Interpretacja indywidualna z dnia 22 maja 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0114-KDIP3-1.4011.315.2026.2.BS
Interpretacja indywidualna - stanowisko prawidłowe
Szanowny Panie,
stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
11 marca 2026 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej.
Uzupełnił go Pan - w odpowiedzi na wezwanie - pismem z 24 kwietnia 2026 r.
Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
Wnioskodawca jest osobą fizyczną prowadzącą jednoosobową działalność gospodarczą, zarejestrowaną w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG). Wnioskodawca podlega na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w podatku dochodowym od osób fizycznych, zgodnie z dyspozycją art. 3 ust. 1 oraz ust. 1a ustawy o PIT. Działalność w obszarze prac programistycznych prowadzona jest przez Wnioskodawcę nieprzerwanie od 17 stycznia 2018 roku.
Wnioskodawca w ramach swojego przedsiębiorstwa w sposób systematyczny świadczył i świadczy wysoce wyspecjalizowane usługi programistyczne na rzecz podmiotów trzecich (dalej: "Zleceniodawca", "Zleceniodawcy"). Przez „systematyczność” Wnioskodawca rozumie, że świadczenie tych usług jest jego głównym zajęciem, które wykonuje każdego dnia, prace te nie mają charakteru dorywczego. Wnioskodawca tworzy wewnętrzne harmonogramy, które pozwalają mu na wyznaczanie deadlinów i terminowego wywiązywania się ze zobowiązań wobec Zleceniodawców.
Prowadzone Prace te nie mają charakteru odtwórczego; są to procesy projektowe i implementacyjne nakierowane na wytworzenie unikalnych, indywidualnych i innowacyjnych rozwiązań informatycznych. Oprogramowanie to (określane dalej również jako: "Utwór", "Program Komputerowy" lub "Aplikacja") jest każdorazowo dostosowane do indywidualnych, specyficznych, wysokospecjalistycznych potrzeb biznesowych Zleceniodawcy i jego klientów końcowych.
Wnioskodawca działa jako niezależny podmiot gospodarczy, ponosząc pełne ryzyko gospodarcze związane z prowadzoną działalnością. Odpowiedzialność za rezultaty pracy oraz za ewentualne wady oprogramowania uregulowana jest na zasadach ogólnych kodeksu cywilnego (art. 471 i nast. k.c.). Umowa pomiędzy Wnioskodawcą a Zleceniodawcą nie wykazuje cech stosunku pracy. Wnioskodawca nie pozostaje pod kierownictwem Zleceniodawcy, sam decyduje o doborze technologii, metodologii rozwiązywania problemów algorytmicznych oraz o czasie i miejscu wykonywania prac, zachowując autonomię w tym względzie.
Wnioskodawca zajmuje się prowadzoną przez siebie działalnością, przed przystąpieniem do realizacji nw. Projektów, posiadał już wiedzę i doświadczenie w zakresie programowania.
Wnioskodawca prowadzi podatkową księgę przychodów i rozchodów (PKPiR), a dochody opodatkowuje podatkiem liniowym. Intencją Wnioskodawcy jest skorzystanie z preferencyjnej stawki 5% (ulga IP Box) na podstawie art. 30ca ustawy o PIT w odniesieniu do kwalifikowanego dochodu z kwalifikowanych praw własności intelektualnej za lata 2020-2021 oraz 2025 i lata kolejne.
Wnioskodawca wskazuje, że opisany stan faktyczny będzie miał miejsce także w latach przyszłych.
Działalność Wnioskodawcy ma charakter twórczy i opiera się na sukcesywnym nabywaniu, łączeniu i kształtowaniu dostępnego dorobku nauki i techniki. Wykorzystuje on te zasoby do projektowania oraz tworzenia innowacyjnych struktur informatycznych oraz głębokiej transformacji istniejących produktów, wyłączając przy tym działalności rutynowe i okresowe zmiany nawet jeśli stanowią ulepszenie. Wnioskodawca podkreśla, że brak ukierunkowania na tego typu prace o charakterze rozwojowym, uniemożliwiłby mu uzyskanie przychodu ze swojej działalności zawodowej.
Wnioskodawca realizował w przeszłości następujące projekty, stanowiące o innowacyjnym charakterze jego prac:
Projekt nr 1: Nowoczesna platforma bankowości elektronicznej (…)
Prace obejmowały rozwój nowej platformy do bankowości elektronicznej obsługującej ponad 20 instytucji bankowych na terenie (…). Prace wykonane były w warstwach (…) i (…) w technologii (…), w językach (…) i (…). Funkcje systemu obejmowały obsługę kont, transakcji i rozliczeń bankowych. Celem wykonania systemu była adaptacja do nowych wymagań, podniesienie wydajności oraz bezpieczeństwa.
Projekt nr 2: System obsługi produktów hipotecznych
Wnioskodawca rozwijał nową wersję bankowej aplikacji związanej z produktami hipotecznymi. System został zrealizowany w warstwie (…) jako aplikacja (…) , w technologii (…) i języku (…) . Warstwa (…) wykonana została w technologii Spring w języku (…) . Aplikacja oferowała kompleksową obsługą kredytów hipotecznych, w tym: składanie wniosków, wycenę inwestycji, ocenę zdolności kredytowej oraz wgląd w istniejące procesy hipoteczne. Wyzwanie badawcze polegało na digitalizacji skomplikowanych procesów oceny zdolności kredytowej i wyceny nieruchomości, co wymagało stworzenia silnika decyzyjnego zdolnego do przetwarzania wielowymiarowych parametrów finansowych. System został zaprojektowany i wykonany tak by spełniał najwyższe standardy bezpieczeństwa, ergonomii i wydajności.
Projekt nr 3: Platforma obsługi wielotranszowych i wielowalutowych umów kredytowych
Zaprojektowana i zaimplementowana została nowa platforma bankowa do obsługi dużych, wielowalutowych i wielotranszowych umów kredytowych. Prace wykonane zostały w warstwie (…) jako aplikacja (…) w technologii (…) i języku (…) . Warstwa (…) wykonana została w technologii (…) w języku (…) a także w oparciu o bazę danych (…) . Platforma miała liczne funkcje, m.in:
1.wyliczanie parametrów kosztowych kredytów w oparciu o unikalne algorytmy kalkulacji w skomplikowanych strukturach finansowych
2.rewizja, manualne dostosowywanie automatycznie wyliczanych parametrów bankowych oraz akceptacja obliczonych parametrów dla danej umowy kredytowej, przy jednoczesnej zaawansowanej walidacji zależności pomiędzy parametrami bankowymi,
3.integracja z licznymi systemami bankowymi i dostarczanie im parametrów bankowych niezbędnych do wyliczania kalkulacji wewnątrzbankowych,
4.generowanie specjalistycznych, wielowalutowych raportów o wysokim stopniu złożoności, które musiały uwzględniać dynamiczne zmiany parametrów bankowych.
W związku z obecnie prowadzonymi pracami twórczymi Wnioskodawca rozwija następujący projekt:
Projekt nr 4: System bankowości "czasu pseudorzeczywistego"
Obecnie realizowany projekt wykorzystuje najnowocześniejsze standardy komunikacyjne, takie jak (…) i (…) , w połączeniu z technologią (…) i (…) w warstwie (…) oraz Java w warstwie (…) . Celem jest osiągnięcie minimalnych opóźnień ((…) ) w przesyłaniu danych rynkowych i transakcyjnych. Wnioskodawca projektuje tu architekturę mikrousługową, która musi radzić sobie z ogromnym wolumenem zapytań przy zachowaniu najwyższych standardów bezpieczeństwa ((…) , (…) ). Ze względu na rygorystyczne wymogi sektora bankowego, konieczne jest zaprojektowanie i wykonanie unikalnych i dostosowanych do specyfiki projektu optymalizacji wydajności przy zachowaniu najwyższej ergonomii użytkowania produktu.
Wnioskodawca podkreśla, że tworzone i rozwijane Oprogramowanie/Utwory w każdym przypadku są chronione na mocy art. 74 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz. U. z 2025 r. poz. 24 z późn. zm.). Należy zaznaczyć, że w obszarze rozbudowy systemów informatycznych, Wnioskodawca uzyskuje status uprawnionego do korzystania z Oprogramowania na podstawie zapisów umowy o świadczeniu usług zawartej ze Zleceniodawcą. Umowa ta obliguje Wnioskodawcę do rozwoju Oprogramowania, który to rozwój konstytuuje odrębne programy komputerowe podlegające pełnej ochronie prawnej w świetle ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych.
Podejmowana przez Wnioskodawcę działalność ma charakter ciągły, metodyczny, systematyczny i sukcesywny. Wnioskodawca realizuje zadania w sposób zorganizowany, opierając się na własnych planach operacyjnych, co owocuje dostarczaniem rozwiązań cyfrowych precyzyjnie dopasowanych pod specyficzne wymagania klientów. Wysiłki te są ukierunkowane na kumulowanie kompetencji oraz ich praktyczną aplikację w innowacyjnych strukturach. Proces ten inicjuje zebranie wstępnych wytycznych od Zleceniodawcy, po czym następuje weryfikacja wykonalności technicznej w oparciu o najnowszy stan wiedzy inżynieryjnej. Następnie Wnioskodawca opracowuje model próbny (prototyp), który po fazie rygorystycznych testów zostaje ostatecznie zaimplementowany przez Wnioskodawcę w środowisku docelowym.
Realizując usługi, Wnioskodawca bazuje na swojej eksperckiej wiedzy z zakresu architektury IT oraz nowoczesnych paradygmatów oraz technologii programowania. Nadrzędnym celem jego działań kreatywnych jest stworzenie nowego programu komputerowego, który realnie podniesie wydajność procesów biznesowych i gospodarczych Zleceniodawcy. Istotnym celem i aspektem strategii projektowej jest optymalizacja nakładów finansowych po stronie Zleceniodawcy - kod jest konstruowany w taki sposób, aby był kompatybilny z obecną infrastrukturą sprzętową, co eliminuje konieczność inwestowania w nowe urządzenia. Dowodem na unikalność i oryginalność tworzonych produktów jest każdorazowa autorska selekcja instrumentów technologicznych i języków programowania, szczegółowo wymienionych w niniejszym wniosku.
Warto podkreślić autonomię finansową prowadzonych prac - Wnioskodawca nie korzysta z zewnętrznych dotacji czy subwencji, a jedynym źródłem finansowania jego pracy twórczej jest wynagrodzenie wypłacane przez Zleceniodawcę za świadczone na jego rzecz usługi.
