Interpretacja indywidualna z dnia 11 maja 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0114-KDWP.4011.43.2026.3.ŁZ

Interpretacja indywidualna – stanowisko w części prawidłowe i w części nieprawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest:

• nieprawidłowe w zakresie uznania, że przedmiot darowizny stanowi zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 5a pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych,
• prawidłowe w pozostałym zakresie.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

12 marca 2026 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnił go Pan pismem z 16 marca 2026 r. – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

Wnioskodawca prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą od 1 września 2013 roku pod firmą (…), zarejestrowaną w CEIDG pod NIP: (...) i numerem REGON: (…)

Wnioskodawca ma nieograniczony obowiązek podatkowy w Polsce w rozumieniu art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 z późn. zm., dalej zwana ustawa o PIT).

Wnioskodawca na dzień składania wniosku jest czynnym podatnikiem VAT - prowadzi On działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 Ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775, dalej jako: ustawa o VAT).

Przedmiotem działalności Wnioskodawcy jest przede wszystkim świadczenie usług wspomagających produkcję roślinną oraz pomocniczych usług związanych z chowem i hodowlą zwierząt. Działalność ta prowadzona jest głównie w oparciu o kody PKD 01.61.Z - Działalność usługowa wspomagająca produkcję roślinną oraz 01.62.Z - Działalność usługowa wspomagająca chów i hodowlę zwierząt.

W ramach prowadzonej działalności Wnioskodawca świadczy usługi na rzecz podmiotów prowadzących działalność rolniczą, w szczególności gospodarstw rolnych. Usługi obejmują wsparcie prac związanych z produkcją roślinną, takich jak wykonywanie prac polowych z wykorzystaniem maszyn rolniczych, przygotowanie gleby pod zasiew, prace związane z uprawą roślin, a także inne czynności wspomagające bieżące funkcjonowanie gospodarstw rolnych. Ponadto Wnioskodawca wykonuje usługi pomocnicze związane z chowem i hodowlą zwierząt, polegające na wspieraniu gospodarstw w bieżących pracach gospodarskich związanych z utrzymaniem zwierząt.

Działalność wykonywana jest osobiście przez Wnioskodawcę, który prowadzi przedsiębiorstwo w formie jednoosobowej działalności gospodarczej. Wnioskodawca nie zatrudnia pracowników, nie korzysta również z usług stałych zleceniobiorców ani podwykonawców. Wszystkie czynności związane z realizacją usług, organizacją pracy, obsługą kontrahentów oraz rozliczeniami finansowymi wykonywane są samodzielnie.

Wnioskodawca współpracuje z różnymi kontrahentami, przede wszystkim z gospodarstwami rolnymi, na podstawie bieżących zleceń dotyczących wykonania określonych usług rolniczych. Współpraca ma charakter doraźny i usługowy, bez zawierania długoterminowych umów o stałej współpracy. W roku poprzednim działalność gospodarcza była prowadzona w ograniczonym zakresie. Wnioskodawca wystawił około 50 faktur dokumentujących wykonane usługi, co potwierdza sporadyczny i usługowy charakter współpracy z poszczególnymi kontrahentami. Zestawienia zakupów i sprzedaży z tego okresu stanowią załącznik do dokumentacji.

Wnioskodawca nie posiada obecnie innych umów związanych z działalnością gospodarczą o charakterze majątkowym lub organizacyjnym, takich jak umowy najmu, leasingu, umowy licencyjne czy długoterminowe umowy z kontrahentami. W przeszłości działalność była finansowana m.in. z kredytów i pożyczek przeznaczonych na zakup maszyn wykorzystywanych w działalności rolniczej, jednak zobowiązania te zostały w całości spłacone, a ustanowione w związku z nimi zastawy rejestrowe zostały wykreślone. Obecnie działalność prowadzona jest bez obciążeń w postaci kredytów, leasingów czy innych zabezpieczeń na majątku przedsiębiorstwa.

Wnioskodawca prowadzi działalność w sposób samodzielny, opierając się przede wszystkim na własnej pracy oraz posiadanym zapleczu sprzętowym wykorzystywanym do świadczenia usług rolniczych.

W skład majątku przedsiębiorstwa Wnioskodawcy wchodzą następujące składniki majątku - ujęte zgodnie z przepisami ustawy o rachunkowości w ewidencji środków trwałych:

1)Agregat uprawowo-siewny (...) - maszyna rolnicza służąca do jednoczesnego przygotowania gleby oraz wysiewu nasion podczas prac polowych.

2)Brona talerzowa (...) - maszyna rolnicza przeznaczona do uprawy gleby, w szczególności do mieszania resztek pożniwnych oraz spulchniania wierzchniej warstwy ziemi.

