Interpretacja indywidualna z dnia 16 czerwca 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0114-KDIP3-1.4011.418.2026.2.LS
Zakup działki letniskowej przeznaczonej pod zabudowę mieszkaniową uprawnia do zwolnienia podatkowego, zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 131 w zw. z art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. c ustawy PIT, natomiast zakup udziału w drodze dojazdowej nie spełnia przesłanek zwolnienia od podatku.
Interpretacja indywidualna – stanowisko w części prawidłowe i w części nieprawidłowe
Szanowny Panie,
stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest:
- nieprawidłowe - w części dotyczącej zastosowania zwolnienia na mocy art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy w przypadku przeznaczenia przychodu ze sprzedaży nieruchomości na zakup udziału w drodze wewnętrznej łączącej działkę letniskową z drogą publiczną,
- prawidłowe – w pozostałej części.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
8 kwietnia 2026 r. wpłynął Pana wniosek z 3 kwietnia 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej.
Uzupełnił go Pan pismem z 13 maja 2026 r. (data wpływu 21 maja 2026 r.). Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
W dniu 15.11.2021 r. (rep. A nr (…)) Wnioskodawca nabył wraz z małżonką A. A. w ramach ustawowej wspólności majątkowej małżeńskiej w udziale 1/1 niezabudowaną nieruchomość oznaczoną nr geod. 1. Działka zgodnie z obowiązującym w tym miejscu Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego znajduje się w terenach zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej z towarzyszącą funkcją usług nieuciążliwych. Cena nabycia działki wyniosła 60.000 zł.
Ww. działka aktem notarialnym z dnia 12.12.2025 r. (rep. A nr (…)) została zbyta przez Wnioskodawcę i jego żonę na podstawie umowy sprzedaży na rzecz osób trzecich za kwotę 260.000 zł.
Sprzedawana działka nie była przedmiotem żadnych umów: umowy najmu, dzierżawy, użyczenia.
Część przychodu ze sprzedaży w/w działki w kwocie 205.000 zł została przeznaczona na zakup przez Wnioskodawcę i jego żonę w ramach ustawowej wspólności majątkowej niezabudowanej nieruchomości oznaczonej nr geod. 2, na podstawie aktu notarialnego rep. A nr (…). Zakupiona działka ma powierzchnię 0,1010 ha i Wnioskodawca planuje po uzyskaniu stosownego pozwolenia na budowę przeznaczyć ją w przyszłości pod zabudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego spełniającego wszelkie wymogi prawa budowlanego i w nim zamieszkać.
Zgodnie z zaświadczeniem Wójta zakupiona przez Wnioskodawcę i jego żonę nieruchomość znajduje się obszarze Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego i jest położona na terenach zabudowy letniskowej, oznaczonej na rysunku planu symbolem ML. Zgodnie z § 24 Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego zatytułowanym Ustalenia dotyczące zagospodarowania terenów zabudowy mieszkaniowej, na terenach zabudowy mieszkaniowej, oznaczonych symbolami przeznaczenia MM, MU, MUw, ML/Z, ML i MP wprowadza się całkowity zakaz lokalizowania przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Zgodnie z § 30 Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego dla terenów zabudowy letniskowej oznaczonej symbolem ML wprowadza się maksymalny wskaźnik intensywności zabudowy (0.3), maksymalną wysokość zabudowy (9m), maksymalną ilość kondygnacji (jedną oraz dodatkowo poddasze użytkowe), oraz powierzchnie biologicznie czynną minimum 70%.
Na terenie ww. działki nie znajdują się żadne zabudowy i działka nie jest uzbrojona.
Wnioskodawca nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej.
Wnioskodawca posiada na własność lokal mieszkalny, w którym obecnie zamieszkuje.
Wnioskodawca planuje skorzystać z ulgi mieszkaniowej w zakresie kwoty 205.000 zł, którą przeznaczył na zakup działki letniskowej. Na tej działce planuje w przyszłości wybudować budynek mieszkalny jednorodzinny (całoroczny) i w nim zamieszkać.
Ponadto Wnioskodawca na zasadzie współwłasności ustawowej małżeńskiej nabył za cenę 5.000 zł, 2/12 udziału w nieruchomości oznaczonej nr 3 (powierzchnia działki wynosi 0,0531 ha) stanowiącej drogę wewnętrzną łącząca działkę 2 z drogą publiczną. Działka stanowiąca drogę wewnętrzną w ewidencji gruntów i budynków stanowi klasoużytek rolny, natomiast ujęta jest w Miejscowym Planie Zagospodarowania Przestrzennego symbolem ML - zabudowa letniskowa.
Wnioskodawca planuje skorzystać z ulgi mieszkaniowej w zakresie kwoty 5.000 zł, którą przeznaczył na zakup udziału w działce letniskowej (drodze wewnętrznej) prowadzącej do działki letniskowej, na której planuje w przyszłości wybudować budynek mieszkalny jednorodzinny (całoroczny) i w nim zamieszkać.
Uzupełnienie i doprecyzowanie opisu zdarzenia przyszłego
Wnioskodawca wraz z małżonką nabył niezabudowaną nieruchomość oznaczoną numerem geodezyjnym 2 w dniu 29.12.2025 r. na podstawie aktu notarialnego Rep. A nr (…).
Planowany budynek będzie trwale związany z gruntem i zostanie posadowiony na fundamencie zgodnie z przepisami ustawy Prawo budowlane oraz obowiązującymi warunkami technicznymi. Zgodnie z przepisami ustawy Prawo budowlane dom będzie trwale związany z gruntem. Dom będzie całoroczny. Z tego co się Wnioskodawca orientuje organ architektoniczno-budowlany wymaga, aby w projekcie architektoniczno-budowlanym wskazać, że jest to zabudowa letniskowa. Niemniej jednak w dalszym ciągu jest to działka budowlana, co zostało szczegółowo opisane we wniosku o interpretację indywidualną. Budynek będzie całoroczny, Wnioskodawca wraz z małżonką będzie w nim mieszkał cały rok i zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie zakazują zamieszkiwania na tych terenach przez cały rok. Co więcej wszystkie działki położone na obszarze ML zabudowane są dużymi domami całorocznymi.
Planowany budynek będzie spełniał definicję budynku mieszkalnego jednorodzinnego określoną w art. 3 pkt 2a ustawy Prawo budowlane. Będzie to budynek służący zaspokajaniu własnych potrzeb mieszkaniowych Wnioskodawcy i jego małżonki, stanowiący konstrukcyjnie samodzielną całość i przeznaczony do całorocznego zamieszkiwania.
