Interpretacja indywidualna z dnia 22 maja 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0113-KDIPT2-2.4011.243.2026.2.DA
Osoba nie może być uznana za samotnie wychowującą dziecko w rozumieniu art. 6 ust. 4c ustawy o PIT, jeśli w roku rozliczeniowym pozostawała w związku małżeńskim bez orzeczenia separacji lub rozwodu. W przypadku ulgi prorodzinnej, pełna ulga przysługuje rodzicowi wykonującemu wyłączną pieczę nad dzieckiem, jeśli drugi rodzic ma ograniczoną władzę rodzicielską.
Interpretacja indywidualna – stanowisko w części prawidłowe i w części nieprawidłowe
Szanowny Panie,
stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych w zakresie możliwości skorzystania:
·z rozliczenia w sposób przewidziany dla osób samotnie wychowujących dzieci w stosunku do małoletniego dziecka A z Pana poprzedniego, nieformalnego związku – jest nieprawidłowe,
·z ulgi prorodzinnej w wysokości 100% na dziecko A z Pana poprzedniego, nieformalnego związku − jest prawidłowe,
·z ulgi prorodzinnej w wysokości 50% na dziecko B z Pana małżeństwa − jest nieprawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
23 lutego 2026 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku dochodowego od osób fizycznych. Uzupełnił go Pan pismem złożonym 24 kwietnia 2026 r. – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
Wnioskodawca jest osobą fizyczną podlegającą nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Rzeczypospolitej Polskiej.
W roku podatkowym 2025 Wnioskodawca posiadał dwoje dzieci:
·Dziecko A – pochodzące z poprzedniego związku, nie z małżeństwa. Matka dziecka A posiada ograniczoną władzę rodzicielską na podstawie prawomocnego orzeczenia Sądu. Dziecko A w roku 2025 zamieszkiwało z Wnioskodawcą, a Wnioskodawca samodzielnie sprawował nad nim bieżącą opiekę, ponosił koszty jego utrzymania oraz podejmował decyzje dotyczące jego wychowania. Matka dziecka A nie prowadziła z Wnioskodawcą wspólnego gospodarstwa domowego i nie uczestniczyła we wspólnym wychowywaniu dziecka.
·Dziecko B – pochodzące z małżeństwa Wnioskodawcy. W roku 2025 Wnioskodawca pozostawał formalnie w związku małżeńskim z matką dziecka B, jednak pomiędzy małżonkami istniał trwały rozkład pożycia. Małżonkowie nie zamieszkiwali razem i nie prowadzili wspólnego gospodarstwa domowego w roku 2025. Postępowanie rozwodowe zostało wszczęte, lecz do końca 2025 r. rozwód nie został prawomocnie zakończony. W roku 2025 oboje rodzice wykonywali władzę rodzicielską wobec dziecka B. Rozwód nastąpił w 2026 r.
Wnioskodawca zamierza rozliczyć podatek dochodowy od osób fizycznych za rok 2025:
·jako osoba samotnie wychowująca dziecko A,
·oraz skorzystać z ulgi prorodzinnej w wysokości 100% na dziecko A oraz 50% na dziecko B.
W uzupełnieniu wniosku wskazano:
Dziecko A – … urodzona … sierpnia 2017 r. uczęszcza do Szkoły Podstawowej (druga klasa).
Dziecko B – … urodzona … lutego 2023 r. uczęszcza do żłobka.
Wskazane we wniosku postanowienie Sądu Rejonowego w … z dnia 20 grudnia 2022 r., na podstawie którego matka dziecka A posiada ograniczoną władzę rodzicielską w stosunku do dziecka A, uprawomocniło się z dniem 10 lutego 2023 r. Władzę rodzicielską nad dzieckiem A powierzono Wnioskodawcy, a matce pozostawiono prawo do współdecydowania o istotnych sprawach małoletniej w zakresie sposobu kształcenia oraz leczenia w przypadku poważnej choroby dziecka.
Cały rok 2025 Wnioskodawca mieszkał tylko z dzieckiem A. Wnioskodawca nie tworzył z nikim innym wspólnego gospodarstwa domowego. Dziecko B przebywało u Wnioskodawcy podczas realizacji kontaktów.
W roku 2025 samotnie i faktycznie Wnioskodawca wykonywał władzę rodzicielską nad dzieckiem A. Dziecko pozostawało pod stałą opieką i zamieszkiwało z Wnioskodawcą przez cały rok 2025. Wnioskodawca samodzielnie sprawował nad nim codzienną pieczę oraz podejmował wszelkie decyzje dotyczące jego życia.
Wnioskodawca w szczególności:
·zapewniał dziecku A wyżywienie, odzież, środki higieny oraz pokrywał koszty jego utrzymania (mieszkanie, rachunki, bieżące potrzeby),
·zajmował się codzienną opieką nad dzieckiem, w tym przygotowywaniem posiłków, dbaniem o higienę oraz organizacją dnia,
·odprowadzał i odbierał dziecko A ze szkoły,
·uczestniczył w zebraniach, kontaktował się z nauczycielami oraz wspierał dziecko A w edukacji,
·zapewniał opiekę medyczną, zapisywał dziecko A na wizyty lekarskie oraz podejmował decyzje dotyczące jego leczenia,
·organizował dziecku czas wolny, wypoczynek oraz rozwój zainteresowań (np. zajęcia dodatkowe, aktywności sportowe),
·troszczył się o rozwój emocjonalny i wychowanie dziecka A, zapewniając mu stabilne warunki życia.
Powyższe czynności Wnioskodawca wykonywał samodzielnie i w sposób ciągły przez cały rok 2025.
Matka dziecka A nie uczestniczyła w żadnych istotnych sprawach dotyczących córki, jest z nią ograniczony kontakt, a kontakty realizowała w sposób sporadyczny, często odmawiając.
W 2025 r. matka dziecka A sporadycznie realizowała kontakty zawarte w ugodzie sądowej (możliwość zabrania dziecka A co dwa tygodnie w niedzielę od godz. 10 do 18 poza miejsce zamieszkania). Kontakty odbywały się średnio raz na dwa miesiące, a kontakt z matką dziecka A do tej pory pozostaje utrudniony, nie przyjeżdża po dziecko A nawet nie informując o odwołaniu kontaktu. Nie odbiera telefonu, nie dzwoni ani nie pisze do dziecka A.
W 2025 r. matka dziecka A była zobowiązana do płacenia alimentów w wysokości 450 zł miesięcznie. Alimenty wysyłała na bieżąco. Z ubiegłych lat istnieje zaległość alimentacyjna, której nie może wyegzekwować komornik na kwotę 11 tysięcy złotych.
Żadnej innej formy wsparcia, czy partycypowania w kosztach z jej strony, nie było.
W roku 2025 Wnioskodawca był uprawniony i pobierał świadczenie wychowawcze w pełnej wysokości na dziecko A.
W małżeństwie Wnioskodawcy z matką dziecka B nie została orzeczona przez sąd separacja.
W roku 2025, którego dotyczy wniosek, żona Wnioskodawcy (matka dziecka B) nie odbywała kary pozbawienia wolności.
Wskazany we wniosku wyrok Sądu Okręgowego z dnia 14 stycznia 2026 r., orzekający o rozwodzie między Wnioskodawcą a Jego żoną (matką dziecka B), uprawomocnił się w dniu 10 marca 2026 r.
W roku 2025 Wnioskodawca posiadał pełną władzę rodzicielską względem dziecka B, matka dziecka B – również posiadała taką władzę. Władza rodzicielska została powierzona obojgu rodzicom.
W roku podatkowym 2025 Wnioskodawca wykonywał władzę rodzicielską w stosunku do dziecka B. Dziecko, będące w wieku żłobkowym, zamieszkiwało z matką, jednakże Wnioskodawca aktywnie uczestniczył w jego wychowaniu oraz opiece nad nim.
