Interpretacja indywidualna z dnia 18 czerwca 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0112-KDIL1-2.4012.98.2026.2.DM
Wygaśnięcie zarządu sukcesyjnego wraz z ogłoszeniem upadłości rodzi obowiązek sporządzenia spisu z natury i opodatkowania towarów przedsiębiorstwa w spadku; obowiązek ten nie przechodzi na syndyka, gdyż nie jest on podatnikiem VAT dla masy upadłości.
Interpretacja indywidualna – stanowisko nieprawidłowe
Szanowny Panie,
stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od towarów i usług jest nieprawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
11 marca 2026 r. wpłynął Pana wniosek z 6 marca 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy ustalenia:
·obowiązku, na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 3 ustawy, sporządzenia spisu z natury oraz opodatkowania podatkiem VAT towarów pozostałych na dzień wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego, w związku z ogłoszeniem upadłości dłużnika (pytanie oznaczone we wniosku nr 1);
·podlegania opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług dostawy poszczególnych składników majątku wchodzących w skład masy upadłości przedsiębiorstwa w spadku (pytanie oznaczone we wniosku nr 2).
Uzupełnił go Pan pismem z 11 maja 2026 r. (wpływ 15 maja 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie.
Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
Wnioskodawca jest osobą fizyczną, posiadającą licencję uprawniającą do wykonywania czynności syndyka w postępowaniu upadłościowym.
Na mocy postanowienia Sądu Rejonowego (…). Wnioskodawca został wyznaczony do pełnienia funkcji syndyka dłużnika, którym jest X prowadzący działalność gospodarczą pod firmą XY w spadku (dalej jako: „Przedsiębiorstwo”).
W drodze wydanego postanowienia Sąd ogłosił również upadłość dłużnika.
Wydane przez Sąd Rejonowy (…) postanowienie doprowadziło także do wygaszenia z mocy prawa zarządu sukcesyjnego, który powstał (…) poprzez sporządzenie między synami i jednoczesnymi spadkobiercami zmarłego Przedsiębiorcy aktu powołania zarządcy sukcesyjnego wraz z protokołem. Od dnia powstania zarządu sukcesyjnego do dnia jego wygaśnięcia zarządca kontynuował prowadzenie działalności w ramach przedsiębiorstwa w spadku z wykorzystaniem dotychczasowego numeru identyfikacji podatkowej.
Przedsiębiorstwo jest zarejestrowane w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej oraz pozostaje zarejestrowanym czynnym podatnikiem VAT.
Jako przeważającą działalność Przedsiębiorstwa w CEIDG wskazano (…).
Po wygaśnięciu zarządu sukcesyjnego nie dokonano formalnego zgłoszenia zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej, a Wnioskodawca podjął czynności związane ze sporządzeniem spisu inwentarza, oszacowania masy upadłości oraz sporządzenia planu likwidacyjnego. Obecnie przygotowywane są wymagane dokumenty w tym zakresie.
W związku z ogłoszeniem upadłości i wyznaczeniem Wnioskodawcy do pełnienia funkcji syndyka objął on zarząd nad majątkiem wchodzącym w skład masy upadłości, obejmującym składniki majątkowe uprzednio wykorzystywane w ramach przedsiębiorstwa w spadku, w szczególności nieruchomości, ruchomości, środki transportu oraz wierzytelności i inne składniki materialne i niematerialne związane z prowadzoną działalnością.
Wnioskodawca zarządza majątkiem upadłego podejmując czynności związane z zabezpieczeniem, bieżącym utrzymywaniem tego majątku oraz prowadząc czynności likwidacyjne.
W zakres Przedsiębiorstwa wchodzą także umowy najmu lokali użytkowych, z których nadal są realizowane prawa i obowiązki mimo rozpoczętych prac likwidacyjnych.
W skład masy upadłości Przedsiębiorstwa wchodzą także umowy o pracę zawarte z (…) pracownikami, które są kontynuowane ze względu na konieczność zabezpieczenia majątku i prowadzenia sprzedaży towarów handlowych.
Obecnie w ramach Przedsiębiorstwa mimo ogłoszonej upadłości podejmowane są czynności opodatkowane, tj. są wystawiane faktury VAT, a także prowadzona jest sprzedaż towarów handlowych.
Ze względu na specyfikę działalności prowadzonej w ramach Przedsiębiorstwa nie ma możliwości dokonania jego sprzedaży w całości, dlatego też w toku postępowania upadłościowego planowana jest sprzedaż likwidacyjna poszczególnych składników majątku wchodzących w skład masy upadłości.
Po zakończeniu sprzedaży składników majątku planowane jest zakończenie działalności Przedsiębiorstwa w spadku.
W związku z zaistniałym stanem faktycznym powstały wątpliwości dotyczące rozliczeń podatkowych zmarłego podatnika, którego śmierć nie ograniczyła możliwości wykonywania obecnie czynności Wnioskodawcy zmierzających do zlikwidowania majątku upadłego.
Doprecyzowanie opisu stanu faktycznego z 11 maja 2026 r. (wpływ 15 maja 2026 r.)
1.Czy zakończyło się postępowanie spadkowe po śmierci upadłego X? Proszę wyjaśnić.
Pana odpowiedź:
Postępowanie spadkowe po śmierci upadłego X zakończyło się sporządzeniem przez notariusza (…) aktu poświadczenia dziedziczenia.
2.Czy ustanowiono zarządcę sukcesyjnego? Proszę wyjaśnić.
Pana odpowiedź:
Tak, zarządca sukcesyjny został ustanowiony (…), a jego powołanie nastąpiło na podstawie protokołu powołania zarządcy sukcesyjnego sporządzonego przez notariusza.
3.Jeżeli został ustanowiony zarządca sukcesyjny proszę o wskazanie:
a)Kto został ustanowionym zarządcą sukcesyjnym po zmarłym?
b)Kiedy ustanowiono zarządcę sukcesyjnego? Proszę podać datę.
c)Czy nastąpiło ustanie zarządcy sukcesyjnego? Jeśli tak, to kiedy?
d)Czy zarząd sukcesyjny nadal trwa, czy wygasł?Proszę wyjaśnić
e)Kiedy dokładnie wygasł (data)?
f)Czy nastąpiło wygaśnięcie zarządu sukcesyjnego? Jeśli tak, to na jakiej podstawie i w następstwie jakich okoliczności? Proszę szczegółowo wyjaśnić.
Pana odpowiedź:
W odniesieniu do pytań wskazanych w pkt 3 wezwania wyjaśniam, co następuje:
a)Zarządcą sukcesyjnym po zmarłym został ustanowiony Z.
b)Zarządcę sukcesyjnego ustanowiono (…).
c)– f) Ustanie zarządcy sukcesyjnego nastąpiło z mocy prawa, tj. na podstawie art. 59 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej i innych ułatwieniach związanych z sukcesją przedsiębiorstw (t. j. Dz. U. z 2021 r. poz. 170, dalej jako „Ustawa o zarządzie sukcesyjnym”).
Do wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego doszło po wydaniu przez Sąd Rejonowy (…) w dniu (…) postanowienia o ogłoszeniu upadłości dłużnika X i wyznaczeniu syndyka.
4.Czy na moment sprzedaży poszczególnych składników majątku wchodzących w skład masy upadłości istnieje przedsiębiorstwo w spadku?
Pana odpowiedź:
Na moment sprzedaży poszczególnych składników majątku wchodzących w skład masy upadłości istnieje przedsiębiorstwo w spadku. Przedsiębiorstwo w spadku pozostaje ujawnione w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej oraz pozostaje zarejestrowanym czynnym podatnikiem VAT. Jednocześnie, z uwagi na ogłoszenie upadłości, zarząd nad majątkiem wchodzącym w skład masy upadłości sprawuje syndyk. Sprzedaż składników majątku jest dokonywana przez syndyka w toku postępowania upadłościowego, w ramach czynności zmierzających do likwidacji masy upadłości.
5.Proszę jednoznacznie wskazać, co dzieje się/będzie się działo z masą spadkową w okresie po ustaniu zarządu sukcesyjnego? Proszę wyjaśnić.
Pana odpowiedź:
Po ustaniu zarządu sukcesyjnego składniki wchodzące w skład masy spadkowej objęto masą upadłości i podlegają czynnościom syndyka. Wnioskodawca jako syndyk, podejmuje czynności związane z zabezpieczeniem, bieżącym utrzymaniem oraz likwidacją tego majątku w szczególności poprzez oszacowanie masy upadłości, przygotowanie planu likwidacyjnego oraz sprzedaż poszczególnych składników majątku. Po zakończeniu sprzedaży składników majątku planowane jest zakończenie działalności przedsiębiorstwa w spadku.
6.Kiedy ogłoszono upadłość? Proszę podać dokładną datę.
Pana odpowiedź:
Upadłość ogłoszono (…) na mocy postanowienia Sądu Rejonowego (…) wydanego w sprawie o sygn. (…).
7.Czy upadłość ogłoszono w terminie roku od dnia śmierci przedsiębiorcy? Proszę dokładnie wskazać.
Pana odpowiedź:
Upadłości nie ogłoszono w terminie roku od dnia śmierci przedsiębiorcy. Pan X zmarł (…), natomiast upadłość została ogłoszona (…).
8.Czy upadłość ogłoszono w terminie po upływie roku od dnia śmierci przedsiębiorcy, a przed dniem wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego. Proszę dokładnie wskazać.
Pana odpowiedź:
Upadłość ogłoszono po upływie roku od dnia śmierci przedsiębiorcy, w czasie trwania zarządu sukcesyjnego i doprowadziło do jego wygaśnięcia z mocy prawa z dniem (…).
9.Kto złożył wniosek o ogłoszenie upadłości (np. wierzyciel, zarządca sukcesyjny, spadkobierca, małżonek)? Proszę wyjaśnić.
Pana odpowiedź:
Wniosek o ogłoszenie upadłości został złożony przez zarządcę sukcesyjnego Z.
10.Czy upadłość ogłoszono już po wygaśnięciu zarządu sukcesyjnego? Proszę szczegółowo wyjaśnić.
Pana odpowiedź:
Ogłoszenie upadłości nastąpiło w czasie trwania zarządu sukcesyjnego i doprowadziło do jego wygaśnięcia z mocy prawa. W związku z tym wygaśnięcie zarządu sukcesyjnego było konsekwencją ogłoszenia upadłości, a nie zdarzeniem wcześniejszym.
11.Co dokładnie jest sprzedawane? Np. pojedyncze nieruchomości, ruchomości, przedsiębiorstwo, zorganizowana część przedsiębiorstwa. Proszę szczegółowo wyjaśnić, czy sprzedaż obejmuje całe przedsiębiorstwo lub jego zorganizowaną część, czy wyłącznie poszczególne składniki majątku? Proszę doprecyzować.
Pana odpowiedź:
Sprzedaż obejmuje poszczególne składniki majątku wchodzące w skład masy upadłości, a w szczególności nieruchomości, ruchomości, środki transportu, towary handlowe, wierzytelności oraz inne składniki materialne i niematerialne.
