Interpretacja indywidualna z dnia 24 czerwca 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0112-KDIL1-1.4012.255.2026.3.JKU

Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

16 marca 2026 r. wpłynął Pani wniosek z 14 marca 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, która dotyczy podatku od towarów i usług w zakresie zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 19 lit. c) ustawy świadczonych przez Panią usług logopedycznych i neurologopedycznych oraz niewliczania tych usług do wartości sprzedaży, o której mowa w art. 113 ust. 1 ustawy.

Uzupełniła go Pani pismami z 22 maja 2026 r. (wpływ 22 maja 2026 r.), 2 czerwca 2026 r. (wpływ 2 czerwca 2026 r.) oraz 11 czerwca 2026 r. (wpływ 11 czerwca 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

Jest Pani logopedą i prowadzi Pani od 2 lipca 2021 r. jednoosobową działalność gospodarczą pod firmą (...) (...).

Prowadzi Pani księgę przychodów i rozchodów, a dochody z prowadzonej działalności gospodarczej opodatkowane są podatkiem progresywnym (skala podatkowa).

W ramach prowadzonej działalności gospodarczej świadczy Pani usługi m.in. w zakresie: działalność logopedyczna (PKD 86.99.C), kursy i szkolenia związane ze zdobywaniem wiedzy, umiejętności i kwalifikacji zawodowych w formach pozaszkolnych (PKD 85.59.B), pozostałe pozaszkolne formy edukacji, gdzie indziej niesklasyfikowane (PKD 85.59.D), działalność wspomagająca edukację, gdzie indziej niesklasyfikowana (PKD 85.69.Z).

W ramach działalności gospodarczej nie zatrudnia Pani pracowników na podstawie umowy o pracę, ani na podstawie umowy cywilno-prawnej. Nie jest Pani zarejestrowana jako podmiot leczniczy w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. W latach 2002-2016 ukończyła Pani m.in. jednolite pięcioletnie studia magisterskie na kierunku „Rewalidacja Osób Chorych i Niepełnosprawnych” na Uniwersytecie (...), oraz studia podyplomowe: „Logopedia z Terapią Pedagogiczną” na tej samej uczelni; „Edukacja Wczesnoszkolna i Przedszkolna” na (...) Akademii (...) i „Neurologopedia” na Wyższej Szkole (...). Ponadto ukończyła Pani w roku 2022 studia doktoranckie w zakresie wspomagania rozwoju dzieci z zaburzeniami ze spektrum autyzmu.

Ukończyła Pani również szereg specjalistycznych kursów zawodowych.

Jako neurologopeda zajmuje się Pani diagnozowaniem i terapią zaburzeń mowy, komunikacji oraz sprawności aparatu mowy. Ma to związek budową narządów artykulacyjnych oraz funkcjami – żucia, gryzienia, połykania, oddychania, które wynikają z uszkodzeń lub dysfunkcji ośrodkowego układu nerwowego. Pani pacjentami mogą być dzieci i dorośli po udarach, urazach, w przebiegu chorób i zaburzeń rozwoju, np. porażenie mózgowe, zaburzenia ze spektrum autyzmu, zespoły genetyczne, choroby neurodegeneracyjne, a także niemowlęta z zaburzeniami karmienia i rozwoju mowy.

Jako neurologopeda jest Pani częścią zespołu diagnostycznego razem z psychologiem i lekarzem psychiatrą. Jest Pani certyfikowanym diagnostą narzędzia ADOS-2 uznanego na całym świecie jako złoty standard w diagnozie zaburzeń ze spektrum autyzmu. Prowadzi Pani również terapię osób w spektrum autyzmu oraz wspiera Pani ich rodziców, rodziny i nauczycieli udzielając konkretnych wskazówek do pracy na terenie domu, przedszkola, czy szkoły.

Usługi logopedyczne będące przedmiotem wniosku świadczy Pani w ramach wykonywania zawodów medycznych, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej. Jest Pani osobą uprawnioną do świadczenia ww. usług na podstawie uzyskanych kwalifikacji – ukończone studia w dziedzinie logopedii oraz neurologopedii, liczne kursy i szkolenia specjalistyczne wyszczególnione w opisie stanu faktycznego wniosku.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy wyróżnia się dwie kategorie osób wykonujących zawód medyczny. Do pierwszej grupy należą osoby uprawnione na podstawie odrębnych przepisów do udzielania świadczeń zdrowotnych. Do drugiej grupy należą osoby legitymujące się nabyciem fachowych kwalifikacji do udzielania świadczeń zdrowotnych w określonym zakresie bądź w określonej dziedzinie medycyny.

Pani praca ma na celu:

·profilaktykę – przywrócenie prawidłowych funkcji połykania, żucia, gryzienia, poprzez masaż i ćwiczenia neurologopedyczne ma wpływ na prawidłowe funkcje oddechowe, prawidłową pozycję spoczynkową języka, a tym samym na pojawienie się mowy. Przywracanie prawidłowych funkcji oddychania, żucia, połykania ma również bezpośredni wpływ na profilaktykę wad zgryzu,

·wczesne wykrywanie autyzmu (badanie ADOS-2 zakłada możliwość diagnozy już w 12 miesiącu życia dziecka) ma za zadanie zapobieganie rozwijaniu się trudności rozwojowych. Prowadzona przez Panią wczesna diagnoza, terapia oraz wsparcie rodziców w codziennych działaniach ma na celu wczesne wsparcie rozwoju dzieci w spektrum autyzmu, pobudzanie i stymulowanie wszechstronnego, psychoruchowego oraz społecznego rozwoju. Pani działania obejmują wieloaspektową terapię, zmniejszanie trudności rozwojowych, przygotowanie do edukacji oraz wsparcie rodziny w procesie rehabilitacji.

·zachowanie, ochrona, ratowanie, przywracanie zdrowia – praca neurologopedy jest ściśle związana ze współpracą z laryngologiem oraz stomatologiem. To Pani często widzi ograniczenie rozwoju mowy w trudnościach ze słuchem, skróconym wędzidełkiem, przerośniętymi migdałkami, czy wadą zgryzu. Dzięki wczesnym zaleceniom i współpracy z lekarzami oraz masażami i ćwiczeniom neurologopedycznym udaje się ograniczyć choroby związane z górnymi drogami oddechowymi, przywrócić prawidłowy wzrost szczęki i żuchwy oraz zgryzu. Prawidłowy układ narządów artykulacyjnych oraz sposób oddychania ma bezpośredni wpływ na produkcję mowy,

·jako diagnosta i terapeuta, często zauważa Pani pierwsze symptomy zaburzeń związanych z leczeniem psychiatrycznym – depresja, zaburzenia obsesyjno-kompulsywne, zespół stresu pourazowego, napady lęku, fobie społeczne to częste trudności nabudowujące się na zaburzeniach ze spektrum autyzmu. Dlatego Pani praca często ma bezpośredni wpływ na ratowanie zdrowia Pani pacjentów, szczególnie nastolatków w spektrum autyzmu. Ich trudności związane z kontaktami społecznymi, trudnościami z rozumieniem emocji, intencji, oczekiwać innych ludzi, codzienne przebodźcowanie skutkuje nabudowującymi się zaburzeniami współwystępującymi, które wymagają wsparcia terapeutycznego oraz współpracy z lekarzem psychiatrą.

Prowadzi Pani również szkolenia oraz zajęcia ze studentami (m.in. medyczne podstawy zaburzeń ze spektrum autyzmu) mające na celu wsparcie nauczycieli przedszkoli i szkół, terapeutów, rodziców w rozwoju ich kompetencji. Uczenie strategii radzenia sobie z rozwojem umiejętności społeczno-komunikacyjnych, reagowaniem na trudne zachowania osób z zaburzeniami spektrum autyzmu oraz tworzenie warunków do dobrego funkcjonowania i komunikowania się ma bezpośredni wpływ na proces edukacji.

Odbiorcami świadczonych usług logopedycznych jest bardzo szeroka grupa pacjentów – od skrajnych wcześniaków, małych dzieci, które obejmuje swoją terapią jeszcze przed przedszkolem, młodzież i dorosłych w różnym wieku, po pacjentów geriatrycznych. Wśród nich są osoby z ciężkimi schorzeniami neurologicznymi, onkologicznymi, rozwojowymi, genetycznymi, autoimmunologicznymi, a także z zaburzoną artykulacją, dykcją i prozodią mowy.

Wśród osób na rzecz których wykonuje Pani swoje usługi są zarówno osoby mające wskazania medyczne, jak i osoby kierowane przez lekarzy specjalistów.

Osoby te w większości mają wskazania medyczne i kierowane są przez lekarzy różnych specjalności i z różnych ośrodków medycznych (szpitale, przychodnie, poradnie, ośrodki rehabilitacyjne, gabinety). Skrajne wcześniaki, noworodki kierowane są przez lekarzy neonatologów i pediatrów, pacjenci z uszkodzeniami neurologicznymi (mózgowe porażenia dziecięce, afazja rozwojowa, incydenty mózgowe, etc.) przez lekarzy neurologów i lekarzy rehabilitacji ruchowej, pacjenci z zaburzeniami zachowania (w tym spektrum autyzmu, upośledzenie umysłowe) przez lekarzy psychiatrów, pacjenci ortodontyczni z zaburzeniami orofacjalnymi przez lekarzy ortodontów i chirurgów szczękowych, pacjenci z szeroko rozumianymi problemami ze słuchem (od lekkich niedosłuchów po skrajną głuchotę) przez lekarzy otolaryngologów i foniatrów, a osoby z zaburzeniami widzenia (niewidome i niedowidzące) przez lekarzy okulistów i optometrystów, natomiast pacjenci z rzadkimi chorobami genetycznymi przez lekarzy genetyków. Współpracuje Pani również z rehabilitantami, fizjoterapeutami, psychologami, terapeutami widzenia, osteopatami, pedagogami itp.

Rozpoczęcie terapii logopedycznej – neurologopedycznej każdego pacjenta poprzedzone jest pierwszą wizytą – konsultacją neurologopedyczną, której celem jest ocena aktualnego stanu zdrowia pacjenta, diagnoza, badanie, wywiad i zapoznanie się z jego dokumentacją medyczną – wypisy szpitalne, wyniki badań medycznych, diagnozy lekarzy specjalistów etc. Na tej podstawie opracowuje Pani indywidulny program terapii dla każdego nowoprzyjętego pacjenta. W procesie terapii weryfikuje Pani program i dostosowuje go Pani do nowych potrzeb pacjenta, w zależności od postępów w terapii i ewentualnych nowych wyników badań. Podczas badania neurologopedycznego, czy też w procesie terapii prosi Pani pacjentów o kontrolne wykonanie obiektywnych badań medycznych. Na ich podstawie ocenia Pani postępy w stymulacji i weryfikuje Pani program terapii.

Uzupełnienie wniosku

1.Nie jest Pani czynnym, zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług. Korzysta Pani ze zwolnienia podmiotowego od podatku VAT na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy o VAT.

2.W związku z pytaniami dotyczącymi sformułowania „Współpracuję również z rehabilitantami, fizjoterapeutami, psychologami, terapeutami widzenia, osteopatami, pedagogami itp.” wyjaśnia Pani, co następuje:

a)wszelkie usługi logopedyczne i neurologopedyczne opisane we wniosku świadczy Pani osobiście.

b)nie zatrudnia Pani żadnych innych osób do świadczenia usług logopedycznych – ani na podstawie umowy o pracę, ani na podstawie umowy cywilnoprawnej.

c)nie nabywa Pani żadnych usług we własnym imieniu na rzecz osób trzecich (pacjentów).

d)ani nie nabywa Pani usług we własnym imieniu na rzecz pacjentów, ani nie zatrudnia Pani ww. specjalistów. Sformułowanie „współpracuję” użyte we wniosku oznacza wyłącznie, że:

-uwzględnia Pani w swojej pracy dokumentację medyczną pacjenta wystawioną przez innych specjalistów (rehabilitantów, fizjoterapeutów, psychologów, osteopatów, pedagogów itp.), lub

-kieruje Pani pacjenta do innego specjalisty w celu wykonania dodatkowych badań bądź uzyskania konsultacji – bez zawierania jakichkolwiek umów i bez nabywania usług na rzecz pacjenta.

W żadnym wypadku nie pośredniczy Pani w nabywaniu usług medycznych na rzecz pacjentów i nie jest Pani stroną umów z innymi specjalistami w tym zakresie.

e)Nie podpisywała Pani i nie planuje Pani podpisywać umów cywilnoprawnych z innymi osobami w związku z działalnością opisaną we wniosku. Prowadzi Pani wyłącznie jednoosobową działalność gospodarczą i osobiście świadczy Pani wszystkie opisane usługi.

Świadczone przez Panią usługi logopedyczne i neurologopedyczne są realizowane w ramach wykonywania zawodu medycznego w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (t. j. Dz.U. z 2024 r. poz. 799 ze zm.), jako że posiada Pani fachowe kwalifikacje do udzielania świadczeń zdrowotnych w określonym zakresie – w dziedzinie logopedii i neurologopedii. Przepisami, na podstawie których jest Pani uprawniona do udzielania świadczeń zdrowotnych, są poniżej wskazane regulacje. Zasadniczą definicję zawiera art. 2 ust. 1 pkt 2 u.d.l., tj. osoba wykonująca zawód medyczny – osoba uprawniona na podstawie odrębnych przepisów do udzielania świadczeń zdrowotnych oraz osoba legitymująca się nabyciem fachowych kwalifikacji do udzielania świadczeń zdrowotnych w określonym zakresie lub w określonej dziedzinie medycyny oraz Art. 2 ust. 1 pkt 10 u.d.l. tj. Świadczenie zdrowotne – działania służące zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu lub poprawie zdrowia oraz inne działania medyczne wynikające z procesu leczenia lub przepisów odrębnych regulujących zasady ich wykonywania. Logopeda/neurologopeda mieści się w drugiej kategorii ww. definicji - jako osoba legitymująca się nabyciem fachowych kwalifikacji do udzielania świadczeń zdrowotnych w określonym zakresie (mowa, komunikacja, funkcje oralne).