Ze strony Wnioskodawcy wykonywanie władzy rodzicielskiej polegało w szczególności na:
·sprawowaniu osobistej opieki nad dzieckiem B w czasie kontaktów, w tym regularnie Wnioskodawca odbierał dziecko B ze żłobka w piątki oraz odprowadzał je do żłobka w poniedziałki,
·sprawowaniu opieki nad dzieckiem B również poza ustalonym harmonogramem, w sytuacjach, gdy matka dziecka B zwracała się do Niego o pomoc, w tym poprzez odbiór dziecka B ze żłobka oraz zapewnienie mu noclegu,
·zapewnianiu dziecku B w czasie kontaktów wyżywienia, opieki oraz bezpiecznych warunków pobytu,
·trosce o rozwój fizyczny i emocjonalny dziecka B poprzez wspólne spędzanie czasu, zabawę oraz budowanie relacji,
·utrzymywaniu kontaktu z dzieckiem B również w formie rozmów na odległość,
·interesowaniu się stanem zdrowia dziecka B oraz jego bieżącymi potrzebami,
·partycypowaniu w kosztach utrzymania dziecka B poprzez regularne opłacanie alimentów w wysokości 1 000 zł miesięcznie,
·ponoszeniu dodatkowych wydatków na rzecz dziecka B, w tym zakupie prezentów oraz finansowym wsparciu w sytuacjach zgłaszanych przez matkę dziecka B (np. przekazywanie środków na lekarstwa, zakup rzeczy dla dziecka B, w tym rowerka).
Jednocześnie, bieżąca, codzienna opieka nad dzieckiem B, w tym organizacja jego pobytu w żłobku oraz zapewnienie stałej opieki, należała do matki dziecka B.
Wykonywanie władzy rodzicielskiej względem małoletniego dziecka B w roku 2025 odbywało się zarówno przez Wnioskodawcę, jak i przez matkę dziecka B, przy czym dziecko B zamieszkiwało z matką.
Ze strony Wnioskodawcy wykonywanie władzy rodzicielskiej polegało w szczególności na osobistej opiece nad dzieckiem B podczas ustalonych kontaktów, w tym Wnioskodawca regularnie odbierał dziecko B ze żłobka w piątki i odprowadzał je do żłobka w poniedziałki. Wnioskodawca sprawował także opiekę nad dzieckiem B w innych terminach, gdy matka dziecka B zwracała się do Niego o pomoc, w tym poprzez odbiór dziecka B ze żłobka oraz zapewnienie mu noclegu.
W czasie, gdy dziecko B przebywało pod opieką Wnioskodawcy, zapewniał On jemu wyżywienie, opiekę, bezpieczne warunki pobytu, organizował czas wolny, zabawę i wypoczynek, a także troszczył się o jego rozwój fizyczny i emocjonalny. Wnioskodawca utrzymywał z dzieckiem B relację i aktywnie uczestniczył w jego wychowaniu, stosownie do wieku dziecka. Wnioskodawca interesował się również stanem zdrowia dziecka B i jego bieżącymi potrzebami.
Wnioskodawca partycypował w kosztach utrzymania dziecka B poprzez regularne opłacanie alimentów w wysokości 1 000 zł miesięcznie. Niezależnie od tego, Wnioskodawca ponosił również dodatkowe wydatki na rzecz dziecka B, w tym kupował prezenty, przekazywał dodatkowe środki pieniężne na lekarstwa, gdy matka dziecka B zwracała się o taką pomoc, a także zakupił dla dziecka B rowerek.
Z kolei matka dziecka B wykonywała władzę rodzicielską poprzez sprawowanie nad nim codziennej, stałej opieki, ponieważ dziecko B na stałe z nią zamieszkiwało. Matka zajmowała się bieżącą organizacją opieki nad dzieckiem B, w tym pobytem dziecka B w żłobku oraz zaspokajaniem jego codziennych potrzeb bytowych i opiekuńczych.
W roku podatkowym 2025 małoletnie dziecko B posiadało stałe miejsce zamieszkania przy matce i zamieszkiwało z nią.
Plan kontaktów z dzieckiem B został ustalony na podstawie wcześniejszych ustaleń, zatwierdzony wyrokiem rozwodowym. Kontakty te były realizowane przez Wnioskodawcę regularnie, zgodnie z ustaleniami, tj. w szczególności co drugi weekend od piątku do poniedziałku. W ramach tych kontaktów Wnioskodawca odbierał dziecko B ze żłobka w piątki oraz odprowadzał je do żłobka w poniedziałki.
Ponadto, Wnioskodawca realizował kontakty z dzieckiem B w innych okresach przewidzianych w ustaleniach, w tym w czasie ferii zimowych, wakacji oraz świąt, zgodnie z ustalonym harmonogramem.
Dodatkowo, Wnioskodawca utrzymywał kontakt z dzieckiem B w formie rozmów na odległość oraz sprawował opiekę nad dzieckiem B również poza ustalonym harmonogramem, w sytuacjach gdy matka dziecka B zwracała się do Niego o pomoc, w tym poprzez odbiór dziecka B ze żłobka oraz zapewnienie mu noclegu.
Wnioskodawca partycypował w kosztach utrzymania dziecka B poprzez regularne opłacanie alimentów w wysokości 1 000 zł miesięcznie. Ponadto, Wnioskodawca ponosił dodatkowe wydatki na rzecz dziecka B, w tym zakup prezentów, a gdy tylko matka dziecka B zwróciła się do Niego, to również przekazywał środki na lekarstwa oraz zakup rzeczy dla dziecka B, w tym rowerka.
Między Wnioskodawcą a Jego żoną nie zostało sporządzone porozumienie rodzicielskie, na podstawie którego opieka nad dzieckiem B sprawowana jest naprzemiennie.
Na pytanie Organu o treści: „który z rodziców dziecka B (Pan czy Pana żona) w roku podatkowym 2025 był uprawniony i faktycznie pobierał w pełnej wysokości świadczenie wychowawcze, o którym mowa w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci – tzw. „800+” na małoletnie dziecko; czy pobieranie ww. świadczenia na dziecko B przez jednego z rodziców w pełnej wysokości było wynikiem ustaleń pomiędzy Panem a matką dziecka B czy zostało orzeczone sądownie”, Wnioskodawca wskazał: „Do maja 2025 r. świadczenie wychowawcze wpływało na moje konto bankowe, z którego to następnie przekazywałem te świadczenie na konto byłej żony. Od czerwca 2025, świadczenie wypłacane jest na konto byłej żony, zgodnie z naszymi ustaleniami”.
Na pytanie Organu o treści: „czy zawarł Pan z żoną (matką dziecka B) porozumienie dotyczące sposobu korzystania z ulgi na dziecko przez każdego z rodziców w roku podatkowym 2025, obejmującym przedmiotowy wniosek, w podatku dochodowym od osób fizycznych; jeśli tak, to należy wskazać w jakich proporcjach ustalił Pan z żoną prawo do dokonania odliczenia w ramach ulgi prorodzinnej na dziecko B”, Wnioskodawca wskazał: „Nie zostało sporządzone takie porozumienie”.
Dzieci Wnioskodawcy nie zostały umieszczone w takiej instytucjizapewniającej całodobowe utrzymanie w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych.
Wnioskodawca nie jest ojcem ani opiekunem prawnym innych dzieci niż wskazanych we wniosku.
W roku podatkowym 2025 Wnioskodawca osiągał dochody opodatkowane według skali podatkowej, o której mowa w art. 27 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, z tytułu umowy o pracę oraz umów zlecenia. Od uzyskiwanych dochodów były pobierane i odprowadzane zaliczki na podatek dochodowy.