Część składników majątku wchodzących obecnie w skład masy upadłości była uprzednio związana z działalnością gospodarczą prowadzoną przez przedsiębiorcę i stanowiła składniki majątku przedsiębiorstwa, w tym środki trwałe oraz towary handlowe. Natomiast część składników majątku wchodzących w skład masy upadłości stanowiła majątek osobisty zmarłego przedsiębiorcy.
Sprzedaż nie obejmuje całego przedsiębiorstwa ani jego zorganizowanej części. Ze względu na specyfikę działalności prowadzonej w ramach przedsiębiorstwa nie jest planowana sprzedaż przedsiębiorstwa jako całości, lecz sukcesywna sprzedaż likwidacyjna poszczególnych składników majątku.
12.Czy przy ich nabyciu przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT? Proszę wyjaśnić.
Pana odpowiedź:
Przy nabyciu sprzedawanych składników majątku prawo do odliczenia podatku VAT przysługiwało w odniesieniu do składników nabywanych w ramach działalności opodatkowanej podatkiem VAT, w szczególności towarów handlowych, środków transportu oraz ruchomości stanowiących składniki majątku przedsiębiorstwa, o ile ich nabycie zostało udokumentowane fakturami VAT.
W odniesieniu do składników majątku, które stanowiły majątek osobisty zmarłego przedsiębiorcy albo których nabycie nie było opodatkowane podatkiem VAT lub przy których nie wystąpił podatek naliczony, prawo do odliczenia podatku VAT nie przysługiwało.
13.Proszę dokładnie wyjaśnić, kto jest wskazany na fakturze jako sprzedawca? Czy sprzedawcą jest np. przedsiębiorstwo w spadku?
Pana odpowiedź:
Na fakturze jako sprzedawca wskazywane jest przedsiębiorstwo w spadku w upadłości, tj. XY w spadku w upadłości, z wykorzystaniem dotychczasowego numeru identyfikacji podatkowej. Faktury są wystawiane w związku z czynnościami opodatkowanymi wykonywanymi w toku postępowania upadłościowego, w szczególności sprzedażą towarów handlowych oraz sprzedażą składników majątku wchodzących w skład masy upadłości.
14.Czy na moment sprzedaży składników majątku istnieje/będzie istniał podmiot zarejestrowany jako podatnik VAT czynny (np. przedsiębiorstwo w spadku), czy też sprzedaż dokonywana jest wyłącznie w ramach masy upadłości? Proszę wyjaśnić.
Pana odpowiedź:
Na moment sprzedaży składników majątku istnieje podmiot zarejestrowany jako podatnik VAT czynny. Jednocześnie sprzedaż składników jest dokonywana przez syndyka w ramach postępowania upadłościowego, w odniesieniu do składników majątku wchodzących w skład masy upadłości. Sprzedaż nie ma charakteru sprzedaży prywatnej ani sprzedaży poza systemem VAT. Jest dokonywana w ramach czynności likwidacyjnych dotyczących majątku objętego masą upadłości.
15.Czy dokonano zgłoszenia zaprzestania wykonywania czynności opodatkowanych (VAT-Z)? Jeżeli tak, proszę wskazać datę jego złożenia.
Pana odpowiedź:
Nie dokonano zgłoszenia zaprzestania wykonywania czynności opodatkowanych na formularzu VAT-Z.
16.Czy po śmierci przedsiębiorcy składniki majątku były wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem VAT? Proszę wyjaśnić.
Pana odpowiedź:
Po śmierci przedsiębiorcy składniki majątku były wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem VAT, ponieważ po śmierci przedsiębiorcy działalność była kontynuowana w ramach przedsiębiorstwa w spadku. Składniki majątku były wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem VAT, w szczególności do realizacji umów najmu lokali użytkowych, sprzedaży towarów handlowych oraz czynności związanych z bieżącym utrzymaniem i likwidacją majątku. W ramach przedsiębiorstwa wystawiane były faktury VAT, a po ogłoszeniu upadłości czynności opodatkowane są kontynuowane w zakresie niezbędnym do likwidacji masy upadłości.
Pytania
1.Czy w świetle art. 14 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT wygaśnięcie zarządu sukcesyjnego z dniem ogłoszenia upadłości dłużnika w sytuacji, gdy majątek przedsiębiorstwa w spadku został objęty przez Wnioskodawcę w celu jego dalszej likwidacji (sprzedaży) w toku postepowania upadłościowego powoduje obowiązek sporządzenia spisu z natury oraz opodatkowania podatkiem VAT towarów pozostałych na dzień ogłoszenia upadłości?
2.Czy w świetle art. 5 ust. 5 pkt 1 ustawy o VAT odpłatna sprzedaż poszczególnych składników majątku wchodzących w skład masy upadłości przedsiębiorstwa w spadku, która będzie dokonywana przez Wnioskodawcę w toku postepowania upadłościowego, będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem VAT?
Pana stanowisko w sprawie
Ad. 1
W ocenie Wnioskodawcy, w świetle art. 14 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT wygaśnięcie zarządu sukcesyjnego z dniem ogłoszenia upadłości dłużnika, w sytuacji, gdy majątek przedsiębiorstwa w spadku został objęty przez Wnioskodawcę w celu jego dalszej likwidacji (sprzedaży) w toku postępowania upadłościowego nie powoduje obowiązku sporządzenia spisu z natury oraz opodatkowania podatkiem VAT towarów pozostałych na dzień ogłoszenia upadłości.
Zgodnie z art. 14 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT, opodatkowaniu podatkiem podlegają towary własnej produkcji i towary, które po nabyciu nie były przedmiotem dostawy towarów, w przypadku wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego albo uprawnienia do powołania zarządcy sukcesyjnego – w przypadku, gdy zarząd sukcesyjny nie został ustanowiony i dokonano zgłoszenia, o którym mowa w art. 12 ust. 1c ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (Dz. U. z 2025 r. poz. 237).
Celem tego przepisu jest opodatkowanie towarów, które definitywnie opuszczają system VAT i trafiają do konsumpcji prywatnej (majątku osobistego następców prawnych).
Wspomniany przepis stanowi szczególną regulację dotyczącą sytuacji zaprzestania wykonywania czynności opodatkowanych.
Konstrukcja tego przepisu jest powiązana systemowo z art. 96 ust. 6 ustawy o VAT, który nakłada na zarejestrowanego podatnika VAT obowiązek zgłoszenia zaprzestania wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu.
Należy zauważyć, że art. 14 ustawy o VAT stanowi implementację art. 18 Dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 18 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. U. UW. L. z 2006 r. Nr 347, str. 1 z późn. zm., dalej jako: „Dyrektywa 2006/112/WE”).
Z jego treści wynika, że Państwa członkowskie mogą uznać za odpłatną dostawę towarów każdą z następujących czynności:
a)wykorzystanie przez podatnika do celów działalności jego przedsiębiorstwa towarów wytworzonych, skonstruowanych, wydobytych, przetworzonych, nabytych lub importowanych w ramach prowadzenia takiej działalności, jeżeli VAT od takich towarów, w przypadku ich nabycia od innego podatnika, nie podlegałby w całości odliczeniu,
b)wykorzystanie przez podatnika towarów do celów działalności niepodlegającej opodatkowaniu, w przypadku gdy VAT od takich towarów podlegał w całości lub w części odliczeniu w momencie ich nabycia lub wykorzystania zgodnie z lit. a);
c)z wyjątkiem przypadków, o których mowa w art. 19, zatrzymanie towarów przez podatnika lub jego następców prawnych, w przypadku gdy zaprzestaje on prowadzenia działalności gospodarczej podlegającej opodatkowaniu, jeżeli VAT od takich towarów podlegał w całości lub w części odliczeniu w momencie ich nabycia lub wykorzystania zgodnie z lit. a).
Dyrektywa 2006/112/WE w art. 18 lit. c przewiduje, że państwa członkowskie mogą uznać za odpłatną dostawę towarów, zatrzymanie towarów przez podatnika lub jego następców prawnych w przypadku, gdy zaprzestaje on prowadzenia działalności gospodarczej podlegającej opodatkowaniu, jeżeli VAT od takich towarów podlegał w całości lub w części odliczeniu w momencie ich nabycia lub wykorzystania. Powyższe znalazło swoje odzwierciedlenie w wyroku TSUE z dnia 8 maja 2013 r., w sprawie Marinow C-142/12 w którym przyjęto, że: „Głównym celem art. 18 lit. c dyrektywy VAT jest bowiem uniknięcie tego, żeby składniki majątkowe dające prawo do odliczenia podatku VAT nie zostały przedmiotem nieopodatkowanej ostatecznej konsumpcji towaru lub usługi w następstwie zaprzestania działalności gospodarczej podlegającej opodatkowaniu, jakiekolwiek byłyby jego przyczyny bądź okoliczności”.
W innym wyroku TSUE, z dnia 16 czerwca 2016 r. w sprawie Mateusiak C-229/15 uznano, że: „Dla osiągnięcia celu art. 18 lit. c dyrektywy VAT, który polega na uniknięciu tego, żeby składniki majątkowe dające prawo do odliczenia podatku VAT nie zostały przedmiotem nieopodatkowanej ostatecznej konsumpcji w następstwie zaprzestania działalności gospodarczej podlegającej opodatkowaniu, oraz na wyeliminowaniu wszelkich nierówności w zakresie podatku VAT pomiędzy konsumentami, którzy nabyli swoje towary od innego podatnika, a tymi, którzy nabyli towary w ramach działalności swego przedsiębiorstwa, do opodatkowania wymaganego na mocy art. 18 lit. c dyrektywy VAT powinno dojść, (...), o ile towar dający prawo do odliczenia podatku VAT zachował wartość końcową w dniu zaprzestania działalności gospodarczej podlegającej opodatkowaniu, niezależnie od okresu pomiędzy nabyciem rzeczonego towaru a datą zaprzestania owej działalności”.
W interpretacji ogólnej nr PT3.8101.1.2020 Ministra Finansów z dnia 4 czerwca 2020 r., zostało wskazane, że: „Przy wykładni prawa podatkowego nie należy ograniczać się jedynie do wykładni językowej, w przypadku gdy nie jest ona wystarczająca do wyjaśnienia zakresu stosowania przepisu, lecz także brać pod uwagę zasady dokonywania wykładni systemowej czy celowościowej. Zastosowanie art. 14 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT zarówno w odniesieniu do przypadku wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego, jak i wygaśnięcia uprawnienia do powołania zarządcy sukcesyjnego powinno być każdorazowo oceniane z uwzględnieniem powołanych wyżej zasad neutralności i celu art. 18 lit. c Dyrektywy 2006/112/WE oraz zgodnie z wykładnią tego przepisu dokonaną przez TSUE. Dla ustalenia, czy art. 14 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT znajdzie w ogóle zastosowanie, generalnie kluczowym jest ustalenie, czy towary, które po nabyciu nie były przedmiotem dostawy, na moment wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego albo uprawnienia do powołania zarządcy sukcesyjnego, podlegają opodatkowaniu. Biorąc jednak pod uwagę zasadę neutralności oraz cel regulacji wprowadzonej w art. 14 ustawy o VAT z uwzględnieniem dokonanej przez TSUE wykładni implementowanego do art. 14 ustawy o VAT przepisu art. 18 lit. c Dyrektywy 2006/112/WE – powyższa zasada generalna nie znajdzie zastosowania w sytuacji, gdy w momencie wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego albo uprawnienia do powołania zarządcy sukcesyjnego towary tego przedsiębiorstwa, które po nabyciu nie były przedmiotem dostawy, nie stanowią przedmiotu ostatecznej konsumpcji. W przypadku, gdy wskazane towary zostaną wykorzystane przez właścicieli przedsiębiorstwa w spadku bezpośrednio do dalszego prowadzenia działalności opodatkowanej, art. 14 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT w ogóle nie znajdzie zastosowania”.