3)Ciągnik rolniczy (...) - pojazd rolniczy wykorzystywany do wykonywania prac polowych oraz do współpracy z innymi maszynami i urządzeniami rolniczymi.

4)Przystawka do kukurydzy (...) - specjalistyczne urządzenie wykorzystywane przy zbiorze kukurydzy, montowane do kombajnu.

5)Dwutarczowy rozsiewacz nawozów - maszyna rolnicza służąca do równomiernego rozprowadzania nawozów mineralnych na polu.

6)Pług (...) (5-korpusowy) - maszyna rolnicza przeznaczona do wykonywania orki, czyli podstawowej uprawy gleby polegającej na jej odwracaniu i spulchnianiu.

7)Opryskiwacz rolniczy zaczepiany - urządzenie wykorzystywane do wykonywania zabiegów ochrony roślin, w tym oprysków środkami ochrony roślin oraz nawozami płynnymi.

8)Siewnik punktowy - maszyna rolnicza przeznaczona do precyzyjnego wysiewu nasion w określonych odstępach i rzędach, wykorzystywana głównie przy uprawie roślin takich jak kukurydza.

Wnioskodawca prowadzi obecnie działalność gospodarczą w sposób wskazujący na stopniowe wygaszanie jej zakresu, co znajduje potwierdzenie w przedstawionym powyżej opisie stanu faktycznego, w szczególności w charakterze - częstotliwości prowadzonej działalności oraz wielkości dokonywanych transakcji w trakcie roku. W związku z planowanym zakończeniem aktywności gospodarczej Wnioskodawca zamierza dokonać darowizny zorganizowanej części przedsiębiorstwa (całego przedsiębiorstwa) na rzecz swojego syna Pana A.A.

Planowane działanie ma na celu zapewnienie płynnej i uporządkowanej sukcesji przedsiębiorstwa prowadzonego przez Wnioskodawcę nieprzerwanie od ponad 13 lat. Przez ten okres Wnioskodawca rozwijał działalność gospodarczą, budując zaplecze techniczne, relacje z kontrahentami oraz doświadczenie w zakresie świadczenia usług rolniczych. W związku z planowanym przekazaniem prowadzenia działalności gospodarczej kolejnemu pokoleniu, podejmowane czynności mają umożliwić kontynuowanie dotychczasowej działalności w sposób stabilny i niezakłócony.

Celem tych działań jest również zapewnienie przejrzystości oraz prawidłowości rozliczeń związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą, zarówno na etapie jej prowadzenia przez Wnioskodawcę, jak i w momencie przejęcia przedsiębiorstwa przez jego następcę. Planowane rozwiązanie ma uporządkować kwestie organizacyjne i majątkowe związane z funkcjonowaniem przedsiębiorstwa, tak aby jego dalsze prowadzenie było możliwe w sposób efektywny oraz zgodny z obowiązującymi przepisami.

W rezultacie działalność gospodarcza ma zostać przejęta przez syna Wnioskodawcy tj. Pana A.A, który będzie kontynuował jej prowadzenie, wykorzystując dotychczasowy dorobek przedsiębiorstwa, jego zaplecze techniczne oraz doświadczenie zdobyte przez Wnioskodawcę w trakcie wieloletniego prowadzenia działalności. Takie rozwiązanie pozwoli na zachowanie ciągłości funkcjonowania przedsiębiorstwa oraz dalsze świadczenie usług na rzecz dotychczasowych i przyszłych kontrahentów.

Podkreślenia wymaga również okoliczność, że Wnioskodawca ukończył 65 lat i planuje przejście na emeryturę. Jednocześnie Jego syn zamierza kontynuować prowadzoną przez Niego działalność gospodarczą, z czego wynika przekazanie jej w drodze darowizny.

Uzupełnienie wniosku

Przedmiotem darowizny na rzecz Pana syna będzie całe przedsiębiorstwo tj. składniki majątku opisane we wniosku oraz składniki zdefiniowane w art. 55(1) Kodeksu cywilnego.

Przeniesienie pełnej nazwy przedsiębiorstwa nie jest możliwe, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa w przypadku jednoosobowej działalności gospodarczej firma musi obligatoryjnie zawierać imię i nazwisko przedsiębiorcy. W konsekwencji nie ma Pan prawnej możliwości przeniesienia całej nazwy przedsiębiorstwa na rzecz Pana syna. Przedmiotem przekazania będzie zatem jedynie jej element, tj. oznaczenie „(…)”.

W Pana ocenie składniki majątku będące przedmiotem darowizny na rzecz syna będą stanowiły na dzień przekazania samodzielne przedsiębiorstwo zdolne do realizacji zadań gospodarczych.

