Interpretacja indywidualna z dnia 18 czerwca 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0114-KDIP1-1.4012.283.2026.2.EW
Sprzedaż nieruchomości przez komornika w drodze licytacji komorniczej korzysta ze zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT. Komornik nie będzie występował jako płatnik tego podatku, mimo że dłużnik jest uznawany za podatnika VAT, bowiem nieruchomość nie ma charakteru nowego obiektu.
Interpretacja indywidualna
– stanowisko w części nieprawidłowe/w części prawidłowe
Szanowny Panie,
stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest:
- nieprawidłowe – w zakresie uznania, że dłużnik nie działa z tytułu sprzedaży opisanej nieruchomości jak podatnik podatku VAT,
- prawidłowe – w zakresie uznania, że sprzedaż nieruchomości przez komornika w ramach licytacji komorniczej będzie korzystała ze zwolnienia od podatku VAT, a komornik nie będzie zobowiązany do wystąpienia jako płatnik tego podatku.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
10 kwietnia 2026 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, która dotyczy podatku od towarów i usług w zakresie skutków podatkowych w podatku VAT związanych ze sprzedażą przez komornika w trybie licytacji publicznej nieruchomości gruntowej zabudowanej.
Uzupełnił go Pan - w odpowiedzi na wezwanie – pismem, które wpłynęło 12 maja 2026 r.
Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
Wnioskodawca jest Komornikiem Sądowym przy Sądzie Rejonowym w (…) i prowadzi postępowanie egzekucyjne w sprawie (…) z nieruchomości stanowiącej własność dłużnika A.A., będącego osobą fizyczną.
Przedmiotem planowanej sprzedaży egzekucyjnej jest nieruchomość położona w miejscowości (…) przy ul. (…), obejmująca działki ewidencyjne nr 1 oraz nr 2, dla której Sąd Rejonowy w (…) prowadzi księgę wieczystą nr (…).
Nieruchomość jest zabudowana budynkiem o funkcji mieszkalno-usługowej. Z operatu szacunkowego sporządzonego przez biegłego rzeczoznawcę majątkowego wynika, że budynek jest obiektem murowanym, trwale związanym z gruntem, posadowionym na obu działkach ewidencyjnych nr 1 i 2. Budynek obejmuje lokale mieszkalne oraz lokale użytkowe. Z operatu oraz ustaleń dokonanych w toku postępowania egzekucyjnego wynika, że budynek istnieje fizycznie od wielu lat i był faktycznie użytkowany. W dacie oględzin większość lokali mieszkalnych była zajęta i wykorzystywana przez osoby trzecie.
Wnioskodawca powziął również informację, że lokale mieszkalne były w przeważającej części wynajmowane osobom fizycznym, w tym obywatelom Ukrainy. Część lokali pozostawała okresowo niewynajęta.
W budynku znajdują się również dwa lokale użytkowe, które były wykorzystywane w różnych okresach przez osoby trzecie, w tym na cele usługowe. Wnioskodawca nie dysponuje jednak umowami najmu, rozliczeniami podatkowymi ani inną dokumentacją księgową dłużnika, pozwalającą na jednoznaczne ustalenie modelu rozliczeń podatkowych tego najmu.
Budynek został wzniesiony na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę wydanej w 1998 r., jednak budowa nie została zakończona w sposób przewidziany przepisami prawa budowlanego. Budynek nigdy nie uzyskał decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, a decyzja o pozwoleniu na budowę została następnie wyeliminowana z obrotu prawnego. W odniesieniu do tego obiektu została wydana ostateczna decyzja administracyjna nakazująca jego rozbiórkę.
Jak wynika z treści działu III księgi wieczystej nr (…), ujawniony jest nakaz rozbiórki budynku mieszkalno-usługowego w budowie, wynikający z ostatecznej decyzji (...) Inspektora Nadzoru Budowlanego w (…) z dnia 28 października 2003 r., utrzymanej w mocy decyzją (…) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 4 lutego 2004 r. Decyzja ta pozostaje w obrocie prawnym i nadal jest ujawniona w księdze wieczystej jako ograniczenie dotyczące nieruchomości. Pomimo tego budynek istnieje fizycznie i jest faktycznie użytkowany.
Wnioskodawca, sporządzając opis zdarzenia przyszłego, opiera się wyłącznie na dokumentach urzędowych znajdujących się w aktach sprawy oraz na operacie szacunkowym biegłego rzeczoznawcy majątkowego. W szczególności podstawę ustaleń stanowią: treść księgi wieczystej, dokumenty z postępowania egzekucyjnego, operat szacunkowy oraz dokumenty z wcześniejszych postępowań administracyjnych i podatkowych dotyczących nieruchomości. Informacje pochodzące od dłużnika, które nie znajdują potwierdzenia w dokumentach urzędowych, nie zostały przyjęte jako samodzielna podstawa opisu sprawy.
W aktach sprawy znajdują się również dokumenty pochodzące z wcześniejszych postępowań podatkowych prowadzonych przez organy podatkowe w odniesieniu do tej samej nieruchomości, w szczególności decyzje Naczelnika Urzędu Skarbowego w (…) nr (…) oraz nr (…), a także korespondencja kierowana następnie do Dyrektora Izby Skarbowej (…) - Ośrodka Zamiejscowego w (…), w tym pismo z dnia 16 września 2005 r., sygn. (…). Z dokumentów tych wynika, że organy podatkowe już wcześniej szczegółowo analizowały proces budowy budynku posadowionego na przedmiotowej nieruchomości, sposób finansowania inwestycji, charakter ponoszonych nakładów oraz sposób późniejszego wykorzystywania obiektu.