Ustawa o działalności leczniczej nie wymaga, aby zawód był uregulowany odrębną ustawą korporacyjną — wystarczy posiadanie kwalifikacji fachowych.

Rozporządzenie MZ w sprawie kwalifikacji pracowników podmiotów leczniczych. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 20 lipca 2011 r. w sprawie kwalifikacji wymaganych od pracowników na poszczególnych rodzajach stanowisk pracy w podmiotach leczniczych niebędących przedsiębiorcami (Dz.U. z 2011 r. Nr 151, poz. 896) wprost wymienia stanowisko logopedy wśród pracowników podmiotów leczniczych i określa dla niego minimalne kwalifikacje zawodowe (tytuł magistra na kierunku logopedia lub ukończenie studiów wyższych i podyplomowych z logopedii).

Posiada Pani tytuł magistra oraz specjalistyczne wykształcenie podyplomowe z neurologopedii, co spełnia i przewyższa wymagania kwalifikacyjne określone w ww. rozporządzeniu, uprawniając Panią do udzielania świadczeń zdrowotnych w podmiocie leczniczym.

Świadczenia gwarantowane z zakresu rehabilitacji leczniczej. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 6 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu rehabilitacji leczniczej (t. j. Dz.U. z 2021 r. poz. 1505 ze zm.) wymienia terapię logopedyczną i neurologopedyczną jako świadczenie gwarantowane finansowane ze środków publicznych (NFZ), wykonywaną przez logopedę posiadającego odpowiednie kwalifikacje. Fakt objęcia tych usług finansowaniem publicznym w ramach systemu ochrony zdrowia potwierdza ich charakter jako świadczeń zdrowotnych.

Analogiczne regulacje zawiera Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 22 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia szpitalnego (t. j. Dz.U. z 2023 r. poz. 2295 ze zm.) - logopedia figuruje w wykazach świadczeń szpitalnych i rehabilitacyjnych jako element opieki medycznej.

Dokumentacja medyczna. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 9 listopada 2015 r. w sprawie rodzajów, zakresu i wzorów dokumentacji medycznej oraz sposobu jej przetwarzania (t. j. Dz.U. z 2022 r. poz. 1304 ze zm.) nakłada na logopedów udzielających świadczeń zdrowotnych obowiązek prowadzenia dokumentacji medycznej pacjenta. Prowadzi Pani wymaganą dokumentację medyczną (karty pacjenta, protokoły diagnostyczne, wyniki badań) zgodnie z wymogami ww. rozporządzenia, co potwierdza, że Pani działalność mieści się w reżimie prawnym udzielania świadczeń zdrowotnych.

Ustawa o niektórych zawodach medycznych z 2023 r. Ustawa z dnia 17 sierpnia 2023 r. o niektórych zawodach medycznych (Dz.U. z 2023 r. poz. 1972 ze zm.) po raz pierwszy w polskim prawie wprost objęła zawód logopedy katalogiem zawodów medycznych uregulowanych ustawowo (art. 2 ust. 1 pkt 14 ww. ustawy). Ustawa ta weszła w życie z dniem 26 marca 2024 r. i określa minimalne kwalifikacje, warunki wykonywania zawodu logopedy oraz obowiązki związane z doskonaleniem zawodowym.

Art. 2 ust. 1 pkt 14 ustawy z 2023 r. Logopeda – osoba, która uzyskała tytuł zawodowy magistra na kierunku (specjalności) logopedia lub ukończyła studia wyższe i uzyskała tytuł magistra oraz ukończyła studia podyplomowe w zakresie logopedii. Spełnia Pani wymagania określone w art. 2 ust. 1 pkt 14 cytowanej ustawy — posiada Pani tytuł magistra i ukończyłam studia podyplomowe z neurologopedii. Z mocy tej ustawy jest Pani zatem ustawowo uprawnionym pracownikiem medycznym uprawnionym do udzielania świadczeń zdrowotnych w zakresie logopedii i neurologopedii.

Bezpośrednim i nadrzędnym celem świadczonych przez Panią usług jest cel terapeutyczny ukierunkowany na poprawę stanu zdrowia pacjenta.

W przypadku diagnozy i terapii spektrum autyzmu (ASD) – które jest całościowym zaburzeniem rozwoju o podłożu neurobiologicznym (kod 6A02 w medycznej klasyfikacji ICD-11 według wytycznych WHO, F.84.0 w klasyfikacji ICD-10 obowiązującej w Polsce) – celem terapeutycznym jest stymulacja ośrodkowego układu nerwowego, rozwijanie i odbudowa funkcji językowych, komunikacyjnych oraz społecznych, a także redukcja barier w interakcji, co bezpośrednio poprawia dobrostan psychofizyczny i funkcjonowanie zdrowotne pacjenta i jego rodziny.

Celem terapeutycznym działań neurologopedycznych jest również likwidacja lub minimalizowanie dysfagii. Diagnoza i terapia zaburzeń gryzienia, żucia i połykania. Celem jest umożliwienie bezpiecznego przyjmowania pokarmów, ochrona przed zachłyśnięciem i zachłystowym zapaleniem płuc. Regulacja napięcia mięśniowego, normalizacja napięcia mięśni obszaru ustno-twarzowego (twarzy, języka, warg), co wpływa na prawidłowe domykanie ust, połykanie śliny i właściwy tor oddechowy (nosowy). U pacjentów po udarach lub urazach mózgu celem jest ponowne uruchomienie mowy, zdolności rozumienia, czytania i pisania. Istotna jest też poprawa wyrazistości mowy (terapia dyzartrii). Usprawnienie motoryki aparatu artykulacyjnego u pacjentów ze schorzeniami neurologicznymi (np. MPD), aby ich mowa była zrozumiała dla otoczenia. Ważny aspekt Pani pracy to wprowadzenie komunikacji alternatywnej (AAC). Jeśli pacjent (np. z głębokim autyzmem lub porażeniem) nie jest w stanie mówić, celem jest wypracowanie innego sposobu komunikacji (np. za pomocą gestów, piktogramów, programu Mówik, cyber-oka), co pozwala mu zgłaszać swoje potrzeby życiowe. Wczesna stymulacja logopedyczna pozwala na stymulację plastyczności mózgu. U noworodków (np. wcześniaków) i małych dzieci celem jest wygaszanie przetrwałych odruchów niemowlęcych i wypracowywanie prawidłowych, dojrzałych wzorców ruchowych w obrębie twarzoczaszki, a także integracja sensoryczno-motoryczna. Odwrażliwianie lub dowrażliwienie sensoryczne strefy orofacjalnej u dzieci z nadwrażliwością dotykową (częste w spektrum autyzmu), co umożliwia bezbolesne jedzenie, mycie zębów i dotyk.

Usługi stanowią opiekę medyczną i są ukierunkowane bezpośrednio na realizację tych celów.

Autyzm dotyka sfery neurobiologicznej, a brak wczesnej diagnozy i opieki logopedycznej/ neurologopedycznej prowadzi do poważnych, wtórnych konsekwencji zdrowotnych. Pani działania są nakierowane na medyczne wsparcie pacjenta w celu zminimalizowania skutków tego neurozaburzenia.

Działania profilaktyczne obejmują wczesne wykrywanie zaburzeń ze spektrum autyzmu, zaburzeń mowy, połykania, skróconego wędzidełka podjęzykowego lub wargowego, toru oddechowego oraz deficytów komunikacyjnych w przypadku spektrum autyzmu. Zapobiega to utrwalaniu wad anatomicznych oraz powstawaniu wtórnych zaburzeń psychicznych (np. stanów lękowych u dzieci z ASD).

Zachowanie zdrowia polega na utrzymywaniu sprawności aparatu artykulacyjnego i funkcji poznawczych u osób z chorobami neurodegeneracyjnymi (np. demencja, choroba Parkinsona, postępujące formy ASD u dorosłych), co opóźnia regres i chroni przed degradacją biologiczną.

Ratowanie zdrowia i życia dotyczy natychmiastowej terapii dysfagii (zaburzeń połykania) u noworodków, skrajnych wcześniaków lub pacjentów po udarach. Bezpośrednio chroni to przed zachłystowym zapaleniem płuc, niedożywieniem i śmiercią.

Przywracanie zdrowia: Procesy neurorehabilitacyjne zmierzające do odbudowy zniszczonych funkcji językowych (np. terapia afazji po udarach i urazach czaszkowo-mózgowych), czyli przywracanie pacjenta do dobrostanu zdrowotnego.

Poprawa zdrowia ma na celu korygowanie istniejących wad wymowy, usprawnianie motoryki narządów mowy oraz wprowadzanie systemów komunikacji alternatywnej (AAC), co znacząco podnosi jakość życia pacjenta i eliminuje zachowania autoagresywne wywołane barierą językową.

W Pani praktyce, a zwłaszcza w procesie diagnostycznym spektrum autyzmu, cele te przejawiają się następująco:

Profilaktyka, to zapobieganie powstawaniu wtórnych zaburzeń psychicznych i neurologicznych (np. głębokiej depresji, stanów lękowych, mutyzmu wybiórczego, agresji czy autoagresji), które u pacjentów z ASD wynikają bezpośrednio z trudności komunikacyjno-społecznych.

Zachowanie i przywracanie zdrowia, to utrzymywanie i stymulowanie plastyczności mózgu, przywracanie naturalnych odruchów fizjologicznych w obrębie aparatu mowy oraz wypracowywanie alternatywnych mechanizmów komunikacji (np. AAC) w przypadku braku mowy werbalnej. Diagnoza skróconego wędzidełka oraz toru oddechowego, które mają bezpośredni wpływ na wady zgryzu.

Dzięki wczesnej interwencji można uniknąć aparatu ortodontycznego w przyszłości dziecka, a oddychanie nosem ma bezpośredni wpływ na dotlenienie mózgu i jego pracę.

Ratowanie zdrowia, to wczesne wykrywanie nieprawidłowości w rozwoju neurologicznym, co pozwala na natychmiastowe podjęcie interwencji kryzysowej, zanim u pacjenta dojdzie do nieodwracalnych regresów rozwojowych. Neurologopeda diagnozuje i prowadzi terapię zaburzenia połykania (dysfagię), zauważa i diagnozuje skrócenie wędzidełka podjęzykowego i wargowego.

Praca ta chroni pacjenta przed bezpośrednim zagrożeniem życia, takim jak zachłystowe zapalenie płuc czy niedożywienie.

Poprawa zdrowia, to podnoszenie sprawności aparatu artykulacyjnego, regulacja napięcia mięśniowego w obszarze twarzoczaszki oraz poprawa integracji sensoryczno-motorycznej.

Każdy proces diagnostyczny i terapeutyczny bezwzględnie rozpoczyna się od szczegółowej weryfikacji stanu zdrowia pacjenta. Każde badanie rozpoczyna się od zebrania wywiadu medycznego (w przypadku dzieci – wywiadu okołoporodowego i rozwojowego). Wywiad ten obejmuje m.in. analizę przebiegu ciąży, porodu, rozwoju psychoruchowego, historii chorób współistniejących oraz przyjmowanych przez pacjenta leków. Działanie to służy ustaleniu etiologii (podłoża) zaburzeń komunikacyjnych oraz wykluczeniu przeciwwskazań do niektórych form terapii orofacjalnej.

Następnie dokonuje Pani analizy dokumentacji medycznej i wyników badań. Przed postawieniem diagnozy ADOS-2 lub diagnozy funkcjonalnej, obligatoryjnie dokonuje Pani weryfikacji aktualnych wyników badań medycznych pacjenta. Analizie podlegają m.in. wypisy ze szpitali (karty informacyjne leczenia szpitalnego), opinie lekarza psychiatry, neurologa dziecięcego, a także wyniki badań specjalistycznych: EEG, rezonansu magnetycznego (MRI) mózgowia, tomografii komputerowej (TK) czy badań audiometrycznych (słuchu). Analiza ta pozwala na powiązanie obserwowanych objawów (np. braku mowy, stereotypii) z biologicznym i neurologicznym stanem organizmu pacjenta.

Następnie odbywa się kliniczna ocena stanu przedmiotowego. Diagnoza zaburzeń ze spektrum autyzmu odbywa się na zasadzie obserwacji i prób diagnostycznych odpowiednich dla narzędzia ADOS-2. W procesie diagnozy ASD neurologopeda musi odróżnić autyzm od innych schorzeń o podłożu medycznym, takich jak afazja dziecięca, alalia, niedosłuch, upośledzenie umysłowe czy specyficzne zaburzenia językowe (SLI). To działanie o charakterze ściśle medycznodiagnostycznym.

Diagnoza neurologopedyczna opiera się na badaniu struktur anatomicznych i funkcji układu nerwowego pacjenta. Bezpośrednio weryfikuje Pani stan zdrowia fizycznego pacjenta poprzez badanie odruchów fizjologicznych w obrębie twarzoczaszki, ocenę napięcia mięśniowego aparatu artykulacyjnego, ocenę pracy nerwów czaszkowych (odpowiedzialnych m.in. za ruchy języka, warg, podniebienia) oraz badanie funkcji połykania i sposobu oddychania.