Z powyższego jednoznacznie wynika, że art. 14 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT znajduje zastosowanie wyłącznie w sytuacji, gdy dochodzi do definitywnego wycofania towarów z działalności gospodarczej i ich przeznaczenia do celów niezwiązanych z działalnością opodatkowaną, tj. do ostatecznej konsumpcji. W realiach niniejszej sprawy taka sytuacja nie zachodzi.
Potwierdzenie takiego stanowiska znajduje się również w interpretacji indywidualnej wydanej przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 27 marca 2020 r., nr 0113-KDIPT1-3.4012.843.2019.2.ALN, z której wynika, że: „(...) w sytuacji, gdy w wyniku zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia dojdzie do wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego, a Wnioskodawca będzie kontynuować w ramach prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej opodatkowanej podatkiem VAT działalność gospodarczą realizowaną dotychczas przez przedsiębiorstwo w spadku, tj. jeżeli towary własnej produkcji i towary, które po nabyciu nie były przedmiotem dostawy przez przedsiębiorstwo w spadku, w stosunku do których to towarów podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego – będą przeznaczone przez właściciela przedsiębiorstwa w spadku bezpośrednio do dalszej działalności opodatkowanej, to w analizowanej sprawie nie znajdzie zastosowania zasada generalna, o której mowa w art. 14 ust. 1 pkt 3 ustawy”.
W niniejszej sprawie, wygaśnięcie zarządu sukcesyjnego nastąpiło w następstwie ogłoszenia upadłości i ma charakter formalny, wynikający z przepisów prawa upadłościowego. Nie oznacza ono zaprzestania wykonywania czynności opodatkowanych ani zakończenia działalności gospodarczej w sensie ekonomicznym. Przedsiębiorstwo w spadku pozostaje czynnym podatnikiem VAT. W ramach postępowania upadłościowego wykonywane są czynności opodatkowane, w tym realizowane są umowy najmu, prowadzona jest sprzedaż towarów handlowych oraz wystawiane są faktury VAT.
Kontynuowane są również wybrane umowy o pracę, niezbędne dla zabezpieczenia majątku i prowadzenia sprzedaży.
Objęcie majątku przez Wnioskodawcę nie prowadzi do jego zatrzymania w znaczeniu dyrektywy, lecz do jego dalszego wykorzystania w obrocie gospodarczym. Towary wchodzące w skład masy upadłości nie są przejmowane do majątku prywatnego następców prawnych ani nie są wyłączane z systemu VAT. Przeciwnie, pozostają przeznaczone do odpłatnego zbycia w toku postępowania upadłościowego.
Nie dochodzi zatem do spełnienia przesłanki, z którą ustawodawca wiąże obowiązek sporządzenia remanentu likwidacyjnego, tj. zaprzestania wykonywania czynności opodatkowanych i przeznaczenia towarów do konsumpcji poza działalnością gospodarczą. Wygaśnięcie zarządu sukcesyjnego w wyniku ogłoszenia upadłości oznacza zmianę reżimu zarządczego, a nie definitywne zakończenie działalności opodatkowanej.
W konsekwencji w niniejszym stanie faktycznym art. 14 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT nie znajduje zastosowania, a wygaśnięcie zarządu sukcesyjnego z dniem ogłoszenia upadłości nie rodzi obowiązku sporządzenia spisu z natury ani opodatkowania towarów pozostałych na ten dzień. Przyjęcie przeciwnego stanowiska prowadziłoby do niedopuszczalnego na gruncie unijnego systemu VAT podwójnego opodatkowania tych samych towarów: pierwszy raz na podstawie art. 14 ustawy o VAT i drugi raz w momencie ich faktycznej sprzedaży przez Wnioskodawcę (art. 5 ustawy o VAT). Taka kumulacja podatku naruszałaby fundamentalną zasadę proporcjonalności i neutralności podatku od wartości dodanej.
Mając na uwadze powyższe, w świetle art. 14 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT wygaśnięcie zarządu sukcesyjnego z dniem ogłoszenia upadłości dłużnika w sytuacji, gdy majątek przedsiębiorstwa w spadku został objęty przez Wnioskodawcę w celu jego dalszej likwidacji (sprzedaży) w toku postępowania upadłościowego nie powoduje obowiązku sporządzenia spisu z natury oraz opodatkowania podatkiem VAT towarów pozostałych na dzień ogłoszenia upadłości.
Ad. 2
W ocenie Wnioskodawcy, w świetle art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT odpłatna sprzedaż poszczególnych składników majątku wchodzących w skład masy upadłości przedsiębiorstwa w spadku, która będzie dokonywana przez Wnioskodawcę w toku postępowania upadłościowego, będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem VAT.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
Artykuł 7 ustawy o VAT stanowi, iż przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel.
Stosownie do treści art. 2 pkt 6 ustawy o VAT przez towary rozumie się rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.
Sprzedaż nieruchomości, ruchomości, środków transportu, towarów handlowych czy innych składników majątkowych wchodzących w skład masy upadłości niewątpliwie mieści się w definicji dostawy towarów w rozumieniu ustawy o VAT, o ile czynności te wykonywane są przez podmiot posiadający status podatnika.
Zgodnie z treścią art. 160 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 614 ze zm., dalej jako „prawo upadłościowe”), w sprawach dotyczących masy upadłości syndyk dokonuje czynności w imieniu własnym na rachunek upadłego.
W rezultacie syndyk obejmuje majątek upadłego, zarządza nim, zabezpiecza go przez zniszczeniem, uszkodzeniem lub zabraniem przez osoby postronne oraz przystępuje do jego likwidacji. Mimo, że upadły z mocy prawa traci zarząd oraz możliwość korzystania i rozporządzania majątkiem należącym do niego, to nie zostaje pozbawiony statusu podatnika, do którego stosuje się prawa i obowiązki wynikające z przepisów obowiązujących ustaw podatkowych. Syndyk w sprawach dotyczących masy upadłości działa jako zastępca pośredni upadłego, podejmując za upadłego i na jego rachunek wszystkie czynności prawne i procesowe. To oznacza, że wszelkie czynności dokonywane przez syndyka, w tym również sprzedaż składników majątku, są realizowane w imieniu syndyka, lecz na rzecz upadłego.
Ogłoszenie upadłości nie jest okolicznością, która powodowałaby utratę statusu podatnika danego podatku.
Wnioskodawca pragnie wskazać, że choć art. 15 ust. 1a ustawy o VAT odnosi się do bytu przedsiębiorstwa w spadku w okresie do dnia wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego, to zakończenie tego reżimu na skutek ogłoszenia upadłości nie powoduje unicestwienia podmiotowości podatkowej na gruncie VAT.
W tej specyficznej sytuacji masa upadłości, obejmująca wyodrębniony majątek zmarłego przedsiębiorcy, nadal stanowi jednostkę organizacyjną niemającą osobowości prawnej, o której mowa w art. 15 ust. 1 ustawy o VAT.
Podmiot ten, reprezentowany teraz przez syndyka (na podstawie art. 160 Prawa upadłościowego), wciąż prowadzi działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, realizując m.in. najem lokali i sprzedaż towarów handlowych w celu zaspokojenia wierzycieli.
Powyższe znajduje potwierdzenie w orzecznictwie TSUE (np. wyrok w sprawie C-32/03 Fini H z dnia 3 marca 2005 r.), zgodnie z którym podmiot, który zaprzestał prowadzenia działalności operacyjnej, lecz nadal dokonuje transakcji w ramach procesu likwidacji tego przedsiębiorstwa, zachowuje status podatnika VAT.
Skoro w niniejszej sprawie proces likwidacji jest kontynuowany przez Wnioskodawcę, a przedsiębiorstwo nadal zatrudnia pracowników i generuje obrót, to każda sprzedaż składnika majątku jest czynnością wykonywaną przez podatnika działającego w takim charakterze.
Dodatkowo, uznanie tych czynności za opodatkowane realizuje zasadę neutralności VAT w całym łańcuchu obrotu. Umożliwienie Wnioskodawcy wystawienia faktury VAT z tytułu sprzedaży składników majątku (maszyn, środków transportu) pozwala nabywcom na odliczenie podatku naliczonego. W efekcie, cena uzyskiwana przez Wnioskodawcę w toku likwidacji będzie ceną rynkową netto, co bezpośrednio przekłada się na wyższy stopień zaspokojenia wierzycieli, w tym należności Skarbu Państwa.
Brak opodatkowania tych transakcji (przy jednoczesnym braku remanentu) doprowadziłby do sytuacji, w której towary nabyte z prawem do odliczenia zostałyby sprzedane bez podatku należnego, co byłoby sprzeczne z interesem fiskalnym.
Ogłoszenie upadłości w ocenie Wnioskodawcy nie powoduje utraty przez przedsiębiorstwo statusu podatnika VAT ani automatycznego wyłączenia czynności syndyka spod opodatkowania. Postępowanie upadłościowe nie zmienia charakteru prawnego czynności polegających na sprzedaży majątku, są to nadal czynności odpłatne, skutkujące przeniesieniem prawa do rozporządzania towarem jak właściciel na nabywcę.
Tym samym spełnione są wszystkie przesłanki uznania tych czynności za dostawę towarów w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, podlegającą opodatkowaniu na zasadach ogólnych.
Jednocześnie w przedstawionym stanie faktycznym nie zachodzi przesłanka zastosowania wyłączenia przewidzianego w art. 6 pkt 1 ustawy o VAT, albowiem jak wskazano ze względu na specyfikę działalności prowadzonej w ramach Przedsiębiorstwa nie jest planowana sprzedaż przedsiębiorstwa jako całości, lecz sukcesywna sprzedaż poszczególnych składników majątku bądź ewentualnie części przedsiębiorstwa.
W przypadku sprzedaży pojedynczych składników majątkowych brak jest podstaw do uznania, że dochodzi do zbycia przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części, a tym samym brak jest podstaw do wyłączenia takich czynności z zakresu opodatkowania VAT.
W konsekwencji, odpłatna sprzedaż poszczególnych składników majątku wchodzących w skład masy upadłości przedsiębiorstwa w spadku, dokonywana przez Wnioskodawcę w toku postępowania upadłościowego, będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na zasadach ogólnych, z zastosowaniem właściwych stawek bądź zwolnień przewidzianych dla danego rodzaju towarów.
Mając na uwadze powyższe, w świetle art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT odpłatna sprzedaż poszczególnych składników majątku wchodzących w skład masy upadłości przedsiębiorstwa w spadku, która będzie dokonywana przez Wnioskodawcę w toku postępowania upadłościowego, będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem VAT.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 5 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej ustawą:
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:
Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, (…).
Stosownie do treści art. 2 pkt 6 ustawy:
Przez towary rozumie się rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.