Z posiadanych przez Wnioskodawcę dokumentów wynika, że w ramach tamtych postępowań podatkowych organy skarbowe zakwestionowały zaliczanie określonych wydatków związanych z budową i funkcjonowaniem tego obiektu do kosztów uzyskania przychodów w podatku dochodowym od osób fizycznych. Innymi słowy, organy podatkowe badały tę nieruchomość nie jako nowy towar przygotowywany do profesjonalnego obrotu handlowego, lecz jako istniejący obiekt, którego budowa, finansowanie i eksploatacja były przedmiotem rozliczeń podatkowych po stronie właściciela. Z dokumentów tych nie wynika natomiast, aby organy stwierdziły, że dłużnikowi przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT przy nabyciu gruntu, przy budowie budynku albo przy jego ulepszeniu. Przeciwnie, ciężar tamtych rozstrzygnięć koncentrował się na podatku dochodowym i ocenie, czy określone wydatki mogą zostać uznane za koszty podatkowe.
Powyższe ma istotne znaczenie dla oceny obecnej sprawy, gdyż potwierdza, że nieruchomość i budynek były od wielu lat przedmiotem faktycznego używania i wieloletnich rozliczeń podatkowych, a nie nową inwestycją przeznaczoną do pierwszej sprzedaży w profesjonalnym obrocie gospodarczym.
Wnioskodawca uprzednio złożył już wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej planowanej sprzedaży tej nieruchomości. Po złożeniu tego wniosku Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wezwał Wnioskodawcę do jego uzupełnienia, w szczególności przez doprecyzowanie wszystkich okoliczności mogących mieć znaczenie dla ustalenia, czy dłużnik w związku ze sprzedażą działek nr 1 i 2 działa jako podatnik podatku od towarów i usług, a także czy planowana dostawa może korzystać ze zwolnienia od podatku VAT.
Zakres wezwania obejmował m.in. pytania o status podatnika VAT dłużnika, prowadzenie przez niego działalności gospodarczej, sposób nabycia działek, charakter budowy budynku, sposób wykorzystywania nieruchomości, daty oddania lokali do używania, pierwsze zasiedlenie, ewentualne prawo do odliczenia podatku naliczonego oraz ewentualne nakłady ulepszające.
W odpowiedzi na to wezwanie Wnioskodawca szczegółowo opisał stan wynikający z dostępnych dokumentów urzędowych i operatu szacunkowego, wskazując, że budynek jest obiektem trwale związanym z gruntem, posadowionym na obu działkach, faktycznie użytkowanym od wielu lat, a w księdze wieczystej ujawniony jest nadal nakaz jego rozbiórki wynikający z ostatecznych decyzji organów nadzoru budowlanego.
Wnioskodawca wyjaśnił także, że część informacji wymaganych przez organ podatkowy pozostaje poza zakresem wiedzy organu egzekucyjnego, gdyż może wynikać wyłącznie z dokumentacji znajdującej się w dyspozycji dłużnika.
W celu ustalenia tych okoliczności Wnioskodawca skierował do dłużnika szczegółowe wezwanie w trybie art. 761 k.p.c., obejmujące w szczególności zagadnienia dotyczące statusu podatkowego dłużnika, sposobu nabycia nieruchomości, prawa do odliczenia podatku naliczonego oraz sposobu wykorzystywania nieruchomości, w tym ewentualnego wykorzystywania jej w działalności gospodarczej.
Wezwanie zostało doręczone dłużnikowi 9 marca 2026 r. i zawierało termin 7 dni na udzielenie odpowiedzi wraz z pouczeniem o skutkach niewykonania obowiązku. Pomimo upływu terminu, który upłynął 16 marca 2026 r., dłużnik nie udzielił żadnych wyjaśnień ani nie przedłożył żadnych dokumentów.
W związku z brakiem współdziałania dłużnika Wnioskodawca, działając na podstawie art. 762 § 1 k.p.c., wydał postanowienie o nałożeniu na dłużnika grzywny w kwocie 2.000 zł oraz ponownie zobowiązał go do udzielenia odpowiedzi pod rygorem zastosowania kolejnych środków przymuszających. Pomimo zastosowania środków przewidzianych przepisami procedury cywilnej dłużnik nadal nie udzielił wymaganych informacji.
Wnioskodawca wyczerpał zatem dostępne środki prawne zmierzające do ustalenia stanu faktycznego. Brak współdziałania dłużnika stanowi okoliczność niezależną od Wnioskodawcy i uniemożliwia ustalenie wszystkich danych oczekiwanych przez organ interpretacyjny, w szczególności w zakresie: statusu dłużnika jako czynnego podatnika VAT, sposobu udokumentowania nabycia działek, ewentualnego prawa do odliczenia podatku naliczonego przy nabyciu działek lub budowie budynku, zakresu ewentualnych nakładów ulepszających, dokładnych dat oddawania poszczególnych lokali do używania, oraz danych wynikających z dokumentacji księgowej i podatkowej pozostającej wyłącznie w dyspozycji dłużnika.
Na podstawie zgromadzonego materiału, tj. dokumentów urzędowych, księgi wieczystej, operatu szacunkowego oraz dokumentów z dawnych postępowań podatkowych, należy przyjąć, że: nieruchomość była wykorzystywana w przeważającej mierze do celów najmu, brak jest danych potwierdzających, aby najem ten był prowadzony w ramach zorganizowanej działalności gospodarczej, brak jest danych potwierdzających, aby nieruchomość została wprowadzona do działalności gospodarczej dłużnika lub aby stanowiła składnik majątku związanego z taką działalnością, brak jest informacji wskazujących, aby dłużnikowi przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT przy nabyciu nieruchomości, budowie budynku albo ponoszeniu nakładów na tę nieruchomość, budynek istnieje i był od wielu lat faktycznie użytkowany, a więc nie ma charakteru nowego obiektu przeznaczonego do pierwszego wprowadzenia do obrotu.
Wnioskodawca zamierza przeprowadzić sprzedaż egzekucyjną opisanej nieruchomości w drodze licytacji publicznej, zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania cywilnego. Sprzedaż nastąpi w trybie przymusowym, bez zawarcia umowy przez właściciela nieruchomości, z mocy prawa, w ramach prowadzonego postępowania egzekucyjnego.
Uzupełnienie opisu zdarzenia przyszłego
W odpowiedzi na pytania Oranu wskazał Pan, że:
1.Kiedy i w jakim celu dłużnik nabył nieruchomość składającą się z działek nr 1 i nr 2 zabudowaną budynkiem mieszkalno-usługowym?
