Interpretacja indywidualna z dnia 15 maja 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0111-KDIB1-1.4010.159.2026.1.SG
Rozliczenia w ramach systemu nettingu nie skutkują powstaniem podatkowych różnic kursowych, jeżeli przeliczenie zobowiązań na PLN następuje przed rozliczeniem. Różnice kalkulacyjne wynikające z takich przeliczeń nie stanowią kosztów uzyskania przychodów ani przychodów podatkowych, jak określono w art. 15a ustawy o CIT.
Interpretacja indywidualna – stanowisko w części prawidłowe i w części nieprawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób prawnych jest w części prawidłowe i w części nieprawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
27 marca 2026 r. wpłynął Państwa wniosek z tego samego dnia o wydanie interpretacji indywidualnej.
Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
A. Sp. z o.o. jest spółką z ograniczoną odpowiedzialnością mającą siedzibę w Polsce, gdzie podlega nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu.
Spółka należy do międzynarodowej grupy A. specjalizującej się w produkcji (...) (dalej: „Grupa”). Spółka holdingowa Grupy ma siedzibę w Szwecji.
Wnioskodawca przystąpił do obowiązującego w Grupie systemu nettingu (dalej: „System”), polegającego na konsolidacji sald zobowiązań i należności pomiędzy Spółką, a innymi podmiotami z Grupy. Spółka jest jedynym polskim podmiotem uczestniczącym w Systemie. Podmiot pełniący funkcję centrum nettingowego (dalej: „Centrum Nettingowe”) jest podmiotem powiązanym należącym do Grupy.
Wnioskodawca uiszcza regularne, comiesięczne opłaty na rzecz Grupy za korzystanie z oprogramowania wykorzystywanego w Systemie.
Zobowiązania z tytułu faktur przychodowych Spółki są rozliczane (tj. kompensowane) w ramach Systemu z fakturami kosztowymi wystawianymi na rzecz Spółki przez inne podmioty z Grupy. Przykładowo będą to faktury kosztowe wystawiane na rzecz Spółki z tytułu korzystania przez nią z grupowych licencji lub usług IT i zarządzania. Spółka (podobnie jak większość innych faktur wystawianych przez podmioty z Grupy) rozlicza je za pomocą Systemu.
Jednocześnie Spółka wskazuje, że istnieją faktury wewnątrzgrupowe, które nie są rozliczane w ramach Systemu. Sytuacje, w których System nie jest wykorzystywany przy rozliczeniu transakcji wewnątrzgrupowych obejmują m.in. płatności wewnętrzne służące finansowaniu Spółki, jak np. pożyczki wewnętrzne, transakcje finansowe z ustalonym terminem płatności, odsetki od rachunków cash poolling czy też dywidendy.
W ramach Systemu rozliczenia zobowiązań wynikających z faktur w walutach obcych mogą być: (i) kompensowane w walucie obcej albo (ii) najpierw przeliczane na PLN, a następnie kompensowane w Systemie w walucie krajowej (PLN).
Rozliczenia płatności Spółki w ramach Systemu opisane w pkt (ii) powyżej dokonywane są według następującej metodyki:
·Spółka wystawia faktury w walucie krajowej (PLN), natomiast otrzymuje faktury w walucie obcej (np. EUR);
·następnie Spółka dokonuje przeliczenia kwoty zobowiązań z otrzymanych faktur na walutę krajową (PLN) według kursu ustalonego na 8. dzień roboczy miesiąca, w którym otrzymuje od Grupy oświadczenie nettingowe zawierające m.in. obowiązujące kursy wymiany walut;
·po dokonanym przeliczeniu kwoty na walutę krajową wartości wyrażone w PLN zostają ujawnione w Systemie;
·końcowo – w Systemie dokonywana jest kompensata wzajemnych należności i zobowiązań Spółki wobec podmiotów z Grupy. Rozliczenie w ramach Systemu dokonywane jest w formie wpłaty na rachunek lub pobrania z rachunku bankowego, które następuje każdego 10. dnia roboczego miesiąca.
W konsekwencji stosowania powyższej metodyki rozliczeń w ramach Systemu zobowiązania Spółki wobec Grupy z tytułu otrzymywanych przez nią faktur wyrażonych w walucie obcej, rozliczane są efektywnie w walucie krajowej Spółki (PLN).
Spółka wskazuje, że dokonuje rozliczenia różnic kursowych zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 15a ustawy o CIT (tzw. podatkowa metoda rozliczania różnic kursowych).
Pytania
1.Czy prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy, że w świetle opisanego stanu faktycznego (winno być: zdarzenia przyszłego), w sytuacji otrzymywania przez Spółkę faktur w walucie obcej, których rozliczenie następuje poprzez kompensatę w Systemie wzajemnych należności i zobowiązań po wartościach wyrażonych w walucie krajowej (PLN), po stronie Spółki nie powstają dodatnie lub ujemne podatkowe różnice kursowe, o których mowa w art. 15a ust. 2 oraz ust. 3 ustawy o CIT?