W roku 2025 Wnioskodawca nie prowadził działalności gospodarczej.
W roku podatkowym 2025 żadne z dzieci Wnioskodawcy nie osiągnęło dochodów.
W roku podatkowym 2025 w stosunku do Wnioskodawcy ani do Jego dzieci nie miały zastosowania przepisy art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym (z wyjątkiem przepisów dotyczących najmu prywatnego), ustawy o podatku tonażowym ani ustawy o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.
W roku podatkowym 2025 dzieci Wnioskodawcy nie otrzymywały zasiłku (dodatku) pielęgnacyjnego ani renty socjalnej.
Pytania
1.Czy Wnioskodawca ma prawo rozliczyć podatek dochodowy za rok 2025 w sposób przewidziany dla osoby samotnie wychowującej dziecko w odniesieniu do dziecka A, mimo że w roku 2025 pozostawał formalnie w związku małżeńskim z osobą niebędącą rodzicem dziecka A, a postępowanie rozwodowe nie zostało do końca 2025 r. prawomocnie zakończone?
2.Czy Wnioskodawca ma prawo do skorzystania z ulgi prorodzinnej za rok 2025:
·w wysokości 100% na dziecko A,
·oraz w wysokości 50% na dziecko B?
Pana stanowisko w sprawie
Ad 1
Wnioskodawca ma prawo rozliczyć podatek dochodowy za rok 2025 jako osoba samotnie wychowująca dziecko A. Dziecko A pochodzi z poprzedniego związku, a małżonka Wnioskodawcy nie jest jego rodzicem oraz nie posiada żadnych praw do dziecka A. Wnioskodawca w roku 2025 faktycznie samodzielnie wychowywał dziecko A, a drugi rodzic dziecka nie uczestniczył we wspólnym wychowywaniu. Okoliczność formalnego pozostawania w związku małżeńskim z osobą niebędącą rodzicem dziecka A, przy jednoczesnym braku wspólnego zamieszkiwania i nieprowadzeniu wspólnego gospodarstwa domowego w roku 2025, nie wyklucza możliwości uznania Wnioskodawcy za osobę samotnie wychowującą dziecko w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Ad 2
Wnioskodawca ma prawo do skorzystania z ulgi prorodzinnej za rok 2025:
·w wysokości 100% na dziecko A, ponieważ Wnioskodawca wykonywał władzę rodzicielską w pełnym zakresie, natomiast władza rodzicielska matki dziecka A była ograniczona,
·w wysokości 50% na dziecko B, ponieważ w roku 2025 oboje rodzice wykonywali władzę rodzicielską wobec tego dziecka, a przepisy ustawy dopuszczają podział ulgi pomiędzy rodziców w częściach równych.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest w części prawidłowe i w części nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Zgodnie z art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Od dochodów jednego rodzica lub opiekuna prawnego, podlegającego obowiązkowi podatkowemu, o którym mowa w art. 3 ust. 1, będącego panną, kawalerem, wdową, wdowcem, rozwódką, rozwodnikiem, osobą, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów, lub osobą, której małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności, jeżeli ten rodzic lub opiekun w roku podatkowym samotnie wychowuje dzieci:
1)małoletnie,
2)pełnoletnie, które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymywały zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną,
3)pełnoletnie do ukończenia 25. roku życia, uczące się w szkołach, o których mowa w przepisach regulujących system oświatowy lub szkolnictwo wyższe, obowiązujących w Rzeczypospolitej Polskiej oraz w innym państwie
- podatek może być określony zgodnie z ust. 4d na wniosek wyrażony w rocznym zeznaniu podatkowym.
Stosownie do art. 6 ust. 4d ww. ustawy:
W przypadku, o którym mowa w ust. 4c, podatek jest określany w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy dochodów osoby samotnie wychowującej dzieci, z uwzględnieniem art. 7, przy czym do sumy tych dochodów nie wlicza się dochodów (przychodów) opodatkowanych w sposób zryczałtowany na zasadach określonych w niniejszej ustawie.
Na podstawie art. 6 ust. 4e ww. ustawy:
Przepisu ust. 4c pkt 3 nie stosuje się, jeżeli dziecko, o którym mowa w tym przepisie, uzyskało w roku podatkowym:
1) dochody, z wyjątkiem renty rodzinnej, podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27 lub art. 30b lub
2) przychody, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 148 i 152
- w łącznej wysokości przekraczającej dwunastokrotność kwoty renty socjalnej określonej w ustawie z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej (Dz.U. z 2023 r. poz. 2194 oraz z 2024 r. poz. 1615), w wysokości obowiązującej w grudniu roku podatkowego.
Art. 6 ust. 4f ww. ustawy stanowi:
Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 4d, nie ma zastosowania do osoby, która wychowuje wspólnie z drugim rodzicem albo opiekunem prawnym co najmniej jedno dziecko, w tym również gdy dziecko jest pod opieką naprzemienną, w związku z którą obydwojgu rodzicom zostało ustalone świadczenie wychowawcze zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U. z 2024 r. poz. 1576).
W myśl art. 6 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 2 i 4d, nie ma zastosowania, w przypadku gdy chociażby jeden z małżonków, osoba samotnie wychowująca dziecko lub jej dziecko:
1)stosuje przepisy:
a)art. 30c lub
b)ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, z wyjątkiem art. 6 ust. 1a tej ustawy
- w zakresie osiągniętych w roku podatkowym przychodów, poniesionych kosztów uzyskania przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do zwiększania lub pomniejszenia podstawy opodatkowania albo przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do dokonywania innych doliczeń lub odliczeń;
2)podlega opodatkowaniu na zasadach wynikających z ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.
Przystępując do oceny możliwości skorzystania przez Pana z preferencyjnego rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych za 2025 r. w sposób przewidziany dla osoby samotnie wychowującej dzieci w stosunku do małoletniego dziecka A z Pana poprzedniego, nieformalnego związku, należy podkreślić, że wszelkie ulgi i zwolnienia podatkowe są odstępstwem od zasady powszechności opodatkowania, wynikającej z art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78 poz. 483 ze zm.), stanowiącego, że:
Każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków, określonych w ustawie.
Oznacza to, że wszelkie odstępstwa od tej zasady, muszą bezwzględnie wynikać z przepisów prawa i być interpretowane ściśle z jego literą. Co więcej, zgodnie z konstrukcją i systematyką ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wszelkie ulgi i zwolnienia podatkowe stanowią wyjątek od generalnej zasady powszechności opodatkowania wyrażonej w powołanym wyżej art. 9 ust. 1 ww. ustawy.
Stąd też, korzystanie z każdej preferencji podatkowej, w tym ulgi przewidzianej w art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, uzależnione jest od spełnienia wszystkich przesłanek wymaganych do jej zastosowania.
Z powołanych wyżej przepisów jednoznacznie wynika, że przepis art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych stanowi odstępstwo od generalnej zasady indywidualnego opodatkowania. Możliwość jego zastosowania obwarowana jest szeregiem warunków wyraźnie wskazanych w tej ustawie, które należy interpretować ściśle, co oznacza, że nie można dokonywać wykładni rozszerzającej ani też zawężającej.
Należy zauważyć, że ustawodawca uzależnił prawo do skorzystania z preferencyjnych zasad rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych od spełnienia m.in. warunku posiadania określonego statusu cywilnoprawnego wymienionego w art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Przepis art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wymienia enumeratywnie osoby, którym przysługuje status osób samotnie wychowujących dzieci, odwołując się zarówno do statusu cywilnoprawnego osoby wychowującej dzieci (panna, kawaler, wdowa, wdowiec, rozwódka, rozwodnik, osoba, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów, lub osoba, której małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności), jak również do tego, że osoba ta musi faktycznie wychowywać dzieci samotnie, tj. bez wsparcia drugiego z rodziców, którym przysługuje preferencyjne rozliczenie podatku.