Odpowiedź: Dłużnik nabył działki nr 1 oraz 2 jako nieruchomości niezabudowane, a następnie wybudował znajdujący się obecnie na nich budynek mieszkalno-usługowy.
Z uwagi na położenie nieruchomości w ścisłym centrum miejscowości (…), tj. w obrębie rynku miejskiego, oraz późniejszą realizację zabudowy mieszkalno-usługowej należy przyjąć, iż celem nabycia nieruchomości była jej zabudowa i późniejsze wykorzystywanie użytkowe.
2.Czy dłużnik wynajmował poszczególne lokale mieszalne i użytkowe? Jeżeli dłużnik nie wynajmował tych lokali, to w jaki sposób dłużnik wykorzystywał zabudowaną nieruchomość będącą przedmiotem wniosku od momentu nabycia?
Odpowiedź: W toku czynności egzekucyjnych oraz oględzin nieruchomości organ egzekucyjny ustalił, że lokale znajdujące się w budynku były wynajmowane, w szczególności obywatelom Ukrainy, na cele mieszkalne.
Powyższe znajduje również pośrednie potwierdzenie w dokumentach przedłożonych przez dłużnika, tj. „podsumowaniu ewidencji przychodów za rok 2024”, z którego wynika osiąganie regularnych przychodów opodatkowanych ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych według stawek 8,5% oraz częściowo 12,5%. Łączna wartość wykazanych przychodów za rok 2024 wyniosła 114.000 zł.
3.Czy podstępowania podatkowe prowadzone przez organy skarbowe, o których mowa w opisie sprawy toczyły się wobec dłużnika?
Odpowiedź: Postępowania podatkowe prowadzone przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w (…), o których mowa we wniosku, toczyły się wobec dłużnika będącego właścicielem nieruchomości objętej niniejszym wnioskiem.
Postępowania te dotyczyły w szczególności rozliczeń podatkowych związanych ze sprzedażą udziałów spółki na rzecz podmiotu z siedzibą w (…) oraz nieodprowadzenia należnych zobowiązań podatkowych.
W toku czynności kontrolnych organy podatkowe prowadziły również szerszą kontrolę rozliczeń podatkowych dłużnika, obejmującą m.in. analizę wydatków związanych z budową nieruchomości objętej niniejszym wnioskiem. Z posiadanych przez organ egzekucyjny informacji wynika, iż organy podatkowe zakwestionowały możliwość zaliczania przez dłużnika części wydatków do kosztów uzyskania przychodu, w tym m.in. kosztów dojazdów i paliwa związanych z realizacją inwestycji budowlanej.
Ponadto w toku oględzin nieruchomości przeprowadzonych z udziałem biegłego, jak również w późniejszym okresie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, organ egzekucyjny nie uzyskał informacji ani dokumentacji wskazujących, aby po oddaniu budynku do użytkowania dłużnik ponosił nakłady na ulepszenie nieruchomości przekraczające 30% wartości początkowej budynku.
4.Czy dłużnik ponosił wydatki na ulepszenie budynku mieszkalno-użytkowego w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym, jeżeli tak, to w jakim okresie oraz czy wydatki te w okresie ostatnich 2 lat stanowiły co najmniej 30% wartości początkowej budynku?
Odpowiedź: Organ egzekucyjny nie ustalił, aby dłużnik ponosił wydatki na ulepszenie budynku mieszkalno-usługowego przekraczające 30% wartości początkowej budynku w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym.
W toku oględzin nieruchomości oraz analizy dostępnych dokumentów nie ujawniono okoliczności wskazujących na przeprowadzenie ulepszeń o takim zakresie.
Jednocześnie wskazać należy, iż wobec przedmiotowego budynku został wydany prawomocny nakaz rozbiórki, a organ egzekucyjny nie uzyskał informacji ani dokumentacji wskazujących, aby po wybudowaniu obiektu prowadzone były dalsze istotne prace modernizacyjne lub inwestycyjne mogące skutkować zwiększeniem wartości początkowej budynku o ponad 30%.
Jednocześnie organ egzekucyjny nie uzyskał pełnej dokumentacji księgowej lub podatkowej pozwalającej na całkowite i jednoznaczne ustalenie wysokości ewentualnych nakładów ponoszonych przez dłużnika.
5.Jeżeli nie posiada Pan informacji, o których mowa w pytaniach, które są niezbędne do oceny, czy w przedmiotowej sprawie będzie miało zastosowanie zwolnienie od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 2, pkt 10 lub pkt 10a ustawy o podatku od towarów i usług, to należy wskazać:
- czy ten brak informacji jest wynikiem podjętych przez Pana, jako Komornika, działań?
- czy działania te zostały udokumentowane?
- czy podjęte działania potwierdzają brak możliwości uzyskania tych niezbędnych informacji od dłużnika?
Odpowiedź: Organ egzekucyjny podejmował działania mające na celu ustalenie okoliczności niezbędnych do oceny możliwości zastosowania zwolnienia od podatku VAT, w szczególności poprzez:
- analizę księgi wieczystej nieruchomości,
- analizę akt postępowania egzekucyjnego,
- dokonanie oględzin nieruchomości,
- skierowanie do dłużnika wezwania do udzielenia wyjaśnień w trybie art. 761 k.p.c. w zw. z art. 762 k.p.c.,
- analizę dokumentów przedłożonych przez dłużnika,
- uzyskiwanie informacji od organów administracji skarbowej.
Powyższe działania zostały udokumentowane w aktach postępowania egzekucyjnego.
Dłużnik udzielił jedynie częściowych wyjaśnień oraz odmówił udzielenia dalszych informacji, powołując się na art. 761 § 2 k.p.c. Podjęte przez organ egzekucyjny działania potwierdzają brak możliwości uzyskania pełnych informacji niezbędnych do jednoznacznego ustalenia wszystkich okoliczności związanych z historią podatkową nieruchomości wyłącznie z przyczyn leżących po stronie dłużnika. Wnioskodawca wskazuje, iż na nieruchomości ciąży prawomocny nakaz rozbiórki budynku.