Jak stanowi art. 2 pkt 22 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o sprzedaży – rozumie się przez to odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.
Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy:
Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Na podstawie art. 15 ust. 1a ustawy:
Podatnikiem, o którym mowa w ust. 1, jest także jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej stanowiąca przedsiębiorstwo w spadku w okresie od otwarcia spadku do dnia wygaśnięcia:
1)zarządu sukcesyjnego albo
2)uprawnienia do powołania zarządcy sukcesyjnego, jeżeli zarząd sukcesyjny nie został ustanowiony i dokonano zgłoszenia, o którym mowa w art. 12 ust. 1c ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników.
Stosownie do art. 15 ust. 1b ustawy:
Podatnika, o którym mowa w ust. 1a, uznaje się za podatnika kontynuującego prowadzenie działalności gospodarczej zmarłego podatnika.
W myśl art. 15 ust. 2 ustawy:
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Unormowanie powyższe zostało oparte na art. 4(1) Dyrektywy Rady z 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji przepisów państw członkowskich, dotyczących podatków obrotowych – wspólny system podatku od wartości dodanej. Ujednolicona podstawa opodatkowania (77/388/EWG) zwanej dalej VI Dyrektywą, obecnie na art. 9 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L 347, s.1 ze zm.), zwanej dalej Dyrektywą 2006/112/WE Rady, zasadne jest zatem odwołanie się do powyższych uregulowań prawnych, które wskazują, że podatnikami VAT są jedynie podmioty zajmujące się profesjonalnie obrotem gospodarczym. Dla statusu podatnika istotna jest w rozumieniu art. 9 Dyrektywy 2006/112/WE Rady samodzielność w prowadzeniu działalności gospodarczej, rozumianej jako działalność producentów, handlowców lub usługodawców. Za działalność gospodarczą uznaje się w szczególności wykorzystywanie w sposób ciągły majątku rzeczowego lub wartości niematerialnych w celu uzyskania z tego tytułu dochodu. Z powyższego wynika, że byt podatnika podatku VAT wiąże się z samodzielnym wykorzystywaniem majątku podatnika w prowadzonej przez niego działalności gospodarczej.
W art. 17 ust. 1i ustawy wskazano, że:
Podatnikiem, o którym mowa w ust. 1, jest także jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej stanowiąca przedsiębiorstwo w spadku w okresie od otwarcia spadku do dnia wygaśnięcia:
1)zarządu sukcesyjnego albo
2)uprawnienia do powołania zarządcy sukcesyjnego, jeżeli zarząd sukcesyjny nie został ustanowiony i dokonano zgłoszenia, o którym mowa w art. 12 ust. 1c ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników.
Przepis art. 17 ust. 1j ustawy stanowi, że:
Podatnika, o którym mowa w ust. 1i, uznaje się za podatnika kontynuującego prowadzenie działalności gospodarczej zmarłego podatnika.
W myśl art. 96 ust. 7 ustawy:
W przypadku śmierci podatnika naczelnik urzędu skarbowego wykreśla z urzędu podatnika z rejestru jako podatnika VAT.
Zgodnie z regulacją art. 96 ust. 7b ustawy:
Naczelnik urzędu skarbowego wykreśla z urzędu podatnika, o którym mowa w art. 15 ust. 1a, z rejestru jako podatnika VAT w przypadku:
1)zaprzestania przez osobę, która dokonała zgłoszenia, o którym mowa w art. 12 ust. 1c ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników, prowadzenia przedsiębiorstwa w spadku pod firmą zmarłego przedsiębiorcy albo
2)wygaśnięcia uprawnienia do powołania zarządcy sukcesyjnego – w przypadku gdy zarząd sukcesyjny nie został ustanowiony i dokonano zgłoszenia, o którym mowa w art. 12 ust. 1c ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników, albo
3)zaprzestania pełnienia funkcji przez zarządcę sukcesyjnego, albo
4)wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego.
Natomiast na podstawie przepisu art. 96 ust. 7c ustawy:
Osoba, która dokonała zgłoszenia, o którym mowa w art. 12 ust. 1c ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników, a w przypadku jej śmierci, ograniczenia lub utraty zdolności do czynności prawnych – osoby, o których mowa w art. 14 ustawy o zarządzie sukcesyjnym, dokonujące czynności, o których mowa w art. 13 tej ustawy, są obowiązane do poinformowania naczelnika urzędu skarbowego o zaistnieniu zdarzeń, o których mowa w ust. 7b pkt 1 i 2, niezwłocznie, nie później niż w terminie 7 dni od dnia wystąpienia tych zdarzeń.
W tym miejscu wskazać należy, że stosownie do art. 2 ust. 1 ustawy z 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 151), zwanej dalej „ustawą o NIP”:
Osoby fizyczne, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które na podstawie odrębnych ustaw są podatnikami, podlegają obowiązkowi ewidencyjnemu.
W myśl art. 3 ust. 1 ustawy o NIP:
Identyfikatorem podatkowym jest:
1)numer PESEL – w przypadku podatników będących osobami fizycznymi:
a)niebędącymi zarejestrowanymi podatnikami podatku od towarów i usług lub nieprowadzącymi działalności gospodarczej albo
b)wykonującymi działalność, o której mowa w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2025 r. poz. 1480 , 1795 i 1826 );
2)NIP – w przypadku pozostałych podmiotów podlegających obowiązkowi ewidencyjnemu, o którym mowa w art. 2 .
Na mocy art. 3a ustawy o NIP:
W przypadku gdy z odrębnych przepisów wynika obowiązek podawania NIP, obowiązek ten dotyczy wyłącznie podmiotów, które są obowiązane posiadać NIP na podstawie przepisów niniejszej ustawy.
Na podstawie art. 4 pkt 1 ustawy o NIP:
W sprawach określonych w art. 5 ust. 1, art. 8b, art. 8c, art. 9 ust. 1 i art. 12 ust. 1c właściwymi naczelnikami urzędów skarbowych są dla podatników podatku od towarów i usług – naczelnik urzędu skarbowego właściwy w sprawach podatku od towarów i usług.
Zgodnie z dyspozycją art. 12 ust. 1 ustawy o NIP:
NIP nadany podatnikowi nie przechodzi na następcę prawnego, z wyjątkiem:
1)przekształcenia przedsiębiorstwa państwowego w jednoosobową spółkę Skarbu Państwa lub przedsiębiorstwa komunalnego w jednoosobową spółkę gminy;
2)przekształcenia spółki cywilnej w spółkę handlową lub spółki handlowej w inną spółkę handlową;
3)przekształcenia stowarzyszenia zwykłego w stowarzyszenie.
Stosownie do art. 12 ust. 1b i 1c ustawy o NIP:
1b. NIP nadany przedsiębiorcy przechodzi na przedsiębiorstwo w spadku i wygasa wraz z wygaśnięciem zarządu sukcesyjnego, a jeżeli zarząd sukcesyjny nie został ustanowiony – wraz z wygaśnięciem uprawnienia do powołania zarządcy sukcesyjnego.
1c. W przypadku gdy zarząd sukcesyjny nie został ustanowiony, przedsiębiorstwo w spadku może do dnia wygaśnięcia uprawnienia do powołania zarządcy sukcesyjnego podawać NIP przedsiębiorcy, jeżeli osoba, o której mowa w art. 14 ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej i innych ułatwieniach związanych z sukcesją przedsiębiorstw, kontynuuje prowadzenie przedsiębiorstwa pod firmą przedsiębiorcy i w terminie wskazanym w art. 12 ust. 10 tej ustawy dokona zgłoszenia do naczelnika urzędu skarbowego o kontynuowaniu prowadzenia tego przedsiębiorstwa.
Z kolei, art. 12 ust. 2 ustawy o NIP wskazuje, że:
W przypadku zgonu lub ustania bytu prawnego podatnika nadany NIP wygasa, z wyjątkiem przypadków wymienionych w ust. 1-1b.
Powyższe przepisy odnoszą się do „podatnika”, zatem w przypadku osoby fizycznej będącej „podatnikiem” osoba ta musi żyć, tym samym byt prawny podatnika – osoby fizycznej, na którego przepisy podatkowe nakładają obowiązek podatkowy, co do zasady ustaje z chwilą jego śmierci.
Dla zdefiniowania pojęcia osoby fizycznej należy odwołać się do przepisów ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej: „Kodeks cywilny”:
Z art. 8 § 1 Kodeksu cywilnego wynika, że:
Każdy człowiek od chwili urodzenia ma zdolność prawną.
Jak wskazano wyżej, w przypadku zgonu podatnika – osoby fizycznej wygasa z mocy prawa decyzja o nadaniu podatnikowi numeru identyfikacji podatkowej (NIP) oraz ustaje byt prawny podatnika (art. 12 ust. 2 ustawy o NIP).
Śmierć osoby fizycznej powoduje również unieważnienie z dniem zgonu dowodu osobistego zgodnie z art. 50 i art. 51 ustawy z 6 sierpnia 2010 r. o dowodach osobistych (t. j. Dz. U. z 2025 r., poz. 1753). Unieważnieniu podlegają również wszelkie dane wynikające z dowodu, w tym także nadany PESEL. Oznacza to, że z chwilą śmierci podatnika ustaje jego byt prawny, likwidacji ulegają NIP i PESEL.
Na podstawie art. 50 ust. 1 ustawy z 6 sierpnia 2010 r. o dowodach osobistych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1753 ze zm.):
W okresie ważności dowód osobisty unieważnia się w przypadkach, o których mowa w art. 46 ust. 1 pkt 2-5b, w przypadku utraty obywatelstwa polskiego, zgonu posiadacza dowodu osobistego oraz wydania decyzji o odmowie wydania dowodu osobistego, o której mowa w art. 32, jeżeli dowód został uprzednio wystawiony.
W myśl art. 50 ust. 2 ustawy o dowodach osobistych:
O konieczności unieważnienia dowodu osobistego z przyczyn określonych w art. 46 ust. 1 pkt 2 organ gminy jest zawiadamiany przez rejestr PESEL za pośrednictwem Rejestru Dowodów Osobistych.
W świetle art. 50 ust. 3 pkt 2 ustawy o dowodach osobistych:
Unieważnienie dowodu osobistego następuje z dniem utraty obywatelstwa polskiego lub zgonu posiadacza dowodu osobistego lub wydania decyzji o odmowie wydania dowodu osobistego, o której mowa w art. 32.
Na mocy art. 51 ust. 2 ustawy o dowodach osobistych:
Dowód osobisty podlega unieważnieniu z mocy prawa na podstawie przekazanych przez rejestr PESEL do Rejestru Dowodów Osobistych informacji o utracie obywatelstwa polskiego lub zgonie posiadacza dowodu osobistego lub w wyniku unieważnienia certyfikatów, o których mowa w art. 12a ust. 1 pkt 2-4, z wyłączeniem przypadku, o którym mowa w art. 12g ust. 3.
Przepisy ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej i innych ułatwieniach związanych z sukcesją przedsiębiorstw (Dz. U. z 2021 r. poz. 170 ze zm.), zwaną dalej „ustawą o zarządzie sukcesyjnym”, wprowadziły specyficzny rodzaj podatnika, jaki stanowi przedsiębiorstwo w spadku.
