Z jaką stawką VAT wystawić fakturę za usługi ogólnobudowlane wykonane na statku w Danii dla polskiej firmy
PROBLEM
Prowadzę działalność gospodarczą opodatkowaną ryczałtem i jestem czynnym podatnikiem VAT. Świadczyłem usługę ogólnobudowlane na statku na terenie Danii. Fakturę wystawiam na polską firmę, która jest moim zleceniodawcą. Z jaką stawką powinienem wystawić fakturę i jak to wykazać w JPK_VAT?
RADA
Jeżeli podatnik świadczył usługi ogólnobudowlane bezpośrednio na statku, a zleceniodawcą jest polska firma będąca podatnikiem VAT, to co do zasady miejscem świadczenia usługi jest Polska, zgodnie z art. 28b ustawy o VAT. W takim przypadku fakturę należy wystawić z polską stawką VAT właściwą dla wykonanej usługi, co do zasady 23%.
Sam fakt, że prace fizycznie wykonywane były na terenie Danii nie powoduje automatycznie, że usługa podlega opodatkowaniu w Danii. W przypadku usług świadczonych pomiędzy podatnikami zasadą jest bowiem opodatkowanie w miejscu siedziby usługobiorcy, chyba że zastosowanie znajduje jeden ze szczególnych przepisów dotyczących miejsca świadczenia.
W szczególności w analizowanej sytuacji należy ustalić, czy wykonywane prace rzeczywiście dotyczyły statku jako rzeczy ruchomej, czy też były związane z konkretną nieruchomością znajdującą się w Danii. Jeżeli prace były wykonywane wyłącznie na statku, art. 28e ustawy o VAT dotyczący usług związanych z nieruchomościami co do zasady nie powinien mieć zastosowania.
W konsekwencji, przy założeniu, że:
- usługobiorcą jest polski podatnik posiadający w Polsce siedzibę działalności gospodarczej,
- usługa jest świadczona dla tej polskiej siedziby,
- przedmiotem prac jest statek, a nie nieruchomość znajdująca się w Danii,
faktura powinna zostać wystawiona z polskim VAT, zasadniczo według stawki 23%.
Sprzedaż należy wówczas wykazać w JPK_V7 jako krajową sprzedaż opodatkowaną według właściwej stawki VAT, a więc przy stawce 23% w polach właściwych dla podstawy opodatkowania i podatku należnego od sprzedaży opodatkowanej stawką 23%.
Nie należy w takim przypadku wykazywać transakcji jako świadczenia usług poza terytorium kraju w polu K_11.
UZASADNIENIE
Zgodnie z art. 28b ust. 1 ustawy o VAT, miejscem świadczenia usług w przypadku świadczenia usług na rzecz podatnika jest co do zasady miejsce, w którym podatnik będący usługobiorcą posiada siedzibę działalności gospodarczej.
W analizowanej sytuacji usługobiorcą jest polska firma. Jeżeli usługa została nabyta przez jej polską siedzibę, miejscem świadczenia usługi jest Polska. Nie zmienia tego sam fakt, że podatnik wykonujący usługę przebywał podczas wykonywania prac w Danii.
Odmienne zasady mogłyby mieć zastosowanie przede wszystkim w przypadku usług związanych z nieruchomościami. Zgodnie z art. 28e ustawy o VAT miejscem świadczenia takich usług jest miejsce położenia nieruchomości. Jeżeli więc usługi budowlane dotyczyłyby np. budynku, hali, nabrzeża lub innego obiektu stanowiącego nieruchomość znajdującą się w Danii, miejscem ich opodatkowania mogłaby być Dania.
Statek nie jest jednak co do zasady nieruchomością. W przypadku prac wykonywanych bezpośrednio na statku, takich jak jego remont, przebudowa, montaż elementów czy inne prace dotyczące samej jednostki pływającej, nie znajduje zatem automatycznego zastosowania zasada dotycząca usług związanych z nieruchomościami.
W takiej sytuacji należy powrócić do ogólnej zasady określonej w art. 28b ustawy o VAT. Skoro nabywcą jest polski podatnik, miejscem świadczenia i opodatkowania usługi jest Polska. Usługodawca będący czynnym podatnikiem VAT powinien więc naliczyć polski VAT według stawki właściwej dla świadczonej usługi.
W przypadku typowych usług ogólnobudowlanych wykonywanych na rzecz przedsiębiorcy zastosowanie znajdzie zasadniczo podstawowa stawka VAT wynosząca 23%, chyba że ze szczególnych przepisów dotyczących konkretnego rodzaju wykonywanych prac wynika możliwość zastosowania innej stawki.
Transakcję należy następnie wykazać w JPK_V7 jako sprzedaż krajową opodatkowaną właściwą stawką VAT. Pole K_11 służy natomiast do wykazywania podstawy opodatkowania z tytułu dostaw towarów i świadczenia usług poza terytorium kraju, dlatego przy zastosowaniu art. 28b i ustaleniu miejsca świadczenia w Polsce nie będzie ono właściwe.
Należy jednak dodatkowo zweryfikować, czy polski zleceniodawca nie posiada w Danii stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej, dla którego świadczona była usługa. Jeżeli bowiem usługa była świadczona dla takiego stałego miejsca w Danii, ocena miejsca opodatkowania mogłaby być odmienna.
art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 28b ust. 1-2, art. 28e, art. 41 ust. 1, art. 109 ust. 3, art. 146ef ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (j.t. Dz.U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.).
Patrycja Kubiesa
ekonomista, doradca podatkowy, członek zwyczajny Stowarzyszenia Księgowych w Polsce przy oddziale krakowskim