Pytanie
Czy w przypadku planowanej sprzedaży egzekucyjnej nieruchomości gruntowej zabudowanej, opisanej w zdarzeniu przyszłym, stanowiącej własność osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej w zakresie obrotu nieruchomościami, dokonywanej w trybie licytacji publicznej przez Komornika Sądowego w ramach postępowania egzekucyjnego, Wnioskodawca będzie zobowiązany do wystąpienia jako płatnik podatku od towarów i usług na podstawie art. 18 ustawy o podatku od towarów i usług, czy też sprzedaż tej nieruchomości będzie korzystała ze zwolnienia od podatku VAT?
Pana stanowisko w sprawie
Zdaniem Wnioskodawcy, planowana sprzedaż egzekucyjna nieruchomości położonej w (…) przy ul. (…), obejmującej działki nr 1 oraz nr 2, będzie korzystała ze zwolnienia od podatku od towarów i usług, a tym samym Wnioskodawca nie będzie zobowiązany do wystąpienia jako płatnik podatku VAT na podstawie art. 18 ustawy o podatku od towarów i usług.
Zgodnie z art. 18 ustawy o podatku od towarów i usług komornik sądowy jest płatnikiem podatku jedynie w przypadku, gdy dokonuje dostawy towaru należącego do dłużnika, która po stronie dłużnika podlega opodatkowaniu podatkiem VAT.
Sam fakt prowadzenia sprzedaży egzekucyjnej nie oznacza jeszcze, że powstaje obowiązek rozliczenia VAT po stronie komornika. Warunkiem jest uprzednie ustalenie, że dłużnik działa w danym przypadku jako podatnik VAT i że dana dostawa nie korzysta ze zwolnienia.
W niniejszej sprawie brak jest podstaw do przyjęcia, że dłużnik dokonuje dostawy nieruchomości jako podatnik VAT w rozumieniu art. 15 ustawy o VAT.
Z dostępnych dokumentów nie wynika, aby nieruchomość została nabyta do działalności gospodarczej, aby została do niej formalnie wprowadzona, aby stanowiła składnik majątku przedsiębiorstwa, albo aby sprzedaż miała nastąpić w ramach profesjonalnego obrotu nieruchomościami.
Z ustalonego stanu wynika natomiast, że nieruchomość była od wielu lat faktycznie wykorzystywana, przede wszystkim w drodze najmu lokali. Sam fakt wynajmowania lokali osobom trzecim nie przesądza jeszcze automatycznie o prowadzeniu działalności gospodarczej w takim znaczeniu, które wykluczałoby traktowanie nieruchomości jako składnika majątku prywatnego.
W realiach niniejszej sprawy brak jest danych świadczących o zorganizowanym, profesjonalnym obrocie nieruchomościami lub o podejmowaniu działań typowych dla przedsiębiorcy handlującego nieruchomościami.
Dodatkowo należy podkreślić, że Wnioskodawca dochował należytej staranności w celu ustalenia wszystkich istotnych okoliczności podatkowych. Skierował do dłużnika wezwanie w trybie art. 761 k.p.c., następnie zastosował środek przymuszający z art. 762 § 1 k.p.c., a mimo to nie uzyskał odpowiedzi. Brak danych o statusie VAT dłużnika, prawie do odliczenia podatku naliczonego, sposobie udokumentowania nabycia działek czy rozliczaniu nakładów nie wynika więc z zaniechania Wnioskodawcy, lecz z braku współdziałania dłużnika. Taki brak współdziałania nie może prowadzić do obciążenia komornika negatywnymi skutkami dowodowymi i do przyjęcia opodatkowania wyłącznie na podstawie domysłów.
Niezależnie od powyższego, nawet gdyby hipotetycznie przyjąć, że dłużnik występuje w tej transakcji jako podatnik VAT, to planowana sprzedaż korzystałaby ze zwolnienia od podatku przewidzianego w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT.
Przemawia za tym kilka okoliczności: - po pierwsze, budynek istnieje fizycznie od wielu lat i był faktycznie użytkowany. Z operatu szacunkowego wynika, że lokale były zajęte i wykorzystywane przez osoby trzecie, w tym w drodze najmu, - po drugie, z dokumentacji wynika, że nieruchomość i budynek były już wiele lat temu przedmiotem analiz podatkowych prowadzonych przez organy skarbowe, co potwierdza ich wieloletnie funkcjonowanie w obrocie faktycznym, - po trzecie, pomiędzy rozpoczęciem faktycznego używania budynku lub jego części, a planowaną sprzedażą licytacyjną upłynął okres znacznie dłuższy niż 2 lata.
W ocenie Wnioskodawcy oznacza to, że doszło co najmniej do pierwszego zasiedlenia budynku lub jego części, a planowana dostawa nie następuje w ramach pierwszego zasiedlenia ani przed nim, lecz po upływie okresu przekraczającego 2 lata.
W konsekwencji spełnione są przesłanki zwolnienia przewidzianego w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT.
Równocześnie brak jest danych wskazujących, aby po pierwszym zasiedleniu poniesiono takie nakłady ulepszające, w stosunku do których przysługiwałoby prawo do odliczenia VAT i które skutkowałyby utratą prawa do zwolnienia. Brak jest również danych wskazujących, aby przy nabyciu działek lub budowie budynku dłużnikowi przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego. Właśnie przeciwnie, dokumenty z dawnych postępowań podatkowych wskazują, że oś tamtych sporów dotyczyła rozliczeń w podatku dochodowym i kwestionowania określonych kosztów, a nie potwierdzenia prawa do odliczenia VAT. Szczególne znaczenie mają w tym zakresie decyzje Naczelnika Urzędu Skarbowego w (…) nr (…) oraz nr (…).
Z dokumentów tych wynika, że organy podatkowe badały sposób finansowania inwestycji, charakter ponoszonych wydatków oraz możliwość zaliczania ich do kosztów uzyskania przychodów. Skoro już wówczas organy podatkowe analizowały te nakłady w perspektywie podatku dochodowego i kwestionowały ich ujmowanie w kosztach, to tym bardziej nie wynika z tych dokumentów, aby nieruchomość była traktowana jako składnik profesjonalnego obrotu gospodarczego, przy którym naturalne byłoby wykazywanie prawa do odliczenia podatku naliczonego w VAT. Dokumenty te wzmacniają więc wniosek, że nieruchomość była wykorzystywana w ramach zarządu majątkiem prywatnym, a nie jako towar handlowy przedsiębiorcy.
