Interpretacja indywidualna z dnia 19 czerwca 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0115-KDWT.4011.137.2026.2.JŁR

Interpretacja indywidualna

– stanowisko nieprawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

20 kwietnia 2026 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełniła go Pani – w odpowiedzi na wezwanie – pismem z 21 maja 2026 r. (data wpływu). Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

(...) 2016 r. na podstawie Umowy nr (...) zawartej pomiędzy X w (...) z siedzibą w (...) przy ul. (...) a A.A „Umowa o ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego w A przy ul. B1, wchodzącego w skład nieruchomości położonej przy ul. B, dla której Sąd Rejonowy (...) prowadzi księgę wieczystą nr (...)”.

W treści Umowy wskazano, iż z chwilą zawarcia Umowy członek spółdzielni (A.A) uzyskuje spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego nr 1 w budynku przy ul. B1 w A. Do lokalu przynależna jest komórka lokatorska oraz miejsce postojowe.

W dalszej części Umowy w § 2 ustanowiono, iż wkład mieszkaniowy związany ze spółdzielczym lokatorskim prawem do lokalu mieszkalnego wynosi 406.730,28 zł (brutto), w tym:

-kwota do zapłaty przypadająca na lokal mieszkalny wynosi 368.383,30 zł (brutto),

-kwota do zapłaty przypadająca na komórkę lokatorską wynosi 4.064,59 zł (brutto),

-kwota do zapłaty przypadająca na miejsce postojowe wynosi 34.285,39 zł (brutto).

Ponadto Spółdzielnia potwierdza (Umowa § 2 pkt 2), iż chwilą zawarcia Umowy, Członek spółdzielni wpłacił na konto spółdzielni kwotę 4.000 zł, która zostaje przeznaczona na częściowe pokrycie należnego od niniejszej umowy podatku VAT.

Zgodnie z zapisami Umowy w § 7 Członek spółdzielni jest zobowiązany wnosić miesięczne opłaty na pokrycie ponoszonych przez Spółdzielnię wydatków związanych z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości w częściach przypadających na jego lokal, eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości stanowiących mienie Spółdzielni oraz w zobowiązaniach Spółdzielni z innych tytułów zgodnie z postanowieniami statutu.

Zgodnie z zapisami Umowy w § 15 Spółdzielnia oświadcza, że w dziale IV księgi wieczystej (...) wpisana jest hipoteka umowna do sumy (…) zł na rzecz X Odział 1 W (...) z siedzibą w (...).

(...) 2025 r. Postanowieniem Sądu o ogłoszenie upadłości konsumenckiej Sąd Rejonowy (...) Wydział VI Gospodarczy, sygn. akt: (...) postanowił:

Określić plan spłaty na rzecz:

-Skarbu Państwa – Sąd Rejonowy (...) kwotę 8.946,15 zł z tytułu pokrycia kosztów postępowania,

-Prokura Niestandaryzowany Fundusz Wierzytelności Fundusz Inwestycyjny – kwota 720,80 zł,

-X – kwota 31.388,18 zł.

Sąd w dalszej części ustalił pkt V postanowienia: pozostała część zobowiązań upadłej powstałych przed ogłoszeniem upadłości z wyłączeniem zobowiązań, o których mowa w art. 491[21] ust. 2 ustawy prawo upadłościowe zostanie umorzona po wykonaniu przez upadłą obowiązków nałożonych postanowieniem sądu.

Do zobowiązań umorzonych zostało przez A.A zgłoszone między innymi zobowiązanie wobec Spółdzielni Mieszkaniowej Y.

W trakcie postępowania SM Y dochodziła swoich praw od A.A wszczynając postępowania egzekucyjne, a finalnie do doprowadzenia do eksmisji z mieszkania w 2024 r. (…) lipca 2025 r. SM Y przesłała „oświadczenie” w którym wskazała, iż lokal mieszkalny został sprzedany i działając na podstawie art. 11 ust. 2[2] ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, potrącili z wartości rynkowej lokalu kwoty:

-1.230,00 zł z tytułu kosztów określenia wartości rynkowej lokalu,

-27.073,85 zł z tytułu opłat, o których mowa w art. 4 ust. 1 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie,

-613.688,75 zł z tytułu zaciągniętego kredytu na budowę/niewniesiony wkład mieszkaniowy wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie,

-42.965,84 zł z tytułu kosztów procesów prowadzonych przeciwko Pani,

-1.487,58 zł z tytułu kosztów ogłoszeń prasowych oraz zaświadczeń z Urzędu Miasta.