Ponadto przepisy ustawy o zarządzie sukcesyjnym wprowadziły także zmiany m.in. w ustawie o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników oraz w ustawie o podatku od towarów i usług.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o zarządzie sukcesyjnym:
Przedsiębiorstwo w spadku obejmuje składniki niematerialne i materialne, przeznaczone do wykonywania działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę, stanowiące mienie przedsiębiorcy w chwili jego śmierci.
W myśl art. 2 ust. 2 ustawy o zarządzie sukcesyjnym:
Jeżeli w chwili śmierci przedsiębiorcy przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 551 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2020 r. poz. 1740) stanowiło w całości mienie przedsiębiorcy i jego małżonka, przedsiębiorstwo w spadku obejmuje całe to przedsiębiorstwo.
Art. 2 ust. 3 ustawy o zarządzie sukcesyjnym wskazuje, że:
Przedsiębiorstwo w spadku obejmuje także składniki niematerialne i materialne, przeznaczone do wykonywania działalności gospodarczej, nabyte przez zarządcę sukcesyjnego albo na podstawie czynności, o których mowa w art. 13, w okresie od chwili śmierci przedsiębiorcy do dnia wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego albo wygaśnięcia uprawnienia do powołania zarządcy sukcesyjnego.
Jak stanowi art. 3 ww. ustawy:
Właścicielem przedsiębiorstwa w spadku w rozumieniu ustawy jest:
1)osoba, która zgodnie z prawomocnym postanowieniem o stwierdzeniu nabycia spadku, zarejestrowanym aktem poświadczenia dziedziczenia albo europejskim poświadczeniem spadkowym, nabyła składniki niematerialne i materialne, o których mowa w art. 2 ust. 1, na podstawie powołania do spadku z ustawy albo testamentu albo nabyła przedsiębiorstwo albo udział w przedsiębiorstwie na podstawie zapisu windykacyjnego;
2)małżonek przedsiębiorcy w przypadku, o którym mowa w art. 2 ust. 2, któremu przysługuje udział w przedsiębiorstwie w spadku;
3)osoba, która nabyła przedsiębiorstwo w spadku albo udział w przedsiębiorstwie w spadku bezpośrednio od osoby, o której mowa w pkt 1 lub 2, w tym osoba prawna albo jednostka organizacyjna, o której mowa w art. 331 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny, do której wniesiono przedsiębiorstwo tytułem wkładu – w przypadku gdy po śmierci przedsiębiorcy nastąpiło zbycie tego przedsiębiorstwa albo udziału w tym przedsiębiorstwie.
Stosownie do art. 9 ust. 1 ustawy o zarządzie sukcesyjnym:
Przedsiębiorca może powołać zarządcę sukcesyjnego w ten sposób, że:
1)wskaże określoną osobę do pełnienia funkcji zarządcy sukcesyjnego albo
2)zastrzeże, że z chwilą jego śmierci wskazany prokurent stanie się zarządcą sukcesyjnym.
Art. 9 ust. 2 ustawy o zarządzie sukcesyjnym stanowi, że:
Powołanie zarządcy sukcesyjnego przez przedsiębiorcę oraz wyrażenie zgody osoby powołanej na zarządcę sukcesyjnego na pełnienie tej funkcji w przypadkach, o których mowa w ust. 1, wymagają zachowania formy pisemnej pod rygorem nieważności.
W myśl art. 12 ust. 1 ww. ustawy o zarządzie sukcesyjnym:
Jeżeli zarząd sukcesyjny nie został ustanowiony z chwilą śmierci przedsiębiorcy, po śmierci przedsiębiorcy zarządcę sukcesyjnego może powołać:
1)małżonek przedsiębiorcy, któremu przysługuje udział w przedsiębiorstwie w spadku, lub
2)spadkobierca ustawowy przedsiębiorcy, który przyjął spadek, albo
3)spadkobierca testamentowy przedsiębiorcy, który przyjął spadek, albo zapisobierca windykacyjny, który przyjął zapis windykacyjny, jeżeli zgodnie z ogłoszonym testamentem przysługuje mu udział w przedsiębiorstwie w spadku.
Zgodnie z art. 12 ust. 10 ustawy o zarządzie sukcesyjnym:
Uprawnienie do powołania zarządcy sukcesyjnego wygasa z upływem dwóch miesięcy od dnia śmierci przedsiębiorcy. Jeżeli akt zgonu przedsiębiorcy nie zawiera daty zgonu albo chwila śmierci przedsiębiorcy została oznaczona w postanowieniu stwierdzającym zgon, termin ten biegnie od dnia znalezienia zwłok przedsiębiorcy albo uprawomocnienia się postanowienia stwierdzającego zgon.
Jak stanowi art. 13 ust. 1 cyt. ustawy:
W okresie od chwili śmierci przedsiębiorcy do dnia ustanowienia zarządu sukcesyjnego, a jeżeli zarząd sukcesyjny nie został ustanowiony – do dnia wygaśnięcia uprawnienia do powołania zarządcy sukcesyjnego, osoba, o której mowa w art. 14, może dokonywać czynności koniecznych do zachowania majątku lub możliwości prowadzenia przedsiębiorstwa w spadku, polegających w szczególności na:
1)zaspokajaniu wymagalnych roszczeń lub przyjmowaniu należności, które wynikają ze zobowiązań przedsiębiorcy związanych z wykonywaniem działalności gospodarczej, powstałych przed jego śmiercią;
2)zbywaniu rzeczowych aktywów obrotowych w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. z 2019 r. poz. 351, z późn. zm.1).
Zgodnie z art. 13 ust. 2 ustawy o zarządzie sukcesyjnym:
Osoba, o której mowa w art. 14, może także dokonywać czynności zwykłego zarządu w zakresie przedmiotu działalności gospodarczej wykonywanej przez przedsiębiorcę przed jego śmiercią, jeżeli ciągłość tej działalności jest konieczna do zachowania możliwości jej kontynuacji lub uniknięcia poważnej szkody.
Natomiast art. 14 ust. 1 powyższej ustawy stanowi, że:
Osobami uprawnionymi do dokonywania czynności, o których mowa w art. 13, są:
1)małżonek przedsiębiorcy, któremu przysługuje udział w przedsiębiorstwie w spadku, lub
2)spadkobierca ustawowy przedsiębiorcy, albo
3)spadkobierca testamentowy przedsiębiorcy albo zapisobierca windykacyjny, któremu zgodnie z ogłoszonym testamentem przysługuje udział w przedsiębiorstwie w spadku.
Stosownie do treści art. 14 ust. 2 tej ustawy:
Po uprawomocnieniu się postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, zarejestrowaniu aktu poświadczenia dziedziczenia albo wydaniu europejskiego poświadczenia spadkowego czynności, o których mowa w art. 13, może dokonywać wyłącznie właściciel przedsiębiorstwa w spadku.
Zgodnie z art. 29 ustawy o zarządzie sukcesyjnym:
Od chwili ustanowienia zarządu sukcesyjnego zarządca sukcesyjny wykonuje prawa i obowiązki zmarłego przedsiębiorcy wynikające z wykonywanej przez niego działalności gospodarczej oraz prawa i obowiązki wynikające z prowadzenia przedsiębiorstwa w spadku.
Stosownie do art. 59 ust. 1 ustawy o zarządzie sukcesyjnym:
Zarząd sukcesyjny wygasa z:
1)upływem dwóch miesięcy od dnia śmierci przedsiębiorcy, jeżeli w tym okresie żaden ze spadkobierców przedsiębiorcy nie przyjął spadku ani zapisobierca windykacyjny nie przyjął zapisu windykacyjnego, którego przedmiotem jest przedsiębiorstwo albo udział w przedsiębiorstwie, chyba że zarządca sukcesyjny działa na rzecz małżonka przedsiębiorcy, któremu przysługuje udział w przedsiębiorstwie w spadku;
2)dniem uprawomocnienia się postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia albo wydania europejskiego poświadczenia spadkowego, jeżeli jeden spadkobierca albo zapisobierca windykacyjny nabył przedsiębiorstwo w spadku w całości;
3)dniem nabycia przedsiębiorstwa w spadku w całości przez jedną osobę, o której mowa w art. 3 pkt 3;
4)upływem miesiąca od dnia wykreślenia zarządcy sukcesyjnego z CEIDG, chyba że w tym okresie powołano kolejnego zarządcę sukcesyjnego;
5)dniem ogłoszenia upadłości przedsiębiorcy;
6)dniem dokonania działu spadku obejmującego przedsiębiorstwo w spadku;
7)upływem dwóch lat od dnia śmierci przedsiębiorcy.
W myśl art. 49 pkt 3 ustawy o zarządzie sukcesyjnym:
Przedsiębiorstwo w spadku jest jednostką organizacyjną niemającą osobowości prawnej, będącą podatnikiem, o którym mowa w art. 15 ust. 1a oraz art. 17 ust. 1i ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług.
Natomiast, zgodnie z art. 7 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622), zwanej dalej Ordynacją podatkową:
Podatnikiem jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, podlegająca na mocy ustaw podatkowych obowiązkowi podatkowemu.
Byt prawny podatnika – osoby fizycznej, na którego przepisy podatkowe nakładają obowiązek podatkowy ustaje z chwilą jego śmierci.
Stosownie zaś do art. 922 § 1 ustawy z Kodeksu cywilnego:
Prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób stosownie do przepisów księgi niniejszej.
Zgodnie z art. 922 § 2 Kodeksu cywilnego:
Nie należą do spadku prawa i obowiązki zmarłego ściśle związane z jego osobą, jak również prawa, które z chwilą jego śmierci przechodzą na oznaczone osoby niezależnie od tego, czy są one spadkobiercami.
Kwestię sukcesji podatkowej reguluje przede wszystkim art. 97 § 1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym:
Spadkobiercy podatnika, z zastrzeżeniem § 1a, 2 i 2a, przejmują przewidziane w przepisach prawa podatkowego majątkowe prawa i obowiązki spadkodawcy.
W myśl art. 97 § 1a cytowanej ustawy Ordynacja podatkowa:
Przedsiębiorstwo w spadku, w przypadku gdy ustanowiono zarząd sukcesyjny, wstępuje w przewidziane w przepisach prawa podatkowego majątkowe prawa i obowiązki spadkodawcy związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, z wyjątkiem tych praw, które nie mogą być kontynuowane na podstawie odrębnych ustaw. Przepis art. 26 stosuje się odpowiednio.
Stosownie do treści art. 97 § 1b ww. ustawy Ordynacja podatkowa:
Do czasu wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego przewidziane w przepisach prawa podatkowego majątkowe i niemajątkowe prawa i obowiązki spadkodawcy związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, w tym również prawa nabyte przez przedsiębiorcę wynikające z decyzji wydanych na podstawie art. 67a § 1 pkt 1 i 2, są wykonywane przez zarządcę sukcesyjnego.
Na mocy art. 97 § 2 Ordynacji podatkowej:
Jeżeli, na podstawie przepisów prawa podatkowego, spadkodawcy przysługiwały prawa o charakterze niemajątkowym, związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, uprawnienia te przechodzą na spadkobierców pod warunkiem dalszego prowadzenia tej działalności na ich rachunek.