Podsumowując, w sprawie zachodzą dwa niezależne argumenty przemawiające za brakiem obowiązku rozliczenia VAT przez komornika.
Po pierwsze - brak jest podstaw do uznania, że dłużnik dokonuje sprzedaży jako podatnik VAT.
Po drugie - nawet przy założeniu przeciwnym, dostawa korzysta ze zwolnienia na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT, ponieważ budynek był od wielu lat faktycznie użytkowany, a pomiędzy pierwszym zasiedleniem a planowaną sprzedażą upłynął okres znacznie dłuższy niż 2 lata.
W konsekwencji planowana sprzedaż egzekucyjna nieruchomości powinna zostać uznana za korzystającą ze zwolnienia od podatku od towarów i usług, a Wnioskodawca nie będzie zobowiązany do wystąpienia jako płatnik tego podatku na podstawie art. 18 ustawy o VAT.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest:
- nieprawidłowe – w zakresie uznania, że dłużnik nie działa z tytułu sprzedaży opisanej nieruchomości jak podatnik podatku VAT,
- prawidłowe – w zakresie uznania, że sprzedaż nieruchomości przez komornika w ramach licytacji komorniczej będzie korzystała ze zwolnienia od podatku VAT, a komornik nie będzie zobowiązany do wystąpienia jako płatnik tego podatku.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Na podstawie uregulowania zawartego w art. 18 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej ustawą:
Organy egzekucyjne określone w ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2025 r. poz. 132 i 620) oraz komornicy sądowi wykonujący czynności egzekucyjne w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania cywilnego są płatnikami podatku od dostawy, dokonywanej w trybie egzekucji, towarów będących własnością dłużnika lub posiadanych przez niego z naruszeniem obowiązujących przepisów.
Z treści powyższego przepisu wynika, że komornik sądowy jest płatnikiem podatku od dostawy towaru dokonywanej w trybie egzekucji, w przypadku, gdy wykonuje czynności egzekucyjne. Przez czynność egzekucyjną należy rozumieć każde formalne, oparte na przepisach procesowych, działanie uprawnionego organu egzekucyjnego wywołujące skutek prawny dla prowadzonej egzekucji.
Definicja płatnika została zawarta w art. 8 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622), zgodnie z którym:
Płatnikiem jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, obowiązana na podstawie przepisów prawa podatkowego do obliczenia i pobrania od podatnika podatku i wpłacenia go we właściwym terminie organowi podatkowemu.
Przepis art. 18 ustawy wprowadza szczególną regulację, kiedy to należny podatek pobierany jest i odprowadzany do urzędu skarbowego przez płatnika, a nie przez podatnika. Płatnik pełni w tym przypadku rolę pośrednika pomiędzy podatnikiem a organem podatkowym, przekazując organowi środki pieniężne podatnika. Uzasadnione jest to charakterem odpłatnej dostawy następującej w ramach wykonywania czynności egzekucyjnych. Jeżeli bowiem dłużnik niesolidnie spłaca swoje zobowiązania i w celu wyegzekwowania należności wszczęto przeciwko niemu postępowanie egzekucyjne, to istnieją podstawy do uznania, że nie uiści również podatku należnego w związku z dostawą mającą miejsce w ramach egzekucji.
Z powołanych wyżej przepisów wynika, że komornik sądowy dokonuje transakcji w imieniu podatnika – dłużnika. Prowadzona przez niego sprzedaż towarów, będących własnością dłużnika, będzie opodatkowana podatkiem od towarów i usług, gdy do rozliczenia tego podatku byłby zobowiązany dłużnik, natomiast w przypadku, gdy powyższa czynność nie podlegałaby opodatkowaniu tym podatkiem lub byłaby od niego zwolniona, komornik sądowy nie będzie obowiązany do odprowadzenia podatku. Jeżeli na dłużniku spoczywa obowiązek podatkowy związany ze sprzedażą towarów, to komornik jest zobowiązany do wystawienia faktury w imieniu i na rzecz dłużnika.
Tym samym, komornik sądowy zobowiązany jest do przestrzegania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz do uwzględnienia w trakcie sprzedaży licytacyjnej towarów okoliczności decydujących o jej opodatkowaniu podatkiem VAT.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy:
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
Na podstawie art. 2 pkt 6 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o towarach - rozumie się przez to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.
W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:
Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, w tym również (…)
W świetle przedstawionych powyżej przepisów, nieruchomość zarówno gruntowa, jak i zabudowana spełnia definicję towaru wynikającą z art. 2 pkt 6 ustawy, a jej sprzedaż stanowi dostawę towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy.
Stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy:
Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (…).
Wskazać należy, że nie każda czynność stanowiąca dostawę towarów, w rozumieniu art. 7 ustawy, bądź świadczenie usług zdefiniowane w art. 8 ustawy, podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, ponieważ aby dana czynność podlegała opodatkowaniu tym podatkiem, musi być wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług.
Na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy:
Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Działalność gospodarcza – zgodnie z treścią art. 15 ust. 2 ustawy:
Obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Określony w ustawie zakres opodatkowania podatkiem od towarów i usług wskazuje, że do tego, aby faktycznie zaistniało opodatkowanie danej czynności konieczne jest, aby czynność podlegającą opodatkowaniu wykonał podmiot, który dla tej właśnie czynności będzie działał jako podatnik. Definicja działalności gospodarczej, zawarta w ustawie, ma charakter uniwersalny, pozwalający na objęcie pojęciem „podatnik” tych wszystkich podmiotów, które prowadzą określoną działalność, występując w profesjonalnym obrocie gospodarczym. Ponadto, działalność gospodarczą stanowi wykorzystywanie towarów w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
W świetle powyższych przepisów stwierdzić należy, że dostawa towarów podlegać będzie opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wyłącznie wówczas, gdy dokonywana będzie przez podmiot mający status podatnika, a dodatkowo działającego w takim charakterze w odniesieniu do danej transakcji. Istotnym dla określenia, że w odniesieniu do konkretnej dostawy mamy do czynienia z podatnikiem podatku VAT jest stwierdzenie, że prowadzi on działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów ustawy.