Świadczenia te są realizowane w oparciu o następujące ścieżki skierowań i wskazań medycznych.

Znaczna część pacjentów trafia do Pani gabinetu na wyraźne zalecenie lub ze skierowaniem od lekarzy specjalistów, takich jak: lekarz psychiatra dziecięcy, neurolog, neurochirurg, pediatra, neonatolog czy lekarz rehabilitacji medycznej. W przypadku pacjentów z podejrzeniem lub rozpoznaniem zaburzeń ze spektrum autyzmu (ASD), ocena neurologopedyczna jest kluczowym elementem zaleconego przez lekarza procesu diagnostyki różnicowej. Wskazania kliniczne wynikają zazwyczaj z dokumentacji medycznej. Pacjenci zgłaszający się na terapię bardzo często legitymują się już istniejącą dokumentacją medyczną (np. kartami informacyjnymi z leczenia szpitalnego, orzeczeniami o niepełnosprawności ze względu na schorzenia neurologiczne czy opiniami lekarzy psychiatrów), która wprost wskazuje na konieczność podjęcia neurorehabilitacji. W przypadkach, gdy pacjent trafia do gabinetu bez formalnego skierowania (np. zaniepokojony rodzic), pierwszym etapem jest zawsze przeprowadzenie wstępnej specjalistycznej diagnozy neurologopedycznej i dopiero stwierdzenie obiektywnych wskazań medycznych (klinicznych) kwalifikuje pacjenta do terapii. Ma ona na celu obiektywne stwierdzenie lub wykluczenie patologii medycznych (np. zaburzeń połykania, asymetrii napięcia mięśniowego, niedokształcenia mowy o charakterze afatycznym). W sytuacjach podejrzenia ASD pacjent jest przez Panią badany narzędziem ADOS-2 i niezwłocznie kierowany do lekarza psychiatry dziecięcego w celu dopełnienia procedury medycznej.

W ramach wykonywania każdej usługi logopedycznej i neurologopedycznej dokonuje Pani szczegółowej weryfikacji stanu zdrowia konkretnego pacjenta, dopasowanej do jego indywidualnej sytuacji klinicznej. Czynności te realizuje Pani na każdym etapie postępowania diagnostyczno-terapeutycznego poprzez przeprowadzanie zindywidualizowanego wywiadu medycznego (anamnezy). Przed rozpoczęciem jakichkolwiek działań zbiera Pani szczegółowy wywiad medyczny. W przypadku dzieci obejmuje on przebieg ciąży, porodu, okresu okołoporodowego oraz rozwój psychoruchowy. W przypadku dorosłych dotyczy m.in. historii incydentów neurologicznych (udarów, urazów), chorób współistniejących (laryngologicznych, neurologicznych, psychicznych), przyjmowanych leków oraz ewentualnych przeciwwskazań do wdrożenia określonych technik terapeutycznych. Następnie robi Pani analizę dokumentacji medycznej i wyników badań pacjenta. Każdorazowo weryfikuje Pani stan zdrowia pacjenta na podstawie dostarczonych przez niego lub jego opiekunów aktualnych wyników badań.

Analizie podlegają m.in. opinie i zaświadczenia lekarzy specjalistów (psychiatrów dziecięcych, neurologów, audiologów), karty informacyjne z leczenia szpitalnego (wypisy), a także obiektywne wyniki medycznych badań diagnostycznych, takich jak: badania słuchu (audiometria, ABR), zapisy EEG, rezonans magnetyczny (MRI) czy tomografia komputerowa (TK). Weryfikacja stanu zdrowia pacjenta nie jest czynnością jednorazową. Na każdej kolejnej wizycie terapeutycznej kontroluje Pani stan zdrowia pacjenta, kontroluje Pani postępy w terapii oraz stopień regeneracji funkcji układu nerwowego, poziom rozwoju funkcji komunikacyjno-społecznych, co pozwala na bieżąco modyfikować program leczenia (neurorehabilitacji), terapii.

Odbiorcami świadczonych przez Panią usług są wyłącznie konkretni, zindywidualizowani pacjenci (osoby fizyczne), u których występują wskazania medyczne do podjęcia terapii lub diagnozy. W zależności od struktury zgłoszeń, usługi są świadczone na rzecz małoletnich pacjentów (dzieci i młodzieży). W tej grupie odbiorcami są pacjenci m.in. z zaburzeniami ze spektrum autyzmu (ASD), opóźnionym rozwojem mowy o podłożu neurologicznym, mózgowym porażeniem dziecięcym (MPD), zespołami genetycznymi czy wadami anatomicznymi aparatu artykulacyjnego. Drugą grupą odbiorców są osoby dorosłe wymagające neurorehabilitacji, np. po przebytych udarach mózgu, urazach czaszkowo-mózgowych, operacjach neurochirurgicznych lub zmagające się z chorobami neurodegeneracyjnymi (np. afazja, dyzartria, dysfagia) lub osoby z zaburzeniami ze spektrum autyzmu. Pani usługi o charakterze opieki medycznej są ukierunkowane bezpośrednio na organizm i stan zdrowia pacjenta. To pacjent poddawany jest badaniu fizykalnemu, wywiadowi medycznemu oraz terapii w celu przywrócenia lub poprawy jego funkcji życiowych i komunikacyjnych. W przypadku pacjentów małoletnich, rodzic lub opiekun prawny występuje wyłącznie w roli reprezentanta ustawowego (zezwala na badanie, przekazuje informacje w wywiadzie chorobowym) oraz płatnika realizującego należność finansową. Sam proces diagnostyczno-terapeutyczny nie jest jednak świadczony „na rzecz rodzica”, lecz ma na celu profilaktykę i ratowanie zdrowia dziecka.

Świadczone przez Panią usługi logopedyczne to zindywidualizowane świadczenia zdrowotne o charakterze profilaktycznym, diagnostycznym i rehabilitacyjnym, ukierunkowane na likwidowanie wad wymowy oraz barier komunikacyjnych uwarunkowanych anatomicznie lub funkcjonalnie. W praktyce usługi te obejmują diagnozę i korekcję wad artykulacyjnych (dyslalii), praca nad prawidłową realizacją dźwięków mowy, likwidowanie seplenienia, rerania, mowy bezdźwięcznej itp., wynikających z nieprawidłowej pracy lub budowy narządów artykulacyjnych. Praca logopedy to też terapia zaburzeń płynności mowy, diagnostyka kliniczna i niwelowanie jąkania oraz giełkotu, ukierunkowane na eliminację napięć mięśniowych i stresu psychosomatycznego wpływającego na mowę. To również terapia miofunkcjonalna, czyli przywracanie prawidłowych nawyków fizjologicznych (tzw. funkcji prymarnych) w obrębie jamy ustnej – właściwego sposobu oddychania (torem nosowym), prawidłowego połykania oraz właściwej pozycji spoczynkowej języka, co ma bezpośredni wpływ na profilaktykę wad zgryzu i zdrowie ogólne pacjenta.

Świadczone przez Panią usługi neurologopedyczne to wysokospecjalistyczne świadczenia z zakresu neurorehabilitacji. Skupiają się one na diagnozie i terapii zaburzeń mowy, języka oraz funkcji pokarmowych, które wynikają bezpośrednio z uszkodzeń lub dysfunkcji ośrodkowego i obwodowego układu nerwowego (OUN) oraz wad wrodzonych (genetycznych). W praktyce usługi te obejmują diagnozę ADOS-2 i terapię Spektrum Autyzmu (ASD), badanie neurobiologicznych mechanizmów komunikacji, budowanie i przywracanie kompetencji społeczno-językowych u pacjentów, których układ nerwowy rozwija się w sposób nietypowy. Terapia zaburzeń karmienia i połykania (Dysfagii), diagnozowanie odruchów orofacjalnych, stymulacja czuciowa (sensoryczna) i ruchowa (motoryczna) struktur jamy ustnej u niemowląt i dzieci z trudnościami w przyjmowaniu pokarmów, co chroni pacjentów przed niedożywieniem lub zachłystowym zapaleniem płuc (działanie ratujące zdrowie i życie). Kolejny aspekt to neurorehabilitacja chorych z afazją i dyzartrią, odbudowywanie sprawności językowej i artykulacyjnej u pacjentów po udarach mózgu, wypadkach (urazach czaszkowo-mózgowych) oraz z chorobami neurodegeneracyjnymi poprzez stymulację plastyczności mózgu. Ważna jest również regulacja napięcia mięśniowego sfery orofacjalnej, stosowanie medycznych technik manualnych (np. masażu logopedycznego, kinesiotapingu) w celu normalizacji napięcia mięśni twarzy, warg i języka u dzieci z mózgowym porażeniem dziecięcym (MPD) czy syndromami genetycznymi (np. Zespołem Downa).

Zarówno usługi logopedyczne, jak i neurologopedyczne polegają na przywracaniu, ratowaniu i poprawie zdrowia fizycznego oraz psychicznego pacjenta. W przypadku logopedii celem medycznym jest usprawnienie narządów wykonawczych mowy, natomiast w przypadku neurologopedii – bezpośrednia stymulacja i neurorehabilitacja uszkodzonych struktur układu nerwowego odpowiedzialnych za mowę i funkcje życiowe (połykanie, oddychanie). Każda z tych usług stanowi niezaprzeczalną formę opieki medycznej świadczonej na rzecz konkretnego pacjenta.

1.W świetle art. 43 ust. 1 pkt 19 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz.U. z 2024 r. poz. 361 ze zm.) zwolnieniu od podatku VAT podlegają usługi w zakresie opieki medycznej, służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia, świadczone w ramach wykonywania zawodów medycznych, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o działalności leczniczej.

Wskazane powyżej przepisy łącznie potwierdzają, że: logopeda/neurologopeda jest osobą wykonującą zawód medyczny w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o działalności leczniczej, posiada Pani fachowe kwalifikacje (tytuł magistra + studia podyplomowe z neurologopedii) wymagane przepisami prawa, od 26 marca 2024 r. zawód logopedy jest wprost wymieniony w ustawie z dnia 17 sierpnia 2023 r. o niektórych zawodach medycznych, świadczone przez Panią usługi spełniają ustawową definicję świadczenia zdrowotnego z art. 2 ust. 1 pkt 10 ustawy o działalności leczniczej.

W związku z powyższym spełniony jest podmiotowy warunek zwolnienia z VAT, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 19 lit. c) ustawy o VAT, tj. świadczenie usług przez osobę wykonującą zawód medyczny w rozumieniu przepisów o działalności leczniczej.

Podstawa prawna I – Potwierdzenie świadczenia usług w ramach zawodu medycznego:

Świadczone przez Panią usługi logopedyczne i neurologopedyczne są realizowane w ramach wykonywania zawodu medycznego w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (t. j. Dz.U. z 2024 r. poz. 799 ze zm.), jako że posiada Pani fachowe kwalifikacje do udzielania świadczeń zdrowotnych w określonym zakresie – w dziedzinie logopedii i neurologopedii. Przepisami, na podstawie których jest Pani uprawniona do udzielania świadczeń zdrowotnych, są poniżej wskazane regulacje.

Zasadniczą definicję zawiera art. 2 ust. 1 pkt 2 u.d.l., tj. osoba wykonująca zawód medyczny – osoba uprawniona na podstawie odrębnych przepisów do udzielania świadczeń zdrowotnych oraz osoba legitymująca się nabyciem fachowych kwalifikacji do udzielania świadczeń zdrowotnych w określonym zakresie lub w określonej dziedzinie medycyny oraz art. 2 ust. 1 pkt 10 u.d.l., tj. Świadczenie zdrowotne – działania służące zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu lub poprawie zdrowia oraz inne działania medyczne wynikające z procesu leczenia lub przepisów odrębnych regulujących zasady ich wykonywania. Logopeda/neurologopeda mieści się w drugiej kategorii ww. definicji — jako osoba legitymująca się nabyciem fachowych kwalifikacji do udzielania świadczeń zdrowotnych w określonym zakresie (mowa, komunikacja, funkcje oralne). Ustawa o działalności leczniczej nie wymaga, aby zawód był uregulowany odrębną ustawą korporacyjną — wystarczy posiadanie kwalifikacji fachowych.

Podstawa prawna II – Rozporządzenie MZ w sprawie kwalifikacji pracowników podmiotów leczniczych Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 20 lipca 2011 r. w sprawie kwalifikacji wymaganych od pracowników na poszczególnych rodzajach stanowisk pracy w podmiotach leczniczych niebędących przedsiębiorcami (Dz.U. z 2011 r. Nr 151, poz. 896) wprost wymienia stanowisko logopedy wśród pracowników podmiotów leczniczych i określa dla niego minimalne kwalifikacje zawodowe (tytuł magistra na kierunku logopedia lub ukończenie studiów wyższych i podyplomowych z logopedii).

Posiada Pani tytuł magistra oraz specjalistyczne wykształcenie podyplomowe z neurologopedii, co spełnia i przewyższa wymagania kwalifikacyjne określone w ww. rozporządzeniu, uprawniając Panią do udzielania świadczeń zdrowotnych w podmiocie leczniczym.

Podstawa prawna III – Świadczenia gwarantowane z zakresu rehabilitacji leczniczej Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 6 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu rehabilitacji leczniczej (t. j. Dz.U. z 2021 r. poz. 1505 ze zm.) wymienia terapię logopedyczną i neurologopedyczną jako świadczenie gwarantowane finansowane ze środków publicznych (NFZ), wykonywaną przez logopedę posiadającego odpowiednie kwalifikacje. Fakt objęcia tych usług finansowaniem publicznym w ramach systemu ochrony zdrowia potwierdza ich charakter jako świadczeń zdrowotnych.