Na podstawie art. 97 § 2a Ordynacji podatkowej:
Przepis § 2 stosuje się odpowiednio w przypadku dalszego prowadzenia działalności przez przedsiębiorstwo w spadku i ustanowienia zarządu sukcesyjnego.
Zatem z art. 97 § 2 i art. 97 § 2a Ordynacji podatkowej wynika, że spadkobiercy przejmują wszelkie majątkowe prawa i obowiązki, a prawa niemajątkowe w zależności od tego czy kontynuują działalność spadkodawcy czy nie.
Spadkobiercy nie wstępują w prawa i obowiązki spadkodawcy wynikające z przepisów prawa podatkowego, lecz przejmują z mocy prawa wszelkie prawa i obowiązki o charakterze majątkowym, a prawa niemajątkowe pod warunkiem kontynuacji działalności prowadzonej uprzednio przez spadkodawcę.
Zgodnie z art. 97a § 1 Ordynacji podatkowej:
Odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe przedsiębiorstwa w spadku ponoszą zapisobierca windykacyjny kontynuujący prowadzenie tego przedsiębiorstwa, spadkobiercy zmarłego przedsiębiorcy, jeżeli nie został uczyniony zapis windykacyjny obejmujący przedsiębiorstwo w spadku, a także małżonek zmarłego przedsiębiorcy, któremu przysługuje udział w przedsiębiorstwie w spadku. Przepis art. 98 stosuje się odpowiednio.
Natomiast art. 98 § 1 Ordynacji podatkowej stanowi, że:
Do odpowiedzialności spadkobierców za zobowiązania podatkowe spadkodawcy stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego o przyjęciu i odrzuceniu spadku oraz o odpowiedzialności za długi spadkowe.
Zaznaczenia wymaga, że powołany powyżej art. 97 ustawy Ordynacja podatkowa, stanowi o prawach i obowiązkach spadkobiercy, które były związane z prowadzoną przez spadkodawcę działalnością gospodarczą, natomiast art. 97a dotyczy zobowiązań podatkowych przedsiębiorstwa w spadku.
Zgodnie z art. 100 § 1 Ordynacji podatkowej:
Organ podatkowy orzeka w jednej decyzji o zakresie odpowiedzialności lub uprawnień poszczególnych spadkobierców na podstawie decyzji ostatecznych wydanych wobec spadkodawcy oraz jego zobowiązań wynikających z prawidłowych deklaracji.
Z przedstawionego opisu sprawy wynika, że Pan X zmarł (…). Zarządca sukcesyjny został ustanowiony (…), a jego powołanie nastąpiło na podstawie protokołu powołania zarządcy sukcesyjnego sporządzonego przez notariusza. Zarządcą sukcesyjnym po zmarłym został ustanowiony Z. Od dnia powstania zarządu sukcesyjnego do dnia jego wygaśnięcia zarządca kontynuował prowadzenie działalności w ramach przedsiębiorstwa w spadku z wykorzystaniem dotychczasowego numeru identyfikacji podatkowej. Na mocy postanowienia Sądu Rejonowego (…) został Pan wyznaczony do pełnienia funkcji syndyka dłużnika, którym jest X prowadzący działalność gospodarczą pod firmą XY (dalej jako: „przedsiębiorstwo”). W drodze wydanego postanowienia Sąd ogłosił również upadłość dłużnika. Wydane przez Sąd Rejonowy (…) postanowienie doprowadziło także do wygaszenia z mocy prawa zarządu sukcesyjnego, który powstał (…) poprzez sporządzenie między synami i jednoczesnymi spadkobiercami zmarłego Przedsiębiorcy aktu powołania zarządcy sukcesyjnego wraz z protokołem. Ustanie zarządcy sukcesyjnego nastąpiło z mocy prawa, tj. na podstawie art. 59 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej i innych ułatwieniach związanych z sukcesją przedsiębiorstw (t. j. Dz. U. z 2021 r. poz. 170). Po wygaśnięciu zarządu sukcesyjnego nie dokonano formalnego zgłoszenia zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej, a Pan podjął czynności związane ze sporządzeniem spisu inwentarza, oszacowania masy upadłości oraz sporządzenia planu likwidacyjnego. Obecnie przygotowywane są wymagane dokumenty w tym zakresie. W związku z ogłoszeniem upadłości i wyznaczeniem Pana do pełnienia funkcji syndyka objął Pan zarząd nad majątkiem wchodzącym w skład masy upadłości, obejmującym składniki majątkowe uprzednio wykorzystywane w ramach przedsiębiorstwa w spadku, w szczególności nieruchomości, ruchomości, środki transportu oraz wierzytelności i inne składniki materialne i niematerialne związane z prowadzoną działalnością. Zarządza Pan majątkiem upadłego podejmując czynności związane z zabezpieczeniem, bieżącym utrzymywaniem tego majątku oraz prowadząc czynności likwidacyjne.
W rozpatrywanej sprawie, w pierwszej kolejności Pana wątpliwości dotyczą obowiązku, na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 3 ustawy, sporządzenia spisu z natury oraz opodatkowania podatkiem VAT towarów pozostałych na dzień wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego, w związku z ogłoszeniem upadłości dłużnika (pytanie oznaczone we wniosku nr 1).
Odnosząc się do Pana wątpliwości należy wskazać, że w myśl art. 14 ust. 1 pkt 3 ustawy:
Opodatkowaniu podatkiem podlegają towary własnej produkcji i towary, które po nabyciu nie były przedmiotem dostawy towarów, w przypadku wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego albo uprawnienia do powołania zarządcy sukcesyjnego – w przypadku gdy zarząd sukcesyjny nie został ustanowiony i dokonano zgłoszenia, o którym mowa w art. 12 ust. 1c ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (Dz.U. z 2025 r. poz. 237).
Art. 14 ust. 4 ustawy stanowi, że:
Przepisy ust. 1 i 3 stosuje się do towarów, w stosunku do których przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Zgodnie z art. 14 ust. 5 ustawy:
W przypadkach, o których mowa w ust. 1 i 3, podatnicy są obowiązani sporządzić spis z natury towarów na dzień rozwiązania spółki, zaprzestania wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu albo wystąpienia przypadków, o których mowa w ust. 1 pkt 3, zwany dalej „spisem z natury”. Podatnicy są obowiązani złożyć informację o dokonanym spisie z natury, o ustalonej na jego podstawie wartości towarów i o kwocie podatku należnego, nie później niż w dniu złożenia deklaracji podatkowej składanej za okres obejmujący dzień rozwiązania spółki, zaprzestania wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu albo wystąpienia przypadków, o których mowa w ust. 1 pkt 3.
Jak stanowi art. 14 ust. 6 ustawy:
Obowiązek podatkowy w przypadku, o którym mowa w ust. 1, powstaje w dniu rozwiązania spółki, zaprzestania wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu albo wystąpienia przypadków, o których mowa w ust. 1 pkt 3.
W myśl art. 14 ust. 7 ustawy:
Dostawa towarów dokonywana przez byłych wspólników spółek, o których mowa w ust. 1 pkt 1, oraz przez osoby fizyczne, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i ust. 3, której przedmiotem są towary objęte spisem z natury, podlega zwolnieniu od podatku przez okres 12 miesięcy od dnia, o którym mowa w ust. 6, pod warunkiem rozliczenia podatku od towarów objętych spisem z natury.
Stosownie do art. 14 ust. 7a ustawy:
Przepis ust. 7 stosuje się również do dostawy towarów dokonywanej przez osoby będące właścicielami przedsiębiorstwa w spadku na dzień:
1)zaprzestania wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu przez przedsiębiorstwo w spadku;
2)wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego;
3)wygaśnięcia uprawnienia do powołania zarządcy sukcesyjnego.
Na mocy art. 14 ust. 8 ustawy:
Podstawą opodatkowania jest wartość towarów podlegających spisowi z natury, ustalona zgodnie z art. 29a ust. 2.
Art. 14 ustawy stanowi implementację art. 18 lit. c Dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L z 2006 r. Nr 347, str. 1, ze zm.) – dalej: „Dyrektywa 2006/112/WE”. Przepisy dotyczące podatku od wartości dodanej w całości objęte są zakresem prawa Unii Europejskiej, a Polska jako członek Unii Europejskiej zobowiązana jest do przestrzegania całokształtu dorobku prawnego Unii Europejskiej (acquis communautaire). W odniesieniu do podatku od towarów i usług oznacza to przestrzeganie postanowień przede wszystkim Dyrektywy 2006/112/WE oraz orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, dalej: „TSUE”, dotyczącego podatku od wartości dodanej.
Jedną z najważniejszych cech podatku od towarów i usług jest neutralność – oznaczająca, że ciężar ekonomiczny tego podatku ponosi wyłącznie ostateczny konsument towaru lub usługi, będący końcowym ogniwem łańcucha obrotu. Neutralność podatku wynika z samej istoty podatku od wartości dodanej (Dyrektywa 2006/112/WE powołuje się na neutralność już w Preambule, co stanowi podkreślenie wagi tej zasady. Zob. pkt 5, 7, 13, 30, 34 Preambuły do Dyrektywy 2006/112/WE).
Dyrektywa 2006/112/WE w art. 18 lit. c przewiduje, że:
Państwa członkowskie mogą uznać za odpłatną dostawę towarów (za wyjątkiem przypadków, o których mowa w art. 19 Dyrektywy 200/112/WE), zatrzymanie towarów przez podatnika lub jego następców prawnych w przypadku, gdy zaprzestaje on prowadzenia działalności gospodarczej podlegającej opodatkowaniu, jeżeli VAT od takich towarów podlegał w całości lub w części odliczeniu w momencie ich nabycia lub wykorzystania (zgodnie z lit. a tego przepisu).
W wyroku TSUE z dnia 8 maja 2013 r., w sprawie Marinow C-142/12 wskazano, że „Głównym celem art. 18 lit. c) dyrektywy VAT jest (…) uniknięcie tego, żeby składniki majątkowe dające prawo do odliczenia podatku VAT nie zostały przedmiotem nieopodatkowanej ostatecznej konsumpcji towaru lub usługi w następstwie zaprzestania działalności gospodarczej podlegającej opodatkowaniu, jakiekolwiek byłyby jego przyczyny bądź okoliczności”, (EU:C:2013:292, pkt 27).
W innym wyroku TSUE, z dnia 16 czerwca 2016 r. w sprawie Mateusiak C-229/15 wskazano, że „Dla osiągnięcia celu art. 18 lit. c) dyrektywy VAT, który polega na uniknięciu tego, żeby składniki majątkowe dające prawo do odliczenia podatku VAT nie zostały przedmiotem nieopodatkowanej ostatecznej konsumpcji w następstwie zaprzestania działalności gospodarczej podlegającej opodatkowaniu, oraz na wyeliminowaniu wszelkich nierówności w zakresie podatku VAT pomiędzy konsumentami, którzy nabyli swoje towary od innego podatnika, a tymi, którzy nabyli towary w ramach działalności swego przedsiębiorstwa, do opodatkowania wymaganego na mocy art. 18 lit. c) dyrektywy VAT powinno dojść, jak zauważyła rzecznik generalna w pkt 34 opinii, o ile towar dający prawo do odliczenia podatku VAT zachował wartość końcową w dniu zaprzestania działalności gospodarczej podlegającej opodatkowaniu, niezależnie od okresu pomiędzy nabyciem rzeczonego towaru a datą zaprzestania owej działalności”, (EU:C: 2016:454, pkt 39).