W Pana ocenie na dzień darowizny syn będzie miał faktyczną możliwość kontynuowania działalności prowadzonej przez Pana wyłącznie w oparciu o składniki majątkowe będące przedmiotem darowizny.

Po przekazaniu darowizny zakończy Pan prowadzenie działalności gospodarczej.

Obecnie opodatkowany jest Pan według skali podatkowej (zasady ogólne).

Planowana darowizna będzie umową darowizny w rozumieniu art. 888 § 1 Kodeksu cywilnego.

Przedmiotem transakcji zbycia tj. darowizny, będzie całość przedsiębiorstwa.

Na moment planowanej transakcji w Pana przedsiębiorstwie nie będą istniały zobowiązania związane ze składnikami majątkowymi przypisanymi do działalności Wnioskodawcy.

Pytania

1.Czy planowane przez Wnioskodawcę przeniesienie w drodze darowizny na rzecz syna prowadzonej przez Niego działalności gospodarczej, tj. przedsiębiorstwa, do którego przypisane są składniki wskazane w opisie zdarzenia przyszłego i które ma być przedmiotem tej darowizny, będzie stanowiło zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 5a pkt 4 ustawy o PIT, tym samym nie będzie podlegać opodatkowaniu tym podatkiem?

2.Czy planowane przez Wnioskodawcę przeniesienie w drodze darowizny na rzecz syna prowadzonej przez Niego działalności gospodarczej, tj. przedsiębiorstwa, do którego przypisane są składniki wskazane w opisie zdarzenia przyszłego i które ma być przedmiotem tej darowizny, będzie stanowiło zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy o VAT, tym samym nie będzie podlegać opodatkowaniu tym podatkiem?

3.Czy planowane przez Wnioskodawcę przeniesienie w drodze darowizny na rzecz syna prowadzonej przez Niego działalności gospodarczej, tj. przedsiębiorstwa, do którego przypisane są składniki wskazane w opisie zdarzenia przyszłego i które ma być przedmiotem tej darowizny, w sytuacji, gdy nie będzie stanowiło zorganizowanej część przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 5a pkt 4 ustawy o PIT, będzie stanowić przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 5a pkt 3 ustawy o PIT, tym samym nie będzie podlegać opodatkowaniu tym podatkiem?

4.Przyjmując, że opisane składniki majątku stanowią przedsiębiorstwo, to czy planowana przez Wnioskodawcę transakcja zbycia przedsiębiorstwa tj. przeniesienie w drodze darowizny na rzecz syna przedsiębiorstwa Wnioskodawcy, obejmującego składniki majątkowe wskazane w opisie zdarzenia przyszłego będzie stanowiło transakcję niepodlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 6 pkt 1 ustawy o VAT?

Przedmiotem niniejszej interpretacji jest odpowiedź na pytania nr 1 i 3 w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych. Na pytanie nr 2 i 4 w zakresie podatku od towarów i usług zostanie wydane odrębne rozstrzygnięcie.

Pana stanowisko w sprawie

Ad 1

Zdaniem Wnioskodawcy planowane przez Niego przeniesienie w drodze darowizny na rzecz syna prowadzonej przez Niego działalności gospodarczej, tj. przedsiębiorstwa, do którego przypisane są składniki wskazane w opisie zdarzenia przyszłego i które ma być przedmiotem tej darowizny, będzie stanowić zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 5a pkt 4 ustawy o PIT, tym samym nie będzie podlegać opodatkowaniu tym podatkiem.

Ad 3

Zdaniem Wnioskodawcy planowane przez Niego przeniesienie w drodze darowizny na rzecz syna prowadzonej przez Niego działalności gospodarczej, tj. przedsiębiorstwa, do którego przypisane są składniki wskazane w opisie zdarzenia przyszłego i które ma być przedmiotem tej darowizny, w sytuacji, gdy nie będzie stanowić zorganizowanej część przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 5a pkt 4 ustawy o PIT, to będzie stanowić przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 5a pkt 3 ustawy o PIT, tym samym nie będzie podlegać opodatkowaniu tym podatkiem.

