Status rencisty nie zwalnia z opłacania składek od działalności gospodarczej

Osoba, której ZUS przyznał rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy, nadal podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu, jeżeli prowadzi firmę. Jest tak do momentu ustalenia prawa do emerytury.

interpretacja indywidualna zus z 19 czerwca 2026 r., sygn. DI/200000/43/1869/2026

▶ Stan faktyczny sprawy

Przedsiębiorca wystąpił do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o wydanie interpretacji indywidualnej. Wskazał, że ZUS wydał decyzję o przyznaniu mu renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy w marcu 2026 r. Jednocześnie podał, że nadal prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą i opłaca od niej składki na ubezpieczenia społeczne oraz ubezpieczenie zdrowotne. Przedsiębiorca ma wątpliwość, jakie składki powinien opłacać po uzyskaniu statusu rencisty. Przedstawiając własne stanowisko, uznał, że jako rencista prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą musi obowiązkowo opłacać składki na ubezpieczenie zdrowotne, natomiast składki na ubezpieczenia społeczne mają w jego przypadku charakter dobrowolny.

▶ Stanowisko ZUS

ZUS uznał stanowisko przedsiębiorcy za nie prawidłowe. Organ odwołał się przede wszystkim do art. 6 ust. 1 pkt 5 oraz art. 12 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, z których wynika, że osoby prowadzące pozarolniczą działalność, w tym działalność gospodarczą, podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu.

Istotne znaczenie ZUS przypisał jednak art. 9 ust. 4c ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Przepis ten stanowi, że osoby prowadzące pozarolniczą działalność, o której mowa w art. 8 ust. 6 pkt 1 ustawy, a więc osoby prowadzące działalność gospodarczą na podstawie ustawy – Prawo przedsiębiorców lub innych przepisów szczególnych, które mają ustalone prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy, podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym aż do chwili ustalenia prawa do emerytury.

ZUS wyraźnie podkreślił więc, że samo uzyskanie statusu rencisty nie wyłącza obowiązku opłacania składek społecznych z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Zakład doprecyzował zarazem, że chodzi o osoby, którym prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy zostało ustalone decyzją ZUS w ramach systemu powszechnego. Skoro z opisu sprawy wynikało, że przedsiębiorcy została przyznana decyzją zakładu renta z tytułu częściowej niezdolności do pracy, to znajduje się on właśnie w kręgu podmiotów objętych art. 9 ust. 4c ustawy.

W konsekwencji ZUS przyjął, że przedsiębiorca, mimo posiadania prawa do renty, nadal musi opłacać składki na ubezpieczenia społeczne z tytułu prowadzenia jednoosobowej działalności gospodarczej. Obowiązek ten obejmuje ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe. ©℗

Oprac. Leszek Jaworski

KOMENTARZ

Interpretacja ZUS potwierdza utrwalone stanowisko dotyczące obowiązków składkowych przedsiębiorców pobierających rentę z tytułu niezdolności do pracy. Samo nabycie prawa do tego świadczenia nie prowadzi bowiem do zwolnienia z obowiązkowych ubezpieczeń społecznych z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej. Zgodnie z art. 9 ust. 4c ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych przedsiębiorca nadal podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym aż do chwili ustalenia prawa do emerytury. Obowiązkowe jest również ubezpieczenie wypadkowe. Natomiast dobrowolny charakter ma jedynie ubezpieczenie chorobowe.

Przedsiębiorcy niekiedy błędnie zakładają, że uzyskanie statusu rencisty oznacza ustanie obowiązku opłacania składek społecznych z działalności gospodarczej. Tymczasem przepisy nie przewidują takiego skutku – pobieranie renty z tytułu niezdolności do pracy nie zmienia zasad podlegania ubezpieczeniom społecznym przez osoby prowadzące działalność gospodarczą. ©℗

Leszek Jaworski