Przy czym, status osoby rozwiedzionej nabywa się dopiero poprzez prawomocne orzeczenie sądu o rozwiązaniu małżeństwa.
Natomiast za osobę samotnie wychowującą dzieci ustawodawca uznał również osobę pozostającą w związku małżeńskim pod warunkiem, że drugi małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności.
Jak wynika z art. 93 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2809 ze zm.):
§ 1. Władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom.
§ 2. Jeżeli wymaga tego dobro dziecka, sąd w wyroku ustalającym pochodzenie dziecka może orzec o zawieszeniu, ograniczeniu lub pozbawieniu władzy rodzicielskiej jednego lub obojga rodziców. Przepisy art. 107 i art. 109-111 stosuje się odpowiednio.
Jak stanowi art. 94 § 1 ww. ustawy:
Jeżeli jedno z rodziców nie żyje albo nie ma pełnej zdolności do czynności prawnych, władza rodzicielska przysługuje drugiemu z rodziców. To samo dotyczy wypadku, gdy jedno z rodziców zostało pozbawione władzy rodzicielskiej albo gdy jego władza rodzicielska uległa zawieszeniu.
W myśl art. 107 § 1 i § 2 ww. ustawy:
§ 1. Jeżeli władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom żyjącym w rozłączeniu, sąd opiekuńczy może ze względu na dobro dziecka określić sposób jej wykonywania i utrzymywania kontaktów z dzieckiem. Sąd pozostawia władzę rodzicielską obojgu rodzicom, jeżeli przedstawili zgodne z dobrem dziecka pisemne porozumienie o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem. Rodzeństwo powinno wychowywać się wspólnie, chyba że dobro dziecka wymaga innego rozstrzygnięcia.
§ 2. W braku porozumienia, o którym mowa w § 1, sąd, uwzględniając prawo dziecka do wychowania przez oboje rodziców, rozstrzyga o sposobie wspólnego wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem. Sąd może powierzyć wykonywanie władzy rodzicielskiej jednemu z rodziców, ograniczając władzę rodzicielską drugiego do określonych obowiązków i uprawnień w stosunku do osoby dziecka, jeżeli dobro dziecka za tym przemawia.
Zgodnie z art. 111 ww. ustawy:
§ 1. Jeżeli władza rodzicielska nie może być wykonywana z powodu trwałej przeszkody albo jeżeli rodzice nadużywają władzy rodzicielskiej lub w sposób rażący zaniedbują swe obowiązki względem dziecka, sąd opiekuńczy pozbawi rodziców władzy rodzicielskiej. Pozbawienie władzy rodzicielskiej może być orzeczone także w stosunku do jednego z rodziców.
§ 1a. Sąd może pozbawić rodziców władzy rodzicielskiej, jeżeli mimo udzielonej pomocy nie ustały przyczyny zastosowania art. 109 § 2 pkt 5, a w szczególności gdy rodzice trwale nie interesują się dzieckiem.
§ 2. W razie ustania przyczyny, która była podstawą pozbawienia władzy rodzicielskiej, sąd opiekuńczy może władzę rodzicielską przywrócić.
Osobami samotnie wychowującymi dzieci mogą być również osoby, wobec których orzeczono separację. Przy czym, nabycie statusu osoby samotnie wychowującej dziecko w takim przypadku wymaga prawomocnego orzeczenia sądu o separacji małżonków.
Zgodnie bowiem z treścią art. 611 ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy:
§ 1. Jeżeli między małżonkami nastąpił zupełny rozkład pożycia, każdy z małżonków może żądać, ażeby sąd orzekł separację.
§ 2. Jednakże mimo zupełnego rozkładu pożycia orzeczenie separacji nie jest dopuszczalne, jeżeli wskutek niej miałoby ucierpieć dobro wspólnych małoletnich dzieci małżonków albo jeżeli z innych względów orzeczenie separacji byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.
§ 3. Jeżeli małżonkowie nie mają wspólnych małoletnich dzieci, sąd może orzec separację na podstawie zgodnego żądania małżonków.
W myśl art. 612 ww. ustawy:
§ 1. Jeżeli jeden z małżonków żąda orzeczenia separacji, a drugi orzeczenia rozwodu i żądanie to jest uzasadnione, sąd orzeka rozwód.
§ 2. Jeżeli jednak orzeczenie rozwodu nie jest dopuszczalne, a żądanie orzeczenia separacji jest uzasadnione, sąd orzeka separację.
Stosownie do art. 613 ww. ustawy:
§ 1. Przy orzekaniu separacji stosuje się przepisy art. 57 i art. 58.
§ 2. Orzekając separację na podstawie zgodnego żądania małżonków, sąd nie orzeka o winie rozkładu pożycia. W tym wypadku następują skutki takie, jak gdyby żaden z małżonków nie ponosił winy.
Jak stanowi art. 614 § 1 ww. ustawy:
Orzeczenie separacji ma skutki takie jak rozwiązanie małżeństwa przez rozwód, chyba że ustawa stanowi inaczej.
Prawo do omawianej preferencji podatkowej będzie zatem przysługiwało jedynie temu z rodziców, który będąc osobą stanu wolnego (za wyjątkiem ściśle w ustawie określonym) faktycznie w roku podatkowym samotnie dziecko wychowuje, czyli sprawuje nad nim samodzielnie ciągłą opiekę, bez udziału drugiego rodzica w procesie wychowawczym. W konsekwencji, aby skorzystać z preferencyjnego opodatkowania swoich dochodów na zasadach przewidzianych w art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, należy mieć ściśle określony stan cywilny oraz wychowywać samotnie dziecko (dzieci).
Jednocześnie przepisy powyższej ustawy nie uzależniają prawa podatnika do preferencyjnego opodatkowania jego dochodów od tego, czy przez cały rok był osobą samotnie wychowującą dzieci. Wystarczające jest zatem, aby taki stan zaistniał w ciągu roku, a nie trwał przez cały rok.
Powyższe stanowisko potwierdza prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 25 lipca 2024 r., sygn. akt I SA/Kr 289/24, w którym Sąd stwierdził, że:
Z powołanych uregulowań prawnych jednoznacznie wynikają przesłanki podmiotowe warunkujące skorzystanie z preferencji podatkowej dla osób samotnie wychowujących dzieci. Nie może budzić wątpliwości, że skorzystać z rzeczonej ulgi mogą jedynie osoby tam enumeratywnie wymienione, tj. samotnie wychowująca dzieci osoba będąca panną, kawalerem, wdową, wdowcem, rozwódką, rozwodnikiem, osobą, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów, lub osobą, której małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności, jeżeli ten rodzic lub opiekun w roku podatkowym samotnie wychowuje dzieci.
Wobec powyższego słuszne jest stanowisko organu, że skoro omawiana preferencja uzależniona jest również od stanu cywilnego rodzica, starającego się o status osoby samotnie wychowującej dziecko (dzieci), to wnioskująca nie może niej skorzystać, gdyż w latach 2021-2023 była mężatką. Samo złożenie pozwu o rozwód nie jest wystarczające dla uznania danej osoby za samotnie wychowującą dziecko, ponieważ status osoby rozwiedzionej nabywa się dopiero poprzez prawomocne orzeczenie o rozwiązaniu małżeństwa. Zatem nie będąc w okresie od 2021-2023 roku panną, wdową, rozwódką, ani osobą, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów, ani też osobą pozostającą w związku małżeńskim, której małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności – nie można wnioskodawczyni przypisać statusu „osoby samotnie wychowującej dzieci”. Wskazywana przez skarżącą okoliczność pozostawania w faktycznej separacji z mężem nie może wpływać na dokonaną przez organ ocenę. Separacja prawna i separacja faktyczna to dwa różne pojęcia. Pierwsze z nich odnosi się do faktu drugie do prawa. Separacja faktyczna nie ma znaczenia prawnego w tym sensie, że nie powoduje, iż małżonkowie w świetle przepisów kodeksu rodzinnego i opiekuńczego pozostają w separacji o której mowa w Dziale V Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Separacja faktyczna, rozumiana jako zupełny rozkład pożycia małżonków, może stanowić podstawę do żądania orzeczenia separacji przez sąd (art. 611 § 1k.r. i op.). Oceny tej nie zmienia także zaangażowanie jedynie skarżącej w proces wychowawczy córek.