Opisane rezultaty prac twórczych stanowią każdorazowo odrębne programy komputerowe będące utworami w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, które podlegają ochronie na podstawie art. 74 tej ustawy. Ich esencją jest faktycznie twórczy, innowacyjny, unikalny i oryginalny charakter. Efekty wspomnianych prac twórczych prowadzą do powstania wcześniej nieistniejących wartości niematerialnych. Nie są one produktem połączenia danych umiejętności informatycznych/programistycznych oraz rutynowych czynności, które można by z góry zaplanować jako powtarzalny schemat, lecz stanowią twórczą odpowiedź na skomplikowane problemy i projekty zamawiane przez Zleceniodawcę. W sytuacjach, gdy prace polegają na rozwoju istniejących systemów, powstają utwory zależne (o których mowa w art. 2 wspomnianej ustawy), a dochody z ich zbycia Wnioskodawca również zamierza uwzględnić do obliczenia dochodu z IP Box.
Każdy cykl prac rozwojowych znajduje swój finał w pozytywnym rezultacie technologicznym - funkcjonalnym programie komputerowym zapisanym w konkretnym języku programowania. Wyniki tych procesów są integralnym elementem każdego dostarczanego Utworu.
Należy podkreślić, iż projekty w zakresie wytwarzania i rozwoju Oprogramowania cechują się wysokim stopniem złożoności i wymagają wieloetapowego zaangażowania programistycznego. Posiadają one walor unikatowości i indywidualny charakter. Wnioskodawca przygotowuje nowe lub usprawnione systemy czy programy, które fundamentalnie odróżniają się od rozwiązań już istniejących u Wnioskodawcy czy Zleceniodawcy. Brak stałego katalogu gotowych produktów potwierdza, że każda realizacja zamówienia jest nowym, odrębnym programem, tworzonym od podstaw w odpowiedzi na unikalne wymogi biznesowe Zleceniodawcy. Podczas ich tworzenia i rozwijania Wnioskodawca łączy wiedzę teoretyczną z z praktyczną w szczególności w zakresie pisania skryptów w językach programowania. Wnioskodawcy każdorazowo przysługują osobiste i majątkowe prawa autorskie do Utworów.
Przeniesienie praw majątkowych na Zleceniodawcę jest realizowane w oparciu o postanowienia zawartej w formie pisemnej umowy, która precyzuje dopuszczalne zakresy ich wykorzystania (pola eksploatacji). Przyjęte rozwiązania kontraktowe pozostają w pełnej zgodzie z wymogami określonymi w art. 41 oraz art. 53 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Przeniesienie wspomnianych praw odbywa się w sposób zautomatyzowany - bez sporządzania dodatkowych dokumentów - w chwili ustalenia Utworu. Materialnym wyrazem tego procesu jest przekazanie zapisu cyfrowego w formie kodu źródłowego programu.
Wyodrębnienie konkretnego programu komputerowego lub jego modułu następuje wraz z finalizacją prac nad danym elementem. Procedura wydania Utworu polega na jego udostępnieniu Zleceniodawcy, który dokonuje jego odbioru. Obiektywnym potwierdzeniem dokonania przeniesienia praw jest transfer kodu do dedykowanego, funkcjonującego w chmurze repozytorium danych.
Należy zauważyć, że każdy projekt, w którym uczestniczył Wnioskodawca był/jest realizowany na konkretne, indywidualne zapotrzebowanie Zleceniodawcy. Nie są to rozwiązania, które Zleceniodawca może nabyć w formie licencji dostępnej dla szerszego grona odbiorców. Stworzone rozwiązania umożliwiają optymalizację pracy Zleceniodawcy i efektywne prowadzenie działalności gospodarczej. Praca nad każdym projektem wymaga indywidualnego podejścia ze strony Wnioskodawcy.
Głównym źródłem dochodów Wnioskodawcy jest komercjalizacja kwalifikowanych praw własności intelektualnej w obszarze rozwiązań cyfrowych, co stanowi realizację dyspozycji zawartej w art. 30ca ust. 7 pkt 2 ustawy o PIT.
Wnioskodawca operuje modelem łącznego wynagrodzenia za świadczony pakiet usług programistycznych. W toku działalności zdarzają się świadczenia o charakterze nietwórczym, takie jak naprawa błędów czy doraźne doradztwo techniczne, które nie prowadzą bezpośrednio do powstania nowych praw autorskich. Wnioskodawca, działając w sposób transparentny, każdorazowo dokonuje operacji "oczyszczenia" przychodu: zyski z czynności rutynowych są separowane i podlegają opodatkowaniu na zasadach ogólnych (według stawki podstawowej). Fakt, że faktura dokumentująca sprzedaż nie zawiera rozbicia na poszczególne składowe, nie stanowi przeszkody dla rzetelnego rozliczenia, ponieważ precyzyjna alokacja kwot następuje na podstawie szczegółowych zapisów w wewnętrznych ewidencji i notatek.
Zgodnie z wymogami art. 30cb ust. 2 ustawy o PIT, Wnioskodawca prowadzi pozaksięgową ewidencję analityczną (odrębną od PKPiR). Rejestr ten służy do indywidualnego wyodrębnienia każdego kwalifikowanego prawa IP Box (majątkowych praw autorskich do Oprogramowania).
W związku z wytwarzaniem i rozwijaniem Oprogramowania Wnioskodawca ponosi szereg wydatków, które wykazują bezpośredni i funkcjonalny związek z procesem badawczo-rozwojowym. Do kategorii kosztów kwalifikowanych (składowych wskaźnika Nexus) zalicza się:
1. Sprzęt komputerowy: Zakup laptopa, monitora, zestawu słuchawkowego, akcesoriów sterujących (mysz, klawiatura) oraz systemów archiwizacji (dyski zewnętrzne). Są to narzędzia elementarne, bez których fizyczne utrwalenie kodu źródłowego, przeprowadzanie testów, czy zabezpieczenie integralności danych (backup) byłoby niemożliwe.
2. Leasing samochodu: Opłaty leasingowe za pojazd osobowy. Są one potrzebne do realizacji logistyki projektowej, w tym dojazdów do Zleceniodawcy w celu omówienia i weryfikacji rezultatów świadczonych usług.
3. Koszty związane z użytkowaniem samochodu: Wydatki na paliwo i serwisowanie środka transportu. Są one potrzebne do realizacji logistyki projektowej, w tym dojazdów do Zleceniodawcy w celu omówienia i weryfikacji rezultatów świadczonych usług.
4. Usługi księgowe: Koszt obsługi merytorycznej w zakresie prowadzenia ewidencji IP Box oraz rozliczania podatkowej księgi przychodów i rozchodów.
Wynik finansowy (Dochód IP Box) ustalany jest jako różnica między tak zdefiniowanymi Przychodami IP Box oraz Kosztami IP Box. Wnioskodawca podkreśla, że struktura ewidencyjna pozwala na precyzyjne przypisanie przychodów, kosztów ich uzyskania oraz końcowego dochodu (lub straty) do każdego wyodrębnionego prawa IP z osobna. System ten umożliwia również agregację danych w celu wyliczenia skumulowanego wyniku z kwalifikowanych praw IP. Wspomniana dokumentacja prowadzona jest w sposób ciągły i rzetelny, począwszy od dnia 1 stycznia 2020 roku.
Uzupełnienie opisu stanu faktycznego
Program komputerowy lub jego wyodrębnione części (moduły, biblioteki, usługi (…) , narzędzia integracyjne, narzędzia testowe, skrypty i definicje automatyzacji - np. (komponenty (…) , serwisy (…) , skrypty automatyzacji wdrożeń (…) oraz konfiguracje środowisk mikroserwisowych), wytwarzane w językach i technologiach programowania takich jak między innymi (…) , (…) , (…) , (…) , (…) , (…), które mają indywidualny, twórczy charakter i podlegają ochronie na podstawie art. 74 ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych.
Wnioskodawca uczestniczy we własnych pracach polegających na wytwarzaniu oraz rozwijaniu/ulepszaniu Oprogramowania. Choć efekty prac Wnioskodawcy (Utwory) mogą zostać finalnie zintegrowane w ramach większego systemu (projektu) realizowanego dla kontrahenta, to działania podejmowane przez Wnioskodawcę mają charakter w pełni autonomiczny i autorski. Każdy wytworzony przez Wnioskodawcę fragment kodu, moduł czy usługa (…) jest wynikiem jego własnej aktywności intelektualnej i stanowi odrębny przedmiot ochrony prawnej. Wnioskodawca nie uczestniczy w "pracach cudzych" w rozumieniu odtwórczym; samodzielnie projektuje logikę, dobiera algorytmy oraz struktury danych, co prowadzi do powstania nowych, unikalnych rozwiązań informatycznych.
W celu realizacji projektów, w ramach których Wnioskodawca tworzy i ulepsza oprogramowanie - programy komputerowe, Wnioskodawca podejmuje szereg działań zmierzających do usprawnienia istniejącego już wcześniej oprogramowania, począwszy od ustalenia wymagań podmiotu zlecającego i sformułowania w związku z tym problemu rozwojowego, przez analizę funkcjonowania dotychczasowego programu, wykorzystanie posiadanej przez Wnioskodawcę wiedzy w celu wymyślenia i zaproponowania innego, bardziej nowoczesnego rozwiązania, które lepiej realizowałoby logikę biznesową i niosłoby za sobą dodatkowe, nowe funkcjonalności, które uczyniłyby działanie programu bardziej użytecznym i wydajnym dla użytkownika, aż po stworzenie kodu źródłowego i wynikowego nadpisanego fragmentu oprogramowania, który sam w sobie stanowił samodzielny program komputerowy podlegający ochronie na mocy przepisów o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wnioskodawca podejmuje następujące działania zmierzające do usprawnienia oprogramowania:
- projektowanie nowszej bardziej niezawodnej architektury oprogramowania,
- implementację (tworzenie) oprogramowania,
- testowanie oprogramowania,
- projektowanie stosownych algorytmów.
Wnioskodawca tworzy zaawansowane, dedykowane oprogramowanie bankowe i finansowe, w tym w szczególności:
1.platformę bankowości elektronicznej obsługującą rozliczenia i transakcje ((…) , (…) ),
2.kompleksowy system obsługi procesów hipotecznych z silnikiem decyzyjnym ((…) , (…) , (…) ),
3.platformę do obsługi wielotranszowych umów kredytowych z unikalnymi algorytmami kalkulacji kosztów,
4.oraz system bankowości czasu pseudorzeczywistego o minimalnych opóźnieniach ((…) , (…) , (…) ).