W sumie: 686.446,02 zł.

Wartość rynkowa lokalu została ustalona na kwotę 710.000,00 zł.

Do wpłaty na rzecz A.A pozostaje kwota 23.553,98 zł, którą to kwotę otrzymała przelewem bankowym (…) lipca 2025 r.

SM Y wystawiła PIT-11 na kwotę 333.397,89 zł w pozycji „inne źródła”. Chcąc uzyskać informacje o wyliczeniu oraz podstawie prawnej wystawionego PIT-11 A.A (…) lutego 2026 r. złożyła „wniosek o wydanie szczegółowego rozliczenia sprzedaży oraz udostępnienia dokumentacji”. W odpowiedzi SM Y w piśmie z (…) marca 2026 r. wskazała, iż zgodnie z art. 11 ust. 22-24 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych rozliczeniu podlega wartość rynkowa lokalu a nie cena uzyskana z przetargu, wobec czego SM Y odmówiła przekazania informacji o cenie uzyskanej na przetargu. Następnie SM Y wyjaśnia, iż kwota przychodu wykazana w PIT-11 stanowi przychód obliczony w następujący sposób:

-710.000,00 zł – wartość rynkowa lokalu,

-376.602,11 zł – wniesiony wkład,

-333.397,89 zł – przychód PIT-11.

SM Y jednocześnie poinformowała, iż kwoty potrąconych należności Spółdzielni z tytułu zadłużenia stanowią przychód z tytułu wygaśnięcia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 8 listopada 2018 r., sygn. I SA/Łd 452/18.

Uzupełnienie opisu stanu faktycznego

1.Podatniczka nie wpłaciła całego wkładu. Z uwagi na Jej problemy finansowe nie była w stanie dokonywać wpłat, dlatego też Spółdzielnia wszczęła egzekucję wobec Niej, a na koniec otrzymała nakaz eksmisji, która miała miejsce w 2024 r.

Bazując na dokumentacji jaką posiada Podatniczka, tj. otrzymanego oświadczenia od Spółdzielni z (…) lipca 2025 r. SM Y zwanej „oświadczeniem”, w którym Spółdzielnia wskazała, iż lokal mieszkalny został sprzedany i działając na podstawie art. 11 ust. 2² ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, potrąciła z wartości rynkowej lokalu kwoty:

•1.230,00 zł z tytułu kosztów określenia wartości rynkowej lokalu,

•27.073,85 zł z tytułu opłat, o których mowa w art. 4 ust. 1 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie,

•613.688,75 zł z tytułu zaciągniętego kredytu na budowę/niewniesiony wkład mieszkaniowy wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie,

•42.965,84 zł z tytułu kosztów procesów prowadzonych przeciwko Podatniczce,

•1.487,58 zł z tytułu kosztów ogłoszeń prasowych oraz zaświadczeń z Urzędu Miasta.

W sumie: 686.446,02 zł.

Wartość rynkowa lokalu została ustalona kwotę 710.000,00 zł.

Do wpłaty na rzecz Podatniczki pozostaje kwota 23.553,98 zł, którą to kwotę otrzymała przelewem bankowym (…) lipca 2025 r.

Zgodnie z art. 11 ust. 2² ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych:

Z wartości rynkowej lokalu potrąca się przypadającą na dany lokal część zobowiązań spółdzielni związanych z budową, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 1, w tym w szczególności niewniesiony wkład mieszkaniowy. Jeżeli spółdzielnia skorzystała z pomocy uzyskanej ze środków publicznych lub z innych środków, potrąca się również nominalną kwotę umorzenia kredytu lub dotacji, w części przypadającej na ten lokal oraz kwoty zaległych opłat, o których mowa w art. 4 ust. 1, a także koszty określenia wartości rynkowej lokalu.