Analogiczne regulacje zawiera Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 22 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia szpitalnego (t. j. Dz.U. z 2023 r. poz. 2295 ze zm.) — logopedia figuruje w wykazach świadczeń szpitalnych i rehabilitacyjnych jako element opieki medycznej.

Podstawa prawna IV – Dokumentacja medyczna. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 9 listopada 2015 r. w sprawie rodzajów, zakresu i wzorów dokumentacji medycznej oraz sposobu jej przetwarzania (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1304 ze zm.) nakłada na logopedów udzielających świadczeń zdrowotnych obowiązek prowadzenia dokumentacji medycznej pacjenta. Prowadzi Pani wymaganą dokumentację medyczną (karty pacjenta, protokoły diagnostyczne, wyniki badań) zgodnie z wymogami ww. rozporządzenia, co potwierdza, że Pani działalność mieści się w reżimie prawnym udzielania świadczeń zdrowotnych.

Podstawa prawna V – Ustawa o niektórych zawodach medycznych z 2023 r. Ustawa z dnia 17 sierpnia 2023 r. o niektórych zawodach medycznych (Dz.U. z 2023 r. poz. 1972 ze zm.) po raz pierwszy w polskim prawie wprost objęła zawód logopedy katalogiem zawodów medycznych uregulowanych ustawowo (art. 2 ust. 1 pkt 14 ww. ustawy). Ustawa ta weszła w życie z dniem 26 marca 2024 r. i określa minimalne kwalifikacje, warunki wykonywania zawodu logopedy oraz obowiązki związane z doskonaleniem zawodowym.

Art. 2 ust. 1 pkt 14 ustawy z 2023 r. Logopeda – osoba, która uzyskała tytuł zawodowy magistra na kierunku (specjalności) logopedia lub ukończyła studia wyższe i uzyskała tytuł magistra oraz ukończyła studia podyplomowe w zakresie logopedii. Spełnia Pani wymagania określone w art. 2 ust. 1 pkt 14 cytowanej ustawy — posiada Pani tytuł magistra i ukończyła Pani studia podyplomowe z neurologopedii. Z mocy tej ustawy jest Pani zatem ustawowo uprawnionym pracownikiem medycznym uprawnionym do udzielania świadczeń zdrowotnych w zakresie logopedii i neurologopedii.

2.Bezpośrednim i nadrzędnym celem świadczonych przez Panią usług jest cel terapeutyczny ukierunkowany na poprawę stanu zdrowia pacjenta.

W przypadku diagnozy i terapii spektrum autyzmu (ASD) – które jest całościowym zaburzeniem rozwoju o podłożu neurobiologicznym (kod 6A02 w medycznej klasyfikacji ICD-11 według wytycznych WHO, F.84.0 w klasyfikacji ICD-10 obowiązującej w Polsce) – celem terapeutycznym jest stymulacja ośrodkowego układu nerwowego, rozwijanie i odbudowa funkcji językowych, komunikacyjnych oraz społecznych, a także redukcja barier w interakcji, co bezpośrednio poprawia dobrostan psychofizyczny i funkcjonowanie zdrowotne pacjenta i jego rodziny.

Celem terapeutycznym działań neurologopedycznych jest również likwidacja lub minimalizowanie dysfagii. Diagnoza i terapia zaburzeń gryzienia, żucia i połykania. Celem jest umożliwienie bezpiecznego przyjmowania pokarmów, ochrona przed zachłyśnięciem i zachłystowym zapaleniem płuc. Regulacja napięcia mięśniowego, normalizacja napięcia mięśni obszaru ustno-twarzowego (twarzy, języka, warg), co wpływa na prawidłowe domykanie ust, połykanie śliny i właściwy tor oddechowy (nosowy). U pacjentów po udarach lub urazach mózgu celem jest ponowne uruchomienie mowy, zdolności rozumienia, czytania i pisania. Istotna jest też poprawa wyrazistości mowy (terapia dyzartrii), Usprawnienie motoryki aparatu artykulacyjnego u pacjentów ze schorzeniami neurologicznymi (np. MPD), aby ich mowa była zrozumiała dla otoczenia. Ważny aspekt Pani pracy to wprowadzenie komunikacji alternatywnej (AAC). Jeśli pacjent (np. z głębokim autyzmem lub porażeniem) nie jest w stanie mówić, celem jest wypracowanie innego sposobu komunikacji (np. za pomocą gestów, piktogramów, programu Mówik, cyber-oka), co pozwala mu zgłaszać swoje potrzeby życiowe. Wczesna stymulacja logopedyczna pozwala na stymulację plastyczności mózgu. U noworodków (np. wcześniaków) i małych dzieci celem jest wygaszanie przetrwałych odruchów niemowlęcych i wypracowywanie prawidłowych, dojrzałych wzorców ruchowych w obrębie twarzoczaszki, a także integracja sensoryczno-motoryczna. Odwrażliwianie lub dowrażliwienie sensoryczne strefy orofacjalnej u dzieci z nadwrażliwością dotykową (częste w spektrum autyzmu), co umożliwia bezbolesne jedzenie, mycie zębów i dotyk.

3.Pytanie: Czy bezpośrednim celem usług logopedycznych i neurologopedycznych jest opieka medyczna służąca profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia?,

odpowiedź: Tak. Usługi te stanowią opiekę medyczną i są ukierunkowane bezpośrednio na realizację tych celów. Autyzm dotyka sfery neurobiologicznej, a brak wczesnej diagnozy i opieki logopedycznej/neurologopedycznej prowadzi do poważnych, wtórnych konsekwencji zdrowotnych. Pani działania są nakierowane na medyczne wsparcie pacjenta w celu zminimalizowania skutków tego neurozaburzenia.

Działania profilaktyczne obejmują wczesne wykrywanie zaburzeń ze spektrum autyzmu, zaburzeń mowy, połykania, skróconego wędzidełka podjęzykowego lub wargowego, toru oddechowego oraz deficytów komunikacyjnych w przypadku spektrum autyzmu. Zapobiega to utrwalaniu wad anatomicznych oraz powstawaniu wtórnych zaburzeń psychicznych (np. stanów lękowych u dzieci z ASD).

Zachowanie zdrowia polega na utrzymywaniu sprawności aparatu artykulacyjnego i funkcji poznawczych u osób z chorobami neurodegeneracyjnymi (np. demencja, choroba Parkinsona, postępujące formy ASD u dorosłych), co opóźnia regres i chroni przed degradacją biologiczną.

Ratowanie zdrowia i życia dotyczy natychmiastowej terapii dysfagii (zaburzeń połykania) u noworodków, skrajnych wcześniaków lub pacjentów po udarach. Bezpośrednio chroni to przed zachłystowym zapaleniem płuc, niedożywieniem i śmiercią.

Przywracanie zdrowia: Procesy neurorehabilitacyjne zmierzające do odbudowy zniszczonych funkcji językowych (np. terapia afazji po udarach i urazach czaszkowo-mózgowych), czyli przywracanie pacjenta do dobrostanu zdrowotnego.

Poprawa zdrowia ma na celu korygowanie istniejących wad wymowy, usprawnianie motoryki narządów mowy oraz wprowadzanie systemów komunikacji alternatywnej (AAC), co znacząco podnosi jakość życia pacjenta i eliminuje zachowania autoagresywne wywołane barierą językową.

4.Pytanie: W czym przejawia się profilaktyka, zachowanie, ratowanie, przywracanie i poprawa zdrowia świadczonych usług logopedycznych i neurologopedycznych?,

odpowiedź: W Pani praktyce, a zwłaszcza w procesie diagnostycznym spektrum autyzmu, cele te przejawiają się następująco:

Profilaktyka, to zapobieganie powstawaniu wtórnych zaburzeń psychicznych i neurologicznych (np. głębokiej depresji, stanów lękowych, mutyzmu wybiórczego, agresji czy autoagresji), które u pacjentów z ASD wynikają bezpośrednio z trudności komunikacyjno-społecznych.

Zachowanie i przywracanie zdrowia, to utrzymywanie i stymulowanie plastyczności mózgu, przywracanie naturalnych odruchów fizjologicznych w obrębie aparatu mowy oraz wypracowywanie alternatywnych mechanizmów komunikacji (np. AAC) w przypadku braku mowy werbalnej. Diagnoza skróconego wędzidełka oraz toru oddechowego, które mają bezpośredni wpływ na wady zgryzu.

Dzięki wczesnej interwencji można uniknąć aparatu ortodontycznego w przyszłości dziecka, a oddychanie nosem ma bezpośredni wpływ na dotlenienie mózgu i jego pracę.

Ratowanie zdrowia, to wczesne wykrywanie nieprawidłowości w rozwoju neurologicznym, co pozwala na natychmiastowe podjęcie interwencji kryzysowej, zanim u pacjenta dojdzie do nieodwracalnych regresów rozwojowych. Neurologopeda diagnozuje i prowadzi terapię zaburzenia połykania (dysfagię), zauważa i diagnozuje skrócenie wędzidełka podjęzykowego i wargowego.

Praca ta chroni pacjenta przed bezpośrednim zagrożeniem życia, takim jak zachłystowe zapalenie płuc czy niedożywienie.

Poprawa zdrowia, to podnoszenie sprawności aparatu artykulacyjnego, regulacja napięcia mięśniowego w obszarze twarzoczaszki oraz poprawa integracji sensoryczno-motorycznej.

5.Pytanie: Czy w ramach wykonywania danej usługi dokonuje Pani weryfikacji stanu zdrowia konkretnego pacjenta (np. przeprowadzenie wywiadu medycznego, przedstawienie aktualnych wyników badań pacjenta)?,

odpowiedź: Tak. Każdy proces diagnostyczny i terapeutyczny bezwzględnie rozpoczyna się od szczegółowej weryfikacji stanu zdrowia pacjenta. Każde badanie rozpoczyna się od zebrania wywiadu medycznego (w przypadku dzieci – wywiadu okołoporodowego i rozwojowego). Wywiad ten obejmuje m.in. analizę przebiegu ciąży, porodu, rozwoju psychoruchowego, historii chorób współistniejących oraz przyjmowanych przez pacjenta leków. Działanie to służy ustaleniu etiologii (podłoża) zaburzeń komunikacyjnych oraz wykluczeniu przeciwwskazań do niektórych form terapii orofacjalnej. Następnie dokonuj Pani analizy dokumentacji medycznej i wyników badań. Przed postawieniem diagnozy ADOS -2 lub diagnozy funkcjonalnej, obligatoryjnie dokonuje Pani weryfikacji aktualnych wyników badań medycznych pacjenta. Analizie podlegają m.in. wypisy ze szpitali (karty informacyjne leczenia szpitalnego), opinie lekarza psychiatry, neurologa dziecięcego, a także wyniki badań specjalistycznych: EEG, rezonansu magnetycznego (MRI) mózgowia, tomografii komputerowej (TK) czy badań audiometrycznych (słuchu). Analiza ta pozwala na powiązanie obserwowanych objawów (np. braku mowy, stereotypii) z biologicznym i neurologicznym stanem organizmu pacjenta.

Następnie odbywa się kliniczna ocena stanu przedmiotowego. Diagnoza zaburzeń ze spektrum autyzmu odbywa się na zasadzie obserwacji i prób diagnostycznych odpowiednich dla narzędzia ADOS-2. W procesie diagnozy ASD neurologopeda musi odróżnić autyzm od innych schorzeń o podłożu medycznym, takich jak afazja dziecięca, alalia, niedosłuch, upośledzenie umysłowe czy specyficzne zaburzenia językowe (SLI). To działanie o charakterze ściśle medycznodiagnostycznym.

Diagnoza neurologopedyczna opiera się na badaniu struktur anatomicznych i funkcji układu nerwowego pacjenta. Bezpośrednio weryfikuje Pani stan zdrowia fizycznego pacjenta poprzez badanie odruchów fizjologicznych w obrębie twarzoczaszki, ocenę napięcia mięśniowego aparatu artykulacyjnego, ocenę pracy nerwów czaszkowych (odpowiedzialnych m.in. za ruchy języka, warg, podniebienia) oraz badanie funkcji połykania i sposobu oddychania.

6.Świadczenia te są realizowane w oparciu o następujące ścieżki skierowań i wskazań medycznych. Znaczna część pacjentów trafia do Pani gabinetu na wyraźne zalecenie lub ze skierowaniem od lekarzy specjalistów, takich jak: lekarz psychiatra dziecięcy, neurolog, neurochirurg, pediatra, neonatolog czy lekarz rehabilitacji medycznej. W przypadku pacjentów z podejrzeniem lub rozpoznaniem zaburzeń ze spektrum autyzmu (ASD), ocena neurologopedyczna jest kluczowym elementem zaleconego przez lekarza procesu diagnostyki różnicowej. Wskazania kliniczne wynikają zazwyczaj z dokumentacji medycznej. Pacjenci zgłaszający się na terapię bardzo często legitymują się już istniejącą dokumentacją medyczną (np. kartami informacyjnymi z leczenia szpitalnego, orzeczeniami o niepełnosprawności ze względu na schorzenia neurologiczne czy opiniami lekarzy psychiatrów), która wprost wskazuje na konieczność podjęcia neurorehabilitacji. W przypadkach, gdy pacjent trafia do gabinetu bez formalnego skierowania (np. zaniepokojony rodzic), pierwszym etapem jest zawsze przeprowadzenie wstępnej specjalistycznej diagnozy neurologopedycznej i dopiero stwierdzenie obiektywnych wskazań medycznych (klinicznych) kwalifikuje pacjenta do terapii. Ma ona na celu obiektywne stwierdzenie lub wykluczenie patologii medycznych (np. zaburzeń połykania, asymetrii napięcia mięśniowego, niedokształcenia mowy o charakterze afatycznym). W sytuacjach podejrzenia ASD pacjent jest przez Panią badany narzędziem ADOS-2 i niezwłocznie kierowany do lekarza psychiatry dziecięcego w celu dopełnienia procedury medycznej.

