercy do tego spadku od momentu jego otwarcia.
Przy czym należy w tym miejscu wskazać, że dla celów stosowania art. 10 ust. 5 w zw. z art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, przyjmuje się, że momentem nabycia nieruchomości (udziału w nieruchomości) przez spadkodawcę, który tę nieruchomość (udział w nieruchomości) nabył również w drodze spadku, jest moment nabycia tej nieruchomości (udziału w nieruchomości) zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego, tj. w chwili śmierci jego spadkodawcy
Z treści wniosku wynika, że:
·Pana ojciec (A A), który zmarł 31 lipca 2021 r., był właścicielem 52/96 części nieruchomości, którą po jego śmierci otrzymał Pan w spadku;
·Pana ojciec nabył udział 52/96 we wskazanej we wniosku nieruchomości na podstawie postanowienia sądowego po zmarłej B B, która zmarła 24 stycznia 2015 r.;
·był Pan jedynym spadkobiercą po zmarłym ojcu, A A i dział spadku nie był przeprowadzony. Postępowanie spadkowe po zmarłym ojcu zostało przeprowadzone 1 października 2021 r.;
·postanowieniem Sądu z 20 lutego 2025 r. o zasiedzeniu (zasiedzenie było na Pana ojca i obowiązuje od 27 sierpnia 2017 r.), przejął Pan 8/96 części;
·w 2027 r. będzie chciał Pan zamienić ww. nieruchomość i w dokładnie takiej samej cenie nabyć w 2027 r. nowe mieszkanie, w którym będzie Pan kontynuował realizację własnych celów mieszkaniowych. Dzięki zamianie, nie uzyska Pan dodatkowego przychodu z tej transakcji;
·odpłatne zbycie przez Pana ww. nieruchomości nie nastąpi w wykonywaniu działalności gospodarczej.
Odnosząc się do skutków podatkowych planowanego przez Pana w 2027 r. odpłatnego zbycia w drodze zamiany udziału 52/96 w nieruchomości, nabytego przez Pana w spadku po zmarłym w 2021 r. ojcu (który ojciec nabył w spadku po zmarłej 24 stycznia 2015 r. B B), wskazać należy, że za datę nabycia przez Pana zgodnie z art. 10 ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych ww. udziału, należy przyjąć 24 stycznia 2015 r., tj. datę nabycia ww. udziału przez spadkodawcę (Pana ojca). W odniesieniu do ww. udziału pięcioletni termin, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) w zw. z art. 10 ust. 5 ww. ustawy niewątpliwie minął.
Zatem, planowane przez Pana odpłatne zbycie w drodze zamiany 52/96 udziału w nieruchomości nie będzie stanowić źródła przychodu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) ww. ustawy i nie będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, ponieważ zostanie dokonane po upływie pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie tego udziału przez Pana ojca (spadkodawcę).
Ponadto, z treści wniosku wynika, że postanowieniem Sądu z 20 lutego 2025 r. o zasiedzeniu (zasiedzenie było na Pana ojca i obowiązuje od 27 sierpnia 2017 r.), nabył Pan udział 8/96 w przedmiotowej nieruchomości.
Stosownie do treści art. 172 § 1 Kodeksu cywilnego:
Posiadacz nieruchomości niebędący jej właścicielem nabywa własność, jeżeli posiada nieruchomość nieprzerwanie od lat dwudziestu jako posiadacz samoistny, chyba że uzyskał posiadanie w złej wierze (zasiedzenie).
Na mocy art. 172 § 2 ww. Kodeksu:
Po upływie lat trzydziestu posiadacz nieruchomości nabywa jej własność, choćby uzyskał posiadanie w złej wierze.