Kolejno odnosząc się do art. 11 ust. 2⁶ i 2⁷:

„2⁶ W przypadku wygaśnięcia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego, gdy ten lokal nie podlega zbyciu w drodze przetargu na podstawie ust. 2, spółdzielnia zwraca osobie uprawnionej wniesiony wkład mieszkaniowy albo jego wniesioną część, zwaloryzowane według wartości rynkowej lokalu. W rozliczeniu tym nie uwzględnia się długu obciążającego członka spółdzielni z tytułu przypadającej na niego części zaciągniętego przez spółdzielnię kredytu na sfinansowanie kosztów budowy danego lokalu wraz z odsetkami, o którym mowa w art. 10 ust. 2⁷. W przypadku, o którym mowa w ust. 2⁶, warunkiem zwrotu wartości wkładu mieszkaniowego albo jego części jest:

1) wniesienie wkładu mieszkaniowego przez członka spółdzielni i zawarcie umowy o ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego, do którego wygasło prawo przysługujące innej osobie;

2) opróżnienie lokalu, chyba że członek spółdzielni zawierający umowę o ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego, do którego wygasło prawo przysługujące innej osobie, wyrazi pisemną zgodę na dokonanie wypłaty pomimo nieopróżnienia lokalu.

Podsumowując kwota z tytułu wpłaconego przez Podatniczkę wkładu na poczet spółdzielczego lokatorskie prawa (która została zwrócona przez Spółdzielnie na konto bankowe Podatniczki) jest wartość to wartość 23.553,98 zł.

2.Następujące zobowiązania zostały zgłoszone przez Podatniczkę do postępowania upadłościowego:

•40.206,55 zł,

•12.470,75 zł,

•2.428,44 zł,

•1.350,00 zł,

•5.510,60 zł,

•30,50 zł,

•95.263,29 zł.

Łącznie zobowiązania wobec Spółdzielni wynosiły: 157 260,13 zł z tytułów zadłużenia wobec spłaty wkładu na spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu, z tytułu zużycia mediów, odsetek i kosztów egzekucji wskazane na dzień składania wniosku o ogłoszenie upadłości konsumenckiej z (…) 2023 r.

3.Podatniczka posiada informacje potwierdzone telefonicznie od Syndyka prowadzącego postępowanie upadłościowe, że Spółdzielnia Mieszkaniowa Y nie zgłosiła swojej wierzytelności do masy upadłościowej, dlatego nie została uwzględniona w planie spłaty wierzycieli. W związku z powyższym na chwilę obecną nie została wydana żadna decyzja sądu dotycząca umorzenia zobowiązań wobec Spółdzielni Mieszkaniowej Y. Jednocześnie wskazując w odpowiedzi jaką Podatniczka otrzymała od Spółdzielni Mieszkaniowej Y odnośnie wyjaśnienia dotyczącego PIT-11, Spółdzielnia wskazała, iż pismem w odpowiedzi na pismo z (…) lutego 2026 r. „wniosek o wydanie szczegółowego rozliczenia sprzedaży oraz udostępnienia dokumentacji” wskazała, iż zgodnie z art. 11 ust. 2²-2⁴ ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych poinformowała, iż rozliczeniu podlega wartość rynkowa lokalu a nie cena uzyskana z przetargu wobec czego SM Y odmówiła przekazania informacji o cenie uzyskanej na przetargu. Następnie SM Y wyjaśnia, iż kwota przychodu wykazana w PIT-11 stanowi przychód obliczony w następujący sposób:

•710.000,00 zł – wartość rynkowa lokalu,

•376.602,11 zł – wniesiony wkład,

•333.397,89 zł – przychód PIT-11.

SM Y jednocześnie poinformowała, iż kwoty potrąconych należności Spółdzielni z tytułu zadłużenia stanowią przychód z tytułu wygaśnięcia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 8 listopada 2018 r. sygn. akt I SA/Łd 452/18. Podatniczka nie ma wglądu do ksiąg handlowych Spółdzielni i nie posiada informacji czy Spółdzielnia umorzyła zobowiązanie, jednakże warto podkreślić, że nie każde prawo do mieszkania zostaje włączone do masy upadłościowej i podlega sprzedaży przez Syndyka. Mieszkanie staje się częścią masy upadłości, tylko jeśli jest własnością osoby ogłaszającej upadłość. Dotyczy to odrębnego prawa własności mieszkania oraz spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego w spółdzielni. Te prawa, jako zbywalne i podlegające egzekucji, wchodząc w skład masy upadłościowej.