Wnioskodawca wskazuje, że tworzenie nowych funkcjonalności opisanych we wniosku dotyczy tworzenia i rozwijania przez Wnioskodawcę autorskich programów komputerowych (kodów źródłowych). Używanie nowoczesnych narzędzi i technologii, takich jak architektura mikrousługowa, komunikacja (…) czy zaawansowane silniki decyzyjne do oceny zdolności kredytowej, znacząco różnicuje tworzone oprogramowanie od rozwiązań standardowych czy wcześniej funkcjonujących w praktyce Wnioskodawcy.
Nowoczesne technologie programistyczne w tym tworzenia algorytmów wprowadzają zupełnie nowe funkcje, znacząco poprawiają wydajność oprogramowania i rozszerzają jego możliwości. Wnioskodawca wykorzystuje indywidualnie dobraną architekturę, która w pełni odpowiada na potrzeby konkretnego projektu, a wcześniej ta architektura nie występowała w praktyce gospodarczej wnioskodawcy. Okoliczność dodania nowych, zupełnie od nowa opracowanych funkcjonalności, parametrów działania, zasad działania i nowych cech powoduje, że wytworzone nowe „Oprogramowanie” różni się od rozwiązań już funkcjonujących u Wnioskodawcy. Powstaje nowy produkt, który nie istniał wcześniej. Oryginalność polega na zastosowaniu oryginalnych, nowatorskich rozwiązania programistycznych. Oryginalność wynika również z faktu, że „Oprogramowanie” stanowi efekt pracy Wnioskodawcy, przy której wykonywaniu Wnioskodawca miał zapewnioną swobodę tworzenia, a praca Wnioskodawcy nie polegała na kopiowaniu istniejącego już utworu.
Oryginalność wynika również z faktu, że efekty działania Wnioskodawcy stanowią coś wcześniej jemu nieznanego. Oprogramowanie tworzone i rozwijane na rzecz Zleceniodawców powoduje stworzenie zupełnie nowych funkcjonalności, co oznacza, że cecha twórczości i oryginalności jest spełniona. Tworzone oprogramowania są oryginalne, nie mają swoich odpowiedników na rynku (nie ma takich rozwiązań na rynku) i odpowiadają na potrzeby Zleceniodawców. To co wyróżnia oprogramowanie tworzone przez Wnioskodawcę to wysoki poziom konfigurowalności, łatwość i niski koszt wdrożenia oraz elastyczność w dostosowywaniu do zmieniających się potrzeb zleceniodawcy oraz nowych technologii pojawiających się na rynku oraz stosowanie najnowszych wzorców tworzenia architektury.
Każdorazowe zastosowanie odpowiednio dobranej i zaprojektowanej przez Wnioskodawcę mieszanki technologii języków programowania , takich jak (…) , (…) , (…) , (…) , (…) oraz nowoczesnych protokołów komunikacyjnych (…) i (…) , powoduje, że oprogramowanie po jego wytworzeniu lub rozwinięciu różni się od rozwiązań już u Niego funkcjonujących. Oprogramowanie jest precyzyjnie dostosowane do specyficznych, konkretnych potrzeb Zleceniodawców - tworzone są unikalne funkcjonalności różnych systemów, rozwiązania stosowane do wytworzenia każdej z nich wymagają zindywidualizowanego podejścia, kreatywności, nie powielają się.
Celem Wnioskodawcy jest wytworzenie w oparciu o nowe technologie nowych programów komputerowych realizujących założenia biznesowe Zleceniodawcy. W zakresie źródeł finansowania celem Wnioskodawcy było zmaksymalizowanie dochodu Zleceniodawcy.
Wnioskodawca wytworzył nowe programu komputerowe. Stopień realizacji założonych na wstępie celów był wystarczający dla uznania, że oprogramowanie je wypełniło. Opracowanie programów komputerowych nastąpiło z wykorzystaniem pracy własnej oraz własnych środków finansowych pozyskanych w ramach indywidualnej pracy twórczej. Wnioskodawca nie zatrudniał przy pracy na rzecz Zleceniodawców żadnych podwykonawców.
Wnioskodawca realizuje zaplanowane przedsięwzięcie na podstawie własnego harmonogramu oraz na podstawie oczekiwań stawianych przez Zleceniodawcę, w stosunku do każdego z programów komputerowych. Każdorazowo harmonogram prac uwzględnia termin uzgodniony ze Zleceniodawcą na przekazanie praw autorskich do programu komputerowego.
Przed rozpoczęciem realizacji poszczególnego „Oprogramowania” Wnioskodawca posiadał wiedza o oprogramowaniu i narzędziach informatycznych, występujących zarówno w ogólnym stanie nauki jak i w środowisku, w którym funkcjonować ma program przez Wnioskodawcę wytworzony.
Wnioskodawca dokonuje systematycznej syntezy zaawansowanej wiedzy teoretycznej z jej praktyczną aplikacją w procesie projektowania i implementacji unikatowych kodów źródłowych (programów komputerowych). Wykorzystane stosy technologiczne, wyszczególnione w poprzednich odpowiedziach, reprezentują obecny poziom (…) w branży IT. Innowacyjność realizowanych prac wynika z twórczego wykorzystania najnowocześniejszych paradygmatów programowania oraz narzędzi inżynieryjnych, które stanowią odpowiedź na specyficzne wyzwania technologiczne oraz wymagania projektowe stawiane przez Zleceniodawcę.
Przy realizacji każdego zlecenia Wnioskodawca każdorazowo analizuje aktualnie dostępną i posiadaną przez siebie wiedzę przez pryzmat wymagań pożądanego oprogramowania. Przy wytwarzaniu poszczególnych programów wykorzystuje wiedzę posiadaną przed rozpoczęciem realizacji zleceń oraz dodatkowo wiedzę pozyskaną i ugruntowaną podczas i w wyniku realizacji bieżącego zlecenia. Wiedza i umiejętności Wnioskodawcy są wykorzystywane w następujących miejscach: podczas projektowania architektury oprogramowania, podczas implementacji oprogramowania, podczas testowania oprogramowania.
Wnioskodawca nie dysponuje gotową ofertą produktów - są one każdorazowo, na bieżąco przygotowywane na zlecenie Zleceniodawcy i projektowane tak by były zgodne z wymaganiami Zleceniodawcy. Dotychczas w swojej działalności Wnioskodawca oferował tworzenie i rozwijanie programów komputerowych na zlecenie.
Programy komputerowe oferowane w działalności Wnioskodawcy opierały się na Jego wiedzy z zakresu informatyki i programowania oraz najnowszych rozwiązań z dziedziny tworzenia złożonych systemów. Przy tworzeniu od podstaw/ulepszaniu „oprogramowania” Wnioskodawca każdorazowo korzystał z nowej i bardziej zaawansowanej wiedzy, stosując zupełnie inne rozwiązania.
Wnioskodawca zaplanował stworzenie programów komputerowych spełniających wymagania konkretnego Zleceniodawcy, które stanowią programy komputerowe w rozumieniu art. 74 ust. 1 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych..
Celami postawionymi przez Wnioskodawcę było wytworzenie nowych programów komputerowych spełniających ścisłe oczekiwania Zleceniodawcy.
Wnioskodawca realizował zaplanowane przedsięwzięcie na podstawie własnego harmonogramu z przyjęciem określonych do realizacji celów.
Efektem działań jest każdorazowo powstanie nowego, nieistniejącego wcześniej programu komputerowego/nowej funkcjonalności.
Wnioskodawca ponosi odpowiedzialność za efekty swojej pracy w stosunku do osób trzecich.
Wynagrodzenie określone jest w umowie w oparciu o stawkę godzinową. Wnioskodawca nie otrzymuje wynagrodzenia wyłącznie z tytułu przenoszenia na Zleceniodawcę praw do „Oprogramowania”. Wypłacane Wnioskodawcy przez Zleceniodawcę wynagrodzenie obejmuje wynagrodzenie za czynności związane z tworzeniem i/lub ulepszeniem kwalifikowanego IP, oraz również inne czynności niezwiązane z wytworzeniem i/lub ulepszeniem takiego prawa - poboczne usługi informatyczne takie jak naprawa błędów czy doraźne doradztwo techniczne. Preferencyjną stawką podatkową Wnioskodawca zamierza objąć tylko tę jego część, która dotyczy kwalifikowanego prawa własności intelektualnej.
Przenoszenie autorskich praw majątkowych do Programów Komputerowych odbywa się na podstawie zawartej ze Zleceniodawcą umowy o świadczenie usług programistycznych, sporządzonej w formie pisemnej. Umowa ta precyzuje pola eksploatacji oraz mechanizm transferu praw zgodnie z wymogami art. 41 oraz art. 53 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Przeniesienie praw majątkowych następuje w sposób automatyczny, bez konieczności sporządzania dodatkowych dokumentów (np. protokołów cząstkowych), z chwilą ustalenia Utworu (tj. nadania mu formy kodu źródłowego). Proces ten dopełnia się poprzez fizyczne wydanie oprogramowania Zleceniodawcy. Wnioskodawca przekazuje program Zleceniodawcy, a Zleceniodawca go przyjmie. Potwierdzeniem przeniesienia praw majątkowych jest fizyczne wydanie kodu poprzez umieszczenie go w repozytorium w chmurze.
Funkcjonalny związek poszczególnych wydatków opisanych we wniosku z poszczególnymi działaniami obejmującymi tworzenie oprogramowania:
1.Koszty usług księgowych: Usługi te są niezbędne do rzetelnego wypełnienia ustawowego obowiązku prowadzenia odrębnej ewidencji, o której mowa w art. 30cb ustawy o PIT. Bez profesjonalnego wsparcia księgowego niemożliwe byłoby precyzyjne wyodrębnienie przychodów i kosztów przypadających na każde kwalifikowane prawo IP BOX oraz prawidłowe wyliczenie wskaźnika nexus. Wnioskodawca zaznacza, że koszty te są uwzględniane w kalkulacji IP BOX wyłącznie w proporcji odpowiadającej zaangażowaniu czasowemu i merytorycznemu w procesy o charakterze twórczym (B+R). Wydatki w części dotyczącej czynności rutynowych (np. proste doradztwo, naprawa błędów niebędąca rozwojem) są każdorazowo wyłączane z kosztów kwalifikowanych do ulgi.
2.sprzęt komputerowy (laptopy, komputery) i peryferia komputerowe (myszki, dyski, monitory) - potrzebne bezpośrednio do pisania kodu źródłowego, testowania prototypów, drukowania dokumentacji projektowej;
3.koszty użytkowania samochodu, w tym zakup paliwa, koszty napraw, koszty eksploatacyjne, leasingu- potrzebne do zapewnienia sprawnego środka transportu m.in. na potrzeby dotarcia na spotkania ze Zleceniodawcą w celu omówienia potrzeb, czy prezentacji zrealizowanego Zlecenia.