Dla ustalenia, czy art. 14 ust. 1 pkt 3 ustawy znajdzie w ogóle zastosowanie, kluczowym jest ustalenie, czy towary (zgodnie z art. 14 ust. 4 ustawy, przepis art. 14 ust. 1 i 3 ustawy stosuje się do towarów, w stosunku do których przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego), które po nabyciu nie były przedmiotem dostawy, na moment wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego stanowią przedmiot ostatecznej konsumpcji (tzn. są przeznaczone przez właścicieli przedsiębiorstwa w spadku na cele prywatne), czy też są wykorzystane przez właścicieli przedsiębiorstwa w spadku bezpośrednio do dalszego prowadzenia przez nich działalności opodatkowanej.
Generalnie, na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 3 ustawy, towary, w stosunku do których podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, które po nabyciu nie były przedmiotem dostawy, na moment wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego albo uprawnienia do powołania zarządcy sukcesyjnego, podlegają opodatkowaniu.
Biorąc jednak pod uwagę zasadę neutralności oraz cel regulacji wprowadzonej w art. 14 ustawy z uwzględnieniem dokonanej przez TSUE wykładni implementowanego do art. 14 ustawy przepisu art. 18 lit. c Dyrektywy 2006/112/WE – powyższa zasada generalna nie znajdzie zastosowania w sytuacji, gdy w momencie wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego albo uprawnienia do powołania zarządcy sukcesyjnego towary tego przedsiębiorstwa (zgodnie z art. 14 ust. 4 ustawy, przepis art. 14 ust. 1 i 3 ustawy stosuje się do towarów, w stosunku do których przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego), które po nabyciu nie były przedmiotem dostawy, nie stanowią przedmiotu ostatecznej konsumpcji. W przypadku, gdy wskazane towary zostaną wykorzystane przez właścicieli przedsiębiorstwa w spadku bezpośrednio do dalszego prowadzenia działalności opodatkowanej, art. 14 ust. 1 pkt 3 ustawy w ogólne nie znajdzie zastosowania.
W analizowanej sprawie mamy do czynienia z towarami, które w momencie wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego nie będą wykorzystywane w indywidualnych działalnościach gospodarczych poszczególnych spadkobierców.
Podkreślić należy, że opodatkowanie towarów, które po nabyciu nie zostały odsprzedane, uzasadnione jest konstrukcją podatku od towarów i usług jako podatku konsumpcyjnego, jak również jest przejawem zasady neutralności tego podatku. Jeśli bowiem podatnik odliczył podatek od nabycia towarów, które później zostały przeznaczone w istocie na konsumpcję, to wówczas powinien zostać obciążony podatkiem należnym, aby zapewnić faktyczne, jednokrotne opodatkowanie konsumpcji. W takim bowiem przypadku następuje zrównanie pozycji byłego podatnika, który nabytych towarów nie wykorzystał w opodatkowanej działalności gospodarczej, z pozycją ostatecznego konsumenta, który musi ponieść ciężar podatku zawartego w cenie nabycia towarów.
W konsekwencji w zakresie towarów, które nie będą wykorzystywane w momencie wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego w indywidualnych działalnościach gospodarczych poszczególnych spadkobierców należy wskazać, że w sytuacji, gdy dojdzie do wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego, w myśl art. 14 ust. 5 ustawy, powstanie obowiązek sporządzenia spisu z natury i na podstawie art. 14 ust. 1 ustawy opodatkowania podatkiem ww. towarów własnej produkcji i towarów, które po nabyciu przez przedsiębiorstwo zmarłego nie były przedmiotem dostawy i w stosunku do których przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Odnosząc się natomiast do podmiotu zobowiązanego do sporządzenia spisu z natury i zapłaty podatku VAT należy zauważyć, że w rozpatrywanej sprawie mamy do czynienia z sytuacją, w której na skutek śmierci osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą, powstało przedsiębiorstwo w spadku. Przedsiębiorstwo w spadku jest w rzeczywistości masą majątkową posiadającą, zgodnie z art. 15 ust. 1a ustawy, przymiot podatnika. Jest to podmiot kontynuujący działalność gospodarczą zmarłej osoby fizycznej, dla celów podatkowych wstępujący w miejsce zmarłego podatnika (art. 15 ust. 1b ustawy).
Do czasu wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego przewidziane w przepisach prawa podatkowego majątkowe i niemajątkowe prawa i obowiązki spadkodawcy związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, są wykonywane przez zarządcę sukcesyjnego (art. 97 § 1b ww. ustawy).
Zatem w momencie wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego, zobowiązanym do sporządzenia spisu z natury i opodatkowania na podstawie art. 14 ust. 1 ustawy towarów własnej produkcji i towarów, które po nabyciu przez przedsiębiorstwo zmarłego nie były przedmiotem dostawy i w odniesieniu do których przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, będzie zarządca sukcesyjny zarządzający przedsiębiorstwem w spadku.
Należy wskazać, że przedsiębiorstwo w spadku funkcjonuje wyłącznie do momentu wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego. W przedstawionym opisie sprawy byt przedsiębiorstwa w spadku ustał z dniem wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego wskutek ogłoszenia upadłości. Tym samym zakończeniu uległ również status podatnika podatku VAT przedsiębiorstwa w spadku oraz możliwość posługiwania się numerem identyfikacji podatkowej zmarłego przedsiębiorcy dla celów prowadzenia działalności w formie przedsiębiorstwa w spadku.
Mając na uwadze przedstawiony opis sprawy oraz powołane przepisy należy stwierdzić, że w analizowanej sytuacji obowiązek sporządzenia spisu z natury, o którym mowa w art. 14 ustawy, pozostaje związany z przedsiębiorstwem w spadku oraz podmiotem wykonującym zarząd sukcesyjny.
Z chwilą wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego dochodzi bowiem do ustania bytu przedsiębiorstwa w spadku jako podatnika VAT. Tym samym nie można uznać, że działalność przedsiębiorstwa w spadku jest dalej kontynuowana przez syndyka.
Jednocześnie obowiązek sporządzenia spisu z natury nie przechodzi na syndyka masy upadłości. Obowiązek ten pozostaje związany z funkcjonowaniem przedsiębiorstwa w spadku i powinien zostać wykonany przez podmiot wykonujący zarząd sukcesyjny przed jego wygaśnięciem. Syndyk nie jest natomiast podmiotem zobowiązanym do realizacji obowiązków wynikających z art. 14 ustawy po ustaniu bytu przedsiębiorstwa w spadku
W konsekwencji należy uznać, że obowiązek wykonania spisu z natury oraz jego opodatkowania ciąży wyłącznie na zarządcy sukcesyjnym, natomiast syndyk nie jest podmiotem zobowiązanym ani uprawnionym do dokonania tych czynności.
Tym samy Pana stanowisko dotyczące pytania nr 1 należy uznać za nieprawidłowe, gdyż błędne jest stanowisko: „W ocenie Wnioskodawcy, w świetle art. 14 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT wygaśnięcie zarządu sukcesyjnego z dniem ogłoszenia upadłości dłużnika, w sytuacji, gdy majątek przedsiębiorstwa w spadku został objęty przez Wnioskodawcę w celu jego dalszej likwidacji (sprzedaży) w toku postępowania upadłościowego nie powoduje obowiązku sporządzenia spisu z natury oraz opodatkowania podatkiem VAT towarów pozostałych na dzień ogłoszenia upadłości”.
Kolejna Pana wątpliwość dotyczy podlegania opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług dostawy poszczególnych składników majątku wchodzących w skład masy upadłości przedsiębiorstwa w spadku (pytanie oznaczone we wniosku nr 2).
Należy wskazać, że zasady powoływania syndyków i nadzorców sądowych określa ustawa z 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 614 ze zm.), zwana dalej ustawą Prawo upadłościowe.
Syndyk jest wyznaczany przez sąd, który powierza mu pełnienie określonych funkcji w postępowaniu upadłościowym, określonych zakresem ustawy. Przy wykonywaniu czynności syndyk ograniczony jest przepisami ustawy i najważniejsze czynności musi konsultować z sędzią komisarzem i radą wierzycieli, jednak w podstawowym i zasadniczym zakresie wykonywania swoich obowiązków jest w pełni samodzielny. Sąd powierzając danej osobie wypełnienie określonych ustawowo zadań nie określa w ścisły sposób warunków wykonywania pracy odnoszących się przykładowo do miejsca i czasu jej wykonania.
Stosownie do art. 75 ust. 1 ustawy Prawo upadłościowe:
Z dniem ogłoszenia upadłości upadły traci prawo zarządu oraz możliwość korzystania z mienia wchodzącego do masy upadłości i rozporządzania nim.
Natomiast jak stanowi art. 62 ustawy Prawo upadłościowe:
W skład masy upadłości wchodzi majątek należący do upadłego w dniu ogłoszenia upadłości oraz nabyty przez upadłego w toku postępowania upadłościowego, z wyjątkami określonymi w art. 63-67a.
Zgodnie z art. 57 ust. 1 ustawy Prawo upadłościowe:
Upadły jest obowiązany wskazać i wydać syndykowi cały swój majątek, a także wydać dokumenty dotyczące jego działalności, majątku oraz rozliczeń, w szczególności księgi rachunkowe, inne ewidencje prowadzone dla celów podatkowych i korespondencję. Wykonanie tego obowiązku upadły potwierdza w formie oświadczenia na piśmie, które składa sędziemu-komisarzowi.
W myśl art. 160 ust. 1 ustawy Prawo upadłościowe:
W sprawach dotyczących masy upadłości syndyk dokonuje czynności w imieniu własnym na rachunek upadłego.
Przepis art. 173 ustawy Prawo upadłościowe stanowi, że:
Syndyk niezwłocznie obejmuje majątek upadłego, zarządza nim, zabezpiecza go przed zniszczeniem, uszkodzeniem lub zabraniem go przez osoby postronne oraz przystępuje do jego likwidacji.
Z cytowanych wyżej przepisów Prawa upadłościowego wynika, że syndyk obejmuje majątek upadłego, zarządza nim, zabezpiecza go przed zniszczeniem, uszkodzeniem lub zabraniem przez osoby postronne oraz przystępuje do jego likwidacji. Mimo, że upadły z mocy prawa traci zarząd oraz możliwość korzystania i rozporządzania majątkiem należącym do niego, to nie zostaje pozbawiony statusu podatnika, do którego to stosuje się prawa i obowiązki wynikające z przepisów obowiązujących ustaw podatkowych. We wszelkich postępowaniach stroną w znaczeniu materialnym pozostaje upadły, to on jest podmiotem praw i obowiązków, natomiast syndykowi przysługuje legitymacja formalna do występowania w tych postępowaniach, jest on stroną w znaczeniu formalnym. W zakresie prawnopodatkowym działanie syndyka należy potraktować jako działanie przez pełnomocnika z wszystkimi konsekwencjami prawnymi tego stanu rzeczy. Syndyk w sprawach dotyczących masy upadłości działa jako zastępca pośredni upadłego, podejmując za upadłego i na jego rachunek wszystkie czynności prawne i procesowe.