Natomiast spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej nie wchodzi do masy upadłościowej. Jest to prawo niezbywalne i niepodlegające egzekucji, co oznacza, że Syndyk nie ma możliwości sprzedania lokatorskiego prawa do lokalu w ramach procesu upadłości konsumenckiej.

Ponadto umorzenie to powstaje z mocy prawa, ponieważ zobowiązanie do wniesienia lub uzupełnienia wkładu lokatorskiego jest długiem cywilnoprawnym. Jeśli powstało przed dniem ogłoszenia upadłości, podlega umorzeniu na takich samych zasadach jak kredyty czy pożyczki.

W decyzji o ogłoszeniu upadłości konsumenckiej, Sąd nie wymienia każdego długu z osobna (nie ma w nim informacji „spółdzielnia” czy „wkład”). Sąd używa formuły ogólnej, np.: „Umarza w całości zobowiązania upadłego powstałe przed dniem ogłoszenia upadłości”. Ten jeden zapis automatycznie kasuje dług za wkład lokatorski.

Dlatego też podstawa umorzenia długu to art. 491²¹ Prawa upadłościowego, gdzie brakujący wkład lokatorski to wierzytelność o charakterze cywilnoprawnym. Ponieważ powstała przed dniem ogłoszenia upadłości, na mocy tego artykułu zostaje w całości unicestwiona przez sąd. Spółdzielnia traci prawo do jej dochodzenia.

4.Spółdzielnia nie umarza tego długu na podstawie własnych uchwał, lecz robi to sąd powszechny na podstawie przepisów ustawy Prawo upadłościowe . Spółdzielnia ma obowiązek się do tych przepisów bezwzględnie zastosować. Art. 491²¹ Prawa upadłościowego co prawda nie wymienia wprost z nazwy „wkładu na lokatorskie spółdzielcze prawo do lokalu”. Działa on jednak w sposób ogólny i obejmuje wkład automatycznie, ponieważ nakazuje umorzyć wszystkie długi osobiste powstałe przed dniem ogłoszenia upadłości.

Z chwilą uprawomocnienia się postanowienia sądu, ten dług przestaje istnieć. Spółdzielnia nie ma już żadnej podstawy prawnej, aby żądać od Podatniczki spłaty tego zadłużenia. Dlatego też mając na uwadze powyższe przepisy umorzenie zostało dokonane zostało dokonane trybie ustawy z 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe.

Pytanie

1.Czy kwota do wpłaty na rzecz A.A – tj. 23.553,98 zł – którą otrzymała przelewem bankowym (…) lipca 2025 r. podlega zwolnieniu na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 50 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?

2.Czy kwota 333.397,89 zł wykazana przez SM Y na PIT-11 podlega zwolnieniu na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 142 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?

Pani stanowisko w sprawie

Ad. 1

Kwota do wpłaty na rzecz A.A, tj. 23.553,98 zł, którą otrzymała przelewem bankowym (…) lipca 2025 r. podlega zwolnieniu na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 50 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Odnosząc się do art. 21 ust. 1 pkt 50 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (zwanej dalej u.p.d.o.f) regulacja ta, zgodnie z którą (w brzmieniu obowiązującym po 1 stycznia 2011 r.)

wolne od podatku dochodowego są przychody otrzymane w związku ze zwrotem udziałów lub wkładów w spółdzielni albo wkładów w spółce osobowej, do wysokości wniesionych udziałów lub wkładów do spółdzielni.

Mając na uwadze wyjaśnienia związane z kwotą 23.553,98 zł stanowią one wypłacone kwoty wkładu mieszkaniowego do wysokości uprzednio wniesionego wkładu do spółdzielni mieszkaniowej, które korzysta ze zwolnienia opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 50 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Należy podkreślić, że jeżeli kwota otrzymana z wypłaty będzie wyższa niż wniesiony wkład, różnica ta będzie stanowiła przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Przychód ten jest traktowany jako „inne źródła” zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Ad. 2

Kwota 333.397,89 zł wykazana przez SM Y na PIT-11 podlega zwolnieniu na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 142 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Przechodząc do analizy art. 21 ust. 1 pkt 142 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wolne od podatku dochodowego są kwoty umorzonych w upadłości zobowiązań niezwiązanych z działalnością gospodarczą.