Odnosząc regulacje zawarte w art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy do art. 18 ustawy wskazać należy, że w przypadku, gdy dłużnik – właściciel nieruchomości – jest podatnikiem podatku VAT, wówczas komornik jest płatnikiem podatku VAT z tytułu dostawy tej nieruchomości.
Pojęcie „majątku prywatnego” nie występuje na gruncie analizowanych przepisów ustawy, jednakże wynika z wykładni art. 15 ust. 2 ustawy, w której zasadnym jest odwołanie się do treści orzeczenia TSUE w sprawie C-291/92 (Finanzamt Uelzen v. Dieter Armbrecht), które dotyczyło kwestii opodatkowania sprzedaży przez osobę będącą podatnikiem podatku od wartości dodanej, części majątku niewykorzystywanej do prowadzonej działalności gospodarczej, a służącej jej do celów prywatnych. „Majątek prywatny” to zatem taka część majątku danej osoby fizycznej, która nie jest przez nią przeznaczona ani wykorzystywana dla potrzeb prowadzonej działalności gospodarczej. Ze wskazanego orzeczenia wynika zatem, że podatnik musi w całym okresie posiadania danej nieruchomości wykazywać zamiar wykorzystywania części nieruchomości w ramach majątku osobistego. Potwierdzone to zostało również w wyroku TSUE z 21 kwietnia 2005 r., sygn. akt C-25/03 Finanzamt Bergisch Gladbach v. HE, który stwierdził, że majątek prywatny to mienie wykorzystywane dla zaspokojenia potrzeb własnych.
W myśl art. 659 § 1 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.):
Przez umowę najmu wynajmujący zobowiązuje się oddać najemcy rzecz do używania przez czas oznaczony lub nieoznaczony, a najemca zobowiązuje się płacić wynajmującemu umówiony czynsz.
Umowa najmu jest umową cywilnoprawną nakładającą na strony – zarówno wynajmującego, jak i najemcę – określone przepisami obowiązki.
Na gruncie przepisów ustawy o podatku od towarów i usług usługa najmu wypełnia definicję świadczenia usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy i jako czynność odpłatna, świadczona za wynagrodzeniem, wypełnia dyspozycję art. 5 ust. 1 ustawy, tj. jest czynnością podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Z opisu sprawy wynika, że przedmiotem planowanej sprzedaży egzekucyjnej jest nieruchomość obejmująca działki ewidencyjne nr 1 oraz nr 2, na których posadowiony jest budynek mieszkalno-usługowy, trwale związanym z gruntem, w którym są lokale mieszkalne oraz lokale użytkowe. Z operatu oraz ustaleń dokonanych w toku postępowania egzekucyjnego wynika, że budynek istnieje fizycznie od wielu lat i był faktycznie użytkowany. W dacie oględzin większość lokali mieszkalnych była zajęta i wykorzystywana przez osoby trzecie. W budynku znajdują się również dwa lokale użytkowe, które były wykorzystywane w różnych okresach przez osoby trzecie, w tym na cele usługowe. Budynek został wzniesiony przez dłużnika na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę wydanej w 1998 r., jednak budowa nie została zakończona w sposób przewidziany przepisami prawa budowlanego i budynek formalnie nigdy nie uzyskał decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. W odniesieniu do tego obiektu została wydana ostateczna decyzja administracyjna nakazująca jego rozbiórkę, która jeszcze nie nastąpiła. Z ustaleń komornika wynika, że nieruchomość i budynek były od wielu lat przedmiotem faktycznego używania i wieloletnich rozliczeń podatkowych, a nie nową inwestycją przeznaczoną do pierwszej sprzedaży w profesjonalnym obrocie gospodarczym.
W toku czynności egzekucyjnych oraz oględzin nieruchomości organ egzekucyjny ustalił, że lokale znajdujące się w budynku były wynajmowane, w szczególności obywatelom Ukrainy, na cele mieszkalne. Powyższe znajduje pośrednie potwierdzenie w dokumentach przedłożonych przez dłużnika, tj. „podsumowaniu ewidencji przychodów za rok 2024”, z którego wynika osiąganie regularnych przychodów opodatkowanych ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych według stawek 8,5% oraz częściowo 12,5%. Łączna wartość wykazanych przychodów za rok 2024 wyniosła 114.000 zł. Nieruchomość i lokale w budynku były wykorzystywane przez dłużnika w przeważającej mierze do celów najmu, choć brak jest danych potwierdzających, aby najem ten był prowadzony w ramach zorganizowanej działalności gospodarczej, brak jest danych potwierdzających, aby nieruchomość została wprowadzona do działalności gospodarczej dłużnika lub aby stanowiła składnik majątku związanego z taką działalnością. Budynek jednak istnieje i był od wielu lat jest faktycznie użytkowany, a więc nie ma charakteru nowego obiektu przeznaczonego do pierwszego wprowadzenia do obrotu.
Pana wątpliwości w sprawie dotyczą wskazania, czy sprzedaż nieruchomości gruntowej zabudowanej, która będzie dokonana w trybie licytacji publicznej przez Komornika Sądowego w ramach postępowania egzekucyjnego będzie korzystała ze zwolnienia od podatku VAT.
Aby odpowiedzieć na to pytanie w pierwszej kolejności należy ustalić, czy dłużnik z tytułu sprzedaży nieruchomości będzie mógł zostać uznany za podatnika podatku VAT prowadzącego działalność gospodarczą.
Należy tu zaznaczyć, że sprzedaż składników wykorzystywanych w działalności gospodarczej podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Z okoliczności przedstawionych w złożonym wniosku nie wynika, aby nieruchomość w całym okresie jej posiadania służyła wyłącznie do zaspokojenia potrzeb osobistych dłużnika, bowiem komornik ustalił, iż w przeważającej części lokale usytuowane w opisanym budynku były przedmiotem najmu na rzecz osób trzecich. Ponadto charakter samego budynku i jego funkcja mieszkalno-usługowa wyklucza możliwość wykorzystania nieruchomości wyłącznie do celów prywatnych, osobistych dłużnika.