Planowany budynek będzie posiadał parametry techniczne umożliwiające całoroczne zamieszkiwanie oraz zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych przez cały rok. Nie będą to zatem parametry jak dla typowej zabudowy letniskowej, a będą to parametry jak dla typowego budynku mieszkalnego, w tym zapotrzebowanie ciepła, emisja CO2 etc. Budynek będzie wyposażony m.in. w instalację elektryczną, instalację wodną, system odprowadzania ścieków, instalację grzewczą oraz odpowiednią izolację termiczną umożliwiającą całoroczne użytkowanie.
Planowany budynek będzie spełniał warunki techniczne przewidziane w odrębnych przepisach prawa budowlanego dla budynków mieszkalnych jednorodzinnych, w szczególności dotyczące bezpieczeństwa użytkowania, bezpieczeństwa przeciwpożarowego, przeznaczenia pomieszczeń na stały pobyt ludzi oraz wyposażenia w niezbędną infrastrukturę i urządzenia techniczne.
Co najmniej połowa całkowitej powierzchni użytkowej planowanego budynku będzie wykorzystywana do celów mieszkalnych.
Planowany budynek będzie posiadał kuchnię oraz łazienkę umożliwiające całoroczne zamieszkiwanie.
Wnioskodawca dokonał wcześniej jednej sprzedaży nieruchomości poza wskazanymi we wniosku.
W dniu 12 maja 2020 r. Wnioskodawca wraz z małżonką nabył do majątku prywatnego nieruchomość położoną w Polsce, obejmującą działki nr 4 oraz 5 położone w miejscowości A., na podstawie aktu notarialnego Rep. A nr (…), tworząc jedną nieruchomość.
Nieruchomość została nabyta wyłącznie w celu realizacji własnych potrzeb mieszkaniowych poprzez budowę domu jednorodzinnego. Wnioskodawca podejmował działania zmierzające do realizacji inwestycji budowlanej, w szczególności wystąpił o możliwość wykonania przyłączy mediów, w tym energii elektrycznej oraz wody. Z uwagi jednak na problemy techniczne i brak możliwości zapewnienia odpowiedniej infrastruktury realizacja planowanej budowy okazała się niemożliwa lub istotnie utrudniona.
W konsekwencji nieruchomość została sprzedana w dniu 20 maja 2021 r. Sprzedaż miała charakter incydentalny i była podyktowana wyłącznie niemożnością realizacji planowanego celu mieszkaniowego.
Środki uzyskane ze sprzedaży zostały w całości przeznaczone na zakup nieruchomości oznaczonej numerem 6 położonej w B., nabytej w dniu 5 lipca 2021 r., oraz na realizację budowy domu mieszkalnego jednorodzinnego (ewentualnie letniskowego) przeznaczonego na własne cele mieszkaniowe Wnioskodawcy i jego małżonki.
Budowa domu została rozpoczęta i obecnie budynek znajduje się w stanie surowym zamkniętym.
Prawidłowość rozliczenia ulgi mieszkaniowej związanej z powyższą transakcją była przedmiotem czynności kontrolnych organu podatkowego i nie została zakwestionowana.
Poza wskazaną wyżej transakcją Wnioskodawca nie dokonywał innych sprzedaży nieruchomości.
Wnioskodawca nigdy nie prowadził działalności gospodarczej w zakresie obrotu nieruchomościami. Wszystkie nieruchomości były nabywane wyłącznie do majątku prywatnego i wyłącznie w celu realizacji własnych potrzeb mieszkaniowych.
Wnioskodawca posiada obecnie następujące nieruchomości:
1. nieruchomość oznaczoną numerem 6 położoną w B., nabytą w dniu 5 lipca 2021 r. do majątku prywatnego w celu realizacji własnych potrzeb mieszkaniowych poprzez budowę domu mieszkalnego jednorodzinnego;
2. działkę nr 7, nabytą do majątku prywatnego, niewykorzystywaną w działalności gospodarczej; Wnioskodawca nie planuje obecnie jej sprzedaży.
3. udział we współwłasności lokalu/nieruchomości mieszkalnej nabyty w drodze dziedziczenia (gdzie obecnie Wnioskodawca mieszka).
Nieruchomość oznaczona numerem 6 została zabudowana budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym znajdującym się obecnie w stanie surowym zamkniętym. W związku ze zmianą sytuacji życiowej, finansowej oraz zmianą potrzeb mieszkaniowych, Wnioskodawca nie dał rady dokończyć budowy ze względu na znaczy wzrost kosztów budowy wywołany konfliktem zbrojnym na Ukrainie. Ponadto Wnioskodawca samodzielnie budował dom i podupadł na zdrowiu. Dalsza realizacja inwestycji stała się nadmiernie obciążająca finansowo i organizacyjnie. Również dom ten jest dla niego i jego małżonki za duży. Wnioskodawca nie ma dzieci i dom jest za duży. Wnioskodawca planuje sprzedać tę nieruchomości po upływie okresu wskazanego w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych tj. na początku 2027 r. Wnioskodawca po raz kolejny pragnie podkreślić, iż dom jest w stanie surowym zamkniętym.
Środki uzyskane z planowanej sprzedaży mają zostać przeznaczone na budowę mniejszego budynku spełniającego definicję budynku mieszkalnego jednorodzinnego określonej w art. 3 pkt 2a ustawy Prawo budowlane, przeznaczonego do stałego zamieszkiwania przez Wnioskodawcę i jego małżonkę. Wnioskodawca planuje budowę domu gotowego, prefabrykowanego lub podobnego, ewentualnie zlecenie firmie budowlanej kompleksowe wykonanie inwestycji budowlanej. Dom ma mieć ok. 60-70 m2. Planowany budynek będzie budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym przeznaczonym do całorocznego, stałego zamieszkiwania przez Wnioskodawcę i jego małżonkę. Wnioskodawca chce skorzystać ze zwolnienia, o którym mowa art. 21 ust. 1 pkt 131 w zw. z ust. 25 pkt 1 lit. c u.p.d.o.f. jedynie w zakresie nabycia nieruchomości pod budowę domu. Przychód ze sprzedaży działki 1 nie zostanie przeznaczony na budowę domu.
Wnioskodawca pragnie podkreślić, iż obecnie mieszka w domu jednorodzinnym matki, którego jest udziałowcem wskutek spadkobrania po dziadkach. W domu tym oprócz wnioskodawcy, jego żony, mieszka również jego matka z mężem oraz brat z żoną.