Uzasadnienie

Ad 1 i ad 3

Stosownie do art. 5a pkt 3 ustawy o PIT w zw. z art. 551 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 z późn. zm., dalej jako Kodeks cywilny), przedsiębiorstwo jest zorganizowanym zespołem składników niematerialnych i materialnych przeznaczonym do prowadzenia działalności gospodarczej. Obejmuje ono w szczególności:

1. oznaczenie indywidualizujące przedsiębiorstwo lub jego wyodrębnione części (nazwa przedsiębiorstwa);
2. własność nieruchomości lub ruchomości, w tym urządzeń, materiałów, towarów i wyrobów oraz inne prawa rzeczowe do nieruchomości lub ruchomości;
3. prawa wynikające z umów najmu i dzierżawy nieruchomości lub ruchomości oraz prawa do korzystania z nieruchomości lub ruchomości wynikające z innych stosunków prawnych;
4. wierzytelności, prawa z papierów wartościowych i środki pieniężne;
5. koncesje, licencje i zezwolenia;
6. patenty i inne prawa własności przemysłowej;
7. majątkowe prawa autorskie i majątkowe prawa pokrewne;
8. tajemnice przedsiębiorstwa;
9. księgi i dokumenty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Ustawodawca w ww. przepisie Kodeksu cywilnego, wskazał, jakiego rodzaju elementy wchodzą w skład kompleksu składników materialnych i niematerialnych przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, czyli przedsiębiorstwa, które może być przedmiotem czynności prawnej.

Zatem dokonując językowej wykładni art. 551 pkt 1 Kodeksu cywilnego darowizna JDG nie może stanowić darowizny przedsiębiorstwa, ponieważ jego przekazanie nie obejmuje oznaczenie indywidualizujące przedsiębiorstwo.

Wobec powyższego przedmiotową darowiznę należy uznać za darowiznę zorganizowanej części przedsiębiorstwa w rozumieniu ustawy o PIT.

Zgodnie z art. 5a pkt 3 ustawy o PIT, ilekroć w ustawie jest mowa o przedsiębiorstwie – oznacza to przedsiębiorstwo w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego. Natomiast ilekroć w ustawie jest mowa o zorganizowanej części przedsiębiorstwa oznacza to organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, który zarazem mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące te zadania.

W analizowanym przypadku wszystkie wskazane w ustawie przesłanki zostały spełnione.

Po pierwsze, w ramach działalności Wnioskodawcy istnieje zespół składników materialnych przeznaczonych do prowadzenia działalności usługowej w zakresie wsparcia produkcji roślinnej oraz chowu i hodowli zwierząt. Na zespół ten składają się w szczególności środki trwałe wykorzystywane w działalności gospodarczej, takie jak ciągnik rolniczy, agregat uprawowo-siewny, brona talerzowa, przystawka do kukurydzy, rozsiewacz nawozów, pług, opryskiwacz oraz siewnik punktowy. Składniki te tworzą funkcjonalnie powiązany zestaw maszyn umożliwiających wykonywanie usług rolniczych.

Po drugie, wskazane składniki tworzą funkcjonalnie wyodrębniony zespół, który służy realizacji określonego celu gospodarczego, tj. świadczeniu usług wspomagających produkcję roślinną oraz usług pomocniczych związanych z chowem i hodowlą zwierząt. Sprzęt oraz sposób organizacji działalności pozwalają na samodzielne wykonywanie prac polowych oraz innych usług rolniczych na rzecz gospodarstw rolnych.

Po trzecie, zespół tych składników jest wyodrębniony organizacyjnie i finansowo w ramach działalności gospodarczej Wnioskodawcy. Składniki majątku są ujęte w ewidencji środków trwałych prowadzonej dla działalności gospodarczej, a przychody i koszty związane z wykonywaniem usług rolniczych są identyfikowane w ramach prowadzonej działalności.

Po czwarte, zespół składników majątkowych posiada zdolność do samodzielnego funkcjonowania jako niezależne przedsiębiorstwo. Przekazywany majątek obejmuje kompletne zaplecze techniczne pozwalające na wykonywanie usług rolniczych bez konieczności pozyskiwania dodatkowych kluczowych składników majątkowych. Tym samym może on stanowić podstawę do kontynuowania działalności gospodarczej w niezmienionym zakresie.

W rezultacie planowana darowizna obejmuje zorganizowany zespół składników materialnych i niematerialnych przeznaczonych do prowadzenia działalności gospodarczej, który spełnia ustawową definicję zorganizowanej części przedsiębiorstwa w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Po dokonaniu darowizny przedsiębiorstwo zostanie przejęte przez syna Wnioskodawcy tj. Pana (…), który będzie kontynuował prowadzenie działalności gospodarczej w tym samym zakresie, wykorzystując przekazane środki trwałe, dotychczasowe zaplecze techniczne oraz doświadczenie zdobyte w ramach funkcjonowania przedsiębiorstwa.

W konsekwencji należy uznać, że planowany przedmiot darowizny stanowi zorganizowaną część przedsiębiorstwa (ze względów opisanych powyżej nie jest on przedsiębiorstwem), a wszystkie przesłanki określone w art. 5a pkt 3 ustawy o PIT pozwalające na jego kwalifikacje zostały spełnione.