Zasiedzenie jest zatem instytucją, która sankcjonuje trwający od dłuższego czasu stan faktyczny posiadania i jest sposobem nabywania własności. Warunkami niezbędnymi do zasiedzenia jest posiadanie samoistne i nieprzerwane oraz odpowiedni upływ czasu. Przy spełnieniu powyższych przesłanek, posiadacz nabywa prawo własności. Warunkiem nabycia własności nie jest natomiast orzeczenie sądu stwierdzające nabycie własności. Orzeczenie takie stanowi potwierdzenie nabycia własności i jest orzeczeniem deklaratywnym, czyli stwierdzającym zaistnienie pewnych faktów, na które można się powołać w celu, np. dokonania wpisu prawa własności do księgi wieczystej.
W jego treści jest wskazywana data nabycia własności nieruchomości w drodze zasiedzenia (tj. moment, na jaki spełnione zostały przesłanki zasiedzenia). Datą nabycia własności nieruchomości nie jest natomiast data postanowienia o zasiedzeniu.
W związku z powyższym, odnosząc się do skutków podatkowych planowanego przez Pana w 2027 r. odpłatnego zbycia w drodze zamiany udziału 8/96 w nieruchomości, nabytego w spadku po zmarłym Pana ojcu, który Pana ojciec nabył w drodze zasiedzenia, wskazać należy, że za datę nabycia przez Pana zgodnie z art. 10 ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych ww. udziału, należy przyjąć27 sierpnia 2017 r.,tj. datę nabycia w drodze zasiedzenia (zgodnie z postanowieniem sądu) ww. udziału przez spadkodawcę (Pana ojca).
Zatem, planowane przez Pana w 2027 r. odpłatne zbycie w drodze zamiany ww. udziału nie będzie stanowiło źródło przychodu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) w związku z art. 10 ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, gdyż planowana zamiana nastąpi po upływie pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło jego nabycie przez spadkodawcę, zgodnie z postanowieniem sądu o zasiedzeniu.
Natomiast, z treści wniosku wynika, że w latach 2022-2023 na podstawie umów kupna/sprzedaży, stał się Pan właścicielem kolejnych 36/96 części nieruchomości, odpowiednio:
-18/96 części - 2 września 2022 r.,
-6/96 części - 18 listopada 2022 r.,
-12/96 części - 25 kwietnia 2023 r.
W świetle powyższego stwierdzić należy, że planowane w 2027 r. odpłatne zbycie w drodze zamiany udziałów w nieruchomości nabytych przez Pana w 2022 r. i 2023 r. (o łącznej wielkości 36/96), będzie stanowić źródło przychodu w myśl art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podlegające opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, ponieważ odpłatne zbycie (zamiana) zostanie dokonane przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie.
W myśl art. 30e ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Od dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c podatek dochodowy wynosi 19% podstawy obliczenia podatku.
Stosownie do art. 30e ust. 2 ww. ustawy:
Podstawą obliczenia podatku, o której mowa w ust. 1, jest dochód stanowiący różnicę pomiędzy przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw określonym zgodnie z art. 19 , a kosztami ustalonymi zgodnie z art. 22 ust. 6c i 6d , powiększoną o sumę odpisów amortyzacyjnych, o których mowa w art. 22h ust. 1 pkt 1 , dokonanych od zbywanych nieruchomości lub praw.
Stosownie do art. 30e ust. 3 ww. ustawy:
W przypadku odpłatnego zbycia w drodze zamiany nieruchomości lub praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c dochód ustala się u każdej ze stron umowy na zasadach, o których mowa w ust. 2.
Zgodnie z uregulowaniami zawartymi w art. 19 ust. 1 ww. ustawy:
Przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych oraz innych rzeczy, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 , jest ich wartość wyrażona w cenie określonej w umowie, pomniejszona o koszty odpłatnego zbycia. Jeżeli jednak cena, bez uzasadnionej przyczyny, znacznie odbiega od wartości rynkowej tych rzeczy lub praw, przychód ten określa organ podatkowy w wysokości wartości rynkowej. Przepis art. 14 ust. 1 zdanie drugie stosuje się odpowiednio.