Umorzenie zobowiązań w wyniku postępowania upadłościowego powoduje powstanie przychodu z innych źródeł, jednakże przychód ten korzysta ze zwolnienia z podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 142 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W związku z tym, SM Y nie była zobowiązana do wystawienia informacji PIT-11.

Analiza powyższego przepisu wskazuje, że przewidziane w nim zwolnienie dotyczy zobowiązań, które nie są związane z pozarolniczą działalnością gospodarczą. Kluczowym warunkiem skorzystania z tej preferencji, jest to, że umorzenie zobowiązań musi być związane z postępowaniem upadłościowym. Oznacza to, że umorzenie powinno mieć miejsce w ramach procedur upadłościowych, co ma na celu umożliwienie dłużnikowi zredukowania zadłużenia i uzyskanie szansy na nowy start finansowy. Celem wprowadzenia tego zwolnienia jest wsparcie osób, które znalazły się w trudnej sytuacji finansowej i są w trakcie restrukturyzacji swoich długów.

Umożliwienie im uniknięcia dodatkowego obciążenia podatkowego z tytułu umorzenia zobowiązań ma na celu ułatwienie odbudowy ich sytuacji finansowej.

Wykazana kwota 333.397,89 zł stanowi co do zasady kwotę umorzonego długu wobec Spółdzielni, która została wskazana w procesie upadłości konsumenckiej i finalnie została umorzona pod warunkiem spełnienia przez A.A przesłanek wynikających z postanowienia Sądu. Dlatego też mieszkanie zostało sprzedane przez SM Y i bazują na podstawie pisma od Spółdzielni kwota zobowiązania stanowiąca kredyt 613.688,75 zł spłacona wobec banku.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 u.p.d.o.f., opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. Natomiast w art. 21 ust. 1 pkt 142 wskazano, że:

wolne od podatku są kwoty umorzonych zobowiązań niezwiązanych z pozarolniczą działalnością gospodarczą, jeżeli umorzenie zobowiązań związane jest z postępowaniem upadłościowym.

Postępowanie upadłościowe jest uregulowane w ustawie Prawo upadłościowe. Ustawa ta reguluje m.in. postępowanie upadłościowe wobec osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej, w tym zasady umarzania zobowiązań upadłego.

Zgodnie z art. 491[16] ust. 1:

Sąd umarza zobowiązania upadłego bez ustalenia planu spłaty wierzycieli, jeśli osobista sytuacja upadłego w oczywisty sposób wskazuje, że jest on trwale niezdolny do dokonywania jakichkolwiek spłat w ramach planu spłaty wierzycieli.

Natomiast art. 491[21] ust. 1 Prawa upadłościowego, wskazuje, że:

Po wykonaniu przez upadłego obowiązków określonych w planie spłaty wierzycieli, sąd wydaje postanowienie o stwierdzeniu wykonania planu spłaty wierzycieli i umorzeniu zobowiązań upadłego powstałych przed dniem ogłoszenia upadłości i niewykonanych w wyniku wykonania planu spłaty wierzycieli.

Jednocześnie zgodnie z art. 491[21] ust. 3:

Po wydaniu postanowienia, o którym mowa w ust. 1, niedopuszczalne jest wszczęcie postępowania egzekucyjnego dotyczącego wierzytelności powstałej przed dniem ustalenia planu spłaty wierzycieli z wyjątkiem wierzytelności wynikających z zobowiązań, o których mowa w ust. 2.

Powyższe oznacza, że na mocy postanowień sądu, o których mowa powyżej umarzane są wszystkie zobowiązania dłużnika, także te, które nie są wymienione w planie spłaty, z wyjątkiem zobowiązań, o których mowa w art. 491[21] ust. 2, który nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Dotyczy to zarówno zobowiązań przedawnionych, jak i nieprzedawnionych.

Nie zmienia to jednak faktu, że nawet brak przystąpienia wierzyciela do postępowania upadłościowego powoduje umorzenie wierzytelności na mocy ww. postanowień sądu. Tym samym, zakończone postępowanie upadłościowe (...) 2025 r. Postanowieniem Sądu Sąd Rejonowy (...) Wydział VI Gospodarczy sygn. akt: (...). Dokonując umorzenia wierzytelności, SM Y nie była zobowiązana do wystawienia informacji PIT-11, dlatego też opierając się na powyższej argumentacji kwota ta podlega zwolnieniu na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 142 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592):

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

W myśl art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Źródłami przychodów są: inne źródła.

