Czy wpłatę za kurs nauki jazdy należy w całości rozpoznać jako przychód w roku jej otrzymania

PROBLEM

Klient prowadzi szkołę nauki jazdy. W przypadku osób fizycznych rozpoczynających kurs wystawia paragon fiskalny za pomocą kasy rejestrującej. Zdarza się, że paragon obejmuje opłatę częściową za kurs, a w innych przypadkach opłatę za cały kurs. Jak ująć zdarzenie gospodarcze gdy klient wystawił paragon na całość kursu dla kursanta w 2025 r.? Paragon uwzględniono w przychodzie 2025 r., a w 2026 r. kursant zrezygnował z kursu i należy mu się zwrot za część kursu? Czy w takiej sytuacji prawidłowe jest wykazanie przychodu w 2025 r., a w 2026 r. kosztu uzyskania przychodu? Czy prawidłowe jest wystawianie paragonu fiskalnego w momencie otrzymania całości zapłaty za kurs, czy istnieje inny sposób ujęcia przychodu? Klient prowadzi KPiR i rozlicza się podatkiem liniowym.

RADA

Jeżeli klient w 2025 r. otrzymał całość zapłaty za kurs, wystawił paragon i prawidłowo wybrał rozpoznawanie takich wpłat jako przychodu na podstawie art. 14 ust. 1j ustawy o PIT, to ujęcie całej wpłaty w przychodach 2025 r. było dopuszczalne. W takim wariancie rezygnacja kursanta w 2026 r. i zwrot części opłaty nie powinny być traktowane jako zwykły koszt 2026 r., lecz jako korekta przychodu. Ponieważ przyczyną korekty jest późniejsze zdarzenie gospodarcze, tj. rezygnacja kursanta i obowiązek zwrotu części ceny, a nie błąd rachunkowy ani oczywista omyłka, korekty dokonuje się na bieżąco, w okresie rozliczeniowym, w którym wystawiono dokument potwierdzający przyczynę korekty, np. protokół zwrotu.

UZASADNIENIE

Podatnik prowadzący szkołę nauki jazdy, świadcząc usługi na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej, co do zasady ma obowiązek ewidencjonowania sprzedaży przy zastosowaniu kasy rejestrującej na podstawie art. 111 ust. 1 ustawy o VAT. Paragon fiskalny powinien zostać wystawiony i wydany nabywcy podczas dokonywania sprzedaży, nie później niż z chwilą przyjęcia należności, bez względu na formę płatności. Jeżeli przed wykonaniem usługi podatnik otrzyma całość albo część zapłaty, to przy wpłacie gotówkowej paragon wystawia się z chwilą jej otrzymania, natomiast przy wpłacie na rachunek bankowy - niezwłocznie po uznaniu rachunku, nie później niż z końcem miesiąca, w którym wpłata została uznana, chyba że wcześniej wykonano usługę. Wynika to z § 6 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Finansów z 25 czerwca 2025 r. w sprawie kas rejestrujących.

Nie oznacza to jednak automatycznie, że każda kwota zaewidencjonowana na kasie rejestrującej musi być przychodem podatkowym w PIT w dacie jej pobrania. Zasadą jest, że przychód z działalności gospodarczej powstaje w dniu wykonania usługi albo częściowego wykonania usługi, nie później niż w dniu wystawienia faktury albo uregulowania należności, przy czym do przychodów nie zalicza się pobranych wpłat lub zarachowanych należności na poczet usług, które zostaną wykonane w następnych okresach sprawozdawczych. Wynika to z art. 14 ust. 1c oraz art. 14 ust. 3 pkt 1 ustawy o PIT. Wyjątkiem jest art. 14 ust. 1j ustawy o PIT, zgodnie z którym w przypadku pobrania wpłat na poczet dostaw towarów lub usług, które zostaną wykonane w następnych okresach sprawozdawczych i które podlegają zarejestrowaniu na kasie rejestrującej, podatnik może uznać dzień pobrania wpłaty za dzień powstania przychodu. Jeżeli podatnik wybierze ten sposób, musi stosować go przez cały rok podatkowy i poinformować o tym w zeznaniu rocznym, w przypadku podatku liniowego w PIT-36L.

Monika Brzostowska

konsultant podatkowy