Zgodnie z art. 19 ust. 2 ww. ustawy:
Przychodem z odpłatnego zbycia w drodze zamiany nieruchomości lub praw majątkowych, a także innych rzeczy, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8, u każdej ze stron umowy przenoszącej własność jest wartość nieruchomości, rzeczy lub prawa zbywanego w drodze zamiany. Przepisy ust. 1, 3 i 4 stosuje się odpowiednio.
Zgodnie z powyższym, przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości w drodze zamiany jest wartość zbywanej nieruchomości określona w umowie, o ile odpowiada wartości rynkowej, pomniejszona o koszty odpłatnego zbycia.
Ustalenie kosztów uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia odbywa się natomiast zgodnie z art. 22 ust. 6c lub 6d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w zależności od tego, czy zbywaną nieruchomość lub prawo nabyto odpłatnie, czy nieodpłatnie.
W myśl art. 22 ust. 6c ww. ustawy:
Koszty uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c , z zastrzeżeniem ust. 6d, stanowią udokumentowane koszty nabycia lub udokumentowane koszty wytworzenia, powiększone o udokumentowane nakłady, które zwiększyły wartość rzeczy i praw majątkowych, poczynione w czasie ich posiadania.
Zgodnie z art. 22 ust. 6e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Wysokość nakładów, o których mowa w ust. 6c i 6d, ustala się na podstawie faktur VAT w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług oraz dokumentów stwierdzających poniesienie opłat administracyjnych.
Jak wynika z powyższego, podstawą obliczenia podatku jest dochód, stanowiący różnicę pomiędzy przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości określonym zgodnie z art. 19 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych a kosztami uzyskania przychodu ustalonymi zgodnie z art. 22 ust. 6c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Stosownie do treści art. 30e ust. 4 ww. ustawy:
Po zakończeniu roku podatkowego podatnik jest obowiązany w zeznaniu podatkowym, o którym mowa w art. 45 ust. 1a pkt 3 , wykazać:
1)dochody uzyskane w roku podatkowym z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c i obliczyć należny podatek dochodowy od dochodu, do którego nie ma zastosowania art. 21 ust. 1 pkt 131, lub
2)dochody, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131.
Z kolei, jak stanowi art. 30e ust. 5 ww. ustawy:
Dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c nie łączy się z dochodami (przychodami) z innych źródeł.
W myśl natomiast art. 30e ust. 7 ww. ustawy:
W przypadku niewypełnienia warunków określonych w art. 21 ust. 1 pkt 131 podatnik jest obowiązany do złożenia korekty zeznania, o którym mowa w art. 45 ust. 1a pkt 3 , i do zapłaty podatku wraz z odsetkami za zwłokę; odsetki nalicza się od następnego dnia po upływie terminu płatności, o którym mowa w art. 45 ust. 4 pkt 4 , do dnia zapłaty podatku włącznie.
Natomiast, przepis art. 21 ust. 1 pkt 131 ww. ustawy stanowi, że:
Wolne od podatku dochodowego są dochody z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, o których mowa w art. 30e , w wysokości, która odpowiada iloczynowi tego dochodu i udziału wydatków poniesionych na własne cele mieszkaniowe w przychodzie z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, jeżeli począwszy od dnia odpłatnego zbycia, nie później niż w okresie trzech lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie, przychód uzyskany ze zbycia tej nieruchomości lub tego prawa majątkowego został wydatkowany na własne cele mieszkaniowe; udokumentowane wydatki poniesione na te cele uwzględnia się do wysokości przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych.
Dochód zwolniony należy obliczyć według następującego wzoru:
dochód zwolniony = D × W/P
gdzie:
D – dochód z odpłatnego zbycia nieruchomości lub prawa,
W – wydatki poniesione na cele mieszkaniowe wymienione w art. 21 ust. 25 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych,
P – przychód z odpłatnego zbycia nieruchomości lub prawa.
