Określenie sposobu ustalania dotacji przedmiotowej dla samorządowego zakładu budżetowego przez burmistrza miasta

Nieprawidłowość

Dotacja przedmiotowa dla samorządowego zakładu budżetowego była ustalana w kwocie będącej różnicą między kosztami świadczenia usług dostawy wody i odbioru ścieków a wpływami uzyskanymi z tego tytułu. Wynikało to z zarządzenia wydanego przez burmistrza miasta w sprawie przyznawania, przekazywania i rozliczania dotacji przedmiotowych z budżetu gminy miejskiej. Burmistrz stwierdził, że wydał to zarządzenie, opierając się na wieloletnim zwyczaju. Zwyczaj ten dobrze funkcjonował i burmistrz nie widział potrzeby zmian w tym zakresie.

Prawidłowe postępowanie

Burmistrz nie ma kompetencji do ustalenia zasad kalkulowania wielkości dotacji przedmiotowej dla samorządowego zakładu budżetowego. W tym zakresie wyłączna kompetencja przysługuje radzie miejskiej.

Samorządowy zakład budżetowy może otrzymywać z budżetu JST dotację przedmiotową (art. 15 ust. 3 pkt 1 ustawy o finansach publicznych (dalej: uofp). W art. 15 uofp nie ma dokładnych wskazówek, jak ustalać dotację przedmiotową. Nie oznacza to jednak, że zarząd JST ma w tym zakresie pełną dowolność i może sam ustalić odpowiednie zasady – w tym na drodze unormowania w przepisach wewnętrznych wieloletniej praktyki. Musi przestrzegać przepisu art. 219 ust. 1 uofp, zgodnie z którym dotację przedmiotową dla samorządowego zakładu budżetowego kalkuluje się według stawek jednostkowych. Stawki jednostkowe ustala organ stanowiący JST (tu: rada miejska). Wyliczone na podstawie tych stawek kwoty dotacji ujmuje się w uchwale budżetowej (art. 219 ust. 3 uofp).

Zarząd JST (tu: burmistrz miasta) ma jedynie kompetencje do:

• przekazywania dotacji przedmiotowej ujętej w budżecie w wysokości odpowiedniej do stopnia realizacji finansowanych zadań,

• ustalenia szczegółowości rozliczenia tej dotacji, które kierownik zakładu musi przedłożyć rokrocznie do 31 stycznia roku budżetowego za rok poprzedni,

• wydania decyzji o zwrocie dotacji przedmiotowej wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem lub pobranej w nadmiernej wysokości do budżetu JST wraz z odsetkami.

Takie kompetencje nadaje zarządowi JST § 45 rozporządzenia w sprawie gospodarki jednostek budżetowych i zakładów budżetowych.

W sytuacji nieokreślenia przez radę miejską stawek jednostkowych do kalkulacji dotacji przedmiotowej, burmistrz miasta powinien był opracować i przedłożyć organowi stanowiącemu projekt odpowiedniej uchwały (art. 30 ust. 2 pkt 1 ustawy o samorządzie gminnym). Powinien jednocześnie poinformować radę, że jeśli nie podejmie ona uchwały w tym przedmiocie, z budżetu gminy nie będzie można udzielać dotacji przedmiotowej – nie będzie bowiem podstaw do skalkulowania jej kwoty celem ujęcia w projekcie uchwały budżetowej. Zamiast tego burmistrz naruszył szereg przepisów – w ten sposób, że nie tylko sam określił sposób kalkulacji dotacji przedmiotowej, ale też:

• zrobił to niezgodnie z przepisami (ustalając, że ta dotacja pokrywa różnicę między kosztami wykonywania przez zakład usług a wpływami faktycznie uzyskanymi za ich świadczenie, co zwolniło kierownika zakładu z jakiejkolwiek odpowiedzialności za oszczędne wydatkowanie środków publicznych i terminowe egzekwowanie należności za wykonane usługi),

• rokrocznie sam planował w projekcie budżetu kwotę dotacji przedmiotowej ustalonej niezgodnie z przepisami,

• zatwierdzał przelewanie środków z dotacji na rachunek bankowy samorządowego zakładu budżetowego,

• nie rozliczał zakładu z wykorzystania dotacji – uznając, że dotacja przyznana i przekazana jest dotacją należną (uwaga autora: przy braku uchwały w sprawie kalkulacji stawek jednostkowych dotacji przedmiotowej jej rozliczenie nie jest w ogóle możliwe).

Ze względu na brak uchwały w sprawie stawek kalkulacyjnych dotacji przedmiotowej, nie da się ustalić ewentualnych ujemnych skutków finansowych nieprawidłowości dla budżetu miasta.

Aby usunąć nieprawidłowość, burmistrz musi niezwłocznie:

• opracować i przedłożyć radzie miejskiej projekt uchwały w sprawie kalkulacji stawek dotacji przedmiotowej,

• wyeliminować z obiegu prawnego zarządzenie w sprawie przyznawania, przekazywania i rozliczania dotacji przedmiotowych z budżetu gminy miejskiej,

• w miejsce ww. zarządzenia wprowadzić zarządzenie w sprawie ustalenia szczegółowości rozliczenia rocznego dotacji przedmiotowej, jeśli rada miejska uchwali stawki jednostkowe do kalkulacji dotacji przedmiotowej dla zakładu,

• zaprzestać wypłacania dotacji przedmiotowej – jeśli rada miejska nie podejmie uchwały w sprawie ustalenia stawek jednostkowych do kalkulacji dotacji przedmiotowej dla zakładu, co jest jednoznaczne z brakiem możliwości udzielania zakładowi tej dotacji.

Izabela Motowilczuk