Wnioskodawca podkreśla, że wszystkie wskazane nieruchomości były i są związane wyłącznie z realizacją własnych celów mieszkaniowych i stanowią majątek prywatny Wnioskodawcy.
Pytania
1. Czy zakup działki letniskowej za środki ze sprzedaży działki spełnia warunki do zwolnienia z podatku?
2. Czy zakup udziału w drodze wewnętrznej łączącej działkę letniskową z drogą publiczną spełnia warunki do zwolnienia z podatku?
Pana stanowisko w sprawie
Zdaniem Wnioskodawcy środki finansowe w kwocie 205.000 zł pochodzące ze sprzedaży nieruchomości, przeznaczone na zakup działki letniskowej są zwolnione od podatku dochodowego od osób fizycznych.
Zdaniem Wnioskodawcy środki finansowe w kwocie 5.000 zł pochodzące ze sprzedaży nieruchomości, przeznaczone na zakup udziału w działce letniskowej (drodze wewnętrznej) prowadzącej do działki letniskowej, na której planuje w przyszłości wybudować budynek mieszkalny jednorodzinny (całoroczny) i w nim zamieszkać są zwolnione od podatku dochodowego od osób fizycznych.
Dochód z odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c) może na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych podlegać zwolnieniu z opodatkowania.
Zgodnie z brzmieniem art. 21 ust. 1 pkt 131 ww. ustawy, wolne od podatku dochodowego są dochody z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, o których mowa w art. 30e, w wysokości, która odpowiada iloczynowi tego dochodu i udziału wydatków poniesionych na własne cele mieszkaniowe w przychodzie z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, jeżeli począwszy od dnia odpłatnego zbycia, nie później niż w okresie trzech lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie, przychód uzyskany ze zbycia tej nieruchomości lub tego prawa majątkowego został wydatkowany na własne cele mieszkaniowe; udokumentowane wydatki poniesione na te cele uwzględnia się do wysokości przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych.
Stosownie do art. 21 ust. 25 pkt 1 ww. ustawy, za wydatki poniesione na cele, o których mowa w ust. 1 pkt 131, uważa się wydatki poniesione na:
a. nabycie budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w takim budynku, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu, a także na nabycie gruntu lub udziału w gruncie albo prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, związanych z tym budynkiem lub lokalem,
b. nabycie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie, prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziału w takim prawie,
c. nabycie gruntu pod budowę budynku mieszkalnego lub udziału w takim gruncie, prawa użytkowania wieczystego takiego gruntu lub udziału w takim prawie, w tym również z rozpoczęta budowa budynku mieszkalnego, oraz nabycie innego gruntu lub udziału w gruncie, prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, jeżeli w okresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 131, grunt ten zmieni przeznaczenie na grunt pod budowę budynku mieszkalnego,
d. budowę, rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub remont własnego budynku mieszkalnego, jego części lub własnego lokalu mieszkalnego.
Tym samym, aby dochód z tytułu sprzedaży nieruchomości lub wymienionych praw majątkowych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit, a-c) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych był w całości zwolniony z podatku dochodowego, cały przychód ze zbytej nieruchomości musi być wydatkowany na własne cele mieszkaniowe, wymienione w przepisie art. 21 ust. 25 ww. ustawy, w okresie trzech lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie.
Cele mieszkaniowe, których sfinansowanie przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych uprawnia do skorzystania ze zwolnienia z opodatkowania, wymienione zostały w art. 21 ust. 25 ww. ustawy.
Zgodnie z art. 21 ust. 25a ww. ustawy:
Wydatki, o których mowa w ust. 25 pkt 1 lit. a-c), uznaje się za wydatki poniesione na cele mieszkaniowe, jeżeli przed upływem okresu, o którym mowa w ust. 1 pkt 131, nastąpiło nabycie własności rzeczy lub praw wymienionych w ust. 25 pkt 1 lit. a)-c), w związku z którymi podatnik ponosił wydatki na nabycie.
Natomiast stosownie do art. 21 ust. 28 ww. ustawy:
Za wydatki, o których mowa w ust. 25, nie uważa się wydatków poniesionych na:
1) nabycie gruntu lub udziału w gruncie, prawa wieczystego użytkowania gruntu lub udziału w takim prawie, budynku, jego części lub udziału w budynku, lub
2) budowę, rozbudowę, nadbudowę, przebudowę, adaptację lub remont budynku albo jego części
- przeznaczonych na cele rekreacyjne.
Z istoty rozwiązania zawartego w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wynika, że podstawową okolicznością decydującą o możliwości skorzystania z przedmiotowego zwolnienia jest przeznaczenie środków uzyskanych ze sprzedaży nieruchomości i określonych praw majątkowych nie później niż w okresie trzech lat od końca roku podatkowego, w którym została ona dokonana, na wskazane w art. 21 ust. 25 ww. ustawy własne cele mieszkaniowe.
Ze zwolnienia tego wypływa daleko idąca konsekwencja zawarta w stwierdzeniu "własne cele mieszkaniowe". Poprzedzenie wyrażenia "cele mieszkaniowe" przymiotnikiem "własne" świadczy o tym, że ustawodawca przewidując podstawę do zastosowania ww. zwolnienia i dopisując ten przymiotnik podkreślił, że celem nadrzędnym jest zwolnienie tylko takiego przychodu, który wydatkowany zostanie na zaspokojenie "własnych celów mieszkaniowych". Tak więc uregulowane w art. 21 ust. 1 pkt 131 ww. ustawy, zwolnienie od podatku dochodowego w zamierzeniach ustawodawcy realizować ma cel, jakim jest zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych podatnika, a nie lokata kapitału lub zdobywanie źródła zarobkowania bądź zapewnienie dachu nad głową innym osobom niż podatnik. Wyraz "mieszkaniowe" w wyrażeniu "własne cele mieszkaniowe" należy odnosić podmiotowo do zamiaru zamieszkiwania związanego z różnymi sposobami wydatkowania przychodu, a nie do wydatkowania przychodu w znaczeniu jedynie przedmiotowym.
Zamiarem ustawodawcy tworzącego zwolnienie przedmiotowe w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, było zachęcanie podatników do nabywania w miejsce zbywanych praw majątkowych czy nieruchomości, innych nieruchomości lub praw przeznaczonych do zaspokajania ich indywidualnych potrzeb mieszkaniowych. U podstaw omawianego zwolnienia legło założenie, że nie powinny być opodatkowane środki wydane na realizację własnego celu mieszkaniowego. Powyższe wnioski wynikają wprost z brzmienia przepisu normującego powyższe zwolnienie.