2.Czy w sytuacji potwierdzenia stanowiska wskazanego w pytaniu 1, Wnioskodawcy przysługuje prawo do ujmowania kosztów i przychodów podatkowych z tytułu rozliczeń walutowych (tj. powstałych różnic ekonomicznych) na zasadach ogólnych, pomimo tego, że nie spełniają one definicji podatkowych różnic kursowych, o których mowa w art. 15a ust. 2 oraz ust. 3 ustawy o CIT?
Państwa stanowisko w sprawie
Zdaniem Wnioskodawcy, w świetle opisanego stanu faktycznego (winno być: zdarzenia przyszłego):
Ad 1
W sytuacji otrzymywania przez Spółkę faktur w walucie obcej, których rozliczenie następuje poprzez kompensatę w Systemie wzajemnych należności i zobowiązań po wartościach wyrażonych w walucie krajowej (PLN), po stronie Spółki nie powstają dodatnie lub ujemne podatkowe różnice kursowe, o których mowa w art. 15a ust. 2 oraz ust. 3 ustawy o CIT.
Ad 2
Wnioskodawcy przysługuje prawo do ujmowania kosztów i przychodów podatkowych z tytułu rozliczeń walutowych (tj. powstałych różnic ekonomicznych) na zasadach ogólnych, pomimo tego, że nie spełniają one definicji podatkowych różnic kursowych, o których mowa w art. 15a ust. 2 oraz ust. 3 ustawy o CIT.
Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy w zakresie pytania nr 1
W ocenie Wnioskodawcy, w opisanym stanie faktycznym (winno być: zdarzeniu przyszłym) nie powstaną dodatnie lub ujemne podatkowe różnice kursowe, o których mowa w art. 15a ust. 2 oraz ust. 3 ustawy o CIT.
Rozliczenie zobowiązań wyrażonych w walucie obcej może powodować powstanie dodatnich lub ujemnych różnic kursowych, które mogą wpływać na wynik podatkowy podatnika. Podatkowe różnice kursowe powstają co do zasady, gdy kurs waluty obowiązujący w momencie ujęcia faktury w księgach, różni się od kursu waluty z momentu jej zapłaty. Przy czym „zapłata” rozumiana jest szeroko - obejmuje ona bowiem również przypadki kompensaty wzajemnych należności i zobowiązań stron, co ma miejsce w opisanym przez Wnioskodawcę stanie faktycznym (winno być: zdarzeniu przyszłym).
Zgodnie z art. 15a ust. 2 ustawy o CIT dodatnie różnice kursowe powstaną, jeżeli wartość:
1)przychodu należnego wyrażonego w walucie obcej po przeliczeniu na złote według kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski jest niższa od wartości tego przychodu w dniu jego otrzymania, przeliczonej według faktycznie zastosowanego kursu waluty z tego dnia;
2)poniesionego kosztu wyrażonego w walucie obcej po przeliczeniu na złote według kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski jest wyższa od wartości tego kosztu w dniu zapłaty, przeliczonej według faktycznie zastosowanego kursu waluty z tego dnia;
3)otrzymanych lub nabytych środków lub wartości pieniężnych w walucie obcej w dniu ich wpływu jest niższa od wartości tych środków lub wartości pieniężnych w dniu zapłaty lub innej formy wypływu tych środków lub wartości pieniężnych, według faktycznie zastosowanego kursu waluty z tych dni, z zastrzeżeniem pkt 4 i 5;
4)kredytu (pożyczki) w walucie obcej w dniu jego udzielenia jest niższa od wartości tego kredytu (pożyczki) w dniu jego zwrotu, przeliczonej według faktycznie zastosowanego kursu waluty z tych dni;
5)kredytu (pożyczki) w walucie obcej w dniu jego otrzymania jest wyższa od wartości tego kredytu (pożyczki) w dniu jego spłaty, przeliczonej według faktycznie zastosowanego kursu waluty z tych dni.
Ujemne różnice kursowe powstają zaś, zgodnie z ust. 3, jeżeli wartość:
1)przychodu należnego wyrażonego w walucie obcej po przeliczeniu na złote według kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski jest wyższa od wartości tego przychodu w dniu jego otrzymania, przeliczonej według faktycznie zastosowanego kursu waluty z tego dnia;
2)poniesionego kosztu wyrażonego w walucie obcej po przeliczeniu na złote według kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski jest niższa od wartości tego kosztu w dniu zapłaty, przeliczonej według faktycznie zastosowanego kursu waluty z tego dnia;
3)otrzymanych lub nabytych środków lub wartości pieniężnych w walucie obcej w dniu ich wpływu jest wyższa od wartości tych środków lub wartości pieniężnych w dniu zapłaty lub innej formy wypływu tych środków lub wartości pieniężnych, według faktycznie zastosowanego kursu waluty z tych dni, z zastrzeżeniem pkt 4 i 5;
4)kredytu (pożyczki) w walucie obcej w dniu jego udzielenia jest wyższa od wartości tego kredytu (pożyczki) w dniu jego zwrotu, przeliczonej według faktycznie zastosowanego kursu waluty z tych dni;
5)kredytu (pożyczki) w walucie obcej w dniu jego otrzymania jest niższa od wartości tego kredytu (pożyczki) w dniu jego spłaty, przeliczonej według faktycznie zastosowanego kursu waluty z tych dni.