Należy wyjaśnić, że powyższe zwolnienie obejmuje taką część dochodu uzyskanego z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości, jaka proporcjonalnie odpowiada udziałowi poniesionych wydatków na własne cele mieszkaniowe w osiągniętych przychodach z odpłatnego zbycia. W sytuacji, gdy przychód z odpłatnego zbycia zostanie w całości przeznaczony na cele mieszkaniowe, to wówczas uzyskany z tego tytułu dochód będzie w całości korzystał ze zwolnienia od podatku dochodowego.
Cele mieszkaniowe, których sfinansowanie przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych uprawnia do skorzystania ze zwolnienia z opodatkowania, wymienione zostały w art. 21 ust. 25 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Stosownie do art. 21 ust. 25 pkt 3 ww. ustawy:
Za wydatki poniesione na cele, o których mowa w ust. 1 pkt 131, uważa się wartość otrzymanego w ramach odpłatnego zbycia w drodze zamiany znajdującego się w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo w Konfederacji Szwajcarskiej:
a)budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w takim budynku, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu, lub
b)spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej, lub udziału w tych prawach, lub
c)gruntu lub udziału w gruncie, prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie przeznaczonych pod budowę budynku mieszkalnego, w tym również gruntu lub udziału w gruncie albo prawa wieczystego użytkowania gruntu lub udziału w takim prawie z rozpoczętą budową budynku mieszkalnego, lub
d)gruntu, udziału w gruncie albo prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, związanych z budynkiem lub lokalem wymienionym w lit. a.
Natomiast stosownie do art. 21 ust. 28 ww. ustawy:
Za wydatki, o których mowa w ust. 25, nie uważa się wydatków poniesionych na:
1)nabycie gruntu lub udziału w gruncie, prawa wieczystego użytkowania gruntu lub udziału w takim prawie, budynku, jego części lub udziału w budynku, lub
2)budowę, rozbudowę, nadbudowę, przebudowę, adaptację lub remont budynku albo jego części
– przeznaczonych na cele rekreacyjne.
Z treści wniosku wynika, że w 2027 r. będzie Pan chciał odpłatnie zbyć w drodze zamiany przedmiotową nieruchomość i nabyć w 2027 r. za całość uzyskanych środków z ww. zbycia lokal mieszkalny stanowiący odrębną własność.
Z literalnego brzmienia art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wynika, że aby podatnik mógł skorzystać z powyższego zwolnienia, przychód uzyskany z odpłatnego zbycia nieruchomości bądź udziału w nieruchomości oraz praw wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, musi zostać wydatkowany począwszy od dnia odpłatnego zbycia, nie później niż w okresie trzech lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie, na cele własne cele mieszkaniowe określone w art. 21 ust. 25 ww. ustawy (w przypadku odpłatnego zbycia w drodze zamiany jest to art. 21 ust. 25 pkt 3 ww. ustawy).
Stosownie do art. 21 ust. 25 pkt 3 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, za wydatki poniesione na cele, o których mowa w ust. 1 pkt 131, uważa się wartość otrzymanego w ramach odpłatnego zbycia w drodze zamiany znajdującego się w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo w Konfederacji Szwajcarskiej, budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w takim budynku, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu.
Z istoty rozwiązania zawartego w zwolnieniu określonym w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wynika, że podstawową okolicznością decydującą o możliwości skorzystania z przedmiotowego zwolnienia jest przeznaczenie środków uzyskanych z odpłatnego zbycia nieruchomości i określonych praw majątkowych nie później niż w okresie trzech lat od końca roku podatkowego, w którym zostało dokonane, na wskazane w art. 21 ust. 25 ww. ustawy cele mieszkaniowe. W sytuacji, gdy przychód z odpłatnego zbycia zostanie w całości przeznaczony na własne cele mieszkaniowe, to wówczas uzyskany z tego tytułu dochód będzie w całości korzystał ze zwolnienia od podatku dochodowego.