Zgodnie z treścią art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

W myśl art. 20 ust. 1 cytowanej ustawy:

Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.

Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności”, wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zwrot wkładów wniesionych do spółdzielni mieszkaniowej stanowi, co do zasady przychód z innych źródeł, o którym mowa w art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 50 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

wolne od podatku dochodowego są przychody otrzymane w związku ze zwrotem udziałów lub wkładów w spółdzielni, do wysokości wniesionych udziałów lub wkładów do spółdzielni.

Kwestię nabycia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego oraz warunków zwrotu wniesionego wkładu reguluje ustawa z 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 558 ze zm.).

Stosownie do art. 4 ust. 1 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych:

Członkowie spółdzielni, którym przysługują spółdzielcze prawa do lokali, są obowiązani uczestniczyć w pokrywaniu kosztów związanych z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości w częściach przypadających na ich lokale, eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości stanowiących mienie spółdzielni przez uiszczanie opłat zgodnie z postanowieniami statutu.

Zgodnie z art. 4 ust. 3 ww. ustawy:

Członkowie spółdzielni, którzy oczekują na ustanowienie na ich rzecz spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego albo prawa odrębnej własności lokalu, są obowiązani uczestniczyć w pokrywaniu kosztów budowy lokali przez wnoszenie wkładów mieszkaniowych lub budowlanych. Od chwili postawienia im lokali do dyspozycji uiszczają oni opłaty określone w ust. 1 albo 2.

Na mocy art. 9 ust. 1 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych:

Przez umowę o ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego spółdzielnia zobowiązuje się oddać osobie, na rzecz której ustanowione jest prawo, lokal mieszkalny do używania, a osoba ta zobowiązuje się wnieść wkład mieszkaniowy oraz uiszczać opłaty określone w ustawie i w statucie spółdzielni. Spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego może być ustanowione na rzecz członka spółdzielni albo członka spółdzielni i jego małżonka.

W myśl art. 9 ust. 3 ww. ustawy:

Spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego jest niezbywalne, nie przechodzi na spadkobierców i nie podlega egzekucji.

Zatem, ze spółdzielczym lokatorskim prawem do lokalu związany jest wkład mieszkaniowy, który członkowie spółdzielni są obowiązani wnieść w celu uczestniczenia w pokryciu kosztów budowy lokalu.

Zgodnie z art. 11 ust. 1 tej ustawy:

Spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego wygasa z chwilą ustania członkostwa oraz w innych wypadkach określonych w niniejszym rozdziale.

Stosownie do art. 11 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych:

W przypadku wygaśnięcia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego spółdzielnia, z zastrzeżeniem art. 15 i art. 161, ogłasza nie później niż w ciągu 3 miesięcy od dnia opróżnienia lokalu, zgodnie z postanowieniami statutu, przetarg na ustanowienie odrębnej własności tego lokalu, zawiadamiając o przetargu w sposób określony w statucie oraz przez publikację ogłoszenia w prasie lokalnej. Warunkiem przeniesienia odrębnej własności lokalu jest wpłata wartości rynkowej lokalu.

Natomiast w myśl art. 11 ust. 2¹ ww. ustawy:

W wypadku wygaśnięcia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego spółdzielnia wypłaca osobie uprawnionej wartość rynkową tego lokalu. Przysługująca osobie uprawnionej wartość rynkowa nie może być wyższa od kwoty, jaką spółdzielnia uzyska od osoby obejmującej lokal w wyniku przetargu przeprowadzonego przez spółdzielnię zgodnie z postanowieniami statutu.

Na mocy art. 11 ust. 2² ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych:

Z wartości rynkowej lokalu potrąca się przypadającą na dany lokal część zobowiązań spółdzielni związanych z budową, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 1, w tym w szczególności niewniesiony wkład mieszkaniowy. Jeżeli spółdzielnia skorzystała z pomocy uzyskanej ze środków publicznych lub z innych środków, potrąca się również nominalną kwotę umorzenia kredytu lub dotacji, w części przypadającej na ten lokal oraz kwoty zaległych opłat, o których mowa w art. 4 ust. 1, a także koszty określenia wartości rynkowej lokalu.