W ww. przepisach ustawodawca przewidział zamknięty katalog przypadków, w których powstają podatkowe różnice kursowe dla celów podatku dochodowego od osób prawnych.
Aby więc powstały podatkowe różnice kursowe, muszą zostać równocześnie spełnione następujące przesłanki:
·należność/zobowiązanie są wyrażone w walucie obcej;
·rozliczenie należności/zobowiązania (rozumiane jako uregulowanie płatności) również następuje w walucie obcej;
·pomiędzy dniem powstania należności/zobowiązania, a dniem ich rozliczenia (tj. dniem płatności) wystąpiła faktyczna różnica kursowa.
Podatkowe różnice kursowe powstają zatem wyłącznie wtedy, gdy zobowiązania, są wyrażane/zaciągane oraz regulowane (tj. kompensowane/spłacane) w walucie obcej.
Jak zostało wskazane w stanie faktycznym (winno być: zdarzeniu przyszłym) - rozliczenia płatności Spółki w ramach Systemu dokonywane są według następującej metodyki:
·Spółka wystawia faktury w walucie krajowej (PLN), natomiast otrzymuje faktury w walucie obcej (np. EUR);
·następnie Spółka dokonuje przeliczenia kwoty zobowiązań z otrzymanych faktur w walucie obcej na walutę krajową (PLN) według kursu ustalonego na 8. dzień roboczy miesiąca, w którym otrzymuje od Grupy oświadczenie nettingowe zawierające m.in. obowiązujące kursy wymiany walut;
·po dokonanym przeliczeniu kwoty na walutę krajową wartości wyrażone w PLN zostają ujawnione w Systemie;
·końcowo – w Systemie dokonywana jest kompensata wzajemnych należności i zobowiązań Spółki wobec podmiotów z Grupy. Rozliczenie w ramach Systemu dokonywane jest w formie wpłaty na rachunek lub pobrania z rachunku bankowego, które następuje każdego 10. dnia roboczego miesiąca.
W konsekwencji stosowania powyższej metodyki rozliczeń w ramach Systemu, zobowiązania Spółki wobec z Grupy z tytułu otrzymywanych przez nią faktur wyrażonych w walucie obcej, rozliczane są efektywnie w walucie krajowej Spółki (PLN).
W sytuacji Wnioskodawcy spełniona jest zatem jedynie pierwsza okoliczność warunkująca powstanie podatkowej różnicy kursowej, tj. otrzymywane przez Spółkę faktury są w walucie obcej (np. EUR). Później jednak kwoty wynikające z faktur Spółka przelicza na PLN, czyli walutę krajową. Po przeliczeniu na walutę PLN i ujawnieniu w Systemie zobowiązania zostają rozliczone (tj. kompensowane w Systemie) w walucie krajowej, a nie obcej - tym samym Spółka nie spełnia drugiego warunku dla uznania wskazanych rozliczeń walutowych (tj. powstałych różnic ekonomicznych) za podatkowe różnice kursowe.
Powyższe stanowisko znajduje również potwierdzenie w praktyce organów podatkowych.
Przykładowo w interpretacji indywidualnej z 30 kwietnia 2025 r., Znak: 0111-KDIB1-1. 4010.106.2025.2.SG organ stwierdził, że „(…) nie są uznawane za różnice kursowe dla celów podatkowych różnice wynikające z kursów walut, jeśli, np. zobowiązanie czy należność wyrażone są w walucie obcej a uregulowanie następuje w polskich złotych lub odwrotnie - zobowiązanie bądź należność wyrażone są w polskich złotych a zapłata dokonywana jest w walucie obcej. Tym samym, nie wszystkie różnice kursowe - w wymiarze ekonomicznym - ustalane dla celów rachunkowych i traktowane odpowiednio jako koszt/przychód finansowy w rachunku wyników, uznawane są przez prawo podatkowe za różnice kursowe, bowiem dla celów podatkowych różnice te powstają wyłącznie w przypadkach wymienionych enumeratywnie w art. 15a ust. 2 i 3 ustawy o CIT. Mając na uwadze, że ustawowy katalog zdarzeń prowadzących do realizacji podatkowych różnic kursowych ma charakter zamknięty, wszelkie inne zdarzenia niż wymienione w tym przepisie nie mogą skutkować powstaniem różnic kursowych dla celów podatkowych”.