W prawomocnym wyroku z 8 grudnia 2021 r., sygn. akt III SA/Wa 1180/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w odniesieniu do art. 6 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych stwierdził, że:
W ocenie sądu, organ interpretacyjny prawidłowo wskazał, że powołany przepis wymienia enumeratywnie osoby, którym przysługuje status osoby samotnie wychowującej dzieci. Zgodzić się też należy z Dyrektorem KIS, że przepis odwołuje się do statusu cywilnoprawnego takich osób, jak i faktu samotnego wychowywania dzieci/dziecka.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 2 grudnia 2021 roku w sprawie sygn. akt II FSK 775/19 wyjaśnił, że ustawodawca zaliczył (ze względu na stan cywilny) do kręgu osób samotnie wychowujących dzieci dwa rodzaje podmiotów: (1) osobę, która nie pozostaje w związku małżeńskim (będącą panną, kawalerem, wdową, wdowcem, rozwódką, rozwodnikiem albo osobą, w stosunku do której orzeczono separację); lub (2) osobę pozostającą w związku małżeńskim, jeżeli jej małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności. Jednakże obie kategorie podmiotów, aby mogły skorzystać z preferencyjnego opodatkowania swoich dochodów, muszą spełnić warunek samotnego wychowywania dziecka w roku podatkowym (…).
(…) Jednakże sama ta okoliczność – faktycznego samotnego wychowywania dziecka - nie jest wystarczająca dla rozliczenia w sposób przewidziany dla osoby samotnie wychowującej dziecko, na podstawie art. 6 ust. 4 ustawy o PIT.
Z treści powołanego przepisu art. 6 ust. 4 ustawy o PIT, wynika, że obok faktycznego samotnego wychowywania dziecka, skarżący winien spełniać jeszcze jedno kryterium odnoszące się do stanu cywilnego. Mianowicie w roku podatkowym 2020, skarżący powinien mieć status osoby nie pozostającej w związku małżeńskim, bądź osoby pozostającej w związku małżeńskim, ale równocześnie w takiej sytuacji, że małżonek został pozbawiony prawa rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności (…).
(…) Wskazać należy, że pozbawienie władzy rodzicielskiej i ograniczenie władzy rodzicielskiej są dwoma odrębnymi instytucjami, które przewiduje kodeks rodzinny i opiekuńczy. Uregulowane odpowiednio w art. 111 i art. 107 instrumenty ingerencji we władzę rodzicielską, są przewidziane do stosowania przy zaistnieniu różnych przesłanek, powodują także odmienne skutki. Wbrew stanowisku skarżącego, nie ma podstaw do stosowania analogii legis pomiędzy osobą całkowicie pozbawioną władzy rodzicielskiej będącą w związku małżeńskim, a osobą, która ma ograniczoną władzę rodzicielską „niemal do zera” – jak się wyraził skarżący. O ile można zgodzić się ze skarżącym, że tak silne ograniczenie władzy rodzicielskiej w praktyce równa się jej pozbawieniu, o tyle nie można uznać, że uprawnia do skorzystania przez skarżącego ze sposobu opodatkowania przewidzianego w art. 6 ust. 4 ustawy o PIT.
Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy należy stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie w 2025 r. nie można uznać Pana za „osobę samotnie wychowującą dziecko” w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a więc nie przysługuje Panu prawo do preferencyjnego rozliczenia jako osoba samotnie wychowująca dziecko A za ten okres. Preferencja ta uzależniona jest bowiem – jak już wcześniej wyjaśniono – również od stanu cywilnego rodzica, starającego się o status osoby samotnie wychowującej dziecko. Jak wynika z wniosku i jego uzupełnienia, w 2025 r. był Pan w związku małżeńskim z matką dziecka B (wyrok rozwodowy uprawomocnił się w dniu 10 marca 2026 r.), nie została orzeczona przez sąd między Panem i Pana żoną separacja, Pana żona nie została pozbawiona przez sąd praw rodzicielskich oraz nie odbywała w ww. roku kary pozbawienia wolności.
Podkreślić więc należy, że samo złożenie pozwu o rozwód nie pozwala na uznanie danej osoby za samotnie wychowującą dzieci, ponieważ status osoby rozwiedzionej nabywa się dopiero poprzez prawomocne orzeczenie sądu o rozwiązaniu małżeństwa. Również separacja faktyczna (np. zerwanie więzi między stronami), nie pozwala na uznanie danej osoby za samotnie wychowującą dzieci, ponieważ to wyłącznie do separacji orzekanej przez sąd odnosi się przepis art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wymieniając w kategorii osób uprawnionych do skorzystania z preferencyjnego rozliczenia jako osoba samotnie wychowująca dziecko osobę, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów.
Fakt, że w 2025 r. cała odpowiedzialność za dziecko A z Pana poprzedniego, nieformalnego związku, jego wychowanie, utrzymanie i rozwój spoczywał na Panu, nie pozwala na uznanie Pana za osobę samotnie wychowującą dzieci, o której mowa w art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych,ponieważ w 2025 r. nie należał Pan do jednej z kategorii osób wymienionych w zamkniętym katalogu ustanowionym przez ustawodawcę w przywołanym wyżej art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Mając na uwadze powyższe oraz okoliczności, że w 2025 r. był Pan żonaty (wyrok rozwodowyuprawomocnił się w dniu 10 marca 2026 r.), nie została orzeczona przez sąd między Panem i Pana żoną separacja, a Pana żona nie została pozbawiona przez sąd praw rodzicielskich i nie odbywała kary pozbawienia wolności, wyklucza możliwość uznania, że przysługuje Panu prawo do skorzystania z preferencyjnego rozliczenia jako osoba samotnie wychowująca dzieci w stosunku do małoletniego dziecka A z Pana poprzedniego, nieformalnego związku. W konsekwencji, z tego względu nie spełnił Pan warunków określonych w art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wobec czego nie przysługuje Panu prawo do skorzystania z preferencyjnego rozliczenia jako osoba samotnie wychowująca dziecko A za 2025 r.
Wobec powyższego, Pana stanowisko w tej części należało uznać za nieprawidłowe.
Przechodząc natomiast do kwestii możliwości skorzystania przez Pana z ulgi prorodzinnej na małoletnie dzieci (tj. dziecko A z Pana poprzedniego, nieformalnego związku oraz dziecko B z Pana małżeństwa) wskazać należy, że zgodnie z art. 27f ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Od podatku dochodowego obliczonego zgodnie z art. 27, podatnik ma prawo odliczyć kwotę obliczoną zgodnie z ust. 2 na każde małoletnie dziecko, w stosunku do którego w roku podatkowym:
1) wykonywał władzę rodzicielską;
2) pełnił funkcję opiekuna prawnego, jeżeli dziecko z nim zamieszkiwało;
3) sprawował opiekę poprzez pełnienie funkcji rodziny zastępczej na podstawie orzeczenia sądu lub umowy zawartej ze starostą.