7.Pytanie: Czy świadcząc usługi logopedyczne i neurologopedyczne dokonuje Pani weryfikacji stanu zdrowia konkretnego pacjenta (np. na podstawie wyników badań, wywiadu medycznego)?,

odpowiedź: Tak. W ramach wykonywania każdej usługi logopedycznej i neurologopedycznej dokonuje Pani szczegółowej weryfikacji stanu zdrowia konkretnego pacjenta, dopasowanej do jego indywidualnej sytuacji klinicznej. Czynności te realizuje Pani na każdym etapie postępowania diagnostycznoterapeutycznego poprzez przeprowadzanie zindywidualizowanego wywiadu medycznego (anamnezy). Przed rozpoczęciem jakichkolwiek działań zbiera Pani szczegółowy wywiad medyczny. W przypadku dzieci obejmuje on przebieg ciąży, porodu, okresu okołoporodowego oraz rozwój psychoruchowy. W przypadku dorosłych dotyczy m.in. historii incydentów neurologicznych (udarów, urazów), chorób współistniejących (laryngologicznych, neurologicznych, psychicznych), przyjmowanych leków oraz ewentualnych przeciwwskazań do wdrożenia określonych technik terapeutycznych. Następnie robi Pani analizę dokumentacji medycznej i wyników badań pacjenta.

Każdorazowo weryfikuje Pani stan zdrowia pacjenta na podstawie dostarczonych przez niego lub jego opiekunów aktualnych wyników badań. Analizie podlegają m.in. opinie i zaświadczenia lekarzy specjalistów (psychiatrów dziecięcych, neurologów, audiologów), karty informacyjne z leczenia szpitalnego (wypisy), a także obiektywne wyniki medycznych badań diagnostycznych, takich jak: badania słuchu (audiometria, ABR), zapisy EEG, rezonans magnetyczny (MRI) czy tomografia komputerowa (TK). Weryfikacja stanu zdrowia pacjenta nie jest czynnością jednorazową. Na każdej kolejnej wizycie terapeutycznej kontroluje Pani stan zdrowia pacjenta, kontroluje Pani postępy w terapii oraz stopień regeneracji funkcji układu nerwowego, poziom rozwoju funkcji komunikacyjno-społecznych, co pozwala na bieżąco modyfikować program leczenia (neurorehabilitacji), terapii.

8.Odbiorcami świadczonych przez Panią usług są wyłącznie konkretni, zindywidualizowani pacjenci (osoby fizyczne), u których występują wskazania medyczne do podjęcia terapii lub diagnozy. W zależności od struktury zgłoszeń, usługi są świadczone na rzecz małoletnich pacjentów (dzieci i młodzieży). W tej grupie odbiorcami są pacjenci m.in. z zaburzeniami ze spektrum autyzmu (ASD), opóźnionym rozwojem mowy o podłożu neurologicznym, mózgowym porażeniem dziecięcym (MPD), zespołami genetycznymi czy wadami anatomicznymi aparatu artykulacyjnego. Drugą grupą odbiorców są osoby dorosłe wymagające neurorehabilitacji, np. po przebytych udarach mózgu, urazach czaszkowo-mózgowych, operacjach neurochirurgicznych lub zmagające się z chorobami neurodegeneracyjnymi (np. afazja, dyzartria, dysfagia) lub osoby z zaburzeniami ze spektrum autyzmu. Pani usługi o charakterze opieki medycznej są ukierunkowane bezpośrednio na organizm i stan zdrowia pacjenta. To pacjent poddawany jest badaniu fizykalnemu, wywiadowi medycznemu oraz terapii w celu przywrócenia lub poprawy jego funkcji życiowych i komunikacyjnych. W przypadku pacjentów małoletnich, rodzic lub opiekun prawny występuje wyłącznie w roli reprezentanta ustawowego (zezwala na badanie, przekazuje informacje w wywiadzie chorobowym) oraz płatnika realizującego należność finansową. Sam proces diagnostyczno-terapeutyczny nie jest jednak świadczony „na rzecz rodzica”, lecz ma na celu profilaktykę i ratowanie zdrowia dziecka.

9.Świadczone przez Panią usługi logopedyczne to zindywidualizowane świadczenia zdrowotne o charakterze profilaktycznym, diagnostycznym i rehabilitacyjnym, ukierunkowane na likwidowanie wad wymowy oraz barier komunikacyjnych uwarunkowanych anatomicznie lub funkcjonalnie. W praktyce usługi te obejmują diagnozę i korekcję wad artykulacyjnych (dyslalii), praca nad prawidłową realizacją dźwięków mowy, likwidowanie seplenienia, rerania, mowy bezdźwięcznej itp., wynikających z nieprawidłowej pracy lub budowy narządów artykulacyjnych. Praca logopedy to też terapia zaburzeń płynności mowy, diagnostyka kliniczna i niwelowanie jąkania oraz giełkotu, ukierunkowane na eliminację napięć mięśniowych i stresu psychosomatycznego wpływającego na mowę. To również terapia miofunkcjonalna, czyli przywracanie prawidłowych nawyków fizjologicznych (tzw. funkcji prymarnych) w obrębie jamy ustnej – właściwego sposobu oddychania (torem nosowym), prawidłowego połykania oraz właściwej pozycji spoczynkowej języka, co ma bezpośredni wpływ na profilaktykę wad zgryzu i zdrowie ogólne pacjenta.

Świadczone przez Panią usługi neurologopedyczne to wysokospecjalistyczne świadczenia z zakresu neurorehabilitacji. Skupiają się one na diagnozie i terapii zaburzeń mowy, języka oraz funkcji pokarmowych, które wynikają bezpośrednio z uszkodzeń lub dysfunkcji ośrodkowego i obwodowego układu nerwowego (OUN) oraz wad wrodzonych (genetycznych). W praktyce usługi te obejmują diagnozę ADOS-2 i terapię Spektrum Autyzmu (ASD), badanie neurobiologicznych mechanizmów komunikacji, budowanie i przywracanie kompetencji społeczno-językowych u pacjentów, których układ nerwowy rozwija się w sposób nietypowy. Terapia zaburzeń karmienia i połykania (Dysfagii), diagnozowanie odruchów orofacjalnych, stymulacja czuciowa (sensoryczna) i ruchowa (motoryczna) struktur jamy ustnej u niemowląt i dzieci z trudnościami w przyjmowaniu pokarmów, co chroni pacjentów przed niedożywieniem lub zachłystowym zapaleniem płuc (działanie ratujące zdrowie i życie). Kolejny aspekt to neurorehabilitacja chorych z afazją i dyzartrią, odbudowywanie sprawności językowej i artykulacyjnej u pacjentów po udarach mózgu, wypadkach (urazach czaszkowo-mózgowych) oraz z chorobami neurodegeneracyjnymi poprzez stymulację plastyczności mózgu. Ważna jest również regulacja napięcia mięśniowego sfery orofacjalnej, stosowanie medycznych technik manualnych (np. masażu logopedycznego, kinesiotapingu) w celu normalizacji napięcia mięśni twarzy, warg i języka u dzieci z mózgowym porażeniem dziecięcym (MPD) czy syndromami genetycznymi (np. Zespołem Downa).

Zarówno usługi logopedyczne, jak i neurologopedyczne polegają na przywracaniu, ratowaniu i poprawie zdrowia fizycznego oraz psychicznego pacjenta. W przypadku logopedii celem medycznym jest usprawnienie narządów wykonawczych mowy, natomiast w przypadku neurologopedii – bezpośrednia stymulacja i neurorehabilitacja uszkodzonych struktur układu nerwowego odpowiedzialnych za mowę i funkcje życiowe (połykanie, oddychanie). Każda z tych usług stanowi niezaprzeczalną formę opieki medycznej świadczonej na rzecz konkretnego pacjenta.

Pytania (ostatecznie sformułowane w piśmie z 22 maja 2026 r.)

1.Czy świadczone przez Panią osobiście usługi logopedyczne i neurologopedyczne, opisane w stanie faktycznym, mogą być zwolnione od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 19 lit. c) ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług?

2.Czy wartość sprzedaży wynikającej ze świadczonych przez Panią osobiście usług logopedycznych i neurologopedycznych, które mogą korzystać ze zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 19 lit. c) ustawy o VAT, nie powinna być wliczana do limitu sprzedaży, o którym mowa w art. 113 ust. 1 ustawy o VAT, stosownie do art. 113 ust. 2 pkt 2 tej ustawy?

Pani stanowisko w sprawie (ostatecznie sformułowane w piśmie z 22 maja 2026 r.)

W Pani ocenie, świadczone przez Panią osobiście usługi logopedyczne i neurologopedyczne, opisane w stanie faktycznym, korzystają ze zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 19 lit. c) ustawy o VAT.

Przepis art. 43 ust. 1 pkt 19 lit. c) ustawy o VAT zwalnia od podatku usługi w zakresie opieki medycznej, służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia, świadczone w ramach wykonywania zawodów medycznych, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej.

Zwolnienie ma charakter podmiotowo-przedmiotowy – konieczne jest łączne spełnienie dwóch przesłanek: (1) usługa musi mieć cel medyczny (profilaktyka, zachowanie, ratowanie, przywracanie lub poprawa zdrowia) oraz (2) musi być świadczona przez osobę wykonującą zawód medyczny w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o działalności leczniczej. W Pani ocenie obie przesłanki są w Pani przypadku spełnione.

Po pierwsze, świadczone przez Panią usługi logopedyczne i neurologopedyczne służą profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia moich pacjentów – co szczegółowo opisałam w stanie faktycznym wniosku.

Po drugie, jest Pani osobą wykonującą zawód medyczny w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o działalności leczniczej. Legitymuje Panią nabycie fachowych kwalifikacji do udzielania świadczeń zdrowotnych w dziedzinie logopedii i neurologopedii (ukończone studia magisterskie, studia podyplomowe z logopedii, neurologopedii, liczne kursy i szkolenia specjalistyczne). Zawód logopedy/neurologopedy jest wymieniony w Rozporządzeniu Ministra Zdrowia z 13 czerwca 2017 r. w sprawie specjalizacji w dziedzinach mających zastosowanie w ochronie zdrowia (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1771 ze zm.) jako podstawowa dziedzina mająca zastosowanie w ochronie zdrowia.

Powyższe stanowisko potwierdzają interpretacje indywidualne Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej: nr 0114-KDIP4-2.4012.235.2021.1.KS z 22 czerwca 2021 r. oraz nr 0111-KDIB3-2.4012.349.2021.2.SR z 26 lipca 2021 r.

Ad. Pytanie 2

W Pani ocenie, wartość sprzedaży wynikającej ze świadczonych przez Panią osobiście usług logopedycznych i neurologopedycznych, korzystających ze zwolnienia na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 19 lit. c) ustawy o VAT, nie powinna być wliczana do limitu sprzedaży, o którym mowa w art. 113 ust. 1 ustawy o VAT.

Zgodnie z art. 113 ust. 2 pkt 2 ustawy o VAT, do wartości sprzedaży, od której zależy prawo do korzystania ze zwolnienia podmiotowego, nie wlicza się odpłatnej dostawy towarów i odpłatnego świadczenia usług, zwolnionych od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 lub przepisów wydanych na podstawie art. 82 ust. 3 – jeżeli czynności te mają charakter transakcji pomocniczych. Dotyczy to jednak wyłącznie transakcji pomocniczych.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:

Stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy:

Z powyższych uregulowań wynika, że przez usługę należy rozumieć każde świadczenie na rzecz danego podmiotu niebędące dostawą towarów. Z uwagi na powyższe unormowania pod pojęciem usługi (świadczenia) należy rozumieć każde zachowanie się na rzecz innej osoby, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie (nieczynienie bądź też tolerowanie, znoszenie określonych stanów rzeczy).

Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy mieć na względzie, że ustawa zalicza do grona usług każde świadczenie. Zauważyć jednak należy, że usługą będzie tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia odnoszący korzyść o charakterze majątkowym.

W związku z powyższym czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności. Przy czym związek pomiędzy otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje w zamian za to świadczenie.

Definicja świadczenia usług ma charakter dopełniający definicję dostawy towarów i jest wyrazem realizacji powszechności opodatkowania podatkiem od towarów i usług transakcji wykonywanych przez podatnika w jego działalności gospodarczej.

W treści ustawy, jak i w przepisach wykonawczych do niej, ustawodawca przewidział dla niektórych czynności zwolnienie od podatku.

Zakres i zasady zwolnienia od podatku od towarów i usług dostawy towarów lub świadczenia usług zostały określone m.in. w art. 43 ustawy.

Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 18 ustawy:

Z kolei na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 19 ustawy:

Przytoczone powyżej przepisy krajowe w zakresie opieki medycznej stanowią implementację do polskiego porządku prawnego przepisu art. 132 ust. 1 lit. b) oraz lit. c) Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. U. UE L Nr 347, str. 1, ze zm.), zwanej dalej Dyrektywą 2006/112/WE Rady, zgodnie z którym:

Z powyższych regulacji wynika, że warunkiem zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług jest spełnienie łącznie dwóch przesłanek:

·przesłanki o charakterze przedmiotowym, dotyczącej rodzaju świadczonych usług, tj. usług w zakresie opieki medycznej, służących profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia, a także

·przesłanki o charakterze podmiotowym, odnoszącej się do usługodawcy, który musi być podmiotem leczniczym bądź osobą wykonującą zawód lekarza, lekarza dentysty, pielęgniarki, położnej, psychologa lub inny zawód medyczny w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o działalności leczniczej.

Zatem powyższe zwolnienie ma charakter podmiotowo-przedmiotowy. Niespełnienie chociażby jednej z ww. przesłanek powoduje, że zwolnienie od podatku nie znajduje zastosowania.

Należy zauważyć, że definicja opieki medycznej nie została zawarta ani w krajowych, ani wspólnotowych przepisach podatkowych. W tym zakresie należy szukać wyjaśnienia tych pojęć w bogatym dorobku orzecznictwa wspólnotowego.

W odniesieniu do powołanych wyżej przepisów Dyrektywy 2006/112/WE Rady ukształtowała się wspólnotowa linia orzecznicza. I tak, w wyroku w sprawie C-106/05 L.u.P. GmbH (pkt 27) Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej stwierdził, że:

Pojęcie to zdefiniowano również w wyroku w sprawie C-307/01 Peter d´Ambrumenil (pkt 57), gdzie podkreślono, że pojęcia świadczenia opieki medycznej nie można interpretować w sposób, który obejmuje świadczenia medyczne realizowane w innym celu niż postawienie diagnozy, udzielenie pomocy medycznej oraz w zakresie, w jakim to możliwe, leczenie chorób lub zaburzeń zdrowotnych.

Analizując przedstawione powyżej regulacje należy zauważyć, że użyte w art. 43 ust. 1 pkt 18 i 19 ustawy pojęcie „usługi w zakresie opieki medycznej, służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia” odpowiada określeniom używanym przez TSUE „postawienie diagnozy, udzielenie pomocy medycznej oraz w zakresie, w jakim jest to możliwe, leczenie chorób lub zaburzeń zdrowotnych”. W pojęciu tym zawierają się również usługi medyczne realizowane w celach profilaktycznych (wyrok w sprawie C-212/01 Margarete Unterpertinger, pkt 40).

Należy podkreślić, że ani przytoczone przepisy Dyrektywy 2006/112/WE Rady, ani orzecznictwo TSUE nie dają podstaw do tego, aby zakresem opieki medycznej podlegającej zwolnieniu objąć wszystkie działania medyczne wynikające z procesu leczenia. Zatem czynności, których celem nie jest ochrona zdrowia nie mogą być uznane za świadczenia opieki medycznej i nie mogą podlegać zwolnieniu od podatku od towarów i usług. Stanowisko takie wynika z wyroku w sprawie C-212/01.

Ponadto w przedmiotowym wyroku Trybunał stwierdził, że:

Cel usługi medycznej określa, czy powinna ona korzystać ze zwolnienia. Jeżeli z kontekstu wynika, że jej podstawowym celem nie jest ochrona zdrowia, w tym jego utrzymanie lub przywrócenie, lecz raczej udzielenie porady wymaganej przed podjęciem decyzji wiążącej się z konsekwencjami prawnymi, to wówczas zwolnienie nie będzie miało zastosowania. Wyrażenie „opieka medyczna” dotyczy działalności mającej na celu ochronę zdrowia ludzkiego i obejmuje opiekę nad pacjentem. Celem zwolnienia jest ułatwienie ochrony zdrowia ludzkiego, która obejmuje diagnozę i badania w celu sprawdzenia czy osoba cierpi na jakąś chorobę i jeżeli to możliwe zapewnia jej leczenie. Nie obejmuje diagnozy i badania w innym celu. Aby podlegać zwolnieniu świadczenie powinno mieć cel terapeutyczny, tym samym liczy się nie charakter usługi, ale jej cel. Jeżeli podstawowym celem danego świadczenia nie są diagnoza, opieka, bądź leczenie chorób lub zaburzeń zdrowia, świadczenie takie nie podlega zwolnieniu od VAT.

Ponadto jak zauważył Rzecznik Generalny w sprawie C-262/08 CopyGene A/S:

Zatem zwolnieniem od podatku, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 18 i 19 ustawy, objęte są wyłącznie te usługi w zakresie opieki medycznej, które realizują cel związany z profilaktyką, zachowaniem, ratowaniem, przywracaniem i poprawą zdrowia. Usługi, które tych celów nie realizują nie mogą korzystać z tego zwolnienia. W związku z tym każdorazowo należy poddawać analizie, jaki cel przyświecał danej usłudze świadczonej na rzecz pacjenta. Nie w każdym przypadku działania podejmowane na rzecz pacjenta mają na celu zachowanie, ratowanie, przywracanie i poprawę jego zdrowia. W przypadku gdy świadczone usługi nie będą związane z ochroną zdrowia i takiego celu nie będą realizować, nie mogą korzystać z omawianego zwolnienia.

Dla zastosowania zwolnienia od podatku VAT usług ważnym jest wykazanie, że celem świadczonych usług jest profilaktyka, zachowanie, ratowanie, przywrócenie i poprawa zdrowia.

Profilaktyka zdrowotna obejmuje działania mające na celu zapobieganie chorobom bądź innemu niekorzystnemu zjawisku zdrowotnemu przed jej rozwinięciem, poprzez ich wczesne wykrycie i leczenie. Ma ona również na celu zahamowanie postępu lub powikłań już istniejącej choroby, czy też zapobieganie powstawaniu niekorzystnych wzorów zachowań społecznych, które przyczyniają się do podwyższania ryzyka choroby.

Z kolei zachowywać oznacza pozostać w posiadaniu, dochować w niezmienionym stanie, a także ochraniać.

Natomiast ratowanie to udzielanie komuś pomocy w niebezpieczeństwie lub w trudnej sytuacji.

Interpretując termin poprawa zdrowia, którym posługuje się ustawodawca określając zakres zwolnień, należy zastosować wykładnię literalną, zgodnie z którą wyrażenie to oznacza zmianę stanu zdrowia na lepsze, poprawienie zdrowia, jego polepszanie.

Podobnie należy postąpić dokonując wykładni pojęcia przywracanie zdrowia, które oznacza doprowadzenie zdrowia do poprzedniego stanu, sprawienie, że znajdzie się ono w takim stanie, w jakim było poprzednio.

Należy także zauważyć, że pojęcia używane do oznaczania zwolnień, o których mowa w art. 43 ustawy, powinny być interpretowane w sposób ścisły, ponieważ zwolnienia te stanowią odstępstwa od ogólnej zasady, zgodnie z którą podatkiem VAT jest objęta każda dostawa towarów i każda usługa świadczona odpłatnie przez podatnika. Zwolnienia stanowią pojęcia autonomiczne prawa wspólnotowego, które mają na celu uniknięcie rozbieżności pomiędzy państwami członkowskimi w stosowaniu systemu podatku VAT i które należy sytuować w ogólnym kontekście wspólnego systemu podatku VAT.

W kwestii ww. zwolnienia na podstawie art. 132 ust. 1 lit. c) Dyrektywy wypowiedział się również TSUE, który w wyroku w sprawie C-141/00 Ambulanter Pflegedienst Kügler GmbH wskazał, że:

Trybunał wyjaśnił, że:

Przepisy ustawy o podatku od towarów i usług nie definiują pojęcia podmiotu leczniczego czy działalności leczniczej. Wobec powyższego przy definiowaniu powyższych pojęć należy posiłkować się przepisami ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 156).

W myśl art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o działalności leczniczej:

Na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o działalności leczniczej:

Stosownie do treści art. 2 ust. 1 pkt 10 ustawy o działalności leczniczej:

Z kolei jak stanowi art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o działalności leczniczej:

Z przedstawionego przez Panią stanu faktycznego jednoznacznie wynika, że nie jest Pani zarejestrowana jako podmiot leczniczy.

W związku z tym – świadcząc usługi objęte zakresem wniosku – nie może Pani korzystać ze zwolnienia na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 18 ustawy, z uwagi na niespełnienie przesłanki podmiotowej, tj. brak statusu podmiotu leczniczego usługodawcy. Ww. przepis wprost wskazuje, że zwolnieniu na jego podstawie podlegają usługi w zakresie opieki medycznej wykonywane w ramach działalności leczniczej przez podmioty lecznicze. W świetle wskazanych okoliczności i ww. przepisów ustawy o działalności leczniczej nie spełnia Pani tych warunków.

Zatem w dalszej kolejności należy przeanalizować, czy w przedstawionej sytuacji spełnione zostały przesłanki uprawniające do zastosowania zwolnienia od podatku na mocy art. 43 ust. 1 pkt 19 ustawy.

Jak już wskazano prawo do zastosowania zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 19 ustawy nakłada na podatników obowiązek spełnienia zarówno przesłanki przedmiotowej, jak i podmiotowej. Zwolnieniu od podatku podlegają więc usługi w zakresie opieki medycznej, służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia, wykonywane przez ściśle zdefiniowany krąg podmiotów, tj. świadczeń wykonywanych przez lekarza, lekarza dentystę, pielęgniarkę, położną, psychologa lub osobę wykonującą zawód medyczny w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o działalności leczniczej.

Rozpatrując kwestię zwolnienia od podatku świadczonych przez Panią usług logopedycznych i neurologopedycznych, należy dokonać oceny, czy usługi te ze względu na swój cel mogą zostać uznane za usługi w zakresie opieki medycznej, służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia.

Z informacji podanych we wniosku wynika, że:

·świadczy Pani usługi logopedyczne i neurologopedyczne,

·świadczone przez Panią usługi neurologopedyczne to wysokospecjalistyczne świadczenia z zakresu neurorehabilitacji,

·usługi logopedyczne i neurologopedyczne stanowią opiekę medyczną i są ukierunkowane bezpośrednio na realizację tych celów. Autyzm dotyka sfery neurobiologicznej, a brak wczesnej diagnozy i opieki logopedycznej/neurologopedycznej prowadzi do poważnych, wtórnych konsekwencji zdrowotnych,

·Pani działania są nakierowane na medyczne wsparcie pacjenta w celu zminimalizowania skutków tego neurozaburzenia, działania profilaktyczne obejmują wczesne wykrywanie zaburzeń ze spektrum autyzmu, zaburzeń mowy, połykania, skróconego wędzidełka podjęzykowego lub wargowego, toru oddechowego oraz deficytów komunikacyjnych w przypadku spektrum autyzmu. Zapobiega to utrwalaniu wad anatomicznych oraz powstawaniu wtórnych zaburzeń psychicznych (np. stanów lękowych u dzieci z ASD), zachowanie zdrowia polega na utrzymywaniu sprawności aparatu artykulacyjnego i funkcji poznawczych u osób z chorobami neurodegeneracyjnymi (np. demencja, choroba Parkinsona, postępujące formy ASD u dorosłych), co opóźnia regres i chroni przed degradacją biologiczną, ratowanie zdrowia i życia dotyczy natychmiastowej terapii dysfagii (zaburzeń połykania) u noworodków, skrajnych wcześniaków lub pacjentów po udarach. Bezpośrednio chroni to przed zachłystowym zapaleniem płuc, niedożywieniem i śmiercią. Przywracanie zdrowia: Procesy neurorehabilitacyjne zmierzające do odbudowy zniszczonych funkcji językowych (np. terapia afazji po udarach i urazach czaszkowo-mózgowych), czyli przywracanie pacjenta do dobrostanu zdrowotnego. Poprawa zdrowia ma na celu korygowanie istniejących wad wymowy, usprawnianie motoryki narządów mowy oraz wprowadzanie systemów komunikacji alternatywnej (AAC), co znacząco podnosi jakość życia pacjenta i eliminuje zachowania autoagresywne wywołane barierą językową,

·jak Pani wskazała:

-profilaktyka, to zapobieganie powstawaniu wtórnych zaburzeń psychicznych i neurologicznych (np. głębokiej depresji, stanów lękowych, mutyzmu wybiórczego, agresji czy autoagresji), które u pacjentów z ASD wynikają bezpośrednio z trudności komunikacyjno-społecznych,

-zachowanie i przywracanie zdrowia, to utrzymywanie i stymulowanie plastyczności mózgu, przywracanie naturalnych odruchów fizjologicznych w obrębie aparatu mowy oraz wypracowywanie alternatywnych mechanizmów komunikacji (np. AAC) w przypadku braku mowy werbalnej. Diagnoza skróconego wędzidełka oraz toru oddechowego, które mają bezpośredni wpływ na wady zgryzu,

-dzięki wczesnej interwencji można uniknąć aparatu ortodontycznego w przyszłości dziecka, a oddychanie nosem ma bezpośredni wpływ na dotlenienie mózgu i jego pracę,

-ratowanie zdrowia, to wczesne wykrywanie nieprawidłowości w rozwoju neurologicznym, co pozwala na natychmiastowe podjęcie interwencji kryzysowej, zanim u pacjenta dojdzie do nieodwracalnych regresów rozwojowych. Neurologopeda diagnozuje i prowadzi terapię zaburzenia połykania (dysfagię), zauważa i diagnozuje skrócenie wędzidełka podjęzykowego i wargowego, praca ta chroni pacjenta przed bezpośrednim zagrożeniem życia, takim jak zachłystowe zapalenie płuc czy niedożywienie, poprawa zdrowia, to podnoszenie sprawności aparatu artykulacyjnego, regulacja napięcia mięśniowego w obszarze twarzoczaszki oraz poprawa integracji sensoryczno-motorycznej,