Podobne stanowisko (co prawda odnoszące się do zobowiązań pożyczkowych, przy czym przedstawione wnioskowanie w zakresie rozliczeń walutowych zdaniem Spółki znajduje analogię także w zakresie przedstawionego przez nią stanu faktycznego) zostało przedstawione również m.in. w:
·interpretacji indywidualnej z 9 kwietnia 2024r., Znak: 0114-KDIP2-2.4010.69.2024.1.SJ, w której organ wskazał, że „Nie są bowiem uznawane za różnice kursowe dla celów podatkowych różnice wynikające z kursów walut, jeśli np. zobowiązanie pożyczkowe czy należność pożyczkowa wyrażone są w walucie obcej (przy czym przez wyrażone w walucie obcej należy tu rozumieć, że realizowane są w takiej walucie), a sama zapłata (w jakiejkolwiek formie) następuje w złotówkach lub odwrotnie - zobowiązanie bądź należność wyrażone są w złotówkach a zapłata dokonywana jest w walucie obcej. Inaczej rzecz ujmując, podatkowe różnice kursowe mogą powstać wyłącznie wówczas, gdy płatności związane z daną transakcją dokonywane są w wartościach pieniężnych ujętych w walutach obcych”;
·interpretacji indywidualnej z dnia 10 maja 2023 r., Znak: 0114-KDIP2-2.4010.150.2023.1.AS, gdzie organ podatkowy zgodził się z podatnikiem, że „(…) pożyczka zarówno w momencie jej udzielenia, jak i w momencie zwrotu musi mieć charakter walutowy. W sytuacji przewalutowania z waluty obcej na walutę polską, pożyczka traci charakter zobowiązania walutowego, a tym samym nie spełnia przesłanek koniecznych do powstania różnic kursowych”.
W konsekwencji, w opisanym stanie faktycznym (winno być: zdarzeniu przyszłym), tj., gdy zobowiązania wynikające z faktur w walucie obcej są przeliczane na walutę krajową, a następnie rozliczane (tj. kompensowane w ramach Systemu) w walucie krajowej (PLN), po stronie Wnioskodawcy nie powstaną podatkowe różnice kursowe.
Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy w zakresie pytania nr 2
Zdaniem Wnioskodawcy, pomimo że jego rozliczenia walutowe nie spełniają definicji podatkowych różnic kursowych, nadal przysługuje mu prawo do ujmowania powstałych różnic ekonomicznych jako kosztów i przychodów podatkowych na zasadach ogólnych.
W przypadku Wnioskodawcy w wyniku przewalutowania otrzymanych faktur z waluty obcej (np. EUR), na walutę krajową (PLN), może powstać ekonomiczna różnica kursowa. Będzie ona wynikać z naturalnego wahania kursu walut, który stanowi istotę również podatkowych różnic kursowych. Podobnie jak w ich przypadku, ekonomiczne różnice kursowe także powodują powstanie przychodu lub kosztu po stronie Spółki.
Fakt, że Spółka przelicza zobowiązania wynikające z faktur, których kwoty wyrażone są w walucie obcej na walutę krajową, a następnie rozlicza je (tj. kompensuje w ramach Systemu) w walucie krajowej (przez co nie spełniają one definicji podatkowych różnic kursowych), nie oznacza, że w rzeczywistości nie zachodzi efekt tożsamy z różnicami kursowymi.
Spółka nadal może osiągnąć przychody lub koszty wynikające z faktycznych różnic w kursach walut z dnia przeliczenia waluty obcej na krajową oraz z dnia zapłaty w walucie krajowej równowartości faktury. Ostateczny efekt ekonomiczny dla Spółki będzie tożsamy jak przy powstaniu dodatnich lub ujemnych różnic kursowych.
Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT przychodami są w szczególności otrzymane pieniądze, wartości pieniężne, w tym również różnice kursowe.
Określenie „w szczególności” oznacza, że katalog przychodów wymieniony w art. 12 ustawy o CIT ma charakter otwarty. Natomiast uszczegółowienie różnic kursowych w ramach wartości pieniężnych zwraca na nie szczególną uwagę, nie wyklucza zaś istnienia innych przychodów wynikających z wartości pieniężnych. Nie ma więc przeciwskazań, aby uznać dodatni rezultat występujących różnic ekonomicznych za przychód Spółki.
Również różnice ekonomiczne zwiększające Spółce koszt powinny być rozpatrywane jako koszty uzyskania przychodu na podstawie zasad ogólnych.
Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o CIT kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów ze źródła przychodów lub w celu zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1 ustawy o CIT.
Jak wskazano wcześniej, osiągane przez Wnioskodawcę przychody z tytułu tzw. różnic ekonomicznych, mimo że nie stanowią podatkowych różnic kursowych w rozumieniu art. 15a ustawy o CIT, stanowią realne przysporzenie majątkowe, a tym samym przychód podatkowy zgodnie z art. 12 ustawy o CIT. Skoro zatem różnice te generują przychody podatkowe, to koszty pozostające w bezpośrednim związku z tymi przychodami – wynikające z tych samych mechanizmów rozliczeń - należy uznać za koszty uzyskania przychodów w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o CIT, jako ponoszone w celu osiągnięcia lub zabezpieczenia źródła przychodów.
Jednocześnie koszty te nie są wymienione w katalogu wydatków niestanowiących kosztów uzyskania przychodów, o którym mowa w art. 16 ust. 1 ustawy o CIT, co oznacza, że mogą być ujęte podatkowo na zasadach ogólnych.
W konsekwencji, w ocenie Wnioskodawcy, różnice ekonomiczne powstałe przy przeliczeniu zobowiązań wynikających z faktur w walucie obcej (np. EUR) na walutę krajową (PLN) i są kompensowane w ramach Systemu w walucie krajowej (PLN), które nie są jednak kwalifikowane jako podatkowe różnice kursowe, powinny być traktowane odpowiednio jak przychody lub koszty podatkowe.