Wnioskodawca przyporządkowuje poszczególne wydatki do działań, które traktował jako konkretne prace rozwojowe na podstawie klucza przychodowego. Nie zawsze zalicza do wskaźnika nexus wszystkie wydatki, jakie przypisuje do kosztów uzyskania przychodów z konkretnego „Oprogramowania”, a jedynie te bezpośrednio związane z tworzeniem lub rozwijaniem „Oprogramowania”. Wnioskodawca nie stosuje innych zasad przyporządkowania wydatków do wskaźników nexus.
Zleceniodawca, o którym mowa we wniosku, jest podmiotem polskim.
Pytania
1.Czy opisana działalność Wnioskodawcy w zakresie tworzenia i rozwijania oprogramowania, realizowana w ramach umowy zawartej ze Zleceniodawcą, stanowi działalność badawczo-rozwojową w rozumieniu przepisów ustawy o PIT?
2.Czy autorskie prawa majątkowe do programów komputerowych (modułów, aplikacji) wytwarzanych przez Wnioskodawcę stanowią kwalifikowane prawa własności intelektualnej w rozumieniu art. 30ca ust. 2 pkt 8 ustawy o PIT?
3.Czy dochód uzyskany z tytułu przeniesienia praw IP Box na Zleceniodawcę w związku z wytwarzaniem i rozwojem programów komputerowych może zostać opodatkowany preferencyjną stawką 5% na zasadach określonych w art. 30ca ustawy o PIT?
4.Czy koszty wskazane w opisie stanu faktycznego (sprzęt, leasing i eksploatacja samochodu, usługi księgowe) mogą zostać uznane za koszty poniesione przez podatnika na prowadzoną bezpośrednio przez niego działalność badawczo-rozwojową związaną z kwalifikowanym prawem własności intelektualnej, a tym samym mogą zostać uwzględnione przy obliczaniu wskaźnika nexus (litera "a") zgodnie z art. 30ca ust. 4 ustawy o PIT?
Pana stanowisko w sprawie
Ad. 1. Kwalifikacja działalności jako badawczo-rozwojowej
Zdaniem Wnioskodawcy, całokształt jego działań polegających na wytwarzaniu i rozwijaniu Oprogramowania, wynikających z umowy ze Zleceniodawcami opisanych we wniosku wypełnia definicję działalności badawczo-rozwojowej zawartą w ustawie o PIT. W świetle normy prawnej wyrażonej w art. 5a pkt 38 ustawy o PIT, za działalność badawczo-rozwojową uznaje się aktywność o charakterze twórczym, obejmującą badania naukowe lub prace o charakterze rozwojowym. Działania te muszą cechować się systematycznością i być ukierunkowane na zwiększanie zasobów wiedzy oraz ich praktyczną aplikację w celu kreowania nowatorskich rozwiązań i zastosowań.
Ustawodawca, dążąc do precyzyjnego zakreślenia ram definicji pojęć "badania naukowe" oraz "prace rozwojowe", w art. 5a pkt 38 i pkt 39 ustawy o PIT odwołuje się bezpośrednio do definicji zawartej w ustawie z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (UPSWN). W konsekwencji, proces interpretacji pojęć "badania naukowe" oraz "prace rozwojowe" odbywa się w ścisłym powiązaniu z art. 4 ust. 2 i 3 tejże ustawy.
W kontekście powyższego, za badania naukowe (zgodnie z art. 4 ust. 2 UPSWN) uważa się:
- badania podstawowe rozumiane jako prace empiryczne lub teoretyczne mające przede wszystkim na celu zdobywanie nowej wiedzy o podstawach zjawisk i obserwowalnych faktów bez nastawienia na bezpośrednie zastosowanie komercyjne;
- badania aplikacyjne rozumiane jako prace mające na celu zdobycie nowej wiedzy oraz umiejętności, nastawione na opracowywanie nowych produktów, procesów lub usług lub wprowadzanie do nich znaczących ulepszeń.
Z kolei zgodnie z art. 5a ust. 1 pkt 38 ustawy o PIT w zw. z art. 4 ust. 3 UPSWN za prace rozwojowe należy rozumieć działalnością obejmującą nabywanie, łączenie, kształtowanie i wykorzystywanie dostępnej aktualnie wiedzy i umiejętności, w tym w zakresie narzędzi informatycznych lub oprogramowania, do planowania produkcji oraz projektowania i tworzenia zmienionych, ulepszonych lub nowych produktów, procesów lub usług, z wyłączeniem działalności obejmującej rutynowe i okresowe zmiany wprowadzane do nich, nawet jeżeli takie zmiany mają charakter ulepszeń.
Zgodnie z informacjami zaprezentowanymi w sekcji opisującej stan faktyczny, rola Wnioskodawcy w ekosystemie biznesowym sprowadza się do bycia profesjonalnym dostawcą usług programistycznych. W ramach prowadzonej aktywności gospodarczej, Wnioskodawca podejmuje się realizacji złożonych prac programistycznych zlecanych przez klientów, których finalnym efektem jest wytworzenie autorskich, nieszablonowych, innowacyjnych i indywidualnych rozwiązań. Są one projektowane w sposób celowy, aby obsłużyć ściśle zdefiniowane i wysoce specyficzne procesy operacyjne wewnątrz organizacji Zleceniodawcy, co nadaje im przymiot innowacyjności w skali przedsiębiorstwa.
Aktywność o charakterze badawczo-rozwojowym jest przez Wnioskodawcę prowadzona w sposób ciągły, zaplanowany oraz systematyczny. Wnioskodawca korzysta z aktualnego dorobku nauki i technologii informatycznych oraz dostępnej wiedzy naukowej w celu zrealizowania prac badawczo-rozwojowych.
Prace podejmowane przez Wnioskodawcę w procesie tworzenia Oprogramowania nie noszą znamion prac rutynowych czy odtwórczych. Wyzwania oraz problemy inżynieryjne, z którymi mierzy się Wnioskodawca, mają charakter nietrywialny i każdorazowo wymuszają zastosowanie zindywidualizowanego podejścia analitycznego. Sukces projektu zależy od osobistej inwencji twórczej oraz wykorzystania eksperckich kompetencji i umiejętności.
Ad. 2. Kwalifikacja praw własności intelektualnej
W ocenie Wnioskodawcy, autorskie prawa majątkowe do oprogramowania, będące rezultatem tworzenia lub rozwoju programów komputerowych, w pełni wyczerpują znamiona kwalifikowanych praw własności intelektualnej, o których mowa w art. 30ca ust. 2 pkt 8 ustawy o PIT.
Ustawodawca w art. 30ca ust. 1 ustawy o PIT wprost stwierdza, iż kwalifikowanymi prawami własności intelektualnej jest autorskie prawo do programu komputerowego podlegające ochronie prawnej na podstawie przepisów odrębnych ustaw lub ratyfikowanych umów międzynarodowych, których stroną jest Rzeczpospolita Polska, oraz innych umów międzynarodowych, których stroną jest Unia Europejska, których przedmiot ochrony został wytworzony, rozwinięty lub ulepszony przez podatnika w ramach prowadzonej przez niego działalności badawczo-rozwojowej.
Wnioskodawca wykazał w opisie stanu faktycznego, że ogół jego działalności gospodarczej stanowi działalność badawczo-rozwojową w rozumieniu art. 5a ust. 1 pkt 38 ustawy o PIT. Realizowane przez niego zadania wpisują się w definicję prac rozwojowych zawartą w art. 4 ust. 3 UPSWN. Wnioskodawca koncentruje się bowiem w ramach działalności na procesach „tworzenia” i „rozwijania” oprogramowania, co stanowi legislacyjny fundament uznania tych działań za innowacyjne prace rozwojowe.
Należy podkreślić, że efekty pracy Wnioskodawcy to programy komputerowe, które podlegają ochronie przewidzianej w art. 74 ust. 1 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych. W procesie interpretacji tego pojęcia warto odwołać się do Objaśnień Podatkowych Ministra Finansów z dnia 15 lipca 2019 r. (pkt 80). Zgodnie z nimi, program komputerowy to w szczególności zestaw instrukcji przeznaczonych do wykonywania bezpośrednio lub pośrednio w komputerze czynności w celu osiągnięcia określonego rezultatu.
Biorąc pod uwagę powyższe, Wnioskodawca każdorazowo wytwarza unikalny program komputerowy, który ze swej natury jest utworem chronionym prawnie.
Ad. 3. Uzasadnienie prawa do stosowania stawki 5% (Preferencja IP BOX)
W opinii Wnioskodawcy, dochody uzyskiwane z tytułu zbycia kwalifikowanych praw własności intelektualnej (autorskich praw majątkowych do programów komputerowych), powstałych w wyniku procesów twórczych opisanych we wniosku, uprawniają do skorzystania z preferencyjnej stawki opodatkowania w wysokości 5%.
Teza ta oparta jest na następujących argumentach:
1.Status podatnika i charakter działalności: Jako osoba fizyczna prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą, Wnioskodawca zajmuje się wytwarzaniem i rozwojem oprogramowania na zlecenie. Przeniesienie autorskich praw majątkowych do wytworzonych we własnej działalności gospodarczej programów komputerowych następuje w drodze ich sprzedaży, co stanowi bezpośrednie źródło przychodu z kwalifikowanego prawa IP.
2.Samodzielność i ryzyko gospodarcze: Wnioskodawca podkreśla, że realizuje swoje zadania w sposób w pełni autonomiczny. Nie działa on pod kierownictwem, ani nie jest związany narzuconym miejscem czy czasem pracy (brak podległości służbowej). Wnioskodawca ponosi pełne ryzyko gospodarcze w związku z prowadzoną działalnością.
3.Ochrona prawna utworu: Wszelkie wytworzone kody źródłowe oraz zaimplementowane funkcjonalności stanowią programy komputerowe korzystające z ochrony na mocy art. 74 ust. 1 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Zgodnie z art. 30ca ust. 2 ustawy o PIT, takie prawo autorskie jest uznawane za kwalifikowane prawo własności intelektualnej, o ile jego ochrona wynika z odrębnych przepisów (w tym przypadku wspomnianej ustawy o prawie autorskim, która w art. 1 definiuje programy komputerowe jako chronione utwory).
4.Wskaźnik Nexus i koszty bezpośrednie: Wnioskodawca identyfikuje i ponosi realne nakłady finansowe związane z procesem twórczym. Pozwala to na wyliczenie wskaźnika Nexus, który odzwierciedla proporcję kosztów poniesionych na wytworzenie danego IP, co jest niezbędne do ustalenia podstawy opodatkowania stawką 5%.