Ustawodawca formułując zwolnienie przedmiotowe w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w sposób jednoznaczny wskazał realizację celów mieszkaniowych, które pozwalają na skorzystanie ze zwolnienia z opodatkowania dochodu ze sprzedaży. Jednym z takich celów zgodnie z art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. c ww. ustawy jest nabycie gruntu pod budowę budynku mieszkalnego lub udziału w takim gruncie, prawa użytkowania wieczystego takiego gruntu lub udziału w takim prawie, w tym również z rozpoczętą budową budynku mieszkalnego, oraz nabycie innego gruntu lub udziału w gruncie, prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, jeżeli w okresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 131, grunt ten zmieni przeznaczenie na grunt pod budowę budynku mieszkalnego.
Pojęcia "wydatków na własne cele mieszkaniowe" nie można interpretować na gruncie przepisu ustanawiającego bezpośrednio zwolnienie od podatku, tj. art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f., z pominięciem ust. 25 tego artykułu, w którym jednoznacznie sprecyzowano, jakie wydatki należy uważać za wydatki poniesione na cele, o których mowa w ust. 1 pkt 131.
Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny, jeżeli chodzi o kryteria prawne pozwalające na ustalenie zaistnienia przesłanki "gruntu przeznaczonego pod budowę budynku mieszkalnego", istnieje stabilna linia orzecznicza sądów administracyjnych, wypracowana w odniesieniu do art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a tiret trzecie u.p.d.o.f. w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2006 r., który to przepis zawierał tak samo określoną przesłankę (por. wyroki: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 1 kwietnia 2009 r. sygn. akt I SA/Bk 92/09; Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 28 listopada 2012 r. sygn. akt II FSK 682/11, 7 grudnia 2017 r. sygn. akt II FSK 3138/15, 23 października 2020 r. sygn. akt II FSK 1599/18). U.p.d.o.f. nie dookreśla użytego w art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a tiret trzecie (a w stanie prawnym obowiązującym w odniesieniu do niniejszej sprawy - art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. c)) sformułowania "gruntu przeznaczonego pod budowę budynku mieszkalnego", nie oznacza to jednak, że nie zostało mu przypisane znaczenie normatywne. Prawo podatkowe wchodzi w skład systemu prawa, który co do zasady powinien być spójny i zupełny. Jeśli zatem ustawodawca dla potrzeb prawa podatkowego nie unormował danej materii w sposób odmienny niż uczynił to w akcie prawnym z innej dziedziny, należy w ramach wykładni systemowej zewnętrznej sięgnąć do aktu prawnego z tej dziedziny prawa.
Jednakże nie każdy zakupiony grunt może być wykorzystany pod budowę budynku mieszkalnego. Przeznaczenie gruntu pod budowę budynku mieszkalnego nie może wynikać wyłącznie z zamiaru nabywcy tego gruntu, ale musi znajdować podstawę w obowiązujących przepisach prawa. Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie precyzuje, jaki grunt jest gruntem pod budowę budynku mieszkalnego.
W celu doprecyzowania tego pojęcia uprawnione jest zatem odwołanie się do odpowiednich przepisów ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r. poz. 977 z późn. zm.).
Kwestie dotyczące zakresu i sposobów postępowania w sprawach przeznaczania terenów na określone cele oraz ustalania zasad ich zagospodarowania i zabudowy zostały unormowane w ustawie z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717, z późn. zm.) - art. 1 ust 1 pkt 2. Ustawa ta wskazuje czynniki, jakie powinny być uwzględnione w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, m.in. wymagania ładu przestrzennego, walory architektoniczne i krajobrazowe, wymagania ochrony środowiska, potrzeby obronności i bezpieczeństwa państwa, potrzeby interesu publicznego (art. 1 ust. 2). Kompetencje w tym zakresie przypisuje właściwym organom władzy publicznej. O sposobie zagospodarowania gruntu nie decyduje więc wyłącznie jego właściciel poprzez wyrażenie swojej woli lub realizację swoich zamierzeń, lecz musi on uwzględnić obowiązujące przepisy prawa normujące materię dotyczącą przeznaczenia gruntu oraz wziąć pod uwagę, że decydentem w tym zakresie może być organ władzy publicznej. W art. 4 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ustawodawca zdecydował, że ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, a jeśli takiego planu nie ma, wówczas określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
W ustawie tej wprost zapisano, że sposób wykonywania prawa własności jest podporządkowany regulacjom tej ustawy. Zgodnie bowiem z brzmieniem art. 6 ust. 1, ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują, wraz z innymi przepisami, sposób wykonywania prawa własności nieruchomości. Zakres praw właściciela gruntu został określony w ust. 2 tego artykułu, który to przepis stanowi, że każdy ma prawo, w granicach określonych ustawą, do:
1) zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny, zgodnie z warunkami ustalonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli nie narusza to chronionego prawem interesu publicznego oraz osób trzecich;
2) ochrony własnego interesu prawnego przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób lub jednostek organizacyjnych.
Gruntami pod budowę budynków mieszkalnych są przede wszystkim działki budowlane.
Zgodnie z art. 2 pkt 12 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym:
Przez pojęcie działki budowlanej należy rozumieć nieruchomość gruntową lub działkę gruntu, której wielkość, cechy geometryczne, dostęp do drogi publicznej oraz wyposażenie w urządzenia infrastruktury technicznej spełniają wymogi realizacji obiektów budowlanych wynikające z odrębnych przepisów i aktów prawa miejscowego.
Ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują, wraz z innymi przepisami, sposób wykonywania prawa własności nieruchomości.
Przytoczone przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ale też i inne zawarte w tej ustawie, w sposób bezsprzeczny wskazują, że grunt może być przeznaczony pod budowę budynku mieszkalnego, jeżeli takie jego przeznaczenie nastąpiło w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, a jeśli takiego planu nie ma - w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
W rozpoznawanej sprawie zakupiona przez Wnioskodawcę działka nr 2 objęta jest Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego, oznaczona symbolem ML - zabudowa letniskowa. Pomimo jednak takiego oznaczenia, w rzeczywistości posiada ona charakter działki budowlanej przeznaczonej pod zabudowę mieszkaniową.
Przede wszystkim należy zwrócić uwagę, że o rzeczywistym przeznaczeniu gruntu nie decyduje wyłącznie jego nazwa (symbol planistyczny), lecz konkretne ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W niniejszej sprawie Rada Gminy, uchwalając Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego, w treści § 24 tego planu jednoznacznie przesądziła, że tereny oznaczone symbolem ML - analogicznie jak tereny MM, MU, MUw, ML/Z oraz MP - stanowią tereny zabudowy mieszkaniowej. Tym samym ustawodawca lokalny zakwalifikował te obszary do szeroko rozumianej funkcji mieszkaniowej, a nie wyłącznie rekreacyjnej.