Tym samym Wnioskodawca uważa, że ma prawo do ujmowania kosztów i przychodów z tytułu rozliczeń walutowych (tj. powstałych różnic ekonomicznych) odpowiednio jako kosztów uzyskania przychodu lub przychodów podatkowych, mimo że nie spełniają definicji podatkowych różnic kursowych według ustawy o CIT.
Mając na uwadze powyższe, Wnioskodawca wnosi o potwierdzenie prawidłowości stanowiska przedstawionego w pkt 1 oraz 2 na wstępie.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest w części prawidłowe i w części nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Na wstępie należy zaznaczyć, że pytania przedstawione przez Państwa we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej wyznaczają zakres przedmiotowy tego wniosku. W związku z powyższym, wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem wniosku (Państwa zapytań). Zatem, inne kwestie wynikające z opisu sprawy i własnego stanowiska, nieobjęte pytaniami, nie zostały rozpatrzone w niniejszej interpretacji.
Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 554, dalej: „ustawa o CIT”):
Przychodami, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4 oraz art. 14, są w szczególności otrzymane pieniądze, wartości pieniężne, w tym również różnice kursowe.
Przy czym, jak wynika z art. 12 ust. 2 ww. ustawy:
Przychody w walutach obcych przelicza się na złote według kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień uzyskania przychodu.
Jednocześnie, w myśl przepisu art. 15 ust. 1 ustawy o CIT:
Kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów ze źródła przychodów lub w celu zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1. Koszty poniesione w walutach obcych przelicza się na złote według kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień poniesienia kosztu.
Należy zauważyć, że definicja sformułowana przez ustawodawcę ma charakter ogólny. Z tego względu każdorazowy wydatek poniesiony przez podatnika powinien podlegać indywidualnej ocenie w celu dokonania jego kwalifikacji prawnej. Wyjątkiem jest jedynie sytuacja, gdy ustawa wyraźnie wskazuje jego przynależność do kategorii kosztów uzyskania przychodów lub wyłącza możliwość zaliczenia go do tego rodzaju kosztów. W pozostałych przypadkach należy natomiast zbadać istnienie związku między poniesionym kosztem a powstaniem przychodu lub zabezpieczeniem źródła uzyskiwania przychodów. Kosztem uzyskania przychodów będą przy tym zarówno wydatki, których poniesienie bezpośrednio przekłada się na uzyskanie konkretnych przychodów, jak i te, których nie można w taki sposób przypisać do określonych przychodów, ale są racjonalnie uzasadnione jako prowadzące do ich osiągnięcia.
Netting – jest to bezgotówkowa forma rozliczeń między dwoma lub więcej podmiotami gospodarczymi, realizowana w ściśle określonym czasie. Kontrahenci zbierają dokumenty zawierające kwoty wzajemnych należności i zobowiązań, a następnie regulują jedynie powstałe saldo. Zazwyczaj podmiot nettingowy działa jako pośrednik i przyjmuje na siebie rolę kupującego i sprzedającego w danej transakcji w celu zabezpieczenia zamówień między stronami. Praktyka taka stosowana jest zwłaszcza w obrocie międzynarodowym między podmiotami gospodarczymi, będącymi członkami zagranicznych grup kapitałowych. Inaczej nazywana jest praktyką transakcji kompensacyjnych.
Jak stanowi z art. 498 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.):
Gdy dwie osoby są jednocześnie względem siebie dłużnikami i wierzycielami, każda z nich może potrącić swoją wierzytelność z wierzytelności drugiej strony, jeżeli przedmiotem obu wierzytelności są pieniądze lub rzeczy tej samej jakości oznaczone tylko co do gatunku, a obie wierzytelności są wymagalne
i mogą być dochodzone przed sądem lub przed innym organem państwowym. Wskutek potrącenia obie wierzytelności umarzają się nawzajem do wysokości wierzytelności niższej.
Wobec tego potrącenie wierzytelności jest jedną z form wygaśnięcia zobowiązania w wyniku wykonania świadczenia przez umorzenie wzajemnych wierzytelności między stronami. Wygaśnięcie zobowiązania przez potrącenie (kompensata wierzytelności) następuje wówczas, gdy jedna strona jest w stosunku do drugiej dłużnikiem i jednocześnie wierzycielem, tj. ma zarówno wierzytelności, jak i zobowiązania względem drugiej strony. Potrącenie, mimo że dotyczy zobowiązań do świadczeń tego samego rodzaju (z reguły pieniężnych), to prowadzi do zaliczenia jednej wierzytelności na poczet drugiej. Dochodzi w ten sposób do zaspokojenia wierzyciela i osiągnięcia tym samym celu zobowiązania.
Oznacza to, że potrącenie (kompensata) wzajemnych wierzytelności i zobowiązań stanowi jedną z form zapłaty.
Przy potrąceniu wierzytelności wyrażonych w walucie obcej mogą występować różnice kursowe uwzględniane w rachunku podatkowym.
