Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 17 czerwca 2026 r., sygn. II SA/Go 49/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Michał Ruszyński Sędzia WSA Kamila Karwatowicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 17 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi J. G. na uchwałę Rady Gminy [...] z dnia [...] r. nr [...] w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia stawki tej opłaty dla nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy oddala skargę.

Uzasadnienie

Pismem z dnia [...] grudnia 2025 r. J. G. wniósł skargę na uchwałę Rady Gminy [...] z dnia [...] listopada 2025 r. nr [...]w sprawie wyboru metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia stawki tej opłaty dla nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy. Skarżący zarzucił, że metoda naliczania opłat za odbiór odpadów przyjęta przez Radę Gminy [...] - po pierwsze nie zmniejsza opłaty za odpady bio w sposób proporcjonalny do zmniejszenia kosztów ich wywozu, a po drugie poprzez totalną "urawniłowkę" jest niesprawiedliwa.

Uzasadniając stawiane zrzuty skarżący wskazał, że w interesie społecznym leży, aby chronić środowisko, a przy tym nie ponosić zbędnych kosztów. Materiały organiczne jak skoszona trawa czy liście powinny zostawać na nieruchomości i po kompostowaniu służyć jako naturalny nawóz dla terenów z których zostały pozyskane. Dlatego istotne jest, aby system odpłatności za odbiór odpadów zachęcał do zakładania kompostowników. Zaskarżona uchwała nie jest zgodna z ustawą z dnia 13 września 1996r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Zgodnie z art. 6j ust. 4a tej ustawy rada gminy, w drodze uchwały, zwalnia w części z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi właścicieli nieruchomości zabudowanych budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi kompostujących bioodpady stanowiące odpady komunalne w kompostowniku przydomowym, proporcjonalnie do zmniejszenia kosztów gospodarowania odpadami komunalnymi z gospodarstw domowych. W odczuciu mieszkańców posiadających kompostowniki ulgi z tego tytułu są zaniżone. Skarżący wskazał, że pismem zwrócił się do Urzędu Gminy o wyjaśnienie zasadności stosowanych opłat z podaniem ilości wywożonych odpadów z rozbiciem na frakcje, kosztów wywozu poszczególnych frakcji z przeliczeniem na ilość mieszkańców. Informacji takich jednak nie uzyskał. W odpowiedzi odesłano go do BIP. Podano również że właściciele 2262 nieruchomości (61% ogółu) nie zadeklarowali posiadania kompostownika. W Analizie z kwietnia 2025 roku za 2024 r. skarżący znalazł informację o poszczególnych frakcjach odpadów. Niestety koszty wywozu odpadów zostały podane jedną ogólną kwotą, dlatego szacunkowa kwota za Mg odpadów może być obarczona błędem. Kwota 4 464 969,15 zł podzielona przez 4339,6166 Mg odpadów daje kwotę 1028,89 zł/Mg odpadów. Ulgę za kompostownik w 2024 r. ustalono na 12 zł. Od 2262 właścicieli nieruchomości przy stawce 12 zł/ m-c w roku 2024 uzyskano kwotę 325 728 zł. Tymczasem kwota 1028,89 zł/Mg odpadów pomnożona przez 651,78 Mg bioodpadów daje kwotę 670 630,50 zł. W bieżącym roku przy 15 zł kwota ta wynosi 407 160 zł za cały rok. Skarżący wyjaśnił, że należność za wywóz bioodpadów w tym roku, według uzyskanych przeze niego informacji w listopadzie przekroczyła 800 tys. zł. Z powyższego wynika, że ulgi z tytułu posiadania kompostownika są przeszło dwukrotnie zaniżone. Dalej skarżący wskazał, że stawki opłat za wywóz odpadów w Gminie [...] na 2026 r. (49 zł od osoby ) są porównywalne z wysokością opłat za wodę czy energię elektryczną , które to płatności naliczane są na podstawie wskazań liczników. Metodologia naliczania opłat za wywóz odpadów w Gminie [...] jest taka sama jak obowiązywała kilkadziesiąt lat temu przy naliczaniu opłat za co i wodę ryczałtem. Niezależnie od tego czy z nieruchomości odbierane są przykładowo dwa worki czy dziesięć opłata za ich wywóz jest taka sama. Gmina [...] nie orientuje się ile worków jest zużywanych do odbioru odpadów (pismo z dnia [...].11.2025 r.). Aktualnie mieszkańcy mający mało odpadów ponoszą koszty za innych. Uważam, że wysokość opłat za wywóz powinna być sprawiedliwa, czyli adekwatna do ich ilości. Ponadto stawki opłat w ogóle nie uwzględniają zmniejszenia ilości odpadów w związku z wprowadzeniem kaucjonowania opakowań