Uznać należy, że lokale mieszkalne i użytkowe były wykorzystywane przez dłużnika do prowadzenia działalności gospodarczej, gdyż jak wyżej wskazałem, najem stanowi odpłatne świadczenie usług, o którym mowa w art. 8 ust. 1 ustawy i podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na mocy przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy. Tym samym wypełnia on określoną w art. 15 ust. 2 ustawy definicję działalności gospodarczej. W konsekwencji, przy dostawie przedmiotowej nieruchomości dłużnik będzie występował jako podatnik podatku od towarów i usług w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy, prowadzący działalność gospodarczą, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy.
Pana stanowisko w tej części uznaję za nieprawidłowe.
Sprzedaż nieruchomości zabudowanej w drodze licytacji komorniczej będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, jako odpłatna dostawa towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy.
W tym miejscu wskazać należy, że dokonywana czynność, która podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług może być opodatkowana właściwą stawką podatku albo może korzystać ze zwolnienia od tego podatku.
Zakres i zasady zwolnienia dostawy towarów lub świadczenia usług zostały określone m.in. w art. 43 ustawy.
I tak, w myśl art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy:
Zwalnia się od podatku dostawę budynków, budowli lub ich części, z wyjątkiem gdy:
a) dostawa jest dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim,
b) pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynku, budowli lub ich części upłynął okres krótszy niż 2 lata.
Z powyższego uregulowania wynika, że dostawa budynków, budowli lub ich części jest generalnie zwolniona od podatku od towarów i usług. Wyjątek stanowi dostawa dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim oraz jeżeli pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynku, budowli lub ich części upłynął okres krótszy niż 2 lata.
Zatem dla ustalenia zasad opodatkowania dostawy budynków, budowli lub ich części kluczowym jest ustalenie, kiedy nastąpiło pierwsze zasiedlenie i jaki upłynął okres od tego momentu.
Według art. 2 pkt 14 ustawy:
Przez pierwsze zasiedlenie - rozumie się oddanie do użytkowania pierwszemu nabywcy lub użytkownikowi lub rozpoczęcie użytkowania na potrzeby własne budynków, budowli lub ich części, po ich:
a) wybudowaniu lub
b) ulepszeniu, jeżeli wydatki poniesione na ulepszenie, w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, stanowiły co najmniej 30% wartości początkowej.
Zatem, w przypadku, gdy po wybudowaniu budynek, budowla lub jego część jest wykorzystywana, w tym używana na potrzeby własnej działalności, okoliczność ta powoduje, że ma już miejsce pierwsze zasiedlenie tego obiektu.
Jak wynika z powyższych uregulowań, zwolnienie wynikające z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy stosuje się w odniesieniu do dostawy całości lub części budynków lub budowli, jeżeli w stosunku do nich miało miejsce pierwsze zasiedlenie, przy czym okres pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą nie jest krótszy niż 2 lata. Wykluczenie z tego zwolnienia następuje w sytuacjach, gdy dostawa jest dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim oraz w sytuacji, gdy od momentu pierwszego zasiedlenia do chwili sprzedaży nie minęły co najmniej 2 lata.
W tym miejscu należy nadmienić, że w przypadku nieruchomości niespełniających przesłanek do zwolnienia od podatku na podstawie powołanego wyżej przepisu art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, ustawodawca umożliwia podatnikom – po spełnieniu określonych warunków – skorzystanie ze zwolnienia wskazanego w pkt 10a tego przepisu.
Stosownie do treści art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy:
Zwalnia się od podatku dostawę budynków, budowli lub ich części nieobjętą zwolnieniem, o którym mowa w pkt 10, pod warunkiem, że:
a) w stosunku do tych obiektów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego,
b) dokonujący ich dostawy nie ponosił wydatków na ich ulepszenie, w stosunku do których miał prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, a jeżeli ponosił takie wydatki, to były one niższe niż 30% wartości początkowej tych obiektów.
Jak wynika z powyższego, prawo do zwolnienia od podatku, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy, przysługuje wówczas, gdy w stosunku do obiektów, będących przedmiotem sprzedaży, nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego oraz dokonujący ich dostawy nie ponosił wydatków na ulepszenie tych obiektów, w stosunku do których miał prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, a jeżeli ponosił takie wydatki, to były one niższe niż 30% wartości początkowej tych obiektów.
Analizując powyższe przepisy stwierdzić należy, że jeżeli dostawa budynków, budowli lub ich części będzie mogła korzystać ze zwolnienia z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, wówczas badanie przesłanek wynikających z przepisu art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy stanie się bezzasadne.
Jeżeli nie zostaną spełnione przesłanki zastosowania zwolnienia od podatku sprzedaży nieruchomości na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 i pkt 10a ustawy, należy przeanalizować możliwość zastosowania zwolnienia w oparciu o przepis art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy.
Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy:
Zwalnia się od podatku dostawę towarów wykorzystywanych wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku, jeżeli z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Zwolnienie od podatku określone w art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy, dotyczy wszystkich towarów – zarówno nieruchomości, jak i ruchomości – przy nabyciu (imporcie lub wytworzeniu) których nie przysługiwało podatnikowi prawo do odliczenia podatku VAT i wykorzystywanych – niezależnie od okresu ich używania przez podatnika (kilka dni, miesięcy czy lat) – wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku VAT.
Jak wskazano wyżej, aby zastosować zwolnienie od podatku, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy, dla dostawy towarów, spełnione muszą być łącznie dwa warunki wskazane w tym przepisie, tj.:
1.towary od momentu ich nabycia do momentu ich zbycia muszą służyć wyłącznie działalności zwolnionej, w żadnym momencie ich posiadania nie można zmienić ich przeznaczenia oraz sposobu wykorzystywania,
2.przy nabyciu (imporcie, wytworzeniu) tych towarów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Niespełnienie jednego z powyższych warunków daje podstawę do wyłączenia dostawy towarów ze zwolnienia od podatku VAT przewidzianego w ww. art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy.