W szczególności potwierdzeniem na to jest przepis art. 15a ust. 7 ustawy o CIT, który stanowi, że:
Za koszt poniesiony, o którym mowa w ust. 2 i 3, uważa się koszt wynikający z otrzymanej faktury (rachunku) albo innego dowodu w przypadku braku faktury (rachunku), a za dzień zapłaty, o którym mowa w ust. 2 i 3 - dzień uregulowania zobowiązań w jakiejkolwiek formie, w tym w wyniku potrącenia wierzytelności.
Z powyższego przepisu wynika zatem, że w wyniku potrącenia wierzytelności dochodzi do uregulowania zobowiązania, które powoduje powstanie różnic kursowych.
Różnice kursowe, jako kategoria ekonomiczna, najogólniej oznaczają różnice wynikające z wartości walut obcych wyrażonych w walucie polskiej w różnych momentach czasu.
Powstają na skutek wahań kursów (kurs – cena jednej waluty w jednostkach innej waluty) kupna i sprzedaży waluty krajowej w stosunku do walut obcych, wzajemnych zmian poziomów kursów innych walut oraz wystąpienia odchyleń między kursem średnim walut obcych, ogłaszanym przez bank centralny (NBP) a faktycznymi, najczęściej bankowymi kursami sprzedaży lub zakupu poszczególnych walut.
W zależności od wzajemnych relacji pomiędzy kursami walut mogą więc występować dodatnie lub ujemne różnice kursowe.
Różnice kursowe, jako kategoria ekonomiczna, najogólniej oznaczają różnice wynikające z wartości walut obcych wyrażonych w walucie polskiej w różnych momentach czasu. Powstają na skutek wahań kursów (kurs – cena jednej waluty w jednostkach innej waluty) kupna i sprzedaży waluty krajowej w stosunku do walut obcych, wzajemnych zmian poziomów kursów innych walut oraz wystąpienia odchyleń między kursem średnim walut obcych, ogłaszanym przez bank centralny (NBP) a faktycznymi, najczęściej bankowymi kursami sprzedaży lub zakupu poszczególnych walut.
Zatem w świetle ww. przepisów, różnice kursowe stanowią, co do zasady, przychody lub koszty uzyskania przychodów. Jednocześnie, przywoływana ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych przewiduje dwie metody prowadzące do ustalenia przychodów i kosztów z tego tytułu.
Zgodnie z art. 9b ust. 1 ustawy ustawa o CIT:
Podatnicy ustalają różnice kursowe na podstawie:
1) art. 15a, albo
2) przepisów o rachunkowości, pod warunkiem że w okresie, o którym mowa w ust. 3, sporządzane przez podatników sprawozdania finansowe będą badane przez firmy audytorskie.
Z wniosku wynika, że rozliczają Państwo różnice kursowe w oparciu o tzw. metodę podatkową, czyli na podstawie art. 15a ustawy o CIT, zgodnie z którym:
Różnice kursowe zwiększają odpowiednio przychody jako dodatnie różnice kursowe albo koszty uzyskania przychodów jako ujemne różnice kursowe w kwocie wynikającej z różnicy między wartościami określonymi w ust. 2 i 3.
Zdarzenia, z którymi ustawodawca wiąże skutki w postaci wystąpienia podatkowych różnic kursowych, wymienione zostały w art. 15a ust. 2 (dodatnie różnice kursowe) i ust. 3 (ujemne różnice kursowe) ustawy o CIT.
Stosownie do art. 15a ust. 2 pkt 1-3 ustawy o CIT:
Dodatnie różnice kursowe powstają, jeżeli wartość:
1) przychodu należnego wyrażonego w walucie obcej po przeliczeniu na złote według kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski jest niższa od wartości tego przychodu w dniu jego otrzymania, przeliczonej według faktycznie zastosowanego kursu waluty z tego dnia;
2) poniesionego kosztu wyrażonego w walucie obcej po przeliczeniu na złote według kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski jest wyższa od wartości tego kosztu w dniu zapłaty, przeliczonej według faktycznie zastosowanego kursu waluty z tego dnia;
3) otrzymanych lub nabytych środków lub wartości pieniężnych w walucie obcej w dniu ich wpływu jest niższa od wartości tych środków lub wartości pieniężnych w dniu zapłaty lub innej formy wypływu tych środków lub wartości pieniężnych, według faktycznie zastosowanego kursu waluty z tych dni, z zastrzeżeniem pkt 4 i 5.
Natomiast art. 15a ust. 3 pkt 1-3 ustawy o CIT stanowi, że:
Ujemne różnice kursowe powstają, jeżeli wartość:
1) przychodu należnego wyrażonego w walucie obcej po przeliczeniu na złote według kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski jest wyższa od wartości tego przychodu w dniu jego otrzymania, przeliczonej według faktycznie zastosowanego kursu waluty z tego dnia,
2) poniesionego kosztu wyrażonego w walucie obcej po przeliczeniu na złote według kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski jest niższa od wartości tego kosztu w dniu zapłaty, przeliczonej według faktycznie zastosowanego kursu waluty z tego dnia;
3) otrzymanych lub nabytych środków lub wartości pieniężnych w walucie obcej w dniu ich wpływu jest wyższa od wartości tych środków lub wartości pieniężnych w dniu zapłaty lub innej formy wypływu tych środków lub wartości pieniężnych, według faktycznie zastosowanego kursu waluty z tych dni, z zastrzeżeniem pkt 4 i 5.