Kontynuując - mając określone, że Wnioskodawca dokonuje zbycia (darowizny) ZCP zbycie te podlega zasadzie swobody umów. Może więc nastąpić na podstawie każdej czynności rozporządzającej, w tym na podstawie umowy sprzedaży, zamiany czy darowizny jak w przedstawionym zdarzeniu przyszłym.

Jednocześnie, ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie definiuje pojęcia „darowizna”, dlatego należy w tym zakresie odwołać się do odpowiednich przepisów Kodeksu cywilnego.

Zgodnie z art. 888 § 1 Kodeksu cywilnego, przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku. Celem darowizny jest dokonanie nieodpłatnego przysporzenia na rzecz obdarowanego kosztem majątku darczyńcy. Może ona polegać zarówno na przesunięciu do majątku obdarowanego określonych przedmiotów majątkowych, jak i na innych formach dyspozycji majątkowych darczyńcy prowadzących do zmniejszenia jego majątku, a po stronie majątku obdarowanego - do zwiększenia aktywów lub zmniejszenia pasywów. Natomiast z treści art. 890 § 1 Kodeksu cywilnego, wynika, że oświadczenie darczyńcy powinno być złożone w formie aktu notarialnego. Jednakże umowa darowizny zawarta bez zachowania tej formy staje się ważna, jeżeli przyrzeczone świadczenie zostało spełnione.

W przypadku darowizny przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części mamy do czynienia z nieodpłatnym, jednostronnym świadczeniem. W związku z aktem darowizny darczyńca nie otrzymuje żadnych wartości pieniężnych ani innego przysporzenia majątkowego. Po stronie Wnioskodawcy nie powstanie zatem przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, bowiem ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wiąże co do zasady, powstanie przychodu z odpłatnym zbyciem składników majątku wykorzystywanych w prowadzonej działalności gospodarczej. Wobec powyższego, przekazanie przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części w drodze darowizny nie będzie wywoływało skutków podatkowych u darczyńcy na gruncie podatku dochodowego od osób fizycznych.

Zgodnie z art. 14 ust. 2 pkt 1 podatku dochodowym od osób fizycznych, przychodem z działalności gospodarczej są również przychody z odpłatnego zbycia składników majątku będących:

1. środkami trwałymi albo wartościami niematerialnymi i prawnymi, podlegającymi ujęciu w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych,
2. składnikami majątku, o których mowa w art. 22d ust. 1, z wyłączeniem składników, których wartość początkowa ustalona zgodnie z art. 22g nie przekracza 1 500 zł,
3. składnikami majątku, które ze względu na przewidywany okres używania równy lub krótszy niż rok nie zostały zaliczone do środków trwałych albo wartości niematerialnych i prawnych.
4. składnikami majątku stanowiącymi spółdzielcze prawo do lokalu użytkowego lub udział w takim prawie, które zgodnie z art. 22n ust. 3 nie podlegają ujęciu w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych wykorzystywanych na potrzeby związane z działalnością gospodarczą lub przy prowadzeniu działów specjalnych produkcji rolnej, z zastrzeżeniem ust. 2c; przy określaniu wysokości przychodów przepisy ust. 1 i art. 19 stosuje się odpowiednio.

Składnikami majątku stanowiącymi spółdzielcze prawo do lokalu użytkowego lub udział w takim prawie, które zgodnie z art. 22n ust. 3 nie podlegają ujęciu w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych wykorzystywanych na potrzeby związane z działalnością gospodarczą lub przy prowadzeniu działów specjalnych produkcji rolnej, z zastrzeżeniem ust. 2c; przy określaniu wysokości przychodów przepisy ust. 1 i art. 19 stosuje się odpowiednio.

Mając na względzie, że darowizna wskazanych we wniosku składników majątku, wchodzących w skład darowanego na rzecz syna Wnioskodawcy zorganizowanej części przedsiębiorstwa, jest czynnością prawną nieodpłatną, stwierdzić należy, że w związku z jej dokonaniem nie powstanie po stronie Wnioskodawcy przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej, o którym mowa w cyt. powyżej art. 14 ust. 2 pkt 1 podatku dochodowym od osób fizycznych.

Tym samym, przedstawiona w niniejszym wniosku darowizna składników majątkowych i niemajątkowych nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Przedstawione wyżej stanowisko znajduje potwierdzenie m.in. w interpretacji indywidualnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 23 stycznia 2019 r., 0114-KDIP3-1.4011.566.2018.4.MT.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pan we wniosku jest w części prawidłowe, w części nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Dla oceny, czy przedmiotem darowizny jest przedsiębiorstwo albo jego zorganizowana część należy posłużyć się definicjami z art. 5a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592)

Stosownie do tego przepisu, ilekroć w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych jest mowa o:

·przedsiębiorstwie – oznacza to przedsiębiorstwo w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego (art. 5a pkt 3);

·zorganizowanej części przedsiębiorstwa – oznacza to organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, który zarazem mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące te zadania (art. 5a pkt 4).