5.Rygor ewidencyjny: Wypełniając obowiązki nałożone przez art. 30cb ust. 1 i 2 ustawy o PIT, Wnioskodawca prowadzi szczegółową ewidencję pozaksięgową (analityczną). Pozwala ona na transparentne wyodrębnienie każdego kwalifikowanego prawa IP oraz przypisanie mu konkretnych przychodów, kosztów uzyskania przychodów oraz ostatecznego dochodu (lub straty).
Biorąc pod uwagę fakt, że Wnioskodawca spełnia wszystkie przesłanki materialnoprawne i formalne - Wnioskodawca ma prawo do opodatkowania dochodu z kwalifikowanych praw autorskich stawką 5%.
Ad. 4. Kwalifikacja wydatków w ramach wskaźnika Nexus
W przekonaniu Wnioskodawcy, przy wyliczaniu wskaźnika Nexus posiada on pełne prawo do uwzględnienia w kategorii kosztów ujętych pod literą „a” wszystkich kosztów wyszczególnionych w niniejszym wniosku (odrębnie na każde Prawo IP BOX).
Zgodnie z normą prawną zawartą w art. 30ca ust. 4 ustawy o PIT, podatnik korzystający z preferencji jest zobligowany do ustalenia proporcji kosztów za pomocą wskaźnika Nexus. Jednym z jego kluczowych elementów są koszty rzeczywiście poniesione na bezpośrednią działalność badawczo-rozwojową, która skutkowała powstaniem kwalifikowanego prawa własności intelektualnej.
Wspomniany przepis wprowadza pewne ograniczenia, wskazując, że za koszty bezpośrednie nie uznaje się odsetek, opłat o charakterze finansowym oraz wydatków związanych z nieruchomościami. Choć ustawodawca zastosował tutaj katalog otwarty wyłączeń, to logiczna wykładnia tego zapisu prowadzi do wniosku, że ograniczenia te dotyczą wyłącznie tzw. kosztów pasywnych (w części finansowej) oraz kosztów które związane są z miejscem powstawania prawa własności intelektualnej. Wszelkie inne nakłady, które realnie determinują możliwość prowadzenia prac twórczych, powinny być traktowane jako koszty kwalifikowane.
Wnioskodawca w toku swojej działalności generuje koszty, które wykazują bezpośredni związek z procesem wytwórczym Oprogramowania. Do kosztów tych, podlegających ujęciu pod literą "a" wskaźnika, należą:
1.Sprzęt komputerowy: zakup laptopa, monitora, zestawu słuchawkowego, myszy bezprzewodowej, klawiatury oraz dysków zewnętrznych. Są to narzędzia pracy o charakterze elementarnym, które służą bezpośredniemu utrwalaniu kodu źródłowego, przeprowadzaniu iteracyjnych testów prototypów oraz zapewnieniu bezpieczeństwa i ciągłości danych (backup).
2.Leasing samochodu: opłaty leasingowe za samochód osobowy. Pojazd ten stanowi narzędzie niezbędne do przemieszczania się w celach projektowych, umożliwiając sprawną komunikację i konsultacje techniczne, co jest integralnym elementem procesu tworzenia Utworu.
3.Koszty związane z użytkowaniem samochodu: wydatki na paliwo oraz regularny serwis techniczny. Nakłady te są niezbędne do realizacji logistyki projektowej, w tym dojazdów do jednostek Zleceniodawcy. Osobista obecność Wnioskodawcy jest kluczowa dla procesu zbierania wymagań oraz merytorycznego omawiania wyników poszczególnych etapów prac rozwojowych.
4.Usługi księgowe: Koszt obsługi merytorycznej w zakresie prowadzenia ewidencji IP Box oraz rozliczania podatkowej księgi przychodów i rozchodów.
Wyżej wymienione koszty są kosztami bezpośrednimi, których wartość powinna zostać uwzględniona przy obliczaniu wskaźnika Nexus.
Mając na względzie powyższe okoliczności, Wnioskodawca wnosi o potwierdzenie prawidłowości stanowiska przedstawionego w treści wniosku
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z przepisem art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.):
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Źródła przychodów
Stosownie do art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Jednym ze źródeł przychodów jest pozarolnicza działalność gospodarcza.
W myśl art. 5a pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Ilekroć w ustawie jest mowa o działalności gospodarczej albo pozarolniczej działalności gospodarczej - oznacza to działalność zarobkową:
a)wytwórczą, budowlaną, handlową, usługową,
b)polegającą na poszukiwaniu, rozpoznawaniu i wydobywaniu kopalin ze złóż,
c)polegającą na wykorzystywaniu rzeczy oraz wartości niematerialnych i prawnych
- prowadzoną we własnym imieniu bez względu na jej rezultat, w sposób zorganizowany i ciągły, z której uzyskane przychody nie są zaliczane do innych przychodów ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1, 2 i 4-9.
Stosownie natomiast do treści art. 5b ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Za pozarolniczą działalność gospodarczą nie uznaje się czynności, jeżeli łącznie spełnione są następujące warunki:
1)odpowiedzialność wobec osób trzecich za rezultat tych czynności oraz ich wykonywanie, z wyłączeniem odpowiedzialności za popełnienie czynów niedozwolonych, ponosi zlecający wykonanie tych czynności,
2)są one wykonywane pod kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonych przez zlecającego te czynności,
3)wykonujący te czynności nie ponosi ryzyka gospodarczego związanego z prowadzoną działalnością.
Definicja działalności badawczo-rozwojowej
Ustawodawca wprowadził definicję działalności badawczo-rozwojowej w art. 5a pkt 38 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zgodnie z którą:
Ilekroć w ustawie jest mowa o działalności badawczo-rozwojowej - oznacza to działalność twórczą obejmującą badania naukowe lub prace rozwojowe, podejmowaną w sposób systematyczny w celu zwiększenia zasobów wiedzy oraz wykorzystania zasobów wiedzy do tworzenia nowych zastosowań.
W myśl art. 5a pkt 39 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Ilekroć w ustawie jest mowa o badaniach naukowych - oznacza to:
a)badania podstawowe w rozumieniu art. 4 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2022 r. poz. 574, z późn. zm.),
b)badania aplikacyjne w rozumieniu art. 4 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.
Definicja prac rozwojowych
Z kolei w definicji prac rozwojowych zawartej w art. 5a pkt 40 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wskazano, że:
Ilekroć w ustawie jest mowa o pracach rozwojowych - oznacza to prace rozwojowe w rozumieniu art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.
Na podstawie art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 742 ze zm.):
Badania naukowe są działalnością obejmującą:
1)badania podstawowe rozumiane jako prace empiryczne lub teoretyczne mające przede wszystkim na celu zdobywanie nowej wiedzy o podstawach zjawisk i obserwowalnych faktów bez nastawienia na bezpośrednie zastosowanie komercyjne;
2)badania aplikacyjne rozumiane jako prace mające na celu zdobycie nowej wiedzy oraz umiejętności, nastawione na opracowywanie nowych produktów, procesów lub usług lub wprowadzanie do nich znaczących ulepszeń.
Stosownie do art. 4 ust. 3 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce:
Prace rozwojowe są działalnością obejmującą nabywanie, łączenie, kształtowanie i wykorzystywanie dostępnej aktualnie wiedzy i umiejętności, w tym w zakresie narzędzi informatycznych lub oprogramowania, do planowania produkcji oraz projektowania i tworzenia zmienionych, ulepszonych lub nowych produktów, procesów lub usług, z wyłączeniem działalności obejmującej rutynowe i okresowe zmiany wprowadzane do nich, nawet jeżeli takie zmiany mają charakter ulepszeń.
Z przedstawionego opisu sprawy wynika, że realizował Pan w przeszłości następujące projekty, stanowiące o innowacyjnym charakterze jego prac:
Projekt nr 1: Nowoczesna platforma bankowości elektronicznej ((…))
Prace obejmowały rozwój nowej platformy do bankowości elektronicznej obsługującej ponad 20 instytucji bankowych na terenie (…) . Prace wykonane były w warstwach (…) i (…) w technologii (…) , w językach (…) i (…) . Funkcje systemu obejmowały obsługę kont, transakcji i rozliczeń bankowych. Celem wykonania systemu była adaptacja do nowych wymagań, podniesienie wydajności oraz bezpieczeństwa.
Projekt nr 2: System obsługi produktów hipotecznych
Rozwijał Pan nową wersję bankowej aplikacji związanej z produktami hipotecznymi. System został zrealizowany w warstwie (…) jako aplikacja (…) , w technologii (…) i języku (…) . Warstwa (…)wykonana została w technologii(…) w języku (…) . Aplikacja oferowała kompleksową obsługą kredytów hipotecznych, w tym: składanie wniosków, wycenę inwestycji, ocenę zdolności kredytowej oraz wgląd w istniejące procesy hipoteczne. Wyzwanie badawcze polegało na digitalizacji skomplikowanych procesów oceny zdolności kredytowej i wyceny nieruchomości, co wymagało stworzenia silnika decyzyjnego zdolnego do przetwarzania wielowymiarowych parametrów finansowych. System został zaprojektowany i wykonany tak by spełniał najwyższe standardy bezpieczeństwa, ergonomii i wydajności.
Projekt nr 3: Platforma obsługi wielotranszowych i wielowalutowych umów kredytowych
Zaprojektowana i zaimplementowana została nowa platforma bankowa do obsługi dużych, wielowalutowych i wielotranszowych umów kredytowych. Prace wykonane zostały w warstwie (…) jako aplikacja (…) w technologii (…) i języku (…) . Warstwa (…)wykonana została w technologii(…) w języku (…) a także w oparciu o bazę danych (…) . Platforma miała liczne funkcje, m.in:
1. wyliczanie parametrów kosztowych kredytów w oparciu o unikalne algorytmy kalkulacji w skomplikowanych strukturach finansowych
2. rewizja, manualne dostosowywanie automatycznie wyliczanych parametrów bankowych oraz akceptacja obliczonych parametrów dla danej umowy kredytowej, przy jednoczesnej zaawansowanej walidacji zależności pomiędzy parametrami bankowymi,
3. integracja z licznymi systemami bankowymi i dostarczanie im parametrów bankowych niezbędnych do wyliczania kalkulacji wewnątrzbankowych,
4. generowanie specjalistycznych, wielowalutowych raportów o wysokim stopniu złożoności, które musiały uwzględniać dynamiczne zmiany parametrów bankowych.