W przepisach art. 15a ust. 2 i 3 ww. ustawy ustawodawca przewidział zamknięty katalog przypadków, w których powstają różnice kursowe dla celów podatkowych. Zatem, dla podatników ustalających różnice kursowe na podstawie art. 15a ustawy o CIT (różnice kursowe podatkowe), różnice kursowe powiększające odpowiednio przychody albo koszty uzyskania przychodów powstają w przypadkach wskazanych w ww. przepisach.
Powołane powyżej przepisy określają sytuacje, kiedy powstają podatkowe różnice kursowe mające wpływ na wysokość podstawy opodatkowania, m.in.:
-gdy wartość przychodu należnego w walucie obcej w dniu jego powstania dla celów podatkowych jest inna niż jego wartość w dniu faktycznego otrzymania,
-gdy wartość kosztu podatkowego w walucie obcej w dniu jego zarachowania jest inna niż jego wartość w dniu zapłaty,
-wartość środków (wartości pieniężnych) w walucie obcej w dniu ich nabycia (wpływu na rachunek bankowy) jest inna niż ich wartość w dniu ich wypływu z tego rachunku.
Powyższe oznacza, że nie są uznawane za różnice kursowe dla celów podatkowych różnice wynikające z kursów walut, jeśli, np. zobowiązanie czy należność wyrażone są w walucie obcej a uregulowanie następuje w polskich złotych lub odwrotnie - zobowiązanie bądź należność wyrażone są w polskich złotych a zapłata dokonywana jest w walucie obcej. Tym samym, nie wszystkie różnice kursowe – w wymiarze ekonomicznym – ustalane np. dla celów rachunkowych i traktowane odpowiednio jako koszt/przychód finansowy w rachunku wyników, uznawane są przez prawo podatkowe za różnice kursowe, bowiem dla celów podatkowych różnice te powstają wyłącznie w przypadkach wymienionych enumeratywnie w art. 15a ust. 2 i 3 ustawy o CIT. Mając na uwadze, że ustawowy katalog zdarzeń prowadzących do realizacji podatkowych różnic kursowych ma charakter zamknięty, wszelkie inne zdarzenia niż wymienione w tym przepisie nie mogą skutkować powstaniem różnic kursowych dla celów podatkowych.
Jak wynika z opisu sprawy rozliczenia płatności Spółki w ramach Systemu opisane w pkt (ii) powyżej, tj. w ramach Systemu rozliczenie zobowiązań wynikających z faktur w walutach obcych są najpierw przeliczane na PLN, a następnie kompensowane w Systemie w walucie PLN, dokonywane są według następującej metodyki:
-Spółka otrzymuje faktury w walucie obcej (np. EUR);
-następnie Spółka dokonuje przeliczenia kwoty zobowiązań z otrzymanych faktur na walutę krajową (PLN) według kursu ustalonego na 8. dzień roboczy miesiąca, w którym otrzymuje od Grupy oświadczenie nettingowe zawierające m.in. obowiązujące kursy wymiany walut;
-po dokonanym przeliczeniu kwoty na walutę krajową wartości wyrażone w PLN zostają ujawnione w Systemie;
-końcowo – w Systemie dokonywana jest kompensata wzajemnych należności i zobowiązań Spółki wobec podmiotów z Grupy. Rozliczenie w ramach Systemu dokonywane jest w formie wpłaty na rachunek lub pobrania z rachunku bankowego, które następuje każdego 10. dnia roboczego miesiąca.
Państwa wątpliwości w zakresie pytania nr 1 dotyczą ustalenia, czy prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy, że w świetle opisanego zdarzenia przyszłego, w sytuacji otrzymywania przez Spółkę faktur w walucie obcej, których rozliczenie następuje poprzez kompensatę w Systemie wzajemnych należności i zobowiązań po wartościach wyrażonych w walucie krajowej (PLN), po stronie Spółki nie powstają dodatnie lub ujemne podatkowe różnice kursowe, o których mowa w art. 15a ust. 2 oraz ust. 3 ustawy o CIT.
Biorąc pod uwagę powyższe, należy wskazać w pierwszej kolejności, że przeliczenie przez Spółkę wartości zobowiązań i należności na jednolitą walutę dla celów potrącenia wzajemnych należności i zobowiązań w ramach nettingu jest neutralne podatkowo, tj. nie wywołuje obowiązku rozpoznania różnic kursowych dla celów podatkowych.
Takie przeliczenie ma wymiar techniczny i jego zadaniem jest ustalenie jednej wspólnej waluty dla rozliczenia/uregulowania należności i zobowiązań Spółki względem podmiotów z Grupy, a nie prowadzi do uregulowania tych kwot przez/na rzecz Spółki. Należności i zobowiązania po takim przeliczeniu na inną walutę w ramach systemu nettingowego istnieją nadal, zmienia się jedynie waluta, w której będą one w momencie kompensaty (bądź też ewentualnie rzeczywistej zapłaty) uregulowane. Uznać więc należy, że przeliczenie przez Spółkę wartości zobowiązań i należności na inną walutę w ramach nettingu jest neutralne z punktu widzenia ustawy o CIT (w szczególności z punktu widzenia różnic kursowych dla celów podatkowych).