Zgodnie natomiast z art. 55¹ ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. 2025 poz. 1071 ze zm.):

Jak wynika z powołanej definicji przedsiębiorstwo jest zespołem składników majątkowych przeznaczonym do prowadzenia działalności gospodarczej. Przez „zespół” należy rozumieć zbiór składników, pomiędzy którymi istnieją powiązania pozwalające uznać go za funkcjonalną całość. Przeznaczeniem tego zespołu jest prowadzenie działalności gospodarczej, a zatem powiązania pomiędzy jego elementami wynikają z funkcji pełnionych w działalności. W sytuacji, gdy w ramach przedsiębiorstwa są prowadzone działalności gospodarcze w różnych zakresach, to przy odpowiednim zorganizowaniu tych zakresów działalności możliwym jest wyodrębnienie zorganizowanych części przedsiębiorstwa.

Stosownie do art. 5a pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych status zorganizowanej części przedsiębiorstwa posiada tylko taka część mienia przedsiębiorstwa, która spełnia łącznie następujące warunki:

1)stanowi zespół składników materialnych i niematerialnych (w tym zobowiązań);

2)jest organizacyjnie i finansowo wyodrębniona w istniejącym przedsiębiorstwie;

3)jest przeznaczona do realizacji określonych zadań gospodarczych;

4)mogłaby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące te zadania gospodarcze.

Zorganizowana część przedsiębiorstwa nie jest więc dowolnym zbiorem składników majątkowych (materialnych i niematerialnych) wchodzących w skład przedsiębiorstwa, nie jest sumą poszczególnych składników majątkowych należących do przedsiębiorstwa. Jest to wyodrębniony organizacyjnie, finansowo i funkcjonalnie zespół tych składników, zdolny do bycia oddzielnym przedsiębiorstwem, samodzielnie realizującym określone zadania gospodarcze.

O wyodrębnieniu organizacyjnym można mówić, gdy zorganizowana część przedsiębiorstwa stanowi odrębną jednostkę organizacyjną w strukturze tego przedsiębiorstwa. Nie chodzi tu jednak wyłącznie o formalne wyodrębnienie (np. dział, wydział, oddział itp.), ale przede wszystkim o określoną formę zorganizowania funkcjonowania tej części przedsiębiorstwa (przypisana baza majątkowa, określone zasady funkcjonowania, struktura zarządzania).

Wyodrębnienie finansowe oznacza sytuację, gdy sposób prowadzenia ewidencji rachunkowej przedsiębiorstwa pozwala na przyporządkowanie majątku, przychodów i kosztów oraz należności i zobowiązań do zorganizowanej części przedsiębiorstwa, a ściślej do realizowanych przez nią zadań gospodarczych. Nie należy jednak utożsamiać tego pojęcia z pełną samodzielnością finansową.

Wyodrębnienie funkcjonalne to przeznaczenie do realizacji określonych zadań gospodarczych (działalności gospodarczej w danym zakresie). Zorganizowana część przedsiębiorstwa musi stanowić funkcjonalnie odrębną całość – obejmować elementy niezbędne do samodzielnego prowadzenia działań gospodarczych, którym służy w strukturze przedsiębiorstwa.

Kolejną cechą definiującą zorganizowaną część przedsiębiorstwa jest zdolność do bycia niezależnym przedsiębiorstwem samodzielnie realizującym określone zadania gospodarcze. Aby zatem część mienia przedsiębiorstwa mogła być uznana za jego zorganizowaną część, musi ona – obiektywnie oceniając – posiadać zdolność do funkcjonowania jako samodzielny podmiot gospodarczy. Składniki majątkowe materialne i niematerialne wchodzące w skład zorganizowanej części przedsiębiorstwa muszą tworzyć pewną całość gospodarczą zdolną do urzeczywistniania określonych zadań gospodarczych. Składniki muszą umożliwić ich nabywcy kontynuowanie działalności gospodarczej, prowadzeniu której służy zorganizowana część przedsiębiorstwa u jej zbywcy.