Podmiotowość prawnopodatkowa w zakresie podatku od towarów i usług z tytułu działalności prowadzonej przez przedsiębiorcę po ogłoszeniu upadłości nie ustaje, a syndyk masy upadłości jest osobą odpowiedzialną w czasie trwania postępowania upadłościowego za realizację obowiązków podatnika. Syndyk masy upadłości ponosi również odpowiedzialność za rzetelność i niewadliwość prowadzonych ksiąg podatkowych.
Zatem, ogłoszenie upadłości nie zmienia statusu podatnika podatku od towarów i usług, w szczególności nie powoduje, że podatnikiem przestaje być upadły, a zostaje nim syndyk masy upadłości.
W świetle powyższego, upadły z mocy prawa traci zarząd oraz możliwość korzystania i rozporządzania majątkiem należącym do niego, jednakże ta okoliczność nie pozbawia upadłego statusu podatnika, do którego stosuje się prawa i obowiązki wynikające z przepisów obowiązujących ustaw podatkowych.
Jednakże z chwilą śmierci upadłego podmiotu i wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego, co ma miejsce w przedstawionym stanie sprawy, nie występuje sytuacja samodzielnego wykonywania przez upadłego działalności gospodarczej, a wszelkie dane identyfikujące ten podmiot tracą byt prawny.
Stosownie do przepisu art. 7 ustawy Prawo upadłościowe:
W razie śmierci przedsiębiorcy można ogłosić jego upadłość, jeżeli wniosek o ogłoszenie upadłości został złożony w terminie roku od dnia jego śmierci. Wniosek o ogłoszenie upadłości może złożyć wierzyciel, a także spadkobierca, oraz małżonek i każde z dzieci lub rodziców zmarłego, chociażby nie dziedziczyli po nim spadku.
Śmierć upadłego nie powoduje w stosunku do syndyka wstrzymania prowadzonego postępowania upadłościowego, niemożności jego dalszego działania i dokonywania czynności zmierzających do likwidacji majątku upadłego.
Zgodnie z art. 188 ust. 1 ustawy Prawo upadłościowe:
W przypadku śmierci upadłego jego spadkobierca ma prawo brać udział w postępowaniu upadłościowym. Jeżeli spadkobierca nie jest znany albo nie wstąpił do postępowania, sędzia-komisarz na wniosek syndyka albo z urzędu ustanowi kuratora, do którego przepis art. 187 stosuje się.
W myśl art. 418 ustawy Prawo upadłościowe:
Jeżeli wniosek o ogłoszenie upadłości wobec przedsiębiorcy lub osoby, o której mowa w art. 8 lub art. 9, złożono po ich śmierci, postępowanie upadłościowe prowadzone jest według przepisów zawartych w tytule niniejszym.
Na podstawie art. 424 ustawy Prawo upadłościowe:
W razie ogłoszenia upadłości w sprawach objętych przepisami niniejszego tytułu skutki prawne związane z przyjęciem spadku powstają po zakończeniu postępowania upadłościowego.
Stosownie do art. 425 ustawy Prawo upadłościowe:
Po zakończeniu albo umorzeniu postępowania upadłościowego wyciąg z zatwierdzonej listy wierzytelności, zawierający oznaczenie wierzytelności oraz sumy na jej poczet otrzymane przez wierzyciela, jest tytułem egzekucyjnym przeciwko spadkobiercy.
Tym samym zarówno w ww. art. 188 ustawy Prawo upadłościowe, jak i ww. art. 97 ustawy Ordynacja podatkowa, przewidziana została możliwość wstąpienia do postępowania spadkobierców zmarłego podatnika, którego upadłość ogłoszono. Na gruncie przepisów prawa upadłościowego fakt śmierci upadłego nie zmienia sytuacji procesowej syndyka, jednak nie oznacza przejęcia wykonywania działalności gospodarczej przez syndyka.
Zakres obowiązków syndyka jest bowiem ściśle określony ww. przepisem art. 173 ustawy Prawo upadłościowe, zgodnie z którym syndyk niezwłocznie obejmuje majątek upadłego, zarządza nim, zabezpiecza go przed zniszczeniem, uszkodzeniem lub zabraniem go przez osoby postronne oraz przystępuje do jego likwidacji. Prawa niemajątkowe, mogą więc przejść na spadkobierców upadłego, ale nie przechodzą na syndyka. Po śmierci upadłego na syndyku nie ciążą obowiązki podatkowe w zakresie podatku od towarów i usług (upadłego jako podatnika), związane z likwidacją (sprzedażą) majątku. Wynika to z braku uregulowań nakładających taki obowiązek w obecnie obowiązujących przepisach prawnopodatkowych.
W opisie sprawy wskazał Pan, że na moment sprzedaży składników majątku istnieje podmiot zarejestrowany jako podatnik VAT czynny. Nie dokonano zgłoszenia zaprzestania wykonywania czynności opodatkowanych na formularzu VAT-Z. Jednocześnie sprzedaż składników jest dokonywana przez syndyka w ramach postępowania upadłościowego, w odniesieniu do składników majątku wchodzących w skład masy upadłości. Sprzedaż nie ma charakteru sprzedaży prywatnej ani sprzedaży poza systemem VAT. Jest dokonywana w ramach czynności likwidacyjnych dotyczących majątku objętego masą upadłości. Po śmierci przedsiębiorcy składniki majątku były wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem VAT, ponieważ po śmierci przedsiębiorcy działalność była kontynuowana w ramach przedsiębiorstwa w spadku. Składniki majątku były wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem VAT, w szczególności do realizacji umów najmu lokali użytkowych, sprzedaży towarów handlowych oraz czynności związanych z bieżącym utrzymaniem i likwidacją majątku. W ramach przedsiębiorstwa wystawiane były faktury VAT, a po ogłoszeniu upadłości czynności opodatkowane są kontynuowane w zakresie niezbędnym do likwidacji masy upadłości. Na fakturze jako sprzedawca wskazywane jest przedsiębiorstwo w spadku w upadłości, tj. XY w upadłości, z wykorzystaniem dotychczasowego numeru identyfikacji podatkowej. Faktury są wystawiane w związku z czynnościami opodatkowanymi wykonywanymi w toku postępowania upadłościowego, w szczególności sprzedażą towarów handlowych oraz sprzedażą składników majątku wchodzących w skład masy upadłości.
Obowiązujące przepisy podatkowe nie wskazują na możliwość dalszego funkcjonowania masy upadłości zarządzanej przez syndyka pod nowym numerem NIP. Syndyk po śmierci upadłego prowadzi czynności zmierzające do likwidacji majątku upadłego, ale – wobec nieuregulowania pozycji syndyka w odniesieniu do rozliczenia podatku od towarów i usług, w sytuacji ustania bytu prawnego podatnika tego podatku – brak jest podstaw prawnych do nałożenia obowiązku odprowadzania podatku VAT z tytułu sprzedaży majątku upadłego.
Jak wskazano wcześniej, po śmierci podatnika, ustaje jego byt prawny, podmiot zatem przestaje istnieć, decyzja o nadaniu mu NIP wygasa, jednocześnie podmiot taki zostaje wykreślony z urzędu przez naczelnika urzędu skarbowego z rejestru jako podatnik VAT. Tym samym nie można się jego numerem NIP posługiwać, jak również nie można wystąpić o nadanie innego numeru NIP dla osoby nieżyjącej. Ponadto obowiązujące przepisy nie wymieniają syndyka jako podmiotu mogącego występować jako podatnik w zastępstwie zmarłego podatnika.
W odniesieniu do kwestii opodatkowania sprzedaży składników majątkowych wchodzących w skład masy upadłości należy wskazać, że – jak wyjaśniono w odpowiedzi na pytanie nr 1 – z chwilą wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego dochodzi do ustania bytu przedsiębiorstwa w spadku jako podatnika podatku od towarów i usług. Jednocześnie na zarządcy sukcesyjnym ciąży obowiązek sporządzenia spisu z natury, o którym mowa w art. 14 ust. 5 ustawy, oraz opodatkowania towarów objętych tym spisem, w stosunku do których przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego. Tym samym dochodzi do końcowego rozliczenia podatku VAT od składników majątkowych pozostających w przedsiębiorstwie w spadku na dzień wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego.
W konsekwencji sprzedażposzczególnych składników majątku wchodzących w skład masy upadłości przedsiębiorstwa w spadku nie stanowi już czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Syndyk nie wstępuje bowiem w status podatnika VAT przysługujący przedsiębiorstwu w spadku, lecz wykonuje czynności wynikające z przepisów ustawy – Prawo upadłościowe, działając w imieniu własnym, lecz na rachunek upadłego. Po wygaśnięciu zarządu sukcesyjnego nie istnieje już podatnik, o którym mowa w art. 15 ustawy, prowadzący działalność gospodarczą w formie przedsiębiorstwa w spadku. Tym samym sprzedaż składników majątku dokonywana przez syndyka po ustaniu bytu przedsiębiorstwa w spadku pozostaje poza zakresem opodatkowania podatkiem od towarów i usług. Ponowne opodatkowanie sprzedaży tych samych składników prowadziłoby do podwójnego opodatkowania tego samego majątku.
Zatem, syndyk masy upadłości w zakresie wypełniania czynności likwidacyjnych masy upadłości nie jest podatnikiem, w świetle art. 15 ust. 1 ustawy, a tym samym dostawy poszczególnych składników majątku wchodzących w skład masy upadłości przedsiębiorstwa w spadku przez syndyka, będących składnikiem masy upadłości zmarłego, po ogłoszeniu upadłości, nie wypełnia dyspozycji przepisu art. 15 ust. 2 ustawy i nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
W konsekwencji, w tej sytuacji, sprzedaż poszczególnych składników majątku wchodzących w skład masy upadłości przedsiębiorstwa w spadku nie będzie stanowić odpłatnej dostawy towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy. Tym samym, czynności te nie będą podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, na mocy przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy. Zatem, wynagrodzenie z tytułu ww. czynności nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem VAT.
Podsumowując, odpłatna dostawa poszczególnych składników majątku wchodzących w skład masy upadłości przedsiębiorstwa w spadku, dokonywana przez Syndyka w toku likwidacji masy upadłości, nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Tym samym Pana stanowisko, w zakresie pytania nr 2, uznaję za nieprawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
Wskazać należy, że wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem Pana wniosku (pytań). Inne kwestie przedstawione w opisie sprawy oraz własnym stanowisku, które nie zostały objęte pytaniami nie mogą być – zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej – rozpatrzone.
Należy zauważyć, że zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacji podatkowej:
Składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego.
Organ jest ściśle związany przedstawionym przez Pana we wniosku stanem faktycznym. Pan ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisem stanu faktycznego. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym podanym przez Pana w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swą aktualność.
Jednocześnie należy podkreślić, że niniejsza interpretacja została wydana na podstawie przedstawionego we wniosku opisu sprawy co oznacza, że w przypadku gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
·Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.
·Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1)z zastosowaniem art. 119a;
2)w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3)z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
·Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
·w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
·w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.