W związku z obecnie prowadzonymi pracami twórczymi rozwija Pan następujący projekt:
Projekt nr 4: System bankowości "czasu pseudorzeczywistego"
Obecnie realizowany projekt wykorzystuje najnowocześniejsze standardy komunikacyjne, takie jak (…) i (…) , w połączeniu z technologią(…) i (…) w warstwie (…) oraz (…) w warstwie (…) . Celem jest osiągnięcie minimalnych opóźnień ((…) ) w przesyłaniu danych rynkowych i transakcyjnych. Projektuje Pan tu architekturę mikrousługową, która musi radzić sobie z ogromnym wolumenem zapytań przy zachowaniu najwyższych standardów bezpieczeństwa ((…) , (…) ). Ze względu na rygorystyczne wymogi sektora bankowego, konieczne jest zaprojektowanie i wykonanie unikalnych i dostosowanych do specyfiki projektu optymalizacji wydajności przy zachowaniu najwyższej ergonomii użytkowania produktu.
Na wstępie trzeba podkreślić, że z pracami badawczo-rozwojowymi mamy do czynienia wówczas, gdy wykorzystuje się dostępną wiedzę z dziedziny nauki, technologii oraz innej wiedzy i umiejętności do tworzenia nowych lub ulepszenia istniejących produktów/usług. Wobec powyższego ocena, czy prowadzone przez Pana prace programistyczne stanowią działalność badawczo-rozwojową dokonana zostanie w kontekście wskazanych przez Pana efektów tych prac (Oprogramowania opisanego we wniosku).
Kryteria działalności badawczo-rozwojowej
Z ustawowej definicji zawartej w regulacjach ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wynika, że działalność badawczo-rozwojowa musi mieć charakter twórczy. Jak podaje słownik języka polskiego PWN, działalność twórcza to zespół działań podejmowanych w kierunku tworzenia (działalność - zespół działań podejmowanych w jakimś celu), powstania czegoś (twórczy - mający na celu tworzenie, tworzyć - powodować powstanie czegoś). W doktrynie prawa autorskiego podkreśla się natomiast, że cecha twórczości związana jest przede wszystkim z rezultatem działalności człowieka o charakterze kreacyjnym i jest spełniona wówczas, gdy istnieje nowy wytwór intelektu. Działalność twórcza oznacza, że „ustawodawca za przedmiot prawa autorskiego uznaje tylko rezultat (przejaw) takiego działania, który choćby w minimalnym stopniu odróżnia się od innych rezultatów takiego samego działania, a zatem, że posiada cechę nowości, której stopień nie ma znaczenia”. Zatem twórczość działalności badawczo-rozwojowej może przejawiać się opracowywaniem nowych koncepcji, narzędzi, rozwiązań niewystępujących dotychczas w praktyce gospodarczej podatnika lub na tyle innowacyjnych, że w znacznym stopniu odróżniają się od rozwiązań już funkcjonujących u podatnika.
W opisie sprawy wskazał Pan, że Pana działalność ma charakter twórczy i opiera się na sukcesywnym nabywaniu, łączeniu i kształtowaniu dostępnego dorobku nauki i techniki. Wykorzystuje on te zasoby do projektowania oraz tworzenia innowacyjnych struktur informatycznych oraz głębokiej transformacji istniejących produktów, wyłączając przy tym działalności rutynowe i okresowe zmiany nawet jeśli stanowią ulepszenie. Podkreślił Pan, że brak ukierunkowania na tego typu prace o charakterze rozwojowym, uniemożliwiłby mu uzyskanie przychodu ze swojej działalności zawodowej.
Zatem prowadzona przez Pana działalność w zakresie tworzenia, rozwijania, ulepszania wymienionego Oprogramowania ma twórczy charakter.
Kolejnym kryterium działalności badawczo-rozwojowej jest prowadzenie tej działalności w sposób systematyczny. Zgodnie ze słownikiem języka polskiego PWN słowo systematyczny oznacza (i) robiący coś regularnie i starannie, (ii) o procesach: zachodzący stale od dłuższego czasu, (iii) o działaniach: prowadzony w sposób uporządkowany, według pewnego systemu; też: o efektach takich działań; planowy, metodyczny. W związku z tym, że w definicji działalności badawczo-rozwojowej słowo „systematyczny” występuje w sformułowaniu „podejmowaną (działalność) w sposób systematyczny”, a więc odnosi się do „działalności”, czyli zespołu działań podejmowanych w jakimś celu, najbardziej właściwą definicją systematyczności w omawianym zakresie jest definicja obejmująca prowadzenie działalności w sposób uporządkowany, według pewnego systemu. Zatem słowo systematycznie odnosi się również do działalności prowadzonej w sposób metodyczny, zaplanowany i uporządkowany. To oznacza, że działalność badawczo-rozwojowa jest prowadzona systematycznie niezależnie od tego, czy podatnik stale prowadzi prace badawczo-rozwojowe, czy tylko od czasu do czasu, a nawet incydentalnie, co wynika z charakteru prowadzonej przez niego działalności oraz potrzeb rynku, klientów, sytuacji mikro i makroekonomicznej. Z powyższego wynika, że spełnienie kryterium „systematyczności” danej działalności nie jest uzależnione od ciągłości tej działalności, w tym od określonego czasu przez jaki działalność taka ma być prowadzona ani też od istnienia planu co do prowadzenia przez podatnika podobnej działalności w przyszłości. Wystarczające jest, aby podatnik zaplanował i przeprowadził chociażby jeden projekt badawczo-rozwojowy, przyjmując dla niego określone cele do osiągnięcia, harmonogram i zasoby. Taka działalność może być uznana za działalność systematyczną, tj. prowadzoną w sposób metodyczny, zaplanowany i uporządkowany.
Wyjaśnił Pan, że podejmowana przez Pana działalność ma charakter ciągły, metodyczny, systematyczny i sukcesywny. Realizuje Pan zadania w sposób zorganizowany, opierając się na własnych planach operacyjnych, co owocuje dostarczaniem rozwiązań cyfrowych precyzyjnie dopasowanych pod specyficzne wymagania klientów. Wysiłki te są ukierunkowane na kumulowanie kompetencji oraz ich praktyczną aplikację w innowacyjnych strukturach. Proces ten inicjuje zebranie wstępnych wytycznych od Zleceniodawcy, po czym następuje weryfikacja wykonalności technicznej w oparciu o najnowszy stan wiedzy inżynieryjnej. Następnie opracowuje Pan model próbny (prototyp), który po fazie rygorystycznych testów zostaje ostatecznie zaimplementowany przez Pana w środowisku docelowym.
Zatem kolejne kryterium definicji działalności badawczo-rozwojowej, tj. prowadzenie działalności w sposób systematyczny, w odniesieniu do wskazanego przez Pana Oprogramowania jest spełnione.
Powyżej omówione dwa kryteria działalności badawczo-rozwojowej dotyczą charakteru i organizacji prowadzenia tej działalności, podczas gdy ostatnie, trzecie kryterium, dotyczy rezultatu prowadzenia tej działalności, tj. zwiększenia zasobów wiedzy oraz wykorzystania zasobów wiedzy do tworzenia nowych zastosowań. W konsekwencji - głównym zadaniem dla zarządzającego projektem badawczo-rozwojowym jest zlokalizowanie i zidentyfikowanie zasobów wiedzy przed rozpoczęciem działań projektowych; zasobów w ujęciu funkcjonalnym i celowościowym, czyli podlegającym zwiększeniu oraz możliwym i właściwym do wykorzystania zwiększonej wiedzy do nowych zastosowań. Lokalizacja i identyfikacja wiedzy obejmuje szereg działań, w tym określenie stanu wiedzy, miejsca, sposobu jej wykorzystania oraz selekcji pod względem przydatności do realizacji celu projektu.
Z opisu sprawy wynika, że realizując usługi, bazuje Pan na swojej eksperckiej wiedzy z zakresu architektury IT oraz nowoczesnych paradygmatów oraz technologii programowania. Nadrzędnym celem jego działań kreatywnych jest stworzenie nowego programu komputerowego, który realnie podniesie wydajność procesów biznesowych i gospodarczych Zleceniodawcy. Istotnym celem i aspektem strategii projektowej jest optymalizacja nakładów finansowych po stronie Zleceniodawcy - kod jest konstruowany w taki sposób, aby był kompatybilny z obecną infrastrukturą sprzętową, co eliminuje konieczność inwestowania w nowe urządzenia. Dowodem na unikalność i oryginalność tworzonych produktów jest każdorazowa autorska selekcja instrumentów technologicznych i języków programowania, szczegółowo wymienionych w niniejszym wniosku. Warto podkreślić autonomię finansową prowadzonych prac -nie korzysta Pan z zewnętrznych dotacji czy subwencji, a jedynym źródłem finansowania jego pracy twórczej jest wynagrodzenie wypłacane przez Zleceniodawcę za świadczone na jego rzecz usługi. Opisane rezultaty prac twórczych stanowią każdorazowo odrębne programy komputerowe będące utworami w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, które podlegają ochronie na podstawie art. 74 tej ustawy. Ich esencją jest faktycznie twórczy, innowacyjny, unikalny i oryginalny charakter. Efekty wspomnianych prac twórczych prowadzą do powstania wcześniej nieistniejących wartości niematerialnych. Nie są one produktem połączenia danych umiejętności informatycznych/programistycznych oraz rutynowych czynności, które można by z góry zaplanować jako powtarzalny schemat, lecz stanowią twórczą odpowiedź na skomplikowane problemy i projekty zamawiane przez Zleceniodawcę. W sytuacjach, gdy prace polegają na rozwoju istniejących systemów, powstają utwory zależne (o których mowa w art. 2 wspomnianej ustawy), a dochody z ich zbycia również zamierza Pan uwzględnić do obliczenia dochodu z IP Box. Ponadto każdorazowe zastosowanie odpowiednio dobranej i zaprojektowanej przez Pana mieszanki technologii języków programowania , takich jak (…) , (…) , (…) , (…) , (…) oraz nowoczesnych protokołów komunikacyjnych (…) i (…) , powoduje, że oprogramowanie po jego wytworzeniu lub rozwinięciu różni się od rozwiązań już u Pana funkcjonujących. Oprogramowanie jest precyzyjnie dostosowane do specyficznych, konkretnych potrzeb Zleceniodawców - tworzone są unikalne funkcjonalności różnych systemów, rozwiązania stosowane do wytworzenia każdej z nich wymagają zindywidualizowanego podejścia, kreatywności, nie powielają się.
Zatem powyższe pozwala uznać, że wykorzystuje Pan istniejące zasoby wiedzy w celu tworzenia nowych zastosowań.