Zwrócić należy uwagę, że precyzując zakres zwolnienia ustanowionego przepisem art. 21 ust. 1 pkt 50 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawodawca wskazał wyraźnie, że obejmuje ono uzyskane ze wskazanego wyżej tytułu przychody, jedynie do wysokości wniesionych udziałów lub wkładów do spółdzielni. Użyty w art. 21 ust. 1 pkt 50 ww. ustawy zwrot „do wysokości wniesionych udziałów lub wkładów” określa bowiem zakres opisanego zwolnienia przedmiotowego. Przepis ten wskazuje wprost, że zwolnieniu podlega nie cała kwota przychodu uzyskanego przez uprawnionego w wypadku wygaśnięcia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego, tj. uzyskana przez niego kwota odpowiadająca „wartości rynkowej lokalu”, ale jedynie ta jego część, która odpowiada kwocie faktycznie wniesionego wkładu.

W świetle powołanych przepisów uznać należy, iż przychód z tytułu wartości rynkowej lokalu mieszkalnego do wysokości uprzednio wniesionego wkładu do spółdzielni mieszkaniowej korzysta ze zwolnienia opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 50 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Natomiast nadwyżka ponad wniesiony wkład stanowi przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Przychód ten jest traktowany jako przychód z „innych źródeł” zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i podlega opodatkowaniu według skali, o której mowa w art. 27 ust. 1 tej ustawy.

Mając na uwadze powyższe, w Pani sytuacji przychodem do opodatkowania jest różnica między wartością rynkową lokalu (tj. 710.000 zł) a wniesionym przez Panią wkładem do Spółdzielni Mieszkaniowej (tj. 376.602,11 zł). Kwota wniesionego przez Panią wkładu objęta jest zwolnieniem przedmiotowym z art. 21 ust. 1 pkt 50 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Kwota do opodatkowania wynosi zatem 333.397,89 zł.

Fakt, że Spółdzielnia – na podstawie odrębnych przepisów – dokonała potrącenia zobowiązań, które na Pani ciążyły i nie wypłaciła tej części wartości rynkowej lokalu pozostaje bez wpływu na powstanie przychodu do opodatkowania.

Zatem jest Pani zobowiązana do uwzględnienia kwoty wykazanej w informacji PIT-11 – tj. 333.397,89 zł – w rozliczeniu rocznym i odprowadzenia z tego tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych.

W uzasadnieniu własnego stanowiska w sprawie odwołała się Pani do art. 21 ust. 1 pkt 142 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych do przychodu powstałego z tytułu wygaśnięcia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego i wykazanego w informacji PIT-11 wystawionej przez Spółdzielnię Mieszkaniową, tj. 333.397,89 zł.

Na mocy art. 21 ust. 1 pkt 142 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

wolne od podatku dochodowego są kwoty umorzonych zobowiązań niezwiązanych z pozarolniczą działalnością gospodarczą, jeżeli umorzenie zobowiązań związane jest z postępowaniem upadłościowym.

Zauważyć należy, że do kategorii przychodów z innych źródeł zalicza się m.in. wartość umorzonych zobowiązań osoby fizycznej, jeśli zobowiązania te nie były związane z działalnością gospodarczą prowadzoną przez tę osobę. Umorzeniem zobowiązania w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jest zwolnienie dłużnika z długu. Czynność taka powoduje, że zobowiązanie dłużnika wygasa. Po stronie dłużnika następuje zmniejszenie pasywów. Dłużnik zostaje zwolniony z obowiązku świadczenia na rzecz wierzyciela, a więc z obowiązku przekazania na rzecz wierzyciela wartości umorzonego zobowiązania.

Postępowanie upadłościowe jest uregulowane w ustawie z 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 614 ze zm.). Ustawa ta reguluje m.in. postępowanie upadłościowe wobec osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej, w tym zasady umarzania zobowiązań upadłego.

I tak, zgodnie z art. 491²¹ ust. 1 Prawa upadłościowego:

Po wykonaniu przez upadłego obowiązków określonych w planie spłaty wierzycieli sąd wydaje postanowienie o stwierdzeniu wykonania planu spłaty wierzycieli i umorzeniu zobowiązań upadłego powstałych przed dniem ogłoszenia upadłości i niewykonanych w wyniku wykonania planu spłaty wierzycieli.