Zgodnie art. 27f ust. 2 ww. ustawy:
Odliczeniu podlega za każdy miesiąc kalendarzowy roku podatkowego, w którym podatnik wykonywał władzę, pełnił funkcję albo sprawował opiekę, o których mowa w ust. 1, w stosunku do:
1) jednego małoletniego dziecka - kwota 92,67 zł, jeżeli dochody podatnika:
a) pozostającego przez cały rok podatkowy w związku małżeńskim i jego małżonka, nie przekroczyły w roku podatkowym kwoty 112 000 zł,
b) niepozostającego w związku małżeńskim, w tym również przez część roku podatkowego, nie przekroczyły w roku podatkowym kwoty 56 000 zł, za wyjątkiem podatnika samotnie wychowującego małoletnie dziecko wymienionego w art. 6 ust. 4c i 4g, do którego ma zastosowanie kwota dochodu określona w lit. a;
2) dwojga małoletnich dzieci - kwota 92,67 zł na każde dziecko;
3) trojga i więcej małoletnich dzieci - kwota:
a) 92,67 zł odpowiednio na pierwsze i drugie dziecko,
b) 166,67 zł na trzecie dziecko,
c) 225 zł na czwarte i każde kolejne dziecko.
W myśl art. 27f ust. 2a ww. ustawy:
Za dochody, o których mowa w ust. 2 pkt 1, uważa się dochody uzyskane łącznie w danym roku podatkowym, do których mają zastosowanie zasady opodatkowania określone w art. 27, art. 30b i art. 30c, pomniejszone o kwotę składek, o których mowa w art. 26 ust. 1 pkt 2 i 2a oraz art. 30c ust. 2 pkt 2.
Stosownie do art. 27f ust. 2b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Odliczenie, o którym mowa w ust. 2 pkt 2 lub 3, przysługuje podatnikowi określonemu w ust. 1, który co najmniej przez jeden dzień roku podatkowego wykonywał władzę, pełnił funkcję lub sprawował opiekę, o których mowa w ust. 1, w stosunku do więcej niż jednego dziecka.
Art. 27f ust. 2c ww. ustawy stanowi, że:
Odliczenie, o którym mowa w ust. 1, nie przysługuje, poczynając od miesiąca kalendarzowego, w którym dziecko:
1) na podstawie orzeczenia sądu zostało umieszczone w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych;
2) wstąpiło w związek małżeński.
Jak stanowi art. 27f ust. 2d ww. ustawy:
Za podatnika pozostającego w związku małżeńskim, o którym mowa w ust. 2 pkt 1 lit. a oraz ust. 10 i 11, nie uważa się:
1) osoby, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów;
2) osoby pozostającej w związku małżeńskim, jeżeli jej małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności.
Z art. 27f ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wynika, że:
W przypadku gdy w tym samym miesiącu kalendarzowym w stosunku do dziecka wykonywana jest władza, pełniona funkcja lub sprawowana opieka, o których mowa w ust. 1, każdemu z podatników przysługuje odliczenie w kwocie stanowiącej 1/30 kwoty obliczonej zgodnie z ust. 2 za każdy dzień sprawowania pieczy nad dzieckiem.
Zgodnie z art. 27f ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Odliczenie dotyczy łącznie obojga rodziców, opiekunów prawnych dziecka albo rodziców zastępczych pozostających w związku małżeńskim. Kwotę tę podatnicy mogą odliczyć od podatku w dowolnej proporcji przez nich ustalonej. W przypadku braku porozumienia między podatnikami, którzy zgodnie z rozstrzygnięciem sądu wspólnie wykonują władzę rodzicielską nad małoletnim dzieckiem po rozwodzie lub w trakcie separacji (piecza naprzemienna), lub gdy miejsce zamieszkania dziecka jest takie samo jak miejsce zamieszkania obojga rodziców, opiekunów prawnych dziecka albo rodziców zastępczych pozostających w związku małżeńskim - kwotę tę podatnicy odliczają w częściach równych. W pozostałych przypadkach odliczenie w wysokości 100% stosuje podatnik, u którego dziecko ma miejsce zamieszkania w rozumieniu ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
Zatem, w przypadku braku porozumienia między podatnikami, którzy zgodnie z rozstrzygnięciem sądu wspólnie wykonują władzę rodzicielską nad małoletnim dzieckiem po rozwodzie lub w trakcie separacji (piecza naprzemienna), lub gdy miejsce zamieszkania dziecka jest takie samo jak miejsce zamieszkania obojga rodziców – kwotę tę podatnicy odliczają w częściach równych.
W pozostałych przypadkach (czyli innych niż naprzemienna opieka lub wspólne zamieszkiwanie rodziców i dziecka połączone ze wspólnym wykonywaniem pieczy nad dzieckiem) odliczenie w wysokości 100% stosuje podatnik, u którego dziecko ma miejsce zamieszkania w rozumieniu ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.).
W myśl art. 27f ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Odliczenia dokonuje się w zeznaniu, o którym mowa w art. 45 ust. 1, podając liczbę dzieci i ich numery PESEL, a w przypadku braku tych numerów - imiona, nazwiska oraz daty urodzenia dzieci. Na żądanie organów podatkowych, podatnik jest obowiązany przedstawić zaświadczenia, oświadczenia oraz inne dowody niezbędne do ustalenia prawa do odliczenia, w szczególności:
1) odpis aktu urodzenia dziecka;
2) zaświadczenie sądu rodzinnego o ustaleniu opiekuna prawnego dziecka;
3) odpis orzeczenia sądu o ustaleniu rodziny zastępczej lub umowę zawartą między rodziną zastępczą a starostą;
4) zaświadczenie o uczęszczaniu pełnoletniego dziecka do szkoły.
Stosownie do art. 27f ust. 7 ww. ustawy:
Przepis art. 6 ust. 8 stosuje się odpowiednio do dzieci, o których mowa w ust. 1 i 6.
W myśl art. 6 ust. 8 ww. ustawy:
Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 2 i 4d, nie ma zastosowania, w przypadku gdy chociażby jeden z małżonków, osoba samotnie wychowująca dziecko lub jej dziecko:
1) stosuje przepisy:
a) art. 30c lub
b) ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, z wyjątkiem art. 6 ust. 1a tej ustawy
- w zakresie osiągniętych w roku podatkowym przychodów, poniesionych kosztów uzyskania przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do zwiększania lub pomniejszenia podstawy opodatkowania albo przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do dokonywania innych doliczeń lub odliczeń;
2) podlega opodatkowaniu na zasadach wynikających z ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.
Zgodnie z art. 25 Kodeksu cywilnego:
Miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu.
Z art. 26 ww. Kodeksu wynika, że:
§ 1. Miejscem zamieszkania dziecka pozostającego pod władzą rodzicielską jest miejsce zamieszkania rodziców albo tego z rodziców, któremu wyłącznie przysługuje władza rodzicielska lub któremu zostało powierzone wykonywanie władzy rodzicielskiej.
§ 2. Jeżeli władza rodzicielska przysługuje na równi obojgu rodzicom mającym osobne miejsce zamieszkania, miejsce zamieszkania dziecka jest u tego z rodziców, u którego dziecko stale przebywa. Jeżeli dziecko nie przebywa stale u żadnego z rodziców, jego miejsce zamieszkania określa sąd opiekuńczy.
Stosownie do art. 92 ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy:
Dziecko pozostaje aż do pełnoletności pod władzą rodzicielską.
Na gruncie art. 93 § 1 ww. Kodeksu:
Władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom.
Jak stanowi art. 95 § 1 ww. Kodeksu:
Władza rodzicielska obejmuje w szczególności obowiązek i prawo rodziców do wykonywania pieczy nad osobą i majątkiem dziecka oraz do wychowania dziecka, z poszanowaniem jego godności i praw.
W świetle art. 96 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:
Rodzice wychowują dziecko pozostające pod ich władzą rodzicielską i kierują nim. Obowiązani są troszczyć się o fizyczny i duchowy rozwój dziecka i przygotować je należycie do pracy dla dobra społeczeństwa odpowiednio do jego uzdolnień.