Z wniosku wynika, że zamierza Pan nabyć w 2027 r. lokal mieszkalny stanowiący odrębną nieruchomość. Tym samym należy uznać, że Pana wydatek na nabycie ww. lokalu, spełnia definicję wydatku poniesionego na własne cele mieszkaniowe, o którym mowa w art. 21 ust. 25 pkt 3 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Biorąc pod uwagę powyższe, planowane przez Pana w 2027 r. odpłatne zbycie w drodze zamiany udziałów w nieruchomości nabytych w 2022 r. i 2023 r. (o łącznej wielkości 36/96), będzie stanowić źródło przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podlegające opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach określonych w art. 30e tej ustawy, ponieważ ww. odpłatne zbycie zostanie dokonane przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie tych udziałów. Podstawą obliczenia podatku będzie dochód, stanowiący różnicę pomiędzy przychodem z odpłatnego zbycia udziałów w nieruchomości nabytych w 2022 r. i 2023 r., określonym zgodnie z art. 19 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a kosztami uzyskania przychodu ustalonymi zgodnie z art. 22 ust. 6c ww. ustawy.
Jednakże, wydatkowanie przychodu uzyskanego z planowanego przez Pana w 2027 r. odpłatnego zbycia udziału 36/96 w nieruchomości na nabycie lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, w terminie przewidzianym przez ustawę (tj. w okresie trzech lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpi to odpłatne zbycie), po spełnieniu warunków określonych w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych, uprawniać będzie do zwolnienia od podatku dochodu z odpłatnego zbycia ww. nieruchomości na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 131 w związku z art. 21 ust. 25 pkt 3 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Zwolnienie to będzie obejmowało taką część dochodu uzyskanego z tytułu ww. odpłatnego zbycia nieruchomości, jaka proporcjonalnie będzie odpowiadała udziałowi wydatków poniesionych na własne cele mieszkaniowe w osiągniętym z odpłatnego zbycia przychodzie (dochód zwolniony = D × W / P).
W sytuacji, gdy przychód z ww. odpłatnego zbycia zostanie w całości przeznaczony na cele mieszkaniowe, to wówczas uzyskany z tego tytułu dochód w całości będzie korzystał ze zwolnienia od podatku dochodowego i nie będzie Pan zobowiązany do zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych w wysokości 19% od transakcji odpłatnego zbycia nieruchomości.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem wniosku w kontekście zadanego pytania, natomiast nie rozstrzyga innych kwestii wynikających z opisu zdarzenia, które nie były przedmiotem pytania i własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej.
Procedura wydawania indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego nie podlega regułom przewidzianym dla postępowania podatkowego czy kontrolnego. Przy wydawaniu interpretacji indywidualnych w trybie art. 14b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622), opieram się wyłącznie na opisie stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) podanym we wniosku - nie prowadzę postępowania dowodowego. Przy wydawaniu niniejszej interpretacji dokonałem wyłącznie analizy okoliczności podanych we wniosku. Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów podatkowych nie jest bowiem ustalanie, czy przedstawiony we wniosku stan faktyczny (zdarzenie przyszłe) jest zgodny ze stanem rzeczywistym. Ustalenie stanu rzeczywistego stanowi domenę ewentualnego postępowania podatkowego. To na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia w toku tego postępowania okoliczności faktycznych, z których wywodzi on dla siebie korzystne skutki prawne.
Ponadto, w związku z załączeniem przez Pana do wniosku dokumentów, informuję, że nie przeprowadzam postępowania dowodowego, w związku z czym, nie jestem obowiązany, ani uprawniony do oceny załączonych dokumentów. Jestem związany wyłącznie opisem stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego przedstawionym przez wnioskodawcę i jego stanowiskiem.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
·Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.
·Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
·Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
·w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
·w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