Dodatkowo w § 30 planu określono szczegółowe parametry zabudowy dla terenów ML, które są typowe dla zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, a nie dla zabudowy o charakterze czysto rekreacyjnym. Ustalono bowiem m in.:
- maksymalny wskaźnik intensywności zabudowy na poziomie 0,3,
- maksymalną wysokość zabudowy do 9 m,
- możliwość realizacji jednej kondygnacji nadziemnej z poddaszem użytkowym,
- obowiązek zachowania minimum 70% powierzchni biologicznie czynnej.
Parametry te odpowiadają standardom właściwym dla zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i umożliwiają realizację budynku przeznaczonego do całorocznego zamieszkania. W szczególności wskaźnik intensywności zabudowy na poziomie 0,3 - przy powierzchni działki przekraczającej 1000 m2 - pozwala na realizację budynku o znacznej powierzchni użytkowej (przekraczającej 300 m2), co jednoznacznie wykracza poza typowe funkcje rekreacyjne i wskazuje na możliwość realizacji pełnowartościowego budynku mieszkalnego.
Należy również podkreślić, że plan miejscowy nie wprowadza zakazu realizacji budynków całorocznych ani nie ogranicza funkcji mieszkalnej wyłącznie do okresowego pobytu. Brak takich ograniczeń oznacza, że dopuszczalna jest realizacja budynków spełniających wszystkie wymogi budynków mieszkalnych jednorodzinnych w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, a tym samym przeznaczonych do stałego zamieszkiwania.
Istotne znaczenie ma także praktyka stosowania planu miejscowego. W bezpośrednim sąsiedztwie działki Wnioskodawcy znajdują się liczne nieruchomości oznaczone tym samym symbolem ML, które zostały już zabudowane budynkami mieszkalnymi całorocznymi, na podstawie wydanych decyzji o pozwoleniu na budowę. Oznacza to, że właściwe organy administracji architektoniczno-budowlanej interpretują zapisy planu w sposób dopuszczający realizację zabudowy mieszkaniowej, a nie wyłącznie rekreacyjnej.
Dodatkowym argumentem potwierdzającym budowlany charakter działki jest jej wartość rynkowa. Cena zakupu na poziomie około 210 zł za m2 odpowiada cenom działek budowlanych przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową, a nie gruntów o charakterze wyłącznie rekreacyjnym, które co do zasady osiągają istotnie niższe wartości.
W konsekwencji należy uznać, że mimo formalnego oznaczenia symbolem ML, działka Wnioskodawcy spełnia wszelkie przesłanki uznania jej za grunt przeznaczony pod budowę budynku mieszkalnego w rozumieniu przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. O jej charakterze decyduje bowiem faktyczna możliwość realizacji zabudowy mieszkaniowej, wynikająca wprost z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz praktyki jego stosowania.
Zauważyć należy, że organ architektoniczno-budowlany (właściwy do wydania pozwolenia na budowę) przy interpelacji przepisów miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego nie może stosować wykładni zawężającej uprawnienia. Jak słusznie zauważa WSA we Wrocławiu w wyroku z dnia 31 maja 2016 r. (II SA/Wr 122/16): „nie jest dopuszczalna taka wykładnia zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, będącego aktem prawa miejscowego, która z naruszeniem zasady proporcjonalności prowadziłaby do nieusprawiedliwionego ograniczenia możliwości zabudowy (...). Zgodnie z zasadą „złotego środka”, odzwierciedlającą najlepiej istotę konstytucyjnej ochrony prawa własności, postanowienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie powinny być interpretowane w sposób nadmiernie ograniczający prawa właściciela, ani w sposób nadmiernie rozszerzający istniejące ograniczenia praw właścicielskich, tak aby nie naruszało to istoty prawa własności.” Własność jest prawem chronionym przez Konstytucję, zaś plan miejscowy jest jednym z aktów ograniczających wykonywanie tego prawa. W związku z powyższym, interpretacja postanowień planu miejscowego powinna następować w drodze wykładni prokonstytucyjnej tj. w jak najmniejszym stopniu ograniczającym prawa właściciela. W wyroku z dnia 3 września 2003r. NSA (II SA/Wr 2243/2000), w którym zawarł kilka wytycznych dotyczących interpretacji mpzp, m.in. zakaz zabudowy terenu musi być wyraźny. Zakazu tego nie można domniemywać z przepisów ogólnych planu.
Mając powyższe na uwadze środki finansowe w kwocie 205.000 zł pochodzące ze sprzedaży nieruchomości, przeznaczone na zakup działki letniskowej są zwolnione od podatku dochodowego od osób fizycznych
Również środki finansowe w kwocie 5.000 zł pochodzące ze sprzedaży nieruchomości, przeznaczone na zakup udziału w działce letniskowej (drodze wewnętrznej) prowadzącej do działki letniskowej, na której planuje w przyszłości wybudować budynek mieszkalny jednorodzinny (całoroczny) i w nim zamieszkać są zwolnione od podatku dochodowego od osób fizycznych. Działka ta stanowi połączenie działki z drogą publiczną. Na działce tej co prawda nie będzie posadowiony żaden budynek mieszkalny, albowiem działka stanowi współwłasność kilku właścicieli i stanowi dojazd do ich działek budowlanych, w tym do działki budowlanej Wnioskodawcy, jednakże bez tej działki niemożliwym byłoby zrealizowanie inwestycji budowlanej. W ujęciu sensu largo jest to zatem grunt pod budowę budynku mieszkalnego, albowiem działka ta jest nierozerwalnie związana z działką budowlaną, na której Wnioskodawca planuje budowę domu jednorodzinnego.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest w części prawidłowe i w części nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z przepisem art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.):
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c omawianej ustawy, źródłem przychodu jest odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2:
a) nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,
b) spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
c) prawa wieczystego użytkowania gruntów
– jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a-c - przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie.
W świetle powyższego, jeżeli odpłatne zbycie nieruchomości lub ww. praw majątkowych następuje przed upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie i nie zostaje dokonane w wykonaniu działalności gospodarczej stanowi źródło przychodu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Z treści wniosku wynika, że 15 listopada 2021 r. nabył Pan wraz z małżonką w ramach ustawowej wspólności majątkowej małżeńskiej w udziale 1/1 niezabudowaną nieruchomość oznaczoną nr geod. 1, którą sprzedał Pan 12 grudnia 2025 r.