W myśl art. 97 § 1 ww. Kodeksu:
Jeżeli władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom, każde z nich jest obowiązane i uprawnione do jej wykonywania.
Zgodnie zaś z treścią art. 107 § 1 i § 2 ww. Kodeksu:
§ 1. Jeżeli władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom żyjącym w rozłączeniu, sąd opiekuńczy może ze względu na dobro dziecka określić sposób jej wykonywania i utrzymywania kontaktów z dzieckiem. Sąd pozostawia władzę rodzicielską obojgu rodzicom, jeżeli przedstawili zgodne z dobrem dziecka pisemne porozumienie o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem. Rodzeństwo powinno wychowywać się wspólnie, chyba że dobro dziecka wymaga innego rozstrzygnięcia.
§ 2. W braku porozumienia, o którym mowa w § 1, sąd, uwzględniając prawo dziecka do wychowania przez oboje rodziców, rozstrzyga o sposobie wspólnego wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem. Sąd może powierzyć wykonywanie władzy rodzicielskiej jednemu z rodziców, ograniczając władzę rodzicielską drugiego do określonych obowiązków i uprawnień w stosunku do osoby dziecka, jeżeli dobro dziecka za tym przemawia.
Warunkiem niezbędnym do zastosowania ulgi na dzieci w stosunku do małoletniego dziecka jest wykonywanie władzy rodzicielskiej (a nie samo jej posiadanie). Nie można utożsamiać pojęcia „wykonywanie władzy rodzicielskiej” z pojęciem „przysługiwanie władzy rodzicielskiej”. Należy mieć na uwadze, że do nabycia prawa do odliczenia ulgi prorodzinnej konieczne jest zarówno posiadanie przez rodzica władzy rodzicielskiej nad małoletnim dzieckiem, jak i jej faktyczne wykonywanie w danym roku podatkowym. Należy przy tym odróżnić treść władzy rodzicielskiej od jej wykonywania, gdyż samo posiadanie władzy rodzicielskiej nie oznacza jej wykonywania.
Władza rodzicielska obejmuje w szczególności obowiązek i prawo rodziców do wykonywania pieczy nad osobą i majątkiem dziecka oraz do wychowania dziecka. Przy czym przez wychowywanie należy rozumieć zapewnianie stałej opieki, prowadzącej do uzyskania pełnego rozwoju fizycznego i psychicznego. Chodzi zatem o aktywne uczestniczenie w wychowywaniu dziecka i realny wpływ na rozwój jego osobowości. Realizacja prawa wykonywania władzy rodzicielskiej może następować przykładowo poprzez osobiste kontakty z nauczycielami, interesowanie się stanem zdrowia dziecka i pomoc w jego leczeniu, zapewnianie wsparcia w nauce, interesowanie się sposobem spędzania wolnego czasu.
W konsekwencji, wykonywanie obowiązku alimentacyjnego, czyli fakt płacenia alimentów na dzieci, nie jest rozstrzygający dla uznania, że rodzic wykonuje władzę rodzicielską. Obowiązek alimentacyjny jest bowiem niezależny od władzy rodzicielskiej, a więc spoczywa także na rodzicach, którzy zostali pozbawieni tej władzy.
O wykonywaniu władzy rodzicielskiej nie świadczy tylko sam fakt jej posiadania, czy spełniania obowiązku alimentacyjnego, ani sporadyczne kontakty z dzieckiem. Wykonywanie władzy rodzicielskiej polega na sprawowaniu faktycznej pieczy nad małoletnim dzieckiem w sposób zapewniający jego prawidłowy rozwój, a w szczególności podejmowanie przez rodzica (rodziców) obowiązków w zakresie zaspokojenia potrzeb fizycznych, edukacyjnych i duchowych dziecka. Wykonywanie władzy rodzicielskiej należy zatem odnieść do konkretnych okoliczności faktycznych, w oparciu o zachowania i konkretną aktywność rodziców wobec dziecka.
Zatem, ulga na małoletnie dzieci przysługuje rodzicom, jeżeli wykonują władzę rodzicielską. Ponadto, w myśl art. 27f ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, kwotę przysługującej ulgi mogą odliczyć od podatku w dowolnej proporcji przez nich ustalonej. W przypadku braku porozumienia między podatnikami, którzy zgodnie z rozstrzygnięciem sądu wspólnie wykonują władzę rodzicielską nad małoletnim dzieckiem po rozwodzie lub w trakcie separacji (piecza naprzemienna), lub gdy miejsce zamieszkania dziecka jest takie samo jak miejsce zamieszkania obojga rodziców – kwotę tę podatnicy odliczają w częściach równych. W pozostałych przypadkach odliczenie w wysokości 100% stosuje podatnik, u którego dziecko ma miejsce zamieszkania w rozumieniu ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny.
Z informacji przedstawionych we wniosku oraz jego uzupełnieniu wynika, że w 2025 r. mieszkał Pan tylko z małoletnim dzieckiem A z Pana poprzedniego, nieformalnego związku. Matka dziecka A posiada ograniczoną władzę rodzicielską w stosunku do dziecka A na podstawie postanowienia Sądu, które uprawomocniło się 10 lutego 2023 r. Władzę rodzicielską nad dzieckiem A powierzono Panu, a matce pozostawiono prawo do współdecydowania o istotnych sprawach małoletniej w zakresie sposobu kształcenia oraz leczenia w przypadku poważnej choroby dziecka A. W roku 2025 samotnie i faktycznie wykonywał Pan władzę rodzicielską nad dzieckiem A, sprawował nad nim samodzielnie codzienną pieczę oraz podejmował wszelkie decyzje dotyczące jego życia, w szczególności zapewniał Pan dziecku A wyżywienie, odzież, środki higieny oraz pokrywał koszty jego utrzymania (mieszkanie, rachunki, bieżące potrzeby), zajmował się codzienną opieką nad dzieckiem, w tym przygotowywaniem posiłków, dbaniem o higienę oraz organizacją dnia, odprowadzał i odbierał dziecko A ze szkoły, uczestniczył w zebraniach, kontaktował się z nauczycielami oraz wspierał dziecko A w edukacji, zapewniał opiekę medyczną, zapisywał dziecko A na wizyty lekarskie oraz podejmował decyzje dotyczące jego leczenia, organizował dziecku czas wolny, wypoczynek oraz rozwój zainteresowań (np. zajęcia dodatkowe, aktywności sportowe), troszczył się o rozwój emocjonalny i wychowanie dziecka A, zapewniając mu stabilne warunki życia. Powyższe czynności wykonywał Pan samodzielnie i w sposób ciągły przez cały 2025 r. Matka dziecka A nie uczestniczyła w żadnych istotnych sprawach dotyczących córki, jest z nią ograniczony kontakt, a kontakty realizowała w sposób sporadyczny, często je odmawiając. W 2025 r. matka dziecka A sporadycznie realizowała kontakty zawarte w ugodzie sądowej (możliwość zabrania dziecka A co dwa tygodnie w niedzielę od godz. 10 do 18 poza miejsce zamieszkania). Kontakty odbywały się średnio raz na dwa miesiące, a kontakt z matką dziecka A do tej pory pozostaje utrudniony, nie przyjeżdża po dziecko A nawet nie informując o odwołaniu kontaktu. Nie odbiera telefonu, nie dzwoni ani nie pisze do dziecka A. W 2025 r. matka dziecka A była zobowiązana do płacenia alimentów w wysokości 450 zł miesięcznie. Alimenty wysyłała na bieżąco. Żadnej innej formy wsparcia, czy partycypowania w kosztach z jej strony, nie było. Ponadto, w roku 2025 był Pan uprawniony i pobierał świadczenie wychowawcze w pełnej wysokości na dziecko A.