Kluczowe jest zawarte w definicji działalności badawczo-rozwojowej rozróżnienie, które wskazuje, że taka działalność obejmuje dwa rodzaje aktywności, tj.:
(i)badania podstawowe i badania aplikacyjne zdefiniowane w art. 4 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz
(ii)prace rozwojowe, o których mowa w art. 4 ust. 3 tej ustawy.
Należy zwrócić uwagę na wyłączenie zawarte w art. 4 ust. 3 tej ustawy, mogące odnosić się do wielu przejawów aktywności podatnika. Zastrzeżenie zostało wprowadzone w celu wyeliminowania z zakresu działalności badawczo-rozwojowej tych przejawów aktywności podatnika, które mimo ulepszenia istniejących procesów lub usług, z uwagi na swoją cykliczność (okresowość) oraz brak innowacyjnego charakteru (rutynowość), nie mogą stanowić prac rozwojowych.
Pojęcie działalności badawczo-rozwojowej obejmuje m.in. prace rozwojowe w rozumieniu ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.
Prace rozwojowe polegają na nabywaniu, łączeniu, kształtowaniu i wykorzystywaniu dostępnej aktualnie wiedzy i umiejętności - przy czym użyty przez ustawodawcę spójnik „i” wskazuje, że aby uznać działania za prace rozwojowe konieczne jest zaistnienie wszystkich tych czynności, tj.:
- nabycia dostępnej aktualnie wiedzy i umiejętności;
- łączenia dostępnej aktualnie wiedzy i umiejętności;
- kształtowania dostępnej aktualnie wiedzy i umiejętności;
- wykorzystania dostępnej aktualnie wiedzy i umiejętności.
Prace rozwojowe bazują zatem na dostępnej wiedzy - w zależności od celów, jakie przyjęto dla prowadzenia prac, będzie to wiedza z określonej dziedziny lub dziedzin. Prace te obejmują kolejno:
- nabycie wiedzy i umiejętności, czyli pozyskanie wiedzy/umiejętności, zapoznanie się z wiedzą, zrozumienie jej;
- łączenie wiedzy i umiejętności, czyli znalezienie takich zależności pomiędzy wiedzą z różnych zakresów, dziedzin lub wiedzy wynikającej z różnych badań naukowych oraz pomiędzy umiejętnościami, które są istotne z punktu widzenia postawionych celów badan rozwojowych;
- kształtowanie wiedzy i umiejętności, czyli takie „ułożenie” efektów nabywania i łączenia wiedzy i umiejętności lub takie sformułowanie wniosków płynących z tych procesów, aby można je było wykorzystać dla realizacji postawionych celów prac rozwojowych;
- wykorzystanie wiedzy i umiejętności, czyli ich użycie, posłużenie się nimi dla osiągnięcia celów prac rozwojowych.
Co istotne, całość ww. czynności służy:
- planowaniu produkcji oraz
- projektowaniu i tworzeniu zmienionych, ulepszonych lub nowych produktów, procesów lub usług.
Chodzi przy tym o konkretne produkty, konkretne procesy lub konkretne usługi albo konkretne rodzaje produktów, procesów lub usług. Podmiot prowadzący prace rozwojowe organizuje je z uwzględnieniem specyfiki konkretnych produktów, procesów lub usług - od niej zależą potrzeby prowadzenia prac rozwojowych i ich zakres.
Jednocześnie ustawodawca wyłączył z definicji prac rozwojowych działalność obejmującą rutynowe i okresowe zmiany wprowadzane do produktów, procesów lub usług, nawet jeżeli takie zmiany mają charakter ulepszeń. O tym, jakie zmiany do produktów, procesów lub usług mają charakter rutynowy (wykonywany często i niemal automatycznie) i okresowy (powtarzający się, występujący co pewien czas) będzie każdorazowo decydował charakter konkretnych produktów, procesów bądź usług.
Zatem powyższe pozwala uznać, że opisana działalność w zakresie tworzenia, rozwijania, wymienionego Oprogramowania spełnia warunki do uznania jej za prace rozwojowe.
W konsekwencji, mając na uwadze przedstawiony we wniosku opis sprawy stwierdzam, że opisana działalność w zakresie tworzenia i rozwijania oprogramowania, realizowana w ramach umowy zawartej ze Zleceniodawcą spełniają definicję działalności badawczo-rozwojowej w rozumieniu art. 5a pkt 38 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Zatem Pana stanowisko w zakresie pytania nr 1 jest prawidłowe.
Opodatkowanie preferencyjną stawką podatku
Przedsiębiorcy osiągający dochody generowane przez prawa własności intelektualnej od 1 stycznia 2019 r. mogą korzystać z preferencyjnej stawki w podatku dochodowym.
Zgodnie z art. 30ca ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Podatek od osiągniętego przez podatnika w ramach pozarolniczej działalności gospodarczej kwalifikowanego dochodu z kwalifikowanych praw własności intelektualnej wynosi 5% podstawy opodatkowania.
W myśl art. 30ca ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Kwalifikowanymi prawami własności intelektualnej są:
1) patent,
2) prawo ochronne na wzór użytkowy,
3) prawo z rejestracji wzoru przemysłowego,
4) prawo z rejestracji topografii układu scalonego,
5) dodatkowe prawo ochronne dla patentu na produkt leczniczy lub produkt ochrony roślin,
6) prawo z rejestracji produktu leczniczego i produktu leczniczego weterynaryjnego dopuszczonych do obrotu,
7) wyłączne prawo, o którym mowa w ustawie z dnia 26 czerwca 2003 r. o ochronie prawnej odmian roślin (Dz. U. z 2021 r. poz. 213),
8) autorskie prawo do programu komputerowego
- podlegające ochronie prawnej na podstawie przepisów odrębnych ustaw lub ratyfikowanych umów międzynarodowych, których stroną jest Rzeczpospolita Polska, oraz innych umów międzynarodowych, których stroną jest Unia Europejska, których przedmiot ochrony został wytworzony, rozwinięty lub ulepszony przez podatnika w ramach prowadzonej przez niego działalności badawczo-rozwojowej.
Stosownie do art. 30ca ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Podstawę opodatkowania stanowi suma kwalifikowanych dochodów z kwalifikowanych praw własności intelektualnej osiągniętych w roku podatkowym (art. 30ca ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).
Należy przyjąć, że dochody z kwalifikowanego IP mogą być opodatkowane na preferencyjnych zasadach w takim zakresie, w jakim kwalifikowane IP wytwarza dochody w efekcie prac badawczo-rozwojowych prowadzonych przez podatnika. Innymi słowy, skorzystanie z preferencji IP Box jest możliwe w sytuacji występowania związku między dochodem kwalifikującym się do preferencji a kosztami faktycznie poniesionymi w celu jego uzyskania.
Zgodnie z art. 30ca ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Wysokość kwalifikowanego dochodu z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej ustala się jako iloczyn dochodu z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej osiągniętego w roku podatkowym i wskaźnika obliczonego według wzoru:
| (a + b) * 1,3 |
| a + b + c + d |
w którym poszczególne litery oznaczają koszty faktycznie poniesione przez podatnika na:
a - prowadzoną bezpośrednio przez podatnika działalność badawczo-rozwojową związaną z kwalifikowanym prawem własności intelektualnej,
b - nabycie wyników prac badawczo-rozwojowych związanych z kwalifikowanym prawem własności intelektualnej, innych niż wymienione w lit. d, od podmiotu niepowiązanego w rozumieniu art. 23m ust. 1 pkt 3,
c - nabycie wyników prac badawczo-rozwojowych związanych z kwalifikowanym prawem własności intelektualnej, innych niż wymienione w lit. d, od podmiotu powiązanego w rozumieniu art. 23m ust. 1 pkt 4,
d - nabycie przez podatnika kwalifikowanego prawa własności intelektualnej.
Natomiast w myśl art. 30ca ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Do kosztów, o których mowa w ust. 4, nie zalicza się kosztów, które nie są bezpośrednio związane z kwalifikowanym prawem własności intelektualnej, w szczególności odsetek, opłat finansowych oraz kosztów związanych z nieruchomościami.
Na podstawie art. 30ca ust. 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Dochodem (stratą) z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej jest obliczony zgodnie z art. 9 ust. 2 dochód (strata) z pozarolniczej działalności gospodarczej w zakresie, w jakim został osiągnięty:
1) z opłat lub należności wynikających z umowy licencyjnej, która dotyczy kwalifikowanego prawa własności intelektualnej;
2) ze sprzedaży kwalifikowanego prawa własności intelektualnej;
3) z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej uwzględnionego w cenie sprzedaży produktu lub usługi;
4) z odszkodowania za naruszenie praw wynikających z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej, jeżeli zostało uzyskane w postępowaniu spornym, w tym postępowaniu sądowym albo arbitrażu.
Ponadto należy wskazać, że podatnik, który chce skorzystać z ww. preferencji, jest zobowiązany prowadzić szczegółową ewidencję rachunkową w sposób umożliwiający obliczenie podstawy opodatkowania, w tym powiązanie ponoszonych kosztów prac badawczo-rozwojowych z osiąganymi dochodami z kwalifikowanych praw własności intelektualnej powstałymi w wyniku przeprowadzenia tych prac.
Zgodnie z art. 30cb ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Podatnicy podlegający opodatkowaniu na podstawie art. 30ca są obowiązani:
1) wyodrębnić każde kwalifikowane prawo własności intelektualnej w prowadzonych księgach rachunkowych;
2) prowadzić księgi rachunkowe w sposób zapewniający ustalenie przychodów, kosztów uzyskania przychodów i dochodu (straty), przypadających na każde kwalifikowane prawo własności intelektualnej;
3) wyodrębnić koszty, o których mowa w art. 30ca ust. 4, przypadające na każde kwalifikowane prawo własności intelektualnej, w sposób zapewniający określenie kwalifikowanego dochodu;
4) dokonywać zapisów w prowadzonych księgach rachunkowych w sposób zapewniający ustalenie łącznego dochodu z kwalifikowanych praw własności intelektualnej - w przypadku gdy podatnik wykorzystuje więcej niż jedno kwalifikowane prawo własności intelektualnej, a w prowadzonych księgach rachunkowych nie jest możliwe spełnienie warunków, o których mowa w pkt 2 i 3;
5) dokonywać zapisów w prowadzonych księgach rachunkowych w sposób zapewniający ustalenie dochodu z kwalifikowanych praw własności intelektualnej w odniesieniu do tego produktu lub tej usługi albo do tych produktów lub tych usług - w przypadku gdy podatnik wykorzystuje jedno kwalifikowane prawo własności intelektualnej lub większą liczbę tych praw w produkcie lub usłudze albo w produktach lub usługach, a w prowadzonych księgach rachunkowych nie jest możliwe spełnienie warunków, o których mowa w pkt 2-4.