Jak wskazał Pan w opisie sprawy działalność gospodarcza ma zostać przejęta przez Pana syna, który będzie kontynuował jej prowadzenie, wykorzystując dotychczasowy dorobek przedsiębiorstwa, jego zaplecze techniczne oraz doświadczenie zdobyte przez Pana w trakcie wieloletniego prowadzenia działalności. Takie rozwiązanie pozwoli na zachowanie ciągłości funkcjonowania przedsiębiorstwa oraz dalsze świadczenie usług na rzecz dotychczasowych i przyszłych kontrahentów. Składniki majątku będące przedmiotem darowizny na rzecz syna będą stanowiły na dzień przekazania samodzielne przedsiębiorstwo zdolne do realizacji zadań gospodarczych. Na dzień darowizny Pana syn będzie miał faktyczną możliwość kontynuowania działalności prowadzonej przez Pana wyłącznie w oparciu o składniki majątkowe będące przedmiotem darowizny. Po przekazaniu darowizny zakończy Pan prowadzenie działalności gospodarczej. Przedmiotem transakcji zbycia tj. darowizny, będzie całość przedsiębiorstwa.

W związku z tym, że jak Pan wskazał przedmiotem transakcji zbycia, będzie całość przedsiębiorstwa a nie tylko jego wyodrębniona część, to przedmiot darowizny nie spełnia przesłanki uznania go za zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 5a pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W tym zakresie Pana stanowisko jest nieprawidłowe.

Wyliczenie składników przedsiębiorstwa zawarte w art. 55¹ Kodeksu cywilnego ma charakter otwarty (ustawodawca użył określenia „w szczególności”). Co więcej wyliczenie to ma charakter ogólny, przykładowy w tym znaczeniu, że warunkiem istnienia przedsiębiorstwa nie jest posiadanie każdego z wymienionych w przepisie elementów. O tym, co w konkretnym przypadku wchodzi w skład przedsiębiorstwa podatnika – jako zespołu składników majątkowych przeznaczonego do prowadzenia działalności gospodarczej – decyduje specyfika działalności prowadzonej w oparciu o to przedsiębiorstwo.

Dla oceny, czy przedmiotem transakcji zbycia dokonywanej przez podatnika jest przedsiębiorstwo należy zatem kierować się ogólną definicją przedsiębiorstwa oraz uwzględniać indywidualne warunki prowadzenia działalności przez podatnika.

Nie ma wątpliwości, że w sytuacji, gdy podatnik prowadzący działalność gospodarczą zbywa wszystkie składniki majątkowe, które służyły prowadzeniu tej działalności, przedmiotem transakcji jest przedsiębiorstwo.

Przedsiębiorstwo – dla celów prawa podatkowego – należy zatem rozumieć jako ogół praw podmiotowych, stosunków faktycznych (np. zakresu i walorów dostawców i klienteli, czyli odbiorców, opinii o przedsiębiorstwie, czyli jego renomy, lokalizacji, stopnia ściągalności jego wierzytelności, środków pieniężnych, udziałów) oraz różnych innych wartości (np. systemu organizacyjnego, doświadczeń w zakresie działalności przedsiębiorstwa, jakości znanej i stosowanej technologii itd.), jakie prowadzący przedsiębiorstwo (jego właściciel) sam lub ze współpracującymi osobami wiąże w zorganizowany zespół majątkowy.

W tym miejscu należy wskazać, że co do zasady, aby można było mówić o przedsiębiorstwie, składniki materialne i niematerialne tworzące to przedsiębiorstwo powinny pozostawać ze sobą we wzajemnych relacjach w sposób tworzący zespół. Istotne jest, aby w zbywanym przedsiębiorstwie zachowane zostały funkcjonalne związki pomiędzy poszczególnymi składnikami, tak żeby mogły posłużyć kontynuowaniu określonej działalności gospodarczej.

W opisanym stanie faktycznym przedmiot darowizny spełnia zatem przesłanki uznania go za Pana przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 5a pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W tym zakresie Pana stanowisko jest prawidłowe.

W myśl natomiast art. 55² Kodeksu cywilnego:

Zbycie przedsiębiorstwa podlega zasadzie swobody umów. Może więc nastąpić na podstawie każdej czynności rozporządzającej, w tym na podstawie umowy sprzedaży, zamiany czy darowizny.

Jednocześnie, ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie definiuje pojęcia „darowizna”, dlatego należy w tym zakresie odwołać się do odpowiednich przepisów ustawy Kodeks cywilny.

Zgodnie z art. 888 § 1 Kodeksu cywilnego:

Celem darowizny jest dokonanie nieodpłatnego przysporzenia na rzecz obdarowanego kosztem majątku darczyńcy. Może ona polegać zarówno na przesunięciu do majątku obdarowanego określonych przedmiotów majątkowych, jak i na innych formach dyspozycji majątkowych darczyńcy prowadzących do zmniejszenia jego majątku, a po stronie majątku obdarowanego – do zwiększenia aktywów lub zmniejszenia pasywów.