Przenosząc zatem powyższe uregulowania prawne na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że odpłatne zbycie ww. działki, przed upływem 5 lat, licząc od końca roku, w którym nastąpiło jej nabycie, stanowi dla Pana źródło przychodu w rozumieniu powołanego wyżej art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Zgodnie z art. 30e ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Od dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c podatek dochodowy wynosi 19% podstawy obliczenia podatku.
W myśl art. 30e ust. 2 tej ustawy:
Podstawą obliczenia podatku, o której mowa w ust. 1, jest dochód stanowiący różnicę pomiędzy przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw określonym zgodnie z art. 19, a kosztami ustalonymi zgodnie z art. 22 ust. 6c i 6d, powiększoną o sumę odpisów amortyzacyjnych, o których mowa w art. 22h ust. 1 pkt 1, dokonanych od zbywanych nieruchomości lub praw.
Stosownie do art. 19 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych oraz innych rzeczy, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8, jest ich wartość wyrażona w cenie określonej w umowie, pomniejszona o koszty odpłatnego zbycia. Jeżeli jednak cena, bez uzasadnionej przyczyny, znacznie odbiega od wartości rynkowej tych rzeczy lub praw, przychód ten określa organ podatkowy w wysokości wartości rynkowej. Przepis art. 14 ust. 1 zdanie drugie stosuje się odpowiednio.
Zgodnie z art. 22 ust. 6c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Koszty uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c, z zastrzeżeniem ust. 6d, stanowią udokumentowane koszty nabycia lub udokumentowane koszty wytworzenia, powiększone o udokumentowane nakłady, które zwiększyły wartość rzeczy i praw majątkowych, poczynione w czasie ich posiadania.
W myśl art. 22 ust. 6e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Wysokość nakładów, o których mowa w ust. 6c i 6d, ustala się na podstawie faktur VAT w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług oraz dokumentów stwierdzających poniesienie opłat administracyjnych.
Z treści art. 30e ust. 4 wskazanej ustawy wynika, że:
Po zakończeniu roku podatkowego podatnik jest obowiązany w zeznaniu podatkowym, o którym mowa w art. 45 ust. 1a pkt 3, wykazać:
1) dochody uzyskane w roku podatkowym z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c i obliczyć należny podatek dochodowy od dochodu, do którego nie ma zastosowania art. 21 ust. 1 pkt 131, lub
2) dochody, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131.
Zgodnie z art. 30e ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c nie łączy się z dochodami (przychodami) z innych źródeł.
Natomiast, stosownie do art. 30e ust. 7 tejże ustawy:
W przypadku niewypełnienia warunków określonych w art. 21 ust. 1 pkt 131 podatnik jest obowiązany do złożenia korekty zeznania, o którym mowa w art. 45 ust. 1a pkt 3, i do zapłaty podatku wraz z odsetkami za zwłokę; odsetki nalicza się od następnego dnia po upływie terminu, o którym mowa w art. 45 ust. 4 pkt 4, do dnia zapłaty podatku włącznie.
W myśl art. 45 ust. 1 ww. ustawy:
Podatnicy są obowiązani składać urzędom skarbowym zeznanie, według ustalonego wzoru, o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym, w terminie od dnia 15 lutego do dnia 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym. Zeznania złożone przed początkiem terminu uznaje się za złożone w dniu 15 lutego roku następującego po roku podatkowym.
Zgodnie z art. 45 ust. 1a pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
W terminie określonym w ust. 1 podatnicy są obowiązani składać urzędom skarbowym odrębne zeznania, według ustalonych wzorów, o wysokości osiągniętego w roku podatkowym dochodu (poniesionej straty) z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych opodatkowanych na zasadach określonych w art. 30e.
Na podstawie wyżej powołanego przepisu art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Wolne od podatku dochodowego są dochody z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, o których mowa w art. 30e, w wysokości, która odpowiada iloczynowi tego dochodu i udziału wydatków poniesionych na własne cele mieszkaniowe w przychodzie z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, jeżeli począwszy od dnia odpłatnego zbycia, nie później niż w okresie trzech lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie, przychód uzyskany ze zbycia tej nieruchomości lub tego prawa majątkowego został wydatkowany na własne cele mieszkaniowe; udokumentowane wydatki poniesione na te cele uwzględnia się do wysokości przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych.
Cele mieszkaniowe, których sfinansowanie przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych uprawnia do skorzystania ze zwolnienia z opodatkowania, wymienione zostały w art. 21 ust. 25 cytowanej ustawy.
Stosownie do art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, za wydatki poniesione na cele, o których mowa w ust. 1 pkt 131, uważa się wydatki poniesione na:
a) nabycie budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w takim budynku, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu, a także na nabycie gruntu lub udziału w gruncie albo prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, związanych z tym budynkiem lub lokalem,
b) nabycie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie, prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziału w takim prawie,
c) nabycie gruntu pod budowę budynku mieszkalnego lub udziału w takim gruncie, prawa użytkowania wieczystego takiego gruntu lub udziału w takim prawie, w tym również z rozpoczętą budową budynku mieszkalnego, oraz nabycie innego gruntu lub udziału w gruncie, prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, jeżeli w okresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 131, grunt ten zmieni przeznaczenie na grunt pod budowę budynku mieszkalnego,
d) budowę, rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub remont własnego budynku mieszkalnego, jego części lub własnego lokalu mieszkalnego,
e) rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub adaptację na cele mieszkalne własnego budynku niemieszkalnego, jego części, własnego lokalu niemieszkalnego lub własnego pomieszczenia niemieszkalnego
– położonych w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo w Konfederacji Szwajcarskiej.
Art. 21 ust. 25a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych stanowi, że:
Wydatki, o których mowa w ust. 25 pkt 1 lit. a-c, uznaje się za wydatki poniesione na cele mieszkaniowe, jeżeli przez upływem okresu, o którym mowa w ust. 1 pkt 131, nastąpiło nabycie własności rzeczy lub praw wymienionych w ust. 25 pkt 1 lit. a-c, w związku z którymi podatnik poniósł wydatki na nabycie.
W myśl art. 21 ust. 26 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Przez własny budynek, lokal lub pomieszczenie, o których mowa w ust. 25 pkt 1 lit. d i e, rozumie się budynek, lokal lub pomieszczenie stanowiące własność lub współwłasność podatnika lub do którego podatnikowi przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udział w takich prawach. Przez własne budynek, lokal lub pomieszczenie, o których mowa w ust. 25 pkt 1 lit. d i e, rozumie się również niestanowiące własności lub współwłasności podatnika budynek, lokal lub pomieszczenie, jeżeli w okresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 131, podatnik nabędzie ich własność lub współwłasność albo spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udział w takich prawach, jeżeli uprzednio prawo takie mu nie przysługiwało.