·każdy proces diagnostyczny i terapeutyczny bezwzględnie rozpoczyna się od szczegółowej weryfikacji stanu zdrowia pacjenta,

·świadczenia usług logopedycznych i neurologopedycznych są realizowane w oparciu o ścieżki skierowań i wskazań medycznych,

·w ramach wykonywania każdej usługi logopedycznej i neurologopedycznej dokonuje Pani szczegółowej weryfikacji stanu zdrowia konkretnego pacjenta, dopasowanej do jego indywidualnej sytuacji klinicznej,

·jako neurologopeda zajmuje się Pani diagnozowaniem i terapią zaburzeń mowy, komunikacji oraz sprawności aparatu mowy. Ma to związek budową narządów artykulacyjnych oraz funkcjami – żucia, gryzienia, połykania, oddychania, które wynikają z uszkodzeń lub dysfunkcji ośrodkowego układu nerwowego. Pani pacjentami mogą być dzieci i dorośli po udarach, urazach, w przebiegu chorób i zaburzeń rozwoju, np. porażenie mózgowe, zaburzenia ze spektrum autyzmu, zespoły genetyczne, choroby neurodegeneracyjne, a także niemowlęta z zaburzeniami karmienia i rozwoju mowy,

·jako neurologopeda jest Pani częścią zespołu diagnostycznego razem z psychologiem i lekarzem psychiatrą. Jest Pani certyfikowanym diagnostą narzędzia ADOS-2 uznanego na całym świecie jako złoty standard w diagnozie zaburzeń ze spektrum autyzmu. Prowadzi Pani również terapię osób w spektrum autyzmu oraz wspiera Pani ich rodziców, rodziny i nauczycieli udzielając konkretnych wskazówek do pracy na terenie domu, przedszkola, czy szkoły,

·wskazała Pani, że świadczenie usług logopedycznych i neurologopedycznych ma na celu:

-profilaktykę – przywrócenie prawidłowych funkcji połykania, żucia, gryzienia, poprzez masaż i ćwiczenia neurologopedyczne ma wpływ na prawidłowe funkcje oddechowe , prawidłową pozycję spoczynkową języka, a tym samym na pojawienie się mowy. Przywracanie prawidłowych funkcji oddychania, żucia, połykania ma również bezpośredni wpływ na profilaktykę wad zgryzu,

-wczesne wykrywanie autyzmu (badanie ADOS-2 zakłada możliwość diagnozy już w 12 miesiącu życia dziecka) ma za zadanie zapobieganie rozwijaniu się trudności rozwojowych. Prowadzona przez Panią wczesna diagnoza, terapia oraz wsparcie rodziców w codziennych działaniach ma na celu wczesne wsparcie rozwoju dzieci w spektrum autyzmu, pobudzanie i stymulowanie wszechstronnego, psychoruchowego oraz społecznego rozwoju. Pani działania obejmują wieloaspektową terapię, zmniejszanie trudności rozwojowych, przygotowanie do edukacji oraz wsparcie rodziny w procesie rehabilitacji.

-zachowanie, ochrona, ratowanie, przywracanie zdrowia – Praca neurologopedy jest ściśle związana ze współpracą z laryngologiem oraz stomatologiem. To Pani często widzi ograniczenie rozwoju mowy w trudnościach ze słuchem, skróconym wędzidełkiem, przerośniętymi migdałkami, czy wadą zgryzu. Dzięki wczesnym zaleceniom i współpracy z lekarzami oraz masażami i ćwiczeniom neurologopedycznym udaje się ograniczyć choroby związane z górnymi drogami oddechowymi, przywrócić prawidłowy wzrost szczęki i żuchwy oraz zgryzu. Prawidłowy układ narządów artykulacyjnych oraz sposób oddychania ma bezpośredni wpływ na produkcję mowy,

·jako diagnosta i terapeuta, często zauważa Pani pierwsze symptomy zaburzeń związanych z leczeniem psychiatrycznym – depresja, zaburzenia obsesyjno-kompulsywne, zespół stresu pourazowego, napady lęku, fobie społeczne to częste trudności nabudowujące się na zaburzeniach ze spektrum autyzmu. Dlatego Pani praca często ma bezpośredni wpływ na ratowanie zdrowia Pani pacjentów, szczególnie nastolatków w spektrum autyzmu. Ich trudności związane z kontaktami społecznymi, trudnościami z rozumieniem emocji, intencji, oczekiwać innych ludzi, codzienne przebodźcowanie skutkuje nabudowującymi się zaburzeniami współwystępującymi, które wymagają wsparcia terapeutycznego oraz współpracy z lekarzem psychiatrą,

·odbiorcami świadczonych usług logopedycznych jest bardzo szeroka grupa pacjentów – od skrajnych wcześniaków, małych dzieci, które obejmuje swoją terapią jeszcze przed przedszkolem, młodzież i dorosłych w różnym wieku, po pacjentów geriatrycznych. Wśród nich są osoby z ciężkimi schorzeniami neurologicznymi, onkologicznymi, rozwojowymi, genetycznymi, autoimmunologicznymi, a także z zaburzoną artykulacją, dykcją i prozodią mowy, odbiorcami świadczonych przez Panią usług są wyłącznie konkretni, zindywidualizowani pacjenci (osoby fizyczne), u których występują wskazania medyczne do podjęcia terapii lub diagnozy,

·wśród osób na rzecz których wykonuje Pani swoje usługi są zarówno osoby mające wskazania medyczne, jak i osoby kierowane przez lekarzy specjalistów,

·osoby te w większości mają wskazania medyczne i kierowane są przez lekarzy różnych specjalności i z różnych ośrodków medycznych (szpitale, przychodnie, poradnie, ośrodki rehabilitacyjne, gabinety). Skrajne wcześniaki, noworodki kierowane są przez lekarzy neonatologów i pediatrów, pacjenci z uszkodzeniami neurologicznymi (mózgowe porażenia dziecięce, afazja rozwojowa, incydenty mózgowe, etc.) przez lekarzy neurologów i lekarzy rehabilitacji ruchowej, pacjenci z zaburzeniami zachowania (w tym spektrum autyzmu, upośledzenie umysłowe) przez lekarzy psychiatrów, pacjenci ortodontyczni z zaburzeniami orofacjalnymi przez lekarzy ortodontów i chirurgów szczękowych, pacjenci z szeroko rozumianymi problemami ze słuchem (od lekkich niedosłuchów po skrajną głuchotę) przez lekarzy otolaryngologów i foniatrów, a osoby z zaburzeniami widzenia (niewidome i niedowidzące) przez lekarzy okulistów i optometrystów, natomiast pacjenci z rzadkimi chorobami genetycznymi przez lekarzy genetyków. Współpracuje Pani również z rehabilitantami, fizjoterapeutami, psychologami, terapeutami widzenia, osteopatami, pedagogami itp.,

·rozpoczęcie terapii logopedycznej – neurologopedycznej każdego pacjenta poprzedzone jest pierwszą wizytą – konsultacją neurologopedyczną, której celem jest ocena aktualnego stanu zdrowia pacjenta, diagnoza, badanie, wywiad i zapoznanie się z jego dokumentacją medyczną – wypisy szpitalne, wyniki badań medycznych, diagnozy lekarzy specjalistów etc. Na tej podstawie opracowuje Pani indywidulny program terapii dla każdego nowoprzyjętego pacjenta. W procesie terapii weryfikuje Pani program i dostosowuje go Pani do nowych potrzeb pacjenta, w zależności od postępów w terapii i ewentualnych nowych wyników badań. Podczas badania neurologopedycznego, czy też w procesie terapii prosi Pani pacjentów o kontrolne wykonanie obiektywnych badań medycznych. Na ich podstawie ocenia Pani postępy w stymulacji i weryfikuje Pani program terapii,

·świadczone przez Panią usługi logopedyczne to zindywidualizowane świadczenia zdrowotne o charakterze profilaktycznym, diagnostycznym i rehabilitacyjnym, ukierunkowane na likwidowanie wad wymowy oraz barier komunikacyjnych uwarunkowanych anatomicznie lub funkcjonalnie. W praktyce usługi te obejmują diagnozę i korekcję wad artykulacyjnych (dyslalii), praca nad prawidłową realizacją dźwięków mowy, likwidowanie seplenienia, rerania, mowy bezdźwięcznej itp., wynikających z nieprawidłowej pracy lub budowy narządów artykulacyjnych. Praca logopedy to też terapia zaburzeń płynności mowy, diagnostyka kliniczna i niwelowanie jąkania oraz giełkotu, ukierunkowane na eliminację napięć mięśniowych i stresu psychosomatycznego wpływającego na mowę. To również terapia miofunkcjonalna, czyli przywracanie prawidłowych nawyków fizjologicznych (tzw. funkcji prymarnych) w obrębie jamy ustnej – właściwego sposobu oddychania (torem nosowym), prawidłowego połykania oraz właściwej pozycji spoczynkowej języka, co ma bezpośredni wpływ na profilaktykę wad zgryzu i zdrowie ogólne pacjenta,

·świadczone przez Panią usługi neurologopedyczne to wysokospecjalistyczne świadczenia z zakresu neurorehabilitacji. Skupiają się one na diagnozie i terapii zaburzeń mowy, języka oraz funkcji pokarmowych, które wynikają bezpośrednio z uszkodzeń lub dysfunkcji ośrodkowego i obwodowego układu nerwowego (OUN) oraz wad wrodzonych (genetycznych). W praktyce usługi te obejmują diagnozę ADOS-2 i terapię Spektrum Autyzmu (ASD), badanie neurobiologicznych mechanizmów komunikacji, budowanie i przywracanie kompetencji społeczno-językowych u pacjentów, których układ nerwowy rozwija się w sposób nietypowy. Terapia zaburzeń karmienia i połykania (Dysfagii), diagnozowanie odruchów orofacjalnych, stymulacja czuciowa (sensoryczna) i ruchowa (motoryczna) struktur jamy ustnej u niemowląt i dzieci z trudnościami w przyjmowaniu pokarmów, co chroni pacjentów przed niedożywieniem lub zachłystowym zapaleniem płuc (działanie ratujące zdrowie i życie). Kolejny aspekt to neurorehabilitacja chorych z afazją i dyzartrią, odbudowywanie sprawności językowej i artykulacyjnej u pacjentów po udarach mózgu, wypadkach (urazach czaszkowo-mózgowych) oraz z chorobami neurodegeneracyjnymi poprzez stymulację plastyczności mózgu. Ważna jest również regulacja napięcia mięśniowego sfery orofacjalnej, stosowanie medycznych technik manualnych (np. masażu logopedycznego, kinesiotapingu) w celu normalizacji napięcia mięśni twarzy, warg i języka u dzieci z mózgowym porażeniem dziecięcym (MPD) czy syndromami genetycznymi (np. Zespołem Downa).

Jak wskazała Pani we wniosku, zarówno usługi logopedyczne, jak i neurologopedyczne polegają na przywracaniu, ratowaniu i poprawie zdrowia fizycznego oraz psychicznego pacjenta. W przypadku logopedii celem medycznym jest usprawnienie narządów wykonawczych mowy, natomiast w przypadku neurologopedii – bezpośrednia stymulacja i neurorehabilitacja uszkodzonych struktur układu nerwowego odpowiedzialnych za mowę i funkcje życiowe (połykanie, oddychanie). Każda z tych usług stanowi niezaprzeczalną formę opieki medycznej świadczonej na rzecz konkretnego pacjenta.

A zatem w świetle powyższych informacji należy stwierdzić, że świadczone przez Panią usługi logopedyczne i neurologopedyczne są usługami w zakresie opieki medycznej, służącymi profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia. Oznacza to, że pierwsza przesłanka warunkująca zwolnienie z opodatkowania podatkiem VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 19 ustawy (przesłanka przedmiotowa) została spełniona.

W dalszej kolejności zbadać zatem należy, czy spełniony jest także drugi warunek do zastosowania zwolnienia (przesłanka podmiotowa), a więc czy legitymuje się Pani nabyciem fachowych kwalifikacji do udzielania świadczeń zdrowotnych w określonym zakresie, tj. czy wykonuje Pani zawód medyczny w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o działalności leczniczej.

Zauważyć należy, że zwolnienie określone w art. 43 ust. 1 pkt 19 ustawy odpowiada zakresowi zwolnienia wynikającego z powołanego przepisu art. 132 ust. 1 lit. c) Dyrektywy 2006/112/WE, zgodnie z którym państwa członkowskie zwalniają od podatku świadczenie opieki medycznej w ramach zawodów medycznych i paramedycznych, określonych przez zainteresowane państwo członkowskie.

Określając krąg podmiotów objętych zwolnieniem na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 19 lit. c) ustawy, ustawodawca odwołał się do art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o działalności leczniczej. W myśl tego przepisu osoba wykonująca zawód medyczny, to osoba uprawniona na podstawie odrębnych przepisów do udzielania świadczeń zdrowotnych oraz osoba legitymująca się nabyciem fachowych kwalifikacji do udzielania świadczeń zdrowotnych w określonym zakresie lub w określonej dziedzinie medycyny.