W konsekwencji, skoro w 2025 r. Pana małoletnie dziecko A mieszkało tylko z Panem, a matka dziecka A miała ograniczoną władzę rodzicielską w stosunku do niego, nie sprawowała stałej opieki nad dzieckiem A, tj. sporadycznie kontaktowała się z dzieckiem A (średnio raz na dwa miesiące), wypełniając jedynie obowiązek alimentacyjny, to wyłącznie Panu przysługuje prawo do dokonania odliczenia w ramach ulgi prorodzinnej na małoletnie dziecko A, wynikającej z art. 27f ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (100%) w zeznaniu rocznym za rok 2025, ustalonej zgodnie z art. 27f ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Mając na uwadze przedstawiony we wniosku opis stanu faktycznego oraz powołane wyżej przepisy prawa podatkowego uznać należy, że skoro to Pan wykonywał władzę rodzicielską w stosunku do małoletniego dziecka A (z Pana poprzedniego, nieformalnego związku) bez udziału drugiego rodzica, to wyłącznie Panu przysługuje prawo do dokonania odliczenia w ramach ulgi prorodzinnej, wynikającej z art. 27f ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w pełnej wysokości, tj. 100% kwoty w rozliczeniu podatkowym za 2025 r. zgodnie z art. 27f ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Zatem, w tej części Pana stanowiskonależało uznać za prawidłowe.
Ponadto, z treści wniosku wynika, że przez cały 2025 r. był Pan żonaty (wyrok rozwodowy uprawomocnił się w dniu 10 marca 2026 r.). Z żoną posiada Pan małoletnie dziecko B. W Pana małżeństwie z matką dziecka B nie została orzeczona przez sąd separacja. Pana żona nie odbywała kary pozbawienia wolności w 2025 r. W ww. okresie zarówno Pan, jak i Pana żona posiadaliście pełną władzę rodzicielską względem dziecka B. W roku podatkowym 2025 wykonywał Pan władzę rodzicielską w stosunku do dziecka B. Dziecko, będące w wieku żłobkowym, zamieszkiwało z matką, jednakże Pan aktywnie uczestniczył w jego wychowaniu oraz opiece nad nim. Wykonywanie władzy rodzicielskiej przez Pana w stosunku do dziecka B polegało w szczególności na sprawowaniu osobistej opieki nad dzieckiem B w czasie kontaktów, sprawowaniu opieki nad dzieckiem B również poza ustalonym harmonogramem, w sytuacjach, gdy matka dziecka B zwracała się do Pana o pomoc, w tym poprzez odbiór dziecka B ze żłobka oraz zapewnienie mu noclegu, zapewnianiu dziecku B w czasie kontaktów wyżywienia, opieki oraz bezpiecznych warunków pobytu, trosce o rozwój fizyczny i emocjonalny dziecka B poprzez wspólne spędzanie czasu, zabawę oraz budowanie relacji, utrzymywaniu kontaktu z dzieckiem B również w formie rozmów na odległość, interesowaniu się stanem zdrowia dziecka B oraz jego bieżącymi potrzebami, partycypowaniu w kosztach utrzymania dziecka B poprzez regularne opłacanie alimentów w wysokości 1 000 zł miesięcznie, ponoszeniu dodatkowych wydatków na rzecz dziecka B, w tym zakupie prezentów oraz finansowym wsparciu w sytuacjach zgłaszanych przez matkę dziecka B (np. przekazywanie środków na lekarstwa, zakup rzeczy dla dziecka B, w tym rowerka). Z kolei matka dziecka B wykonywała władzę rodzicielską poprzez sprawowanie nad nim codziennej, stałej opieki, ponieważ dziecko B na stałe z nią zamieszkiwało. Matka zajmowała się bieżącą organizacją opieki nad dzieckiem B, w tym pobytem dziecka B w żłobku oraz zaspokajaniem jego codziennych potrzeb bytowych i opiekuńczych. Kontakty z dzieckiem B realizował Pan w 2025 r. według ustalonego planu regularnie, tj. co drugi weekend od piątku do poniedziałku. W ramach tych kontaktów odbierał Pan dziecko B ze żłobka w piątek i odprowadzał je do żłobka w poniedziałek. Ponadto, realizował Pan kontakty z dzieckiem B w innych okresach przewidzianych w ustaleniach, w tym w czasie ferii zimowych, wakacji oraz świąt, zgodnie z ustalonym harmonogramem. Dodatkowo, utrzymywał Pan kontakt z dzieckiem B w formie rozmów na odległość. Między Panem a Pana żoną nie zostało sporządzone porozumienie rodzicielskie, na podstawie którego opieka nad dzieckiem B sprawowana jest naprzemiennie. Zgodnie z Państwa ustaleniami, do maja 2025 r. świadczenie wychowawcze na dziecko B wpływało na Pana konto bankowe, z którego to następnie przekazywał Pan środki na konto matki dziecka B. Od czerwca 2025 r. świadczenie wypłacane jest na konto matki dziecka B. Z żoną (matką dziecka B) nie zawarł Pan porozumienia dotyczącego sposobu korzystania z ulgi na dziecko przez każdego z rodziców w roku podatkowym 2025, w podatku dochodowym od osób fizycznych.
Biorąc powyższe pod uwagę, wobec wskazania w opisie stanu faktycznego, że nie została ustalona opieka naprzemienna, w 2025 r. zarówno Pan, jak i Pana żona wykonywała wobec dziecka B władzę rodzicielską oraz miejsce zamieszkania Pana dziecka B było przy matce dziecka, odliczenie w wysokości 100% - zgodnie z art. 27f ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych - stosuje ten z rodziców, u którego dziecko ma miejsce zamieszkania w rozumieniu ustawy Kodeks cywilny. Zatem w przedstawionych okolicznościach, w przypadku braku zawarcia przez Pana z matką dziecka B porozumienia co do sposobu podziału ulgi prorodzinnej, wskazać należy, że to wyłącznie matce dziecka B przysługuje prawo do dokonania odliczenia za 2025 r., w ramach ulgi prorodzinnej wynikającej z art. 27f ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w pełnej wysokości, tj. 100% kwoty ustalonej zgodnie z art. 27f ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych na małoletnie dziecko B z Pana małżeństwa.
Wobec powyższego, Pana stanowisko w tym zakresie należało uznać za nieprawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
Procedura wydawania indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego nie podlega regułom przewidzianym dla postępowania podatkowego, czy kontrolnego. Organ wydający interpretacje opiera się wyłącznie na opisie stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku – nie prowadzi postępowania dowodowego. Postępowanie w sprawie wydania interpretacji indywidualnej ma na celu wyjaśnienie wątpliwości co do sposobu zastosowania przepisów prawa podatkowego materialnego do określonego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Przedmiotem interpretacji wydanej na podstawie art. 14b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622) jest sam przepis prawa. Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów podatkowych nie jest ustalanie stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego), stanowi to bowiem domenę ewentualnego postępowania podatkowego. To na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia w toku tego postępowania okoliczności faktycznych, z których wywodzi on dla siebie korzystne skutki prawne. Jeżeli zatem, przedstawiony we wniosku stan faktyczny będzie różnił się od występującego w rzeczywistości, wówczas wydana interpretacja nie będzie chroniła Pana w zakresie przedstawionego stanu faktycznego.
Wskazać należy, że interpretacje prawa podatkowego wydawane są w indywidualnej sprawie zainteresowanego, co wynika z art. 14b § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, w związku z czym, niniejsza interpretacja jest wiążąca dla Pana jako osoby występującej z wnioskiem, nie wywiera natomiast skutku prawnego dla innych osób.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
·Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.
·Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1)z zastosowaniem art. 119a;
2)w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3)z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
·Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego …. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
·w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
·w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.