Art. 21 ust. 28 ww. ustawy stanowi, że:
Za wydatki, o których mowa w ust. 25, nie uważa się wydatków poniesionych na:
1. nabycie gruntu lub udziału w gruncie, prawa wieczystego użytkowania gruntu lub udziału w takim prawie, budynku, jego części lub udziału w budynku, lub
2. budowę, rozbudowę, nadbudowę, przebudowę, adaptację lub remont budynku albo jego części
– przeznaczonych na cele rekreacyjne.
Zgodnie z art. 21 ust. 30 omawianej ustawy:
Przepis ust. 1 pkt 131 nie ma zastosowania do tej części wydatków, o których mowa w ust. 25 pkt 2, które podatnik uwzględnił korzystając z ulg podatkowych, w rozumieniu Ordynacji podatkowej, przy opodatkowaniu podatkiem dochodowym oraz do tej części wydatków, o których mowa w ust. 25 pkt 2, którymi sfinansowane zostały wydatki określone w ust. 25 pkt 1, uwzględnione przez podatnika korzystającego z ulg podatkowych, w rozumieniu Ordynacji podatkowej, przy opodatkowaniu podatkiem dochodowym.
Z treści przepisu art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wynika, że ustawodawca uzależnia skorzystanie z przedmiotowego zwolnienia od wydatkowania przez podatnika w określonym terminie, środków uzyskanych z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) na realizację własnego celu mieszkaniowego. Przy czym wydatki, których realizacja uprawnia do zwolnienia określone zostały enumeratywnie w art. 21 ust. 25 ww. ustawy.
Podkreślenia wymaga, że zwolnienia podatkowe oraz ulgi są wyjątkiem od zasady powszechności opodatkowania, dlatego do interpretacji przepisów ustanawiających zwolnienia podatkowe, jak również ulgi, należy stosować wykładnię ścisłą, która nie wychodzi poza literalne brzmienie przepisów. Stąd też, prawo do przedmiotowego zwolnienia przysługuje podatnikowi tylko i wyłącznie w sytuacji spełnienia wszystkich przesłanek wskazanych w przepisie prawa. Należy również zastrzec, że w przypadku korzystania z ulg i zwolnień podatkowych, wynikających z ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych obowiązek udowodnienia, że określony wydatek został poniesiony przy spełnieniu wszystkich warunków wynikających z przepisów podatkowych spoczywa na podatniku, który wywodzi z tego określone skutki prawne.
Zwolnienie obejmuje taką część dochodu uzyskanego z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości lub prawa, jaka proporcjonalnie odpowiada udziałowi poniesionych wydatków na własne cele mieszkaniowe w osiągniętych przychodach z odpłatnego zbycia.
Dochód zwolniony należy obliczyć według następującego wzoru:
dochód zwolniony = D x (W / P) gdzie: D - dochód ze sprzedaży, W - wydatki poniesione na cele mieszkaniowe wymienione w art. 21 ust. 25 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, P - przychód ze sprzedaży.
W sytuacji, gdy przychód z odpłatnego zbycia zostanie w całości przeznaczony na cele mieszkaniowe, to wówczas uzyskany z tego tytułu dochód będzie w całości korzystał ze zwolnienia od podatku dochodowego.
Wątpliwości Pana budzi kwestia, czy w sytuacji opisanej we wniosku ma Pan prawo do skorzystania ze zwolnienia przedmiotowego, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Jak wskazano powyżej, z istoty rozwiązania zawartego w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wynika, że podstawową okolicznością decydującą o możliwości skorzystania z przedmiotowego zwolnienia jest przeznaczenie środków uzyskanych ze sprzedaży nieruchomości i określonych praw majątkowych nie później niż w okresie trzech lat od końca roku podatkowego, w którym została ona dokonana, na wskazane w art. 21 ust. 25 ww. ustawy własne cele mieszkaniowe.
W opisie sprawy wskazał Pan, że część przychodu ze sprzedaży działki nr geod. 1 w kwocie 205.000 zł została przeznaczona na zakup niezabudowanej nieruchomości oznaczonej nr geod. 2, na podstawie aktu notarialnego. Zakupiona działka ma powierzchnię 0,1010 ha i planuje Pan po uzyskaniu stosownego pozwolenia na budowę przeznaczyć ją w przyszłości pod zabudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego spełniającego wszelkie wymogi prawa budowlanego i w nim zamieszkać. Zgodnie z zaświadczeniem Wójta zakupiona nieruchomość znajduje się obszarze Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego i jest położona na terenach zabudowy letniskowej, oznaczonej na rysunku planu symbolem ML. Planowany budynek będzie trwale związany z gruntem i zostanie posadowiony na fundamencie zgodnie z przepisami ustawy Prawo budowlane oraz obowiązującymi warunkami technicznymi. Dom będzie całoroczny. Planowany budynek będzie spełniał definicję budynku mieszkalnego jednorodzinnego określoną w art. 3 pkt 2a ustawy Prawo budowlane. Będzie to budynek służący zaspokajaniu własnych potrzeb mieszkaniowych Pana i Pana małżonki, stanowiący konstrukcyjnie samodzielną całość i przeznaczony do całorocznego zamieszkiwania. Planowany budynek będzie posiadał parametry techniczne umożliwiające całoroczne zamieszkiwanie oraz zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych przez cały rok. Nie będą to zatem parametry jak dla typowej zabudowy letniskowej, a będą to parametry jak dla typowego budynku mieszkalnego, w tym zapotrzebowanie ciepła, emisja CO2 etc. Budynek będzie wyposażony m.in. w instalację elektryczną, instalację wodną, system odprowadzania ścieków, instalację grzewczą oraz odpowiednią izolację termiczną umożliwiającą całoroczne użytkowanie. Planowany budynek będzie spełniał warunki techniczne przewidziane w odrębnych przepisach prawa budowlanego dla budynków mieszkalnych jednorodzinnych, w szczególności dotyczące bezpieczeństwa użytkowania, bezpieczeństwa przeciwpożarowego, przeznaczenia pomieszczeń na stały pobyt ludzi oraz wyposażenia w niezbędną infrastrukturę i urządzenia techniczne. Co najmniej połowa całkowitej powierzchni użytkowej planowanego budynku będzie wykorzystywana do celów mieszkalnych. Planowany budynek będzie posiadał kuchnię oraz łazienkę umożliwiające całoroczne zamieszkiwanie.