Przewidziany w przepisie art. 43 ust. 1 pkt 19 ustawy warunek, zgodnie z którym zwolnione od podatku VAT są usługi w zakresie opieki medycznej wykonywane w ramach zawodów medycznych, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o działalności leczniczej, ma na celu zapewnienie, aby zwolnienie od podatku było stosowane wyłącznie do świadczeń opieki medycznej wykonywanych przez osoby posiadające wymagane kwalifikacje zawodowe. Dlatego nie każde świadczenie opieki medycznej objęte jest zakresem zwolnienia od podatku, zwolnienie to dotyczy tylko świadczeń o odpowiednim poziomie jakości, biorąc pod uwagę wykształcenie zawodowe osób je wykonujących.

Należy wskazać, że zasady wykonywania niektórych zawodów medycznych zostały uregulowane w odrębnych aktach prawnych, dotyczy to w szczególności zawodu lekarza, pielęgniarki, położnej, ratownika medycznego, farmaceuty, felczera czy diagnosty laboratoryjnego. Poza wymienionymi istnieje jeszcze spora grupa innych zawodów medycznych, dla których jednak nie zostały określone zasady wykonywania w odrębnych przepisach. Należy zatem przyjąć, że pojęcie „osoba wykonująca zawód medyczny” obejmuje osoby wykonujące zawody, których status jest określony ustawowo, jak i zawody, które nie mają na gruncie obowiązującego prawa takiego uregulowania. Pojęcie „wykonywanie zawodu medycznego” należy odnieść do osób, które fachowo, stale i w celach zarobkowych zajmują się wykonywaniem zajęcia mającego związek z medycyną i które mają odpowiednie kwalifikacje. Przez kwalifikacje należy rozumieć zasób wiedzy i umiejętności wymaganych do udzielania świadczeń zdrowotnych.

Wykładnia normy zawartej w art. 43 ust. 1 pkt 19 ustawy wskazuje, że zwolnienie od podatku świadczenia usług w zakresie opieki medycznej dotyczy podatników będących osobami wskazanymi w tym przepisie (lekarzy i lekarzy dentystów, pielęgniarki i położne, osoby wykonujące zawody medyczne, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o działalności leczniczej oraz psychologów), nie wykluczając jednocześnie możliwości zastosowania zwolnienia, np. w sytuacji świadczenia tych usług przez osobę fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą.

Należy zauważyć, że w załączniku do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 7 sierpnia 2014 r. w sprawie klasyfikacji zawodów i specjalności na potrzeby rynku pracy oraz zakresu jej stosowania (t. j. Dz. U. z 2018 r. poz. 227 ze zm.) zawód logopeda została wymieniony w grupie 229 „Inni specjaliści ochrony zdrowia” (logopeda – 229402).

Zgodnie natomiast z poz. 81 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 10 lipca 2023 r. w sprawie kwalifikacji wymaganych od pracowników na poszczególnych rodzajach stanowisk pracy w podmiotach leczniczych niebędących przedsiębiorcami (Dz. U. z 2023 r. poz. 1515), wymagane kwalifikacje dla logopedy to:

·rozpoczęcie po dniu 30 września 2019 r. i ukończenie studiów w zakresie logopedii na kierunku przyporządkowanym do dyscypliny nauki medyczne, nauki farmaceutyczne, nauki o zdrowiu lub nauki o kulturze fizycznej, obejmujących co najmniej 800 godzin kształcenia w zakresie logopedii, i uzyskanie tytułu zawodowego licencjata lub magistra;

·rozpoczęcie po dniu 30 września 2012 r. i ukończenie studiów w zakresie logopedii, obejmujących co najmniej 800 godzin kształcenia w zakresie logopedii, i uzyskanie tytułu zawodowego licencjata lub magistra;

·ukończenie studiów i uzyskanie tytułu zawodowego magistra oraz ukończenie studiów podyplomowych z logopedii obejmujących co najmniej 600 godzin kształcenia w zakresie logopedii;

·rozpoczęcie po dniu 31 grudnia 1998 r. i ukończenie studiów na kierunku albo w specjalności logopedia, obejmujących co najmniej 800 godzin kształcenia w zakresie logopedii, i uzyskanie tytułu zawodowego licencjata lub magistra;

·rozpoczęcie po dniu 31 grudnia 1998 r. i ukończenie studiów, uzyskanie tytułu zawodowego magistra oraz ukończenie studiów podyplomowych z logopedii obejmujących co najmniej 600 godzin kształcenia w zakresie logopedii;

·rozpoczęcie przed dniem 31 grudnia 1998 r. i ukończenie studiów, uzyskanie tytułu zawodowego magistra oraz ukończenie studiów podyplomowych z logopedii.

Zgodnie z poz. 76 rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie kwalifikacji wymaganych od pracowników na poszczególnych rodzajach stanowisk pracy w podmiotach leczniczych niebędących przedsiębiorcami, wymagane kwalifikacje dla neurologopedy to:

·rozpoczęcie po dniu 30 września 2019 r. i ukończenie studiów w zakresie logopedii na kierunku przyporządkowanym do dyscypliny nauki medyczne, nauki farmaceutyczne, nauki o zdrowiu lub nauki o kulturze fizycznej, obejmujących co najmniej 800 godzin kształcenia w zakresie logopedii, i uzyskanie tytułu zawodowego magistra oraz tytułu specjalisty w dziedzinie neurologopedii lub surdologopedii,

·rozpoczęcie po dniu 30 września 2012 r. i ukończenie studiów w zakresie logopedii, obejmujących co najmniej 800 godzin kształcenia w zakresie logopedii, i uzyskanie tytułu zawodowego magistra oraz tytułu specjalisty w dziedzinie neurologopedii lub surdologopedii,

·ukończenie studiów i uzyskanie tytułu zawodowego magistra oraz ukończenie studiów podyplomowych z logopedii, obejmujących co najmniej 600 godzin kształcenia w zakresie logopedii, oraz uzyskanie tytułu specjalisty w dziedzinie neurologopedii lub surdologopedii,

·rozpoczęcie po dniu 31 grudnia 1998 r. i ukończenie studiów na kierunku albo w specjalności logopedia, obejmujących co najmniej 800 godzin kształcenia w zakresie logopedii, i uzyskanie tytułu zawodowego magistra oraz tytułu specjalisty w dziedzinie neurologopedii lub surdologopedii,

·rozpoczęcie po dniu 31 grudnia 1998 r. i ukończenie studiów, uzyskanie tytułu zawodowego magistra oraz ukończenie studiów podyplomowych z logopedii, obejmujących co najmniej 600 godzin kształcenia w zakresie logopedii, oraz uzyskanie tytułu specjalisty w dziedzinie neurologopedii lub surdologopedii,

·rozpoczęcie przed dniem 31 grudnia 1998 r. i ukończenie studiów, uzyskanie tytułu zawodowego magistra oraz ukończenie studiów podyplomowych z logopedii i uzyskanie tytułu specjalisty w dziedzinie neurologopedii lub surdologopedii.

Zawód logopedy/neurologopedy nie został objęty unormowaniem odrębnych aktów prawnych. Natomiast ww. rozporządzenie określa m.in.: zasady jego wykonywania, zasady związane z uzyskiwaniem kwalifikacji do wykonywania zawodu, zasady i formy wykonywania zawodu, które wskazują, że osoba, która zdobyła wyższe wykształcenie w zakresie logopedii/neurologopedii jest osobą uprawnioną do udzielania świadczeń zdrowotnych oraz osobą legitymującą się nabyciem fachowych kwalifikacji do udzielania świadczeń zdrowotnych w dziedzinie medycyny.

Wykładnia normy zawartej w art. 43 ust. 1 pkt 19 lit. c) ustawy wskazuje, że zwolnienie od podatku świadczenia usług w zakresie opieki medycznej dotyczy podatników będących osobami wykonującymi zawody medyczne, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o działalności leczniczej.

W opisie sprawy wskazała Pani, że jest Pani logopedą i neurologopedą, i prowadzi Pani od 2 lipca 2021 r. jednoosobową działalność gospodarczą. W latach 2002-2016 ukończyła Pani m.in. jednolite pięcioletnie studia magisterskie na kierunku „Rewalidacja Osób Chorych i Niepełnosprawnych” na Uniwersytecie (...), oraz studia podyplomowe: „Logopedia z Terapią Pedagogiczną” na tej samej uczelni; „Edukacja Wczesnoszkolna i Przedszkolna” na (...) Akademii (...) i „Neurologopedia” na Wyższej Szkole (...). Ponadto ukończyła Pani w roku 2022 studia doktoranckie w zakresie wspomagania rozwoju dzieci z zaburzeniami ze spektrum autyzmu. Ukończyła Pani również szereg specjalistycznych kursów zawodowych. Jak Pani wskazała, usługi logopedyczne i neurologopedyczne będące przedmiotem wniosku świadczy Pani w ramach wykonywania zawodów medycznych, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej. Jest Pani osobą uprawnioną do świadczenia ww. usług na podstawie uzyskanych kwalifikacji – ukończone studia w dziedzinie logopedii oraz neurologopedii, liczne kursy i szkolenia specjalistyczne wyszczególnione powyżej.

A zatem w analizowanej sprawie została spełniona przesłanka podmiotowa wskazana w art. 43 ust. 1 pkt 19 lit. c) ustawy.

W konsekwencji skoro opisane we wniosku usługi logopedyczne i neurologopedyczne służą profilaktyce, zachowaniu i poprawie zdrowia pacjentów, jak również realizowane są w ramach wykonywania zawodu medycznego, a więc przez osobę, która legitymuje się nabyciem fachowych kwalifikacji do udzielania świadczeń zdrowotnych w określonym zakresie lub w określonej dziedzinie medycyny – to tym samym spełnione są wszystkie przesłanki (zarówno podmiotowa, jak i przedmiotowa) warunkujące możliwość skorzystania ze zwolnienia od podatku od towarów i usług na mocy art. 43 ust. 1 pkt 19 lit. c) ustawy.

Podsumowanie

Świadczone przez Panią usługi logopedyczne i neurologopedyczne, opisane w stanie faktycznym, korzystają ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 19 lit. c) ustawy.

Tym samym Pani stanowisko w zakresie pytania nr 1 jest prawidłowe.

Ponadto Pani wątpliwości dotyczą kwestii, czy wartość sprzedaży wynikającej ze świadczonych przez Panią osobiście usług logopedycznych i neurologopedycznych, które mogą korzystać ze zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 19 lit. c) ustawy, nie powinna być wliczana do limitu sprzedaży, o którym mowa w art. 113 ust. 1 ustawy, stosownie do art. 113 ust. 2 pkt 2 ustawy.

Zgodnie z art. 113 ust. 1 ustawy:

Na mocy art. 113 ust. 2 pkt 2 ustawy:

Zatem w treści art. 113 ust. 2 pkt 2 ustawy został wymieniony katalog usług, których nie wlicza się do limitu sprzedaży pozwalającego na korzystanie ze zwolnienia podmiotowego z VAT. Przy obliczaniu limitu obrotów określonych w art. 113 ust. 1 nie uwzględnia się m.in. odpłatnego świadczenia usług, zwolnionych od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 ustawy (z wyjątkiem usług, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 7, 12 i 38-41).

Jak stanowi art. 113 ust. 5 ustawy:

Przy czym – w kontekście powołanego art. 113 ust. 5 ustawy – ewentualna utrata zwolnienia, o którym mowa w art. 113 ustawy nie pozbawia Pani prawa do zastosowania zwolnienia od podatku dla świadczonych przez Panią usług logopedycznych/neurologopedycznych, które korzystają ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 19 lit. c) ustawy.

Ponadto na mocy art. 113 ust. 13 ustawy:

Jak ustalono powyżej dla świadczonych przez Panią usług logopedycznych/neurologopedycznych, będących przedmiotem wniosku, zastosowanie znajduje zwolnienie od podatku określone w art. 43 ust. 1 pkt 19 lit. c) ustawy.

Zatem – w świetle powołanego art. 113 ust. 2 pkt 2 ustawy – wartości ww. usług nie wlicza Pani do limitu wartości sprzedaży wskazanego w art. 113 ust. 1 ustawy.

Równocześnie należy wskazać, że podatnik może korzystać ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy i według zasad określonych w art. 113 ust. 1-12 ustawy pod warunkiem, że nie wykonuje czynności, o których mowa w art. 113 ust. 13 ustawy.

Podsumowanie

Wartości sprzedaży wynikającej ze świadczonych przez Panią osobiście usług logopedycznych i neurologopedycznych, która może korzystać ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 19 lit. c) ustawy, nie należy wliczać do limitu sprzedaży, o którym mowa w art. 113 ust. 1 ustawy, stosownie do art. 113 ust. 2 pkt 2 ustawy.

Tym samym Pani stanowisko w zakresie pytania nr 2 jest prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Zauważam, że zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa:

Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Zainteresowany ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego). Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem sprawy podanym przez Panią w złożonym wniosku. W związku z powyższym w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swą aktualność.

Podkreślam, że ta interpretacja została wydana na podstawie przedstawionego we wniosku opisu sprawy co oznacza, że w przypadku gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych.

W myśl art. 14b § 1 ustawy Ordynacja podatkowa:

W interpretacji udzielono odpowiedzi w zakresie zadanego pytania i przedstawionego stanowiska. Inne kwestie nieobjęte pytaniami nie mogą być – zgodnie z art. 14b § 1 ustawy Ordynacja podatkowa – rozpatrzone. Dotyczy to w szczególności ewentualnego opodatkowania świadczonych przez Panią usług szkoleń oraz zajęć ze studentami.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pani do interpretacji.

·Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.