Stosownie do art. 30cb ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Podatnicy prowadzący podatkową księgę przychodów i rozchodów wykazują informacje, o których mowa w ust. 1, w odrębnej ewidencji.
W myśl art. 30cb ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
W przypadku gdy na podstawie ksiąg rachunkowych lub ewidencji, o której mowa w ust. 2, nie jest możliwe ustalenie dochodu (straty) z kwalifikowanych praw własności intelektualnej, podatnik jest obowiązany do zapłaty podatku zgodnie z art. 27 lub art. 30c.
Należy podkreślić, że stosowanie tej ulgi (niższej stawki podatku do kwalifikowanych dochodów) będzie prawem, a nie obowiązkiem podatnika. Jest to o tyle istotne, gdyż z korzystaniem z ulgi wiążą się dodatkowe obowiązki po stronie podatników, w szczególności obowiązek prowadzenia ewidencji pozwalającej na monitorowanie i śledzenie efektów prac badawczo-rozwojowych.
Podatnik będzie miał możliwość stosowania niniejszej ulgi przez cały okres trwania ochrony prawnej kwalifikowanych praw własności intelektualnej. W przypadku tych aktywów, które podlegają procedurze zgłoszenia/rejestracji, podatnik będzie mógł skorzystać z preferencji podatkowej od momentu zgłoszenia lub złożenia wniosku o rejestrację (obowiązek zwrotu kwoty ulgi w przypadku wycofania wniosku, odmowy udzielenia prawa lub odrzucenia wniosku o rejestrację).
Autorskie prawo do programu komputerowego objęte jest ochroną na mocy art. 74 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2509 ze zm.).
Zgodnie z art. 74 ust. 2 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych:
Ochrona przyznana programowi komputerowemu obejmuje wszystkie formy jego wyrażenia. Idee i zasady będące podstawą jakiegokolwiek elementu programu komputerowego, w tym podstawą łączy, nie podlegają ochronie.
W związku z tym, że w Polsce oprogramowanie - definiowane jako ogół informacji w postaci zestawu instrukcji, zaimplementowanych interfejsów i zintegrowanych danych przeznaczonych dla komputera do realizacji wyznaczonych celów - podlega ochronie jak utwór literacki z art. 1 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, oprogramowanie może być uznane za kwalifikowane IP w świetle art. 30ca ust. 2 pkt 8 ustawy, jeśli jego wytworzenie, rozwinięcie lub ulepszenie jest wynikiem prac badawczo-rozwojowych.
Art. 30ca ust. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych brzmi:
Podatnicy korzystający z opodatkowania zgodnie z ust. 1 są obowiązani do wykazania dochodu (straty) z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej w zeznaniu za rok podatkowy, w którym osiągnięto ten dochód (poniesiono stratę).
Oznacza to, że ulga IP Box jest preferencją podatkową, z której można skorzystać po zakończeniu roku podatkowego w zeznaniu rocznym.
Z przedstawionych okoliczności analizowanej sprawy wynika, że:
1)w ramach indywidualnej działalności gospodarczej tworzy i rozwija Pan Oprogramowanie;
2)wykonuje Pan powyższe czynności w ramach prowadzonej przez Pana działalności badawczo-rozwojowej spełniającej definicję wskazaną w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych;
3)efektami Pana prac zawsze są programy komputerowe, które podlegają ochronie na podstawie art. 74 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych;
4)przenosi Pan prawa majątkowe do powstałych utworów na zleceniodawcę;
5)powyższe przeniesienie następuje odpłatnie na mocy umowy;
6)dochód z kwalifikowanych praw własności intelektualnej uzyskuje Pan ze sprzedaży praw majątkowych do programów komputerowych;
7)od 1 stycznia 2020 r. prowadzi Pan na bieżąco odrębną od podatkowej księgi przychodów i rozchodów ewidencję zgodnie z art. 30cb ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Reasumując, odpłatne przeniesienie prawa autorskiego do Oprogramowania w ramach wykonywanych zleceń programistycznych stanowi sprzedaż kwalifikowanego prawa własności intelektualnej w rozumieniu art. 30ca ust. 7 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a tym samym osiąga Pan kwalifikowany dochód z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej zgodnie z art. 30ca ust. 2 pkt 8 tej ustawy.
Może więc Pan za lata 2020-2021 oraz 2025 r. i lata przyszłe zastosować stawkę 5% od dochodów z powyższego tytułu, osiągniętych w ramach prowadzonej działalności opisanej we wniosku (o ile zmianie nie ulegnie stan faktyczny i prawny).
Zatem Pana stanowisko w zakresie pytania nr 2 i 3 również należało uznać za prawidłowe.
Uwzględnienie kosztów przy ustalaniu wskaźnika nexus
Pana wątpliwość budzi również kwestia uznania kosztów:
- sprzętu komputerowego,
- leasingu samochodu,
- związanych z użytkowaniem samochodu,
- usług księgowych,
za koszty prowadzonej bezpośrednio przez Pana działalności badawczo-rozwojowej związanej z kwalifikowanym prawem własności intelektualnej.
Należy zauważyć, że istotne jest to, aby ze wskaźnika nexus wykluczyć koszty, które nie są lub ze swej natury nie mogą być, bezpośrednio związane z wytworzeniem, rozwinięciem lub ulepszeniem konkretnych kwalifikowanych praw własności intelektualnej.
Ustalając wskaźnik nexus, należy pamiętać, aby istniał związek między:
- wydatkami poniesionymi przez podatnika w związku z wytworzeniem kwalifikowanego prawa własności intelektualnej,
- kwalifikowanym prawem własności intelektualnej oraz
- dochodami uzyskiwanymi z kwalifikowanych praw własności intelektualnej.
Ta szczególna metoda ujmowania kosztów we wskaźniku ma zastosowanie jedynie dla celu, jakim jest kalkulacja tego wskaźnika.
Należy również pamiętać, że wskaźnik nexus jest obliczany oddzielnie dla dochodów z poszczególnych kwalifikowanych praw własności intelektualnej. W związku z tym Wnioskodawca powinien również ustalić odrębnie koszty faktycznie poniesione na działalność badawczo-rozwojową związaną z danym prawem.
Należy zatem przyjąć, że jeżeli podatnik poniósł rzeczywiście wydatki, które kwalifikują się jako koszty prowadzonej przez niego działalności badawczo-rozwojowej, to wydatki związane z wytworzeniem w ramach tej działalności kwalifikowanego IP należy uznać za koszty faktyczne poniesione przez podatnika na prowadzoną bezpośrednio przez niego działalność badawczo-rozwojową związaną z kwalifikowanym prawem własności intelektualnej, z zastrzeżeniem art. 30ca ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Zgodnie z art. 30ca ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych koszty poniesione faktycznie przez podatnika, uwzględniane pod literą „a” we wzorze na wyliczenie wskaźnika, przez który przemnażany jest dochód z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej osiągnięty w roku podatkowym, to koszty związane z prowadzoną bezpośrednio przez podatnika działalnością badawczo-rozwojową związaną z kwalifikowanym prawem własności intelektualnej, a nie koszty działalności badawczo-rozwojowej w rozumieniu art. 26e ww. ustawy, zawężone do tzw. kosztów kwalifikowanych.
Jak wskazuje Minister Finansów w objaśnieniach z 15 lipca 2019 r., zgodnie z akapitem 39 Raportu OECD BEPS Plan Działania nr 5 koszty kwalifikowane winny być uwzględniane we wskaźniku niezależnie od metody ich ujmowania w kosztach podatkowych, zgodnie z ogólnymi zasadami podatkowymi. Dlatego też koszty dla celów kalkulacji wskaźnika należy rozumieć szerzej (funkcjonalnie w kontekście ww. Raportu OECD), niż w odniesieniu do ustalania kosztów uzyskania przychodów na gruncie pozostałych przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Należy także wspomnieć, że wskaźnik nexus „(…) służy do określania tej części dochodu z kwalifikowanego IP, która podlega preferencyjnej 5% stawce podatkowej, powinien być liczony kumulatywnie na przestrzeni lat. Oprócz właściwych przepisów o IP BOX, potwierdzają to wytyczne przedstawione przez OECD w Raporcie BEPS Działanie nr 5 (akapit 45 Raportu OECD BEPS Plan Działania nr 5)”.
Wobec powyższego należy podkreślić, że wysokość dochodu z kwalifikowanego IP ustala się jako iloczyn:
- dochodu z kwalifikowanego IP osiągniętego w roku podatkowym i
- wskaźnika nexus obliczonego według specjalnego wzoru określonego w art. 30ca ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Zatem dla potrzeb obliczenia podstawy opodatkowania podlegającej preferencyjnemu opodatkowaniu stawką 5% podatnik jest zobowiązany do wyliczenia dwóch podstawowych wartości:
- dochodu z kwalifikowanego IP osiągniętego w roku podatkowym oraz
- wskaźnika, którym zostanie przemnożony powyższy dochód.
Tym samym wydatki poniesione przez Pana na: sprzęt komputerowy, leasing samochodu, koszty związane z użytkowaniem samochodu oraz koszty usług księgowych, mogą stanowić koszty o których mowa w lit. a) wzoru z art. 30ca ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jako koszty prowadzonej bezpośrednio przez Pana działalności badawczo-rozwojowej związanej z kwalifikowanym prawem własności intelektualnej.
Zatem Pana stanowisko w zakresie pytania nr 4 również należało uznać za prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Nadmienia się ponadto, że rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów podatkowych nie jest ustalanie stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego, stanowi to bowiem domenę ewentualnego postępowania podatkowego. To na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia w toku tego postępowania okoliczności faktycznych, z których wywodzi on dla siebie korzystne skutki prawne.
Organ nie prowadzi postępowania dowodowego, ograniczając się do analizy okoliczności podanych we wniosku. W stosunku do tych okoliczności wyraża swoje stanowisko, które zawsze musi być jednak ustosunkowaniem się do poglądu (stanowiska) prezentowanego w danej sprawie przez Pana. Jeżeli w toku ewentualnego postępowania organ uzna, że zdarzenie opisane we wniosku różni się od zdarzenia występującego w rzeczywistości, wówczas wydana interpretacja nie będzie Pana chroniła.
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego przedstawionego przez Pana i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym oraz zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Pana i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.
Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem stanu faktycznego podanego przez Pana w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona interpretacja traci swoją aktualność.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
- Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pan do interpretacji.
- Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
- Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”). Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
- w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
- w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.