Ponadto nabył Pan za cenę 5.000 zł, 2/12 udziału w nieruchomości oznaczonej nr 3 (powierzchnia działki wynosi 0,0531 ha) stanowiącej drogę wewnętrzną łącząca działkę 2 z drogą publiczną.
Ustawa dotycząca prawa budowlanego ani ustawa podatkowa nie zawiera definicji „budynku rekreacji indywidualnej”. Z wykładni systemowej można wywieść, że w pojęciu budynku mieszkalnego mieści się także pojęcie budynku rekreacji indywidualnej. Co do zasady, o tym, czy dom można uznać za rekreacyjny (letniskowy), czy za budynek mieszkalny, decyduje jego przeznaczenie, a więc funkcja, której ma służyć.
Zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (PKOB) (Dz. U. z 1999 r. Nr 112, poz. 1316 ze zm.) domki wypoczynkowe czy domy letnie należą do klasy budynków mieszkalnych, jednakże dla oceny możliwości skorzystania z ulgi istotne jest ustalenie, czy w danym budynku podatnik będzie realizował swoje cele mieszkaniowe, czy jedynie potrzeby związane z rekreacją i wypoczynkiem.
W tym miejscu wskazać należy, że przepisy ustawy o podatku dochodowym nie definiują pojęcia „budowa”, nie określają również jakiego rodzaju wydatki wchodzą w zakres tego zwolnienia. Wymienione pojęcie rozumieć należy zatem w znaczeniu powszechnie stosowanym w zakresie inwestycji.
Stosownie do art. 3 pkt 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2026 r. poz. 524) ilekroć w ustawie jest mowa o:
budowie – należy przez to rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego.
Budowa realizowana jest na podstawie pozwolenia na budowę, a kończy się z chwilą zakończenia robót budowlanych (budowy) i uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego.
Zgodnie z art. 3 pkt 7 ustawy Prawo budowlane:
ilekroć w ustawie jest mowa o robotach budowlanych – należy przez to rozumieć budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego.
Przez budowę budynku mieszkalnego w rozumieniu przepisu art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych należy uznać wykonanie robót budowlanych prowadzonych na podstawie pozwolenia na budowę zgodnie z przedłożonym projektem budowlanym. Dla procesu budowy budynku mieszkalnego istotne jest wykonanie tylko tych elementów, które stanowią jego substancję lub są trwale z tym budynkiem związane, np. wykonanie wszystkich przyłączy i uzbrojeń działki w media (gaz, woda, kanalizacja, energetyka, instalacja grzewcza).
Zatem, wydatkowanie przez Pana części przychodu z odpłatnego zbycia działki nr 1 na zakup działki nr 2, która znajduje się na obszarze Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego i jest położona na terenach zabudowy letniskowej oraz na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego (całorocznego), przeznaczonego do całorocznego wykorzystania i służącego zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych mieści się w katalogu wydatków na cele mieszkaniowe, wymienionych w art. 21 ust. 1 pkt 131 w zw. z art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. c i lit. d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a tym samym wydatek ten uprawnia do zwolnienia od podatku dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości.
Tym samym, Pana stanowisko w tym zakresie należało ocenić jako prawidłowe.
Natomiast w kontekście przeznaczenia środków z odpłatnego zbycia ww. działki na zakup nieruchomości oznaczonej nr 3 stanowiącej drogę wewnętrzną łączącą działkę 2 z drogą publiczną stwierdzić należy, że nie będzie ona stanowić wydatku poniesionego na własne cele mieszkaniowe, bowiem wydatki te nie mieszczą się w katalogu celów mieszkaniowych, wymienionych w art. 21 ust. 1 pkt 131 w zw. z art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a tym samym nie uprawniają do ww. zwolnienia.
Zakup działki drogowej nie jest nabyciem gruntu w celu realizacji własnych celów mieszkaniowych, lecz nabyciem terenu umożliwiającym dojazd do posiadanej nieruchomości. Bez wątpienia istnieje związek pomiędzy zakupem drogi dojazdowej a zakupem nieruchomości, na której ma być wybudowany dom jednorodzinny (całoroczny), lecz zwolnienia ustawodawca nie przewidział dla nabycia udziału w gruncie, który nie będzie związany z tym domem mieszkalnym lub przeznaczony pod budowę budynku mieszkalnego.
Wobec powyższego stanowisko Pana w tym zakresie należało ocenić jako nieprawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Niniejszą interpretację wydano w oparciu o opis stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku. Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów podatkowych nie jest ustalanie stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego), stanowi to bowiem domenę ewentualnego postępowania podatkowego. To na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia w toku tego postępowania okoliczności faktycznych, z których wywodzi on dla siebie korzystne skutki prawne.
Organ nie prowadzi postępowania dowodowego, ograniczając się do analizy okoliczności podanych we wniosku. W stosunku do tych okoliczności wyraża swoje stanowisko, które zawsze musi być jednak ustosunkowaniem się do poglądu (stanowiska) prezentowanego w danej sprawie przez wnioskodawcę. Jeżeli w toku ewentualnego postępowania organ uzna, że zdarzenie opisane we wniosku różni się od zdarzenia występującego w rzeczywistości, wówczas wydana interpretacja nie będzie Pana chroniła.
Powołane orzeczenia sądów administracyjnych są rozstrzygnięciami wydanymi w konkretnych sprawach, osadzonych w określonym stanie faktycznym i tylko do nich się odnoszącymi, w związku z tym, nie mają waloru wykładni powszechnie obowiązującej. Orzeczenia sądowe są dla organu nieocenionym źródłem wiedzy i materiałem poznawczym, bieżąco wykorzystywanym w toku załatwiania spraw. Z tego względu należy pamiętać, że orzeczenia mają charakter indywidualny, nie wiążą organów podatkowych i są formalnie wiążące dla organu podatkowego tylko w konkretnej sprawie. Orzeczenia nie mają mocy prawnej precedensów i charakteru wykładni powszechnie obowiązującej.
Ponadto, wskazuję, że z uwagi na to, że interpretacje prawa podatkowego wydawane są w indywidualnej sprawie zainteresowanego, co wynika z art. 14b § 1 ustawy Ordynacja podatkowa – niniejsza interpretacja dotyczy wyłącznie Pana. Nie wywołuje skutków prawnych dla Pana żony.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
- Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.
- Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
- Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (...). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”). Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
- w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
- w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