Jak wynika z tego przepisu, umorzenie wierzytelności związane z postępowaniem upadłościowym następuje:

-po wykonaniu planu spłaty wierzycieli;

-na mocy postanowienia sądu.

Podkreślenia wymaga, że zwolnienia podatkowe oraz ulgi są wyjątkiem od zasady powszechności opodatkowania, dlatego do interpretacji przepisów je ustanawiających należy stosować wykładnię ścisłą, która nie wychodzi poza literalne brzmienie przepisów. Stąd też, prawo do korzystania z przedmiotowej ulgi przysługuje podatnikowi tylko i wyłącznie w sytuacji spełnienia wszystkich przesłanek wskazanych w przepisie prawa.

Z treści zacytowanych przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wynika, że zwolnienie przewidziane w art. 21 ust. 1 pkt 142 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych dotyczy wyłącznie umorzenia zobowiązań, które zostało dokonane w trybie ustawy Prawo upadłościowe (czyli na podstawie postanowienia sądu).

Z opisu stanu faktycznego wynika, że Spółdzielnia Mieszkaniowa – działając na podstawie art. 11 ust. 2² ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych – dokonała potrącenia z wartości rynkowej lokalu (sprzedanego w przetargu) z tytułu kosztów: określenia wartości rynkowej lokalu, opłat, o których mowa w art. 4 ust. 1 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, zaciągniętego kredytu na budowę/niewniesiony wkład mieszkaniowy wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, kosztów procesów prowadzonych przeciwko Pani, kosztów ogłoszeń prasowych oraz zaświadczeń z Urzędu Miasta, co łącznie składa się na potrąconą przez Spółdzielnię mieszkaniową z wartości rynkowej kwotę: 686.446,02 zł. Oznacza to, że wierzytelności Spółdzielni nie zostały umorzone, tylko pokryte z kwoty należnej Pani wypłaty z tytułu wartości rynkowej lokalu, w związku z wygaśnięciem spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego. Zatem w opisanej sprawie nie znajdzie zastosowanie przedmiotowe, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 142 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Reasumując, zwolnieniem przedmiotowym z art. 21 ust. 1 pkt 50 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych objęta jest kwota 376.602,11 zł. Natomiast kwota przychodu wykazanego w informacji PIT-11 wystawionej przez Spółdzielnię Mieszkaniową nie jest kwotą umorzonego zobowiązania, a w konsekwencji nie ma zastosowania zwolnienie przedmiotowe, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 142 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Przychód w wysokości 333.397,89 zł stanowi przychód z innych źródeł (art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy) i podlega opodatkowaniu na tzw. zasadach ogólnych, według skali podatkowej (art. 27 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Zatem jest Pani zobowiązana do uwzględnienia przedmiotowej kwoty wykazanej w informacji PIT-11 – tj. 333.397,89 zł – w rozliczeniu rocznym i odprowadzenia z tego tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Wydając interpretację indywidualną w trybie art. 14b § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622), nie przeprowadzam postępowania dowodowego, bowiem do postępowania w sprawie wydania interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego nie mają zastosowania przepisy o postępowaniu podatkowym, a postępowanie dowodowe jest częścią postępowania podatkowego. Przemiotem oceny nie była zatem kwestia prawidłowości podanych w opisie stanu faktycznego kwot, które stanowią element opisu stanu faktycznego. Postępowanie w sprawie udzielenie interpretacji indywidualnej ma na celu wyjaśnienie wątpliwości co do sposobu zastosowania przepisów prawa podatkowego materialnego do określonego stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego). Zatem, dokonując interpretacji podatkowej w trybie art. 14b ustawy Ordynacja podatkowa, nie dokonuję wyliczeń. Zgodnie bowiem z zasadą samoopodatkowania, obowiązującą w polskim systemie podatkowym, na podatniku spoczywa obowiązek dokonania oceny własnej sytuacji prawnopodatkowej, a po jej dokonaniu zachowania się zgodnie z przepisami prawa podatkowego, bowiem prawidłowość takiego wyliczenia podlega weryfikacji przez organ podatkowy w postępowaniu podatkowym.

Przedmiotem interpretacji indywidualnej nie jest kwestia poprawności obliczeń dokonanych przez Spółdzielnię Mieszkaniową ani zasadności działań podjętych przez Spółdzielnię Mieszkaniową na podstawie odrębnych przepisów.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.

·Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

·Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.