W konsekwencji stosowania powyższej metodyki rozliczeń w ramach Systemu zobowiązania Spółki wobec Grupy z tytułu otrzymywanych przez nią faktur wyrażonych w walucie obcej, rozliczane są efektywnie w walucie krajowej Spółki (PLN).
Odnosząc się zatem do Państwa wątpliwości należy wskazać, że otrzymanie faktury przez Spółkę nastąpiło w walucie obcej (np. EURO). Zatem została spełniona pierwsza przesłanka niezbędna do powstania podatkowych różnic kursowych przez Spółkę.
Jednakże, zgodnie z opisaną metodyką Systemu (zawartą w pkt (ii) opisu sprawy), Spółka dokonuje przeliczenia wartości zobowiązań z otrzymanych faktur na walutę krajową (PLN) według kursu z 8. dnia roboczego, które następnie podlegają kompensacie w Systemie w walucie krajowej (PLN). W takim schemacie nie zostaje spełniona druga z przesłanek niezbędnych do powstania podatkowych różnic kursowych, a mianowicie: uregulowanie zobowiązań nie następuje w walucie obcej. Skoro bowiem przedmiotem kompensaty (potrącenia) są wartości wyrażone w PLN, to finalne rozliczenie następuje w walucie krajowej.
Zatem Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 1 sprowadzające się do twierdzenia, że w sytuacji otrzymywania przez Spółkę faktur w walucie obcej, których rozliczenie następuje poprzez kompensatę w Systemie wzajemnych należności i zobowiązań po wartościach wyrażonych w walucie krajowej (PLN), po stronie Spółki nie powstają dodatnie lub ujemne podatkowe różnice kursowe należało uznać za prawidłowe.
Odnosząc się z kolei do Państwa wątpliwości w zakresie ustalenia, czy w sytuacji potwierdzenia stanowiska wskazanego w pytaniu 1, Wnioskodawcy przysługuje prawo do ujmowania kosztów i przychodów podatkowych z tytułu rozliczeń walutowych (tj. powstałych różnic ekonomicznych) na zasadach ogólnych, pomimo tego, że nie spełniają one definicji podatkowych różnic kursowych, o których mowa w art. 15a ust. 2 oraz ust. 3 ustawy o CIT wskazać należy, że skoro Spółka rozpoznaje niepodatkowe różnice kursowe, a co za tym idzie, rozpoznaje je tylko dla celów ekonomicznych, to nie może rozpoznać z tego tytułu przychodów bądź kosztów podatkowych.
Wyjaśnienia wymaga, że każda jednostka gospodarcza (podatnik podatku dochodowego od osób prawnych) działa w obrębie prawa bilansowego oraz ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Dla ustalenia podstawy opodatkowania (dochodu podatkowego) zarówno przychody, jak i koszty muszą być określone w oparciu o przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Oznacza to zatem, że przy kwalifikacji zarówno przychodów, jak i kosztów dla celów podatkowych należy kierować się wyłącznie przepisami ustawy podatkowej.
Powołany powyżej art. 12 ust. 1 ustawy o CIT przedstawia katalog przychodów podatkowych, zaś ust. 4 tego artykułu określa, co nie jest przychodem. Natomiast w art. 15 ust. 1 powołanej ustawy zostało szeroko zdefiniowane, co stanowi koszt uzyskania przychodu, natomiast w art. 16 ust. 1 tej ustawy zaprezentowany jest katalog, jakich wydatków nie zaliczamy do kosztów uzyskania przychodów.
Różnice ekonomiczne, o których mowa w opisie sprawy, mają charakter wyłącznie kalkulacyjny i wynikają z przyjętego wewnątrz Grupy modelu rozliczeń. Nie stanowią one faktycznego, definitywnego wydatku w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o CIT, lecz są jedynie pochodną zastosowania kursu umownego, który nie może kreować kosztu podatkowego poza mechanizmem przewidzianym w art. 15a.
Nie zawsze zatem przychody/koszty ekonomiczne są przychodami/kosztami podatkowymi.
Taka właśnie sytuacja występuje w przedmiotowej sprawie, gdzie kwoty rozpoznawanych niepodatkowych różnic kursowych nie mogą być ujęte w rachunku podatkowym, gdyż tworzyłyby sztuczne przychody, bądź koszty podatkowe.
Zatem Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 2 sprowadzające się do twierdzenia, że Wnioskodawcy przysługuje prawo do ujmowania kosztów i przychodów podatkowych z tytułu rozliczeń walutowych (tj. powstałych różnic ekonomicznych) na zasadach ogólnych, pomimo tego, że nie spełniają one definicji podatkowych różnic kursowych, o których mowa w art. 15a ust. 2 oraz ust. 3 ustawy o CIT należało uznać za nieprawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
·Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.
·Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
·Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
·w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
·w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.