Analiza przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, regulujących wyżej wskazane prawo do zwolnienia od podatku dostaw nieruchomości i ruchomości prowadzi do wniosku, że w odniesieniu do tych towarów może wystąpić jedna z ww. podstaw do zastosowania zwolnienia od tego podatku. Istotne jest wobec tego każdorazowe kompleksowe zbadanie okoliczności towarzyszących danej dostawie. Zauważyć bowiem należy, że stosowanie zwolnień od podatku ma charakter wyjątkowy i nie podlega ani wykładni rozszerzającej, ani zawężającej, natomiast możliwość wychodzenia poza wykładnię literalną jest niedopuszczalna. W efekcie, podatnik uprawniony jest do zastosowania ww. preferencji, gdy charakter dokonywanych przez niego czynności, w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości, wyczerpuje znamiona ujęte w treści przepisu statuującego jego prawo do zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług.
Kwestię opodatkowania dostawy gruntu, na którym posadowione zostały budynki lub budowle rozstrzyga art. 29a ust. 8 ustawy, w myśl którego:
W przypadku dostawy budynków lub budowli trwale z gruntem związanych albo części takich budynków lub budowli z podstawy opodatkowania nie wyodrębnia się wartości gruntu.
Przepis ten określa, że przy sprzedaży budynków, budowli lub ich części, dokonywanej wraz z dostawą gruntu, na którym są one posadowione, grunt dzieli byt prawny budynków, budowli lub ich części w zakresie opodatkowania podatkiem od towarów i usług. Oznacza to, że do dostawy gruntu stosuje się analogiczną stawkę podatku, jak przy dostawie budynków, budowli lub ich części trwale z gruntem związanych. Jeżeli dostawa budynków albo budowli lub ich części korzysta ze zwolnienia od podatku, ze zwolnienia takiego korzysta również dostawa gruntu, na którym ww. obiekty są posadowione.
W efekcie, podatnik uprawniony jest do zastosowania ww. preferencji, gdy charakter dokonywanych przez niego czynności, w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości, wyczerpuje znamiona ujęte w treści przepisu statuującego jego prawo do zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług.
W celu ustalenia, czy w analizowanej sprawie dla dostawy budynku mieszkalno-usługowego posadowionego na działce nr 1 i 2 znajdzie zastosowanie zwolnienie od podatku od towarów i usług, należy rozstrzygnąć, czy jego sprzedaż odbędzie się przed pierwszym zasiedleniem lub w okresie krótszym niż 2 lata od pierwszego zasiedlenia.
Przedstawione we wniosku okoliczności wskazują, że sprzedaż budynku mieszkalno-usługowego posadowionego na działce nr 1 i działce nr 2nie zostanie dokonana w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim oraz pomiędzy pierwszym zasiedleniem, a dostawą ww. budynku upłynie okres dłuższy niż 2 lata.
Jak wskazał Pan we wniosku, dłużnik nabył działki nr 1 oraz 2 jako nieruchomości niezabudowane, a następnie wybudował na nich w 1998 r. budynek mieszkalno-usługowy. Z operatu oraz ustaleń dokonanych w toku postępowania egzekucyjnego wynika, że budynek istnieje fizycznie od wielu lat i był faktycznie użytkowany, choć nigdy nie uzyskał decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Dłużnik ustalił także, że w przeważającej części lokale mieszkalne i użytkowe usytuowane w budynku były przedmiotem najmu na rzecz osób trzecich. W toku oględzin nieruchomości oraz analizy dostępnych dokumentów nie ujawniono okoliczności wskazujących na przeprowadzenie przez dłużnika ulepszeń w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym budynku mieszkalno-usługowego przekraczających 30% wartości początkowej tego budynku. Ponadto, organ egzekucyjny nie uzyskał informacji ani dokumentacji wskazujących, aby po wybudowaniu obiektu prowadzone były istotne prace modernizacyjne lub inwestycyjne mogące skutkować zwiększeniem wartości początkowej budynku o ponad 30%.
Mając na uwadze przedstawione okoliczności sprawy oraz obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa należy stwierdzić, że w odniesieniu do budynku mieszkalno-usługowego posadowionego na działkach nr 1 oraz 2 zostaną spełnione przesłanki do zastosowania zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, ponieważ pomiędzy pierwszym zasiedleniem w rozumieniu art. 2 pkt 14 ustawy a dostawą tego budynku upłynął okres dłuższy niż 2 lata.
Jak wskazano powyżej, grunt będący przedmiotem dostawy podlega opodatkowaniu według tych samych regulacji jak budynki i budowle na nim posadowione. W konsekwencji – na podstawie art. 29a ust. 8 ustawy – również zbycie gruntu, na którym posadowiony jest ww. budynek, będzie zwolnione od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy.
W związku z tym, że ww. transakcja będzie korzystała ze zwolnienia od podatku VAT, zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 10 w zw. z art. 29a ust. 8 ustawy, dalsza analiza zwolnień ww. czynności – wynikająca z przepisów art. 43 ust. 1 pkt 10a i pkt 2 ustawy jest bezzasadna.
W konsekwencji, sprzedaż w trybie egzekucji komorniczej zabudowanych działek nr 1 i 2 będzie czynnością podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT, korzystającą ze zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy w zw. z art. 29a ust. 8 ustawy.
Tym samym Pana stanowisko, zgodnie z którym planowana sprzedaż egzekucyjna nieruchomości powinna zostać uznana za korzystającą ze zwolnienia od podatku od towarów i usług, a komornik nie będzie zobowiązany do wystąpienia jako płatnik tego podatku, na podstawie art. 18 ustawy o VAT,uznaję za prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które przedstawił Pan we wniosku i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Jednocześnie wskazuję, że interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy zdarzenie przyszłe sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywać się będzie ze zdarzeniem przyszłym podanym przez Pana w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
- Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.
- Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
- Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
·w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
·w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.