Natomiast z treści art. 890 § 1 Kodeksu cywilnego wynika, że:

Z powyższego wynika, że w przypadku przekazania przedsiębiorstwa innemu podmiotowi, przedmiotem tego przekazania są wszelkie składniki majątkowe funkcjonalnie związane z tym przedsiębiorstwem, o ile na podstawie czynności prawnej będącej podstawą przekazania, bądź przepisów szczególnych, nie zostały z niego wyłączone.

Z opisu sprawy wynika, działalność gospodarcza ma zostać przejęta przez Pana syna, który będzie kontynuował jej prowadzenie, wykorzystując dotychczasowy dorobek przedsiębiorstwa, jego zaplecze techniczne oraz doświadczenie zdobyte przez Wnioskodawcę w trakcie wieloletniego prowadzenia działalności. Takie rozwiązanie pozwoli na zachowanie ciągłości funkcjonowania przedsiębiorstwa oraz dalsze świadczenie usług na rzecz dotychczasowych i przyszłych kontrahentów.

Podkreślenia wymaga również okoliczność, że Wnioskodawca ukończył 65 lat i planuje przejście na emeryturę. Jednocześnie Jego syn zamierza kontynuować prowadzoną przez Niego działalność gospodarczą, z czego wynika przekazania jej w drodze darowizny.

W przypadku darowizny przedsiębiorstwa mamy do czynienia z nieodpłatnym, jednostronnym świadczeniem. W związku z aktem darowizny darczyńca nie otrzymuje żadnych wartości pieniężnych ani innego przysporzenia majątkowego. W związku z powyższym, przekazanie przedsiębiorstwa w drodze darowizny nie będzie wywoływało skutków podatkowych u darczyńcy. W szczególności zauważyć należy, że po Pana stronie nie powstanie przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, bowiem ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wiąże, co do zasady, powstanie przychodu z tego źródła z odpłatnym zbyciem składników majątku wykorzystywanych w tej działalności.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592):

Powyższy przepis ustanawia generalną zasadę opodatkowania podatkiem dochodowym, zgodnie z którą opodatkowaniu tym podatkiem podlegają wszelkie uzyskane przez podatnika w danym roku korzyści majątkowe, z wyjątkiem tych, które na mocy ustawy wyłączone zostały z tego opodatkowania (np. poprzez wprowadzenie ustawowego zwolnienia z opodatkowania, czy też zaniechanie poboru podatku).

Stosownie do art. 10 ust. 1 pkt 3 tej ustawy:

W myśl art. 14 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Zgodnie z art. 14 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy:

Z powołanych powyżej uregulowań prawnych wynika, że do powstania przychodu, o którym mowa w art. 14 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, dochodzi jedynie wskutek zbycia o charakterze odpłatnym.

Jeśli w związku z tym przekazaniem, Pan (darczyńca) nie otrzyma żadnych wartości pieniężnych ani innego przysporzenia majątkowego, to przekazanie to nie mieści się w zakresie powołanych powyżej definicji dochodów/przychodów podatkowych. Po Pana stronie nie powstanie więc w związku z tą czynnością przychód do opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

W konsekwencji mając na względzie, że darowizna wskazanych we wniosku składników majątku, wchodzących w skład darowanego na rzecz syna przedsiębiorstwa jest czynnością prawną nieodpłatną, stwierdzić należy, że w związku z jej dokonaniem nie powstanie po Pana stronie przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej, o którym mowa w ww. art. 14 ust. 2 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W tym zakresie Pana stanowisko jest prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dniu zaistnienia zdarzenia.

Procedura wydawania indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego nie podlega regułom przewidzianym dla postępowania podatkowego czy kontrolnego. Przy wydawaniu interpretacji indywidualnych w trybie art. 14b ustawy Ordynacja podatkowa, opieram się wyłącznie na opisie stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego podanym we wniosku - nie prowadzę postępowania dowodowego. Przy wydawaniu niniejszej interpretacji dokonałem więc wyłącznie analizy okoliczności podanych we wniosku.

Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów podatkowych nie jest bowiem ustalanie, czy przedstawione we wniosku stan faktyczny/zdarzenie przyszłe jest zgodny ze stanem rzeczywistym. Ustalenie stanu rzeczywistego stanowi domenę ewentualnego postępowania podatkowego. To na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia w toku tego postępowania okoliczności faktycznych, z których wywodzi on dla siebie korzystne skutki prawne.

Jeżeli zatem przedstawiony we wniosku opis zdarzenia różnić się będzie od występującego w rzeczywistości, wówczas wydana interpretacja nie będzie Pana chroniła w zakresie rzeczywiście zaistniałego zdarzenia.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.

·Